Gisteren had ik het genoegen aan te mogen schuiven bij een brainstormsessie van onze dienst ICT over Identity Management. Hier wil de dienst mee aan de slag om (o.a.) gebruikersbeheer en identiteiten tussen de vele verschillende ICT systemen te vereenvoudigen. Hoewel gisteren vooral de technische implicaties centraal stonden, was er ook aandacht voor Access Management en daar heb ik dan ook geprobeerd een zinnige bijdrage aan te leveren.

Surf probeert al jaren aan Bibliotheek Access Management te doen en promoot thans de SURFFederatie om federatief identiteitsbeheer tot netwerken en applicaties in het hoger onderwijs te bewerkstelligen. Aangezien hogeschoolbibliotheken een rechtstreeks belang hebben bij dit onderwerp om bijv. toegang tot bepaalde databanken ook vanaf buiten de eigen instelling mogelijk te maken, vind ik dat we verder moeten kijken dan alleen maar de huidige proxy-oplossingen om op die manier thuistoegang mogelijk te maken. Goed, ook wij doen op dit moment onze uiterste best om alle databanken met toegang op basis van ip-range, via de HAN toegankelijk te maken, maar de voordelen van een federatief model waarin (bibliotheken van) hoger onderwijsinstellingen samen met uitgevers de toegang regelen zijn in mijn ogen evident. Toegang voor studenten en medewerkers van Windesheim tot digitale informatie op basis van het feit dat ze bij Windesheim horen, niet omdat ze zich ‘toevallig’ op Windesheim bevinden. Toegang op basis van identiteit, niet op basis van geografische (IP)locatie.

Eén van de actuele ontwikkelingen hierin, en eentje waar ook Windesheim al mee te maken heeft, zijn de uitgevers die rechtstreeks de opleidingen/Schools benaderen voor afname van hun digitale content. Ik heb hier al eerder over geschreven maar het federatieve model is zeker interessant vanuit de ICT- en toegang faciliterende rol die de hogeschoolbibliotheek zou moeten vervullen in mijn ogen. Op dit moment hebben we 1 uitgever die zaken doet met een sociale opleiding en waarbij studenten zelf digitale content aanschaffen en betalen in een apart bestand van die uitgever. Daarvoor moet de identiteit van de student, inclusief de attributen van welke opleiding deze volgt en in welk jaar deze zit, bekend zijn bij de uitgever en vervolgens de toegang geregeld worden op basis van deze identiteit (provisioning om de goede termen te blijven gebruiken).

Met een andere educatieve uitgever zijn we thans in onderhandeling maar deze kiest voor een model van brede toegang, zelfstandige registratie door studenten zelf waarbij de kosten alle betaald worden door de opleiding. Heel wat anders dus. Met hen willen we dus nieuwe afspraken hebben om de toegang, betaling maar ook het wat wel & wat niet aspect mbt de identiteit van de gebruiker beter te regelen.

Enkele educatieve uitgevers hebben dit al onderling geregeld en bieden toegang plus gebruik via de Edupoort aan, een federatieve oplossing en effectief een concurrent van de SURFfederatie. Daar waar de Surffederatie zich richt op het hoger onderwijs algemeen, richt de Edupoort zich rechtstreeks op de eindgebruikers in het onderwijs: docenten en studenten. Digitale leermiddelen zijn voor het onderwijs een heel ander fenomeen dan een bibliotheekcollectie en de rol van een bibliotheek in dit proces is bepaald niet vanzelfsprekend. De uitgevers voeren (niet geheel ten onrechte) aan dat deze digitale leermiddelen voornamelijk een vervanging zijn van aanbevolen en verplichte literatuur op boekenlijsten en herleiden de te maken kosten voor een student daar ook aan terug.

Dat deze ontwikkelingen nog een interessant vervolg zullen krijgen staat als een paal boven water maar met de uitgangspunten dat we ons als bibliotheek er tegen aan bemoeien vanuit een licentietechnische kant (je gelooft sommige contractvoorstellen niet!), ict/toegankelijkheidskant en toepassing/didactische kant maken we onze rol in elk geval erg duidelijk. Met 1 opleiding hebben we nu bereikt dat de bibliotheek als projectleider optreedt voor de aanschaf en inbedding van 1 zo’n product en met onze dienst ICT hebben we draagvlak gevonden om te komen tot 1 technisch toegangsmodel wat we als onderhandelingspunt kunnen gebruiken naar de uitgevers toe. Om de vergelijking van een collega aan te halen: “we hebben nu de stekkerdoos vormgegeven zodat we kunnen eisen dat de uitgevers hun stekkers passend maken”

Vooralsnog zou ik aan willen sturen op het aanhaken bij de SURFfederatie en daarna met de contentuitgevers gaan praten om hun stekkers in onze stekkerdoos te laten passen. Zover zijn we echter nog niet …