Gaan ebooks ooit papieren boeken volledig vervangen?

Als het gaat om bibliotheken lijkt iedereen -soms met tegenzin- er van overtuigd te zijn dat vroeger of laat het papieren boek volledig vervangen gaat worden door het digitale boek. Met name beleidsmakers lijken niet te kunnen wachten tot het zover is en rekenen zich nu al rijk met het elimineren van de nadelen van fysieke collecties (beheer, opslag, veroudering) en de ongebreidelde voordelen van digitale collecties.

Zelf ben ik overtuigd dat het uiteindelijk ook die kant wel op zal gaan. Ondanks mijn eigen voorliefde voor boeken (je wordt niet zo maar bibliothecaris natuurlijk) gaat het immers om de inhoud en niet de vorm van boeken. Ik kon met de introductie van de eerste ereaders niet wachten om de switch te maken van papieren boeken naar ebooks en ook al mis ik stiekem best wel het tastbare en zichtbare aspect van nieuwe boeken in mijn boekenkasten, het is inmiddels jaren geleden dat ik een boekhandel in ben gelopen voor een papieren boek.

Maar zo snel gaat het eigenlijk nog helemaal niet met de revolutie van ebooks merk ik. Dit heeft enerzijds te maken met het gegeven dat die ongebreidelde voordelen van ebooks bewust ingeperkt worden. Makkelijk kopen en downloaden naar een leesapparaat naar keuze is lang niet zo makkelijk als het kan zijn. Iemand een ebook cadeau geven is belachelijk complex gemaakt. Je gekochte en uitgelezen ebook weggeven of doorverkopen aan een ander kun je ook vergeten. Een ebook voelt niet als jouw eigendom aan en feitelijk is het dat ook niet zonder dat je piraterij gaat bedrijven.

Anderzijds wil je dezelfde dingen kunnen met je ebooks als met je papieren boeken. Je collectie laten zien bijvoorbeeld. Ik heb vele honderden papieren boeken in boekenkasten staan. In de woonkamer staan de ‘pronk exemplaren'; boeken waarvan ik vind dat ze gezien mogen worden. Die reflecteren wat mijn smaak is. In mijn Dropbox en op mijn ereaders staan eveneens vele honderden ebooks. Onzichtbaar voor anderen. Niemand die mijn exquisite smaak in ebooks kan bewonderen.

Dit zijn stuk voor stuk hindernissen waar oplossingen voor gevonden moeten worden wil het ebook echt doorbreken. Begrijp me niet verkeerd, ik denk ook wel dat die oplossingen er komen maar het feit dat ebooks nu al jaren op de markt zijn zonder dat de revolutie is losgebarsten betekent dat die revolutie niet meer gaat komen. Geleidelijk zullen ebooks gaan domineren. Daar is het gebruiksgemak te groot voor om te denken dat het niet zal gebeuren. Maar er zal een markt blijven voor papieren boeken. Een kleine markt. Voor de pronk exemplaren. De collector’s editions, de hardcovers, de verzamelobjecten waar liefhebbers die hun boekenkasten gevuld willen houden de doelgroep voor zijn.

Soms is de vorm namelijk wel belangrijk.

Wie heeft er nou niet (enkele) boeken in de kast staan waar een verhaal achter zit? Waar je voor hebt moeten sparen om het te kopen? Waar je moeite voor gedaan hebt om het te vinden en in je boekenkast te kunnen zetten?

Die categorie boeken staan niet in mijn Dropbox en niet op mijn ereaders. Ebooks gaan papieren boeken nooit volledig vervangen.

@foto via RGBstock

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

  • © 2006- 2014 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top