In de verlenging: Bibliothecarissen en ebookpiraten


Gisteren kwam in het nieuws dat een 21-jarige inwoner van Oud-Beijerland bekend had duizenden Nederlandse ebooks via The Pirate Bay aangeboden te hebben. Dat leek een nieuwe zaak te zijn maar was het niet want in december 2011 had die ebookpiraat die torrent geplaatst. De discussie van gisteren ging in de media vooral over de rol van BREIN die aangifte gedaan had tegen deze persoon en het precedent wat hiermee gezet werd in de vervolging van particulieren.

Dat zal ongetwijfeld ook nog wel eens een blogpost opleveren in de toekomst maar een ander aspect van deze zaak boeit me nu veel meer. In december 2011 was dat -bij ereaders.nl tenminste- al de discussie, namelijk de rol van de keten in het beschikbaar komen van ebooks in het illegale circuit. Die 21-jarige inwoner van Oud-Beijerland (prachtig hoe de woonplaats toch nog steeds een kenmerk van een persoon blijft, ook in het digitale tijdperk) voegde indertijd bij de comments van de torrent toe dat hij systeembeheerder bij een bibliotheek was als een soort keurmerk voor de kwaliteit van de aangeboden ebooks.

Het irriteerde me eind vorig jaar al dat bibliotheken dan ineens wel gezien worden als onderdeel van de keten van ebooks. Bibliotheken zijn al jaren bezig en zoekende om ebooks aan te bieden en beschikken ternauwernood over enig aanbod maar één ebookpiraat die zichzelf associeert met een bibliotheek is voldoende om een negatief imago mee te geven aan bibliothecarissen en bibliotheken. Kennelijk is, als je het als bibliotheek ‘gratis’ wilt aanbieden aan je leden als onderdeel van je (betaalde) diensten, het bijna een vanzelfsprekendheid dat het dumpen van alle ebooks in het illegale circuit de volgende stap is. Een soort protest- of Wikileaks actie? Het gegeven dat geen enkele bibliotheek beschikt over zelfs maar een fractie van die 4900 Nederlandse ebooks is dan een detail dat snel weggelaten wordt.

Goed, 5 maanden later kwam de bekentenis van de ebookpiraat die geen hele beste ‘systeembeheerder van de lokale bibliotheek’ was want hij had zijn sporen bijzonder slecht verborgen. En passant werd ook duidelijk dat hij geen enkele betrokkenheid had met wat voor soort bibliotheek dan ook. Voor die uitspraak heeft hij al (een beetje) moeten boeten want BREIN gaf aan dat die claim over het werken bij een bibliotheek een extra reden was voor hen om aangifte te doen. Uiteindelijk boet echter het hele bibliotheekwezen (een beetje) hier voor want hiermee maakt ook BREIN duidelijk geen kaas gegeten te hebben welke rol bibliotheken hebben bij het aanbieden van ebooks.

En dan vanochtend op twitter.

Marcel, zelf wel onderdeel van de keten van boeken, heeft als auteur van fantastisch leuke kinderboeken kennelijk ook een verwachting en beeld van bibliotheken waarbij ze een rol zouden *kunnen* spelen in deze kwestie. Hij zal de enige dus ook niet zijn. Wat verklaart waarom de ebookpiraat de link legde met werkzaam zijn bij een bibliotheek.

Maar waar nou dat beeld, die verwachting vandaan komt? Hebben bibliothecarissen en bibliotheken een onuitgesproken verantwoordelijkheid voor ethisch handelen met de digitale content waarvan anderen aannemen dat ze die hebben? Waar verschilt dat dan ineens met de decennia waarin zij voor fysieke content verantwoordelijk waren. Moeten bibliothecarissen hun eigen Hippocratische eed gaan afleggen na het behalen van hun diploma’s? Of is de race gelopen en worden bibliothecarissen anno 2012 als potentiële ebookpiraten beschouwd?

#

 

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

  • © 2006- 2014 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top