ebooks irritaties

Top 5 (mogelijke) irritaties als je ebooks koopt

Je zou kunnen denken dat uitgevers haarfijn weten hoe ze ebooks zouden moeten uitgeven. Ze hebben immers honderden jaren ervaring met papieren boeken dus hoe moeilijk kan het zijn om titels op een goede manier digitaal beschikbaar te maken? En toch lijkt alle energie de afgelopen jaren vooral gestoken te zijn in de discussie over (het bestrijden van) illegale ebooks, tweedehands ebooks en waarom het voor uitgevers ingewikkeld is zich uberhaupt op het uitgeven van ebooks te richten.

Koop en lees je graag ebooks? Dan is dat de laatste tien jaar ook niet de weg van de minste weerstand geweest weet ik uit ervaring. Hoewel het aanbod van illegale ebooks enorm groot was (en blijft) lukte het uitgevers jarenlang niet om met een legaal aanbod te komen dat ook maar een beetje in de buurt kwam. Daar is inmiddels wel verbetering in gekomen maar tot de dag van vandaag loop je gegarandeerd tegen frustraties en irritaties aan bij het (willen) kopen van ebooks die je niet hebt als je een papieren boek koopt.

Waar moet je op letten als je ebooks koopt? Welke irritaties ga je vroeger of laat tegenkomen? En wat moeten uitgevers *echt* beter doen als ze willen voorkomen dat mensen liever illegale ebooks downloaden? Je vindt het hieronder in mijn eigen top 5 lijst.

Nummer 5: Prijsverschillen

Ik ben absoluut geen voorstander van een vaste boekenprijs voor ebooks maar de prijsverschillen die je met nieuwe titels kunt hebben zijn soms zo groot dat het ronduit demotiverend kan werken. Ik houd niet voor niets elke maand bij hoe het met de prijzen van de top 10 bestsellers gesteld is want het is bizar hoeveel voordeel je kunt behalen tussen de verschillende ebookwinkels in Nederland.

Niemand klaagt over een prijsvoordeel natuurlijk maar het betekent wel dat de kans groot is dat je “te veel” gaat betalen voor sommige ebooks omdat je toevallig je ebooks bij een “verkeerde” ebookwinkel gekocht hebt. Ik ben helemaal voor aanbiedingen en promotieprijzen maar als nieuwe titels na twee weken al bij sommige ebookwinkels met 40% korting te krijgen zijn dan is mijn conclusie dat de oorspronkelijke prijs dus te hoog was.

Jij zegt het van Connie Palmen was de nummer 1 bestseller in week 20 2016. Op de meeste plekken is de ebookversie voor €11,99 te koop maar bij Amazon en Google Play Books hoef je slechts €8,15 af te rekenen. Leuk of irritant?

Ik koop zelf bijna alleen Engelstalige ebooks en bij Amerikaanse en Engelse uitgevers zie je die prijsverschillen (bij nieuwe titels en bestsellers) veel minder. Maar bij Engelstalige ebooks loop je wel tegen een andere frustratie aan die grote consequenties heeft voor o.a. de prijs en dat is de verdeling van de (ebook)markt in regio’s.

Nummer 4: Beschikbaarheid per regio

Met Nederlandse titels heb je er niet heel veel last van volgens mij (kun je gewoon ebooks bij Bol kopen in bijvoorbeeld Amerika?) maar met Engelstalige titels loop ik regelmatig tegen de kunstmatige indeling in regio’s aan die uitgevers ingesteld hebben. Amazon.com heeft dagelijks vele ebookaanbiedingen maar je kunt ze daar simpelweg niet kopen omdat je geacht wordt de ebooks via Amazon.nl te kopen. Dat geldt ook als je ebooks wilt kopen via Amazon.de of Amazon.fr en in bijna alle gevallen gelden die aanbiedingen niet voor Amazon.nl.

Dat probleem is niet beperkt tot Amazon overigens want als je gebruik maakt van een VPN zie je dat de prijzen van (recente) titels bij Kobo ook enorm uiteen kunnen lopen tussen Amerika, Engeland en wat je er in Nederland voor moet betalen.

En dan heb je het alleen nog maar over prijs terwijl het zelfs regelmatig zo is dat een titel niet eens verkocht wordt in Nederland. Lees je graag Duitstalige of Franstalige ebooks? Dan moet je door flink wat hoepels springen om ze te kunnen kopen. En lang niet alle Engelstalige ebooks die bij Amazon.com te koop zijn, zijn via Amazon.nl te verkrijgen. Is het dan heel vreemd dat mensen ze illegaal gaan downloaden?

Nummer 3: DRM (maar ook de verschillende soorten EPUB formaten)

Als ik dit lijstje met irritaties twee jaar geleden gemaakt zou hebben, dan zou dit de nummer één zijn geweest. Digital Rights Management (DRM) is een verzamelnaam van technieken die moeten voorkomen dat je als koper van ebooks die ebooks ‘illegaal’ verspreidt. Wat het vooral doet echter is de legitieme koper van ebooks ervan te weerhouden een backup te maken van die ebooks en/of die te lezen op de apparaten waar ze die op willen lezen.

Ik heb de afgelopen 9 jaren zoveel vragen (problemen) van anderen gekregen over DRM dat ik de tel ben kwijtgeraakt. Ik heb er veelvuldig over geschreven en ben de mening toegedaan dat als ik een ebook koop, ik het moet kunnen downloaden, moet kunnen backuppen en moet kunnen lezen op de ereader/app van mijn keuze. En laten dat nou net de drie dingen zijn waar sommige uitgevers of ebookwinkels van vinden dat ik het *niet* zou moeten kunnen. Ik heb het specifiek tegen jou, Apple iBooks maar het geldt voor elke ebookwinkel en uitgever die een vorm van DRM gebruikt.

Mijn grootste frustratie rondom DRM overigens is dat de gemiddelde consument het kennelijk heel normaal is gaan vinden om te betalen voor ebooks die ze niet meer kunnen lezen als de ebookwinkel verdwijnt of ze zelf het wachtwoord van hun Adobe ID vergeten zijn. Of om te betalen voor ebooks die ze vervolgens niet kunnen lezen op de ereader die ze hebben.

Ebooks met sociale DRM (watermerk) zijn een hele verbetering ten opzichte van de ebooks met Adobe DRM maar je komt ze allebei nog tegen. En nog veel meer. Behalve DRM heb je als koper van ebooks daardoor ook te maken met verschillende soorten ebooks die niet altijd makkelijk van elkaar te onderscheiden zijn. EPUB bestanden met sociale DRM, EPUB bestanden met Adobe DRM, EPUB bestanden zonder enige vorm van DRM en EPUB bestanden die alleen maar in een enkele ereading app gelezen kunnen worden. Maar ook PDF’s en Kindle ebooks die je niet op elke ereader en in elke app kunt lezen. Je hebt tegenwoordig een cursus nodig om te snappen wat je precies koopt.

Nummer 2: Metadata in de bestandsnaam

Het is voor een auteur, uitgever en distributeur ondenkbaar dat er exemplaren van een boek in een boekwinkel terecht komen waar de metadata niet van klopt. De correcte titel staat op de voorkant, natuurlijk wordt de auteur erbij vermeldt en als het onderdeel uitmaakt van een serie, dan hoef je niet zelf te googelen welk deel in de serie het is.

Waarom diezelfde zorgvuldigheid niet toegepast wordt op ebooks is me werkelijk een raadsel. Het gaat meestal nog goed in de ebookwinkel maar als je vervolgens het ebookbestand downloadt, dan kom je regelmatig de meest vreemde zaken tegen. Iedereen die met (veel) bestanden werkt weet wat het belang is van een goede bestandsnaam. Die moet duidelijk weergeven wat voor bestand het is en de metadata bevatten zodat je weet wat het bestand bevat zonder dat je het hoeft te openen. En dat graag een beetje gestandaardiseerd natuurlijk zodat je een beetje orde in de chaos creëert als je meer dan een handjevol ebooks hebt.

Het is de reden dat ik al mijn gekochte ebooks een nieuwe bestandsnaam geef met de naam van de auteur – [eventuele serie en serienummer] – titel. Dat is ook hard nodig want je komt soms hele bijzondere bestandsnamen tegen die niets te maken hebben met de inhoud. Zo kocht ik gisteren een ebook met een pakkende titel in de bestandsnaam.

Dit is wel een extreem voorbeeld maar als je maandelijks de ebooks downloadt van Elly’s Choice of Telekids Boeken dan komt alleen jouw eigen naam voor in de bestandsnaam (als onderdeel van de sociale DRM) en niet die van de auteur. Elke maand moet ik dus de bestandsnamen aanpassen zodat ik later de ebooks nog kan terugvinden op de namen van de auteurs.

irritaties series metadataNog irritanter is het als de door de uitgever aangeleverde metadata niet correct is. Zo staat bij de verschillende delen van de Bob Evers serie het verkeerde nummer-in-serie aangegeven bij Bol en Kobo en komen die dus ook verkeerd op je Kobo ereader terecht als je de aankopen rechtstreeks synchroniseert.

Iets dat nog verergerd wordt door het afbreken van de titel op de ereader waardoor het bijna niet meer te doen is om de 32 delen in de correcte volgorde te lezen. Er zat dus na aankoop niets anders op dan alle 32 gekochte ebooks te downloaden, in Calibre te importeren en de metadata voor alle ebooks te corrigeren. Om die vervolgens weer terug op de Kobo ereader te zetten nadat ik de gesynchroniseerde versies verwijderd had. Hoezo irritant?

Nummer 1: De kwaliteit van ebooks (fouten in de ebooks)

Ik ben het wel eens tegengekomen: een boek waar nog een enkele drukfout in zat. Eén keer kocht ik een exemplaar van een boek (Nachtlamp van Jack Vance) waar een aantal pagina’s in ontbraken en ik niet verder kon lezen. Dat ik nog weet welk boek het was zegt vooral iets over hoe uitzonderlijk het is om dat tegen te komen bij een papieren boek. Elke uitgever heeft procedures om met proeflezers en proefdrukken de kwaliteit te controleren van een boek voordat het in de boekwinkel belandt.

Die procedures zijn er dus grotendeels *niet* voor de ebooks. Tenminste, het afgelopen jaar alleen al heb ik drie (Nederlandstalige) ebooks gekocht die niet (volledig) te lezen waren op een ereader. Twee wilden niet eens openen en bij eentje kon je na het eerste hoofdstuk niet verder lezen. Nu ben ik inmiddels handig genoeg om de ebooks te ‘repareren’ maar zou het natuurlijk zo moeten zijn dat uitgevers toch minimaal testen of de door hen verkochte ebooks leesbaar zijn op een ereader. En niet dat kopers met een editor aan de slag moeten om de epubs te bewerken, hinderlijk vaak voorkomende afbreekstreepjes te verwijderen of ingesloten lettertypes moeten verwijderen uit ebooks omdat anders het lettertype op een ereader niet meer aangepast kan worden.

Vanzelfsprekend kan een uitgever zijn ebooks niet uittesten op alle mogelijke modellen ereaders en ereading apps. Maar je mag toch aannemen dat een uitgever zich verdiept in het opmaken van een EPUB bestand voor optimale compatibiliteit met een willekeurige ereader en met steekproeven verifiëert dat het ook daadwerkelijk leesbaar is op één van de 1,6 miljoen ereaders in dit land?

Nog meer irritaties?

Natuurlijk zijn er meer irritaties en frustraties te bedenken bij ebooks. Bijvoorbeeld het feit dat er nog steeds titels alleen (of eerst) als papieren exemplaar worden uitgegeven en je dus moet wachten (tot Sint Juttemis) of er nog uberhaupt een ebookversie komt. Of de soms absurd hoge prijzen van ebooks als je die vergelijkt met de paperback editie. Helemaal als je dus nog steeds risico loopt op een ebook van mindere kwaliteit.

Mijn irritaties in een lijstje op een blog zetten lucht zeker op maar uiteindelijk moet er natuurlijk meer mee gebeuren. Uitgevers moeten meer aandacht besteden aan de kwaliteit van ebooks en hoe hun klanten ze zo laagdrempelig mogelijk kunnen kopen en lezen. Ebookwinkels moeten meer aan voorlichting en ondersteuning doen zodat klanten weten wat ze precies kopen en wat ze er wel (en niet) mee kunnen. Maar de kopers van ebooks moeten ook van zich laten horen als ze ontevreden zijn over wat ze gekocht hebben. Waarom zouden uitgevers en ebookwinkels de moeite nemen om hun producten te verbeteren als de kopers het toch wel kopen zonder te klagen?

Als ik elk ebook voor een redelijke prijs *kan* kopen. Als dat ebook niet ‘verminkt’ is door DRM. Als ebooks voorzien zijn van goede metadata en zulke goede kwaliteit hebben dat ze positief afsteken ten opzichte van illegale ebooks. Weet je, dan wordt het nog wel eens wat met ebooks in Nederland.

#

Waar koop je de top 10 bestseller ebooks het goedkoopst in mei 2016 (plus de ebookacties)

bestseller ebooks ebookactiesIn tegenstelling tot fysieke boeken vallen ebooks niet onder de Wet op de vaste boekenprijs. Dat betekent niet dat er veel met prijzen gestunt wordt maar toch kun je regelmatig Nederlandse ebooks voor (zeer) uiteenlopende prijzen aantreffen bij de ebookwinkels.

Elke maand kijk ik daarom naar de top 10 bestsellers uit de Bestseller 60, controleer of die ook als ebook te verkrijgen zijn en vergelijk de prijzen bij de verschillende ebookwinkels. Waar koop je de bestseller ebooks voor de laagste prijs?

Daarnaast zijn er permanent ebookacties gaande waarbij je (ook niet-bestseller ebooks) tijdelijk met flinke korting kunt kopen. Een overzicht van deze ebookacties vind je ook terug in dit artikel.

De huidige top 10 bestseller ebooks

De Bestseller 60 lijst, die opgesteld wordt door het CPNB op basis van verkoopgegevens van ruim 900 boekwinkels, gaat uit van de verkochte gedrukte boeken. Het levert natuurlijk wel een beeld op van wat (waarschijnlijk) de bestverkopende titels zijn, ongeacht of het papieren boeken of ebooks zijn.

Ik neem de – op dat moment actuele – top 10 op in mijn lijst en kijk welke prijzen ze hebben in een aantal ebookwinkels (mits ze een ebookversie hebben natuurlijk). Deze week (week 20 2016) zijn dat de volgende tien titels:

  1. Jij zegt het door Connie Palmen (Winnaar Libris Literatuur Prijs 2016)
  2. Killerbody Dieet door Fajah Lourens (geen ebookversie)
  3. Moedervlekken door Arnon Grunberg
  4. Hittegolf door Suzanne Vermeer
  5. De laatste mijl door David Baldacci
  6. De verwarde cavia door Paulien Cornelisse
  7. Een klein leven door Hanya Yanagihara (DWDD boek van de maand april 2016)
  8. Als het zaterdag wordt door Nicci French
  9. Litmanen 10 door Jari Litmanen
  10. 10 jaar Nick & Simon door Klaas Bond (ebookversie verschijnt 26 mei 2016)

De ebookwinkels

Ook nu weer kijk ik naar de prijzen van bestseller ebooks bij Bol/Kobo (zelfde Nederlandstalige aanbod en prijzen), Bruna, Ebook.nl, Libris.nl, Amazon.nl en Google Play Books. De iBookstore van Apple laat ik buiten beschouwing aangezien ik principieel tegen de door hen gebruikte (en onverwijderbare) DRM ben. De iBookstore is, net als o.a. de sites van AKO en ECI, wel onderdeel van de ebookprijsvergelijker Boogsy.

In het onderstaande overzicht neem ik ook de goedkoopste prijs op per titel zoals ze bij Boogsy vermeld worden en vermeld ik als dat een ebookwinkel is die niet in het bovengenoemde rijtje voorkomt. Ook kijk ik – deze maand voor de laatste keer – bij het aanbod van de leesclub van Tom Kabinet aangezien je daar eventueel ook de ebooks tweedehands kunt kopen..

Let op dat de prijzen sterk kunnen variëren en dat de in deze blogpost vermelde prijzen gelden op het moment van publiceren (18 mei 2016). Wil je op een later moment ebooks kopen voor de prijzen zoals ze hier vermeld worden? Dan kan het lonen om alsnog even te kijken bij Boogsy waar dat ebook het goedkoopst te krijgen is. Dit geldt vanzelfsprekend ook voor de beschikbaarheid van titels bij Tom Kabinet.

In tabelvorm

bestseller ebooks

[De groen gemarkeerde prijzen zijn de goedkoopste keuzes voor de ebooktitels in kwestie]


De “buitenlandse” ebookwinkels mogen ook deze keer weer stunten met relatief nieuwe titels en zelfs de nummer één (Jij zegt het) is met een fors voordeel te koop: bij Amazon.nl en Google Play Books betaal je slechts €8,15 ipv €11,99 elders. Ook Hittegolf is bij beide ebookwinkels het goedkoopst (€7,99 tegenover €9,99) en datzelfde geldt ook voor De laatste mijl. Voor die laatste betaal je slechts €10,99 ipv €14,99 en dat is een groot verschil, zeker als je naar de papieren prijs kijkt.

Een nog groter verschil echter zie je bij Een klein leven. Die is bij Google Play Books voor €10,19 verkrijgbaar en hoewel je dezelfde prijs zou verwachten bij Amazon.nl blijkt dit ebook hier (tijdelijk?) niet te vinden te zijn.

Dat is echter niet de enige titel die niet overal verkrijgbaar is. Moedervlekken was niet te vinden bij Google Play Books terwijl ik zonder resultaten zocht naar de ebookversie van De verwarde cavia bij zowel Google Play Books als Bruna. Voor de prijs maakt het weinig uit want die lijkt overal (waar ik het wel kon vinden) €9,99 te zijn.

Had vorige maand Bruna nog als enige de laagste prijs (€9,99) voor Als het zaterdag wordt, deze maand duiken zowel Amazon.nl als Bol daar onder. Tijdelijk (?) koop je het nieuwe deel van Nicci French voor €7,99 bij deze ebookwinkels (bij Kobo is die €8,99!). Ben je benieuwd naar het boek van Jari Litmanen? Dan maakt het niet uit waar je het koopt want het ligt overal voor €13,99 in de virtuele schappen. Voor 10 jaar Nick & Simon moet je overal €9,99 betalen, tenminste als je de titel kunt voorbestellen: de ebookversie komt op 26 mei beschikbaar.

Bij Boogsy is het even opletten. Zowel de prijzen van Amazon.nl als die van Google Play Books zijn hier niet in opgenomen en dat zorgt ervoor dat je bij sommige titels dus een hogere prijs bij Boogsy aantreft dan bij één van die eerdergenoemde ebookwinkels. Zoeken bij Tom Kabinet naar een bestseller ebook levert je deze maand ook weinig op: geen van de top 10 titels is er te vinden.

Conclusies?

Het is duidelijk dat je deze maand vooral (weer) bij de “buitenlandse” ebookwinkels moet zijn voor koopjes. Bij Amazon.nl en Google Play Books zijn vier van de acht leverbare titels goedkoper te vinden. Bij Bol.com en Kobo ben je ook goedkoop uit als je de nieuwe titel van Nicci French wilt halen maar het zijn de Kindle bezitters die deze maand het meest besparen als je alle titels op de kop wilt tikken.

Als je dan kijkt naar de prijzen van de titels die bij elke ebookwinkel verkrijgbaar zijn (en er vanuit gaat dat ook Een klein leven voor €10,19 te koop zal zijn) dan ben je €59,30 kwijt voor zes bestseller ebooks bij Amazon.nl in plaats van de papieren prijs van €119,87. Bij Google Play Books is dat €66,30, bij Bol/Kobo €73,84 terwijl je bij de overige ebookwinkels €80,94 betaalt.

Uitgaande van de prijzen bij Amazon betaal je daarmee gemiddeld 49,5% van de prijs van de papieren versie. Dat was vorige maand nog 74%(!).

Ebookacties

Uitgevers zijn voorzichtig met de prijzen van (bestseller) ebooks maar dat wil niet zeggen dat er niet regelmatig acties zijn waarbij ebooks wel degelijk voor (zeer) aantrekkelijke prijzen tijdelijk te koop zijn. Ook deze probeer ik elke maand in kaart te brengen. Je vindt ze hieronder terug met een beschrijving en de datum tot wanneer de actie loopt:

  • [doorlopend] Bij ebook.nl is er elke week een dinsdagdeal met een titel die gedurende twee dagen tussen de 30% en 50% afgeprijsd wordt;
  • [doorlopend] Via Bruna.nl is er één ebook elke week extra voordelig als eTopper;
  • [doorlopend] Bij Libris.nl is er elke week een Ebook van de week met een titel die meestal met 50% korting te krijgen is die week. De weekdeal wordt elke vrijdag ververst;
  • [doorlopend] Ook bij Bol wordt er elke week een titel in de aanbieding gedaan (de weekaanbieding). Deze aanbieding wordt elke dinsdag ververst. Lees je liever Engelstalige ebooks? Dan vind je bij Bol hier ook elke week een aanbieding;
  • [doorlopend] Ebookalarm: Elke dag gaat een titel van Singel Uitgeverijen in de aanbieding en kun je die gedurende die dag voor 1,99 of 2,99 kopen via Kobo;
  • [doorlopend] Kindle deals van de maand. Elke maand gaan er tientallen Nederlandstalige ebooks in de aanbieding (gemiddeld 50% korting)
  • [doorlopend] Op zoek naar diverse ebookaanbiedingen bij Bruna? Die vind je terug op de aanbiedingenpagina;
  • Bol doet aan stapelkorting voor ruim 70 ebooks (waaronder diverse voormalige top 10 bestsellers). Twintig procent korting als je één van de titels koopt, 30% als je er twee koopt en 40% bij aankoop van drie titels;
  • Liever literaire titels in de aanbieding? Dat komt goed uit want Bol heeft ook een actie voor ruim 60 literaire ebooktitels die tijdelijk voor €7,99 per stuk verkrijgbaar zijn. Deze actie vind je ook terug bij Kobo;
  • Kobo heeft een “Drie halen, twee betalen” actie waar je kunt kiezen uit 35 ebooks;
  • Liever 30% korting op ebooks over lichaam en geest? Dat komt goed uit want die actie is er ook bij Kobo;
  • Ebook.nl promoot de eerdere titels van Suzanne Vermeer die alle voor €4,99 te koop zijn tot 1 juni a.s.;
  • Tot 3 juni kun je bij Ebook.nl de titels van Jill Mansell voor €4,99 per stuk kopen. Ook bij Libris worden deze gepromoot.

#

metadata inlegvel

Metadata als een inlegvel toevoegen aan ebooks in Calibre

In Calibre kun je metadata aan ebooks toevoegen zodat je in je bibliotheek beter kunt zien waar een boek over gaat. Zo kun je informatie over de serie toevoegen, wie de uitgever is van de titel, welk jaar het uitgegeven is, tags en – nog handiger – een beschrijving toevoegen waar het boek over gaat. In veel gevallen kun je die zelfs al kant en klaar downloaden. Dat werkt prima in Calibre maar deze metadata wordt niet getoond in ereading apps of op ereaders omdat ze niet in het ebook zelf (kunnen) worden opgenomen. 

Calibre heeft echter een – beetje verstopte – mogelijkheid om deze informatie alsnog als inlegvel op een nieuwe pagina *in het ebook* op te nemen. Hierdoor krijg je een nieuw titelblad in het ebook met daarop de bovengenoemde metadata vermeldt.

Boeken bijschaven in Calibre

Vanzelfsprekend heeft het toevoegen van metadata als inlegvel aan ebooks alleen maar zin als de ebooks in je Calibre bibliotheek ook daadwerkelijk voorzien zijn van (goede) metadata. Ik vermoed dat maar weinig gebruikers dit doen en misschien is de reden dat de ontwikkelaar van Calibre er voor gekozen heeft om de geavanceerde opties voor het aanpassen van ebooks standaard niet zichtbaar te maken in de menubalk.

De menu-optie Boeken bijschaven (Polish books) kun je echter eenvoudig zelf toevoegen aan de menubalk. Ga naar Voorkeuren en Werkbalk, en kies dan voor de De hoofdwerkbalk om nieuwe knoppen toe te kunnen voegen.

calibre boek bijschaven inlegvel

Voeg de knop voor Boeken bijschaven toe door ze van de linkerkolom naar de rechterkolom te klikken

calibre boek bijschaven inlegvel
De knop verschijnt helemaal onderaan in de rechterkolom en dat betekent dat de knop helemaal rechts te zien zal zijn in het hoofdmenu van Calibre. Dit kun je zo laten maar je kunt het in dit scherm ook naar een andere (hogere) plek slepen mocht je dat prettiger vinden. Klik op Toepassen om de nieuwe knop Boeken bijschaven definitief toe te voegen.

calibre boeken bijschaven inlegvel

Metadata als inlegvel toevoegen

Selecteer één of meerdere titels in de Calibre bibliotheek – waarvoor de titel, naam van de auteur, evt serie-informatie, naam van de uitgever, jaar van uitgave, evt tags en een omschrijving ingevuld zijn bij de metadata – en klik dan op de knop Boeken bijschaven.

calibre boeken bijschaven inlegvel
Je krijgt dan een negental taken te zien die Calibre kan uitvoeren om de ebooks bij te schaven/op te poetsen. Eén ervan is bijvoorbeeld het ‘uitdunnen’ (verwijderen) van alle ingesloten lettertypes zodat je gegarandeerd het lettertype van een ebook kunt aanpassen op een ereader.

In een eerder artikel beschreef ik hoe je de ingesloten lettertypes kon verwijderen met behulp van de Modify Epub plugin in Calibre. Deze plugin biedt ook de mogelijkheid om de metadata als inlegvel toe te voegen aan ebooks maar biedt daarnaast nog vele andere opties die verder gaan dan de Boeken bijschaven functionaliteit.

Om de metadata in het ebook toe te voegen moeten de volgende twee opties aangevinkt worden:

  • Metadata in boekbestand bijwerken
  • Metadata als een “inlegvel” toevoegen/vervangen

Klik op OK en Calibre zal nu de metadata bij alle geselecteerde ebooks toevoegen als (nieuw) titelblad in het epub bestand zelf. Na afloop heb je per titel een nieuw EPUB bestand terwijl een kopie van het oorspronkelijke bestand (zonder inlegvel) als ORIGINAL_EPUB bewaard is. Je kunt bij het versturen naar een ereader dan alsnog kiezen welke versie je wilt lezen.

En het eindresultaat ziet er dan zo uit:

calibre inlegvel
Welke metadatavelden getoond worden op dit inlegvel (en hoe), wordt bepaald door een template die terug te vinden is in de resources\jacket map binnen de Calibre installatiemap. Dit templates.xhtml bestand met bijbehorend stylesheet.css moet je echter handmatig bewerken in een webeditor en dat laat ik hier buiten beschouwing.

@foto in headerafbeelding via Pixabay met CC0-verklaring

#

EPUB 3 ebooks (van Telekids Boeken) openen en lezen in Readium

epub 3 ebooks readiumSteeds meer digitale kinderboeken en prentenboeken zijn in het nieuwe EPUB 3 bestandsformaat beschikbaar dat niet op ereaders – en slechts in een enkele ereading app – geopend en gelezen kan worden. Deze maand bijvoorbeeld zijn maar liefst zes van de tien kinderboeken van Telekids Boeken in dit ebookformaat.

Wat is het verschil tussen EPUB 2 en EPUB 3? Hoe kun je zien of het een EPUB 3 ebook is en,nog belangrijker, hoe kun je die dan openen en lezen?

Wat is EPUB 3?

EPUB (Electronic PUBlication) is het ebookformaat dat (o.a.) in Nederland gebruikt wordt. Het is ontwikkeld door International Digital Publishing Forum (IDPF) en hoewel het een open formaat is moet een dergelijk bestand aan diverse eisen voldoen om een EPUB te ‘mogen’ zijn. Een EPUB bestand is feitelijk een archief waar een groot aantal XML, HTML, CSS en JPG of GIF bestanden in kunnen zitten: een soort miniwebsite die als één bestand verpakt is.

Het belangrijkste kenmerk van het EPUB ebookformaat is dat de tekst van het ebook ‘reflowable’ is, wat wil zeggen dat het geen vaste layout heeft zoals een PDF bestand maar zich kan aanpassen aan de grootte van het scherm waar het op bekeken wordt maar ook door lettergrootte, regelafstand en marges aan te passen in de ereading app of ereader waar het ebook op gelezen wordt.

De ebooks die je – tot nu – gekocht, gedownload en gelezen hebt zijn waarschijnlijk allemaal EPUB 2 bestanden. Dit is, ongeacht het nummer, eigenlijk de eerste versie van het ebookformaat dat in 2007 ontwikkeld werd. Het is bedoeld voor (alleen) tekst met weliswaar basale mogelijkheden voor afbeeldingen maar zonder verdere poespas. Ideaal voor romans dus maar minder of niet geschikt voor studieboeken, prentenboeken en andere boeken waar meer of andere eisen aan de vormgeving worden gesteld.

Precies om die reden werd (al) in 2011 het EPUB 3 ebookformaat als opvolger geïntroduceerd. Dit formaat is gebaseerd op HTML 5 en ondersteunt daarmee ook audio, video en (een beperkte vorm van) interactiviteit. Het biedt ook aanzienlijk meer geavanceerde mogelijkheden om de vormgeving te bepalen van een ebook: behalve ‘reflowable’ kunnen EPUB ebooks nu ook een vaste layout hebben, mogen er lettertypes ingesloten worden en kan er met (grote) afbeeldingen, geluid en video gewerkt worden. De huidige en recentste versie van het EPUB ebookformaat is 3.0.1 en is al sinds 2014 de standaard.

Maar waar zijn die EPUB 3 ebooks dan?

Toch kom je ze bijna nergens tegen en dat heeft een goede reden: door de uitgebreidere (multimediale) mogelijkheden kunnen ereaders en veel ereading apps niet overweg met EPUB 3 ebooks. iBooks van Apple is één van de weinige uitzonderingen en in de iBook Store vind je dan ook een redelijke verzameling digitale studieboeken die gebruik maken van bijv. video en de interactiviteit die het formaat biedt.

Maar buiten iBooks om moet je redelijk goed zoeken om er eentje tegen te komen. Dat is ook wel logisch want voor de meeste titels heb je de mogelijkheden van het EPUB 3 formaat ook helemaal niet nodig. Tachtig procent van de verkochte ebooks vallen in de categorie literaire fictie en bestaan dus gewoon primair uit alleen tekst. In het eerste kwartaal van 2016 ging het bij slechts 2,6% van alle verkochte ebooks om een EPUB 3 (bron).

Uit de cijfers van CB is niet af te leiden wat voor ebooks dat precies zijn maar het gaat in elk geval ook om kinder- en jeugdboeken. Dat weet ik omdat ik sinds vorig jaar een abonnement heb op Telekids Boeken, een spinoff van Elly’s Choice waarbij je elke maand 10 ebooks kunt downloaden voor kinderen tussen de 3 en 12 jaar. De afgelopen maanden bevatte het aanbod van titels steeds vaker EPUB 3 ebooks en deze maand zijn zelfs zes van de tien titels in dit nieuwe ebookformaat. Ebooks die niet (of niet goed) geopend kunnen worden in Adobe Digital Editions of in één van de ereading apps voor iOS of Android. En nee, ze kunnen ook niet op een ereader gelezen worden.

Maar hoe kun je ze dan wel lezen?

Readium, een EPUB 3 reader voor Chrome

Eén van de beste voorbeelden van een EPUB 3 ebook is een prentenboek dat voorzien is van een voorleesstem. Een prentenboek bevat grote tekeningen waar de tekst meestal in verwerkt is (op een vaste plek) waarbij vaak de linker- en rechterpagina’s samen één geheel vormen. Als daar dan ook nog een vertelstem aan toegevoegd is die het verhaaltje voorleest dan heb je echt een multimediaal ebook te pakken.

In maart konden de abonnees van Telekids Boeken ‘We hebben er een geitje bij’ van Marjet Huiberts downloaden en deze maand ‘Pip en Posy en de lievelingsknuffel’ van Axel Scheffler. Beide zijn prentenboeken en beide bevatten audiobestanden (ze worden voorgelezen door Georgina Verbaan).

Beide heb ik geprobeerd te openen in Adobe Digital Editions, Google Play Books, iBooks en Bluefire Reader zonder succes. Soms waren de pagina’s (los) te zien, nog vaker bleven de pagina’s blanco en hoewel er soms audio te horen was, liep dit niet synchroon met de pagina’s.

De enige manier voor mij om de prentenboeken te lezen – inclusief audio – bleek Readium te zijn. Readium is een project van hetzelfde International Digital Publishing Forum dat als doel heeft om open source software beschikbaar te stellen waarmee EPUB 3 publicaties gelezen kunnen worden. Readium is echter alleen als web applicatie in de Chrome browser te gebruiken en dus alleen beschikbaar in de Chrome Web Store.

Na installatie van de webapp kun je Readium openen in Chrome en simpelweg de EPUB bestanden toevoegen aan de bibliotheek. Het goede nieuws is dat alle EPUB 3 ebooks vlekkeloos werken in Readium. Het slechte nieuws is dat je dus verplicht de ebooks op een desktop, laptop of Surface tablet moet lezen omdat je Readium niet in de Chrome browser op Android of iOS kunt installeren.

epub 3 lezen readium
In Readium kun je de audio vlekkeloos en synchroon afspelen [1] en worden de tegenoverliggende pagina’s keurig als één geheel getoond [2].

EPUB 2 of EPUB 3?

Helaas vermeldt Telekids Boeken (noch Bol en de meeste andere ebookwinkels overigens) er niet bij om wat voor soort EPUB ebook het gaat. Bij prentenboeken kun je er van uitgaan dat het een EPUB 3 zal zijn maar voor andere titels ligt dat helemaal niet voor de hand. Als een uitgever besluit om een vaste layout mee te geven aan een boek dat nog steeds uit voornamelijk tekst bestaat, dan zal het ook een EPUB 3 bestand (moeten) zijn aangezien dat met een EPUB 2 niet mogelijk is. Het betekent echter wel dat het boek niet op een ereader te lezen zal zijn en dat is iets dat je waarschijnlijk toch wilt weten *voordat* je het ebook koopt en downloadt.

De enige ebookwinkel die wel keurig aangeeft om wat voor EPUB het gaat is ebook.nl. Zo vind je zowel bij ‘We hebben er een geitje bij‘ en ‘Pip en Posy en de lievelingsknuffel‘ een waarschuwing dat je het op de meeste leesapparaten niet kunt lezen.

Heb je het ebook al (gekocht en) gedownload? Dan kun je ook niet snel zien wat voor soort EPUB het is. Beide soorten hebben de .epub bestandsextensie en je komt er eigenlijk pas achter als je het probeert te openen in Adobe Digital Editions of op je ereader.

Als je het EPUB bestand opent in een ebookeditor, zoals Calibre of Sigil, kun je in het .opf bestand wel kijken om welke versie het gaat: Bij een EPUB2 zie je ergens bovenaan <package xmlns=”http://www.idpf.org/2007/opf” version=”2.0″> staan terwijl bij een EPUB 3 <package xmlns=”http://www.idpf.org/2007/opf” version=”3.0″> staat. In Sigil kun je het nog sneller zien want na het openen van het ebook staat in de titelbalk welke soort EPUB het is.

Er is betere uitleg en er zijn meer EPUB 3 ereading apps nodig

Het grote voordeel van ebooks voor mij is dat je ze op allerlei verschillende apparaten kunt lezen. De ebooks die ik tien jaar geleden gekocht heb kan ik nog steeds zonder problemen lezen op mijn huidige ereader maar ook op mijn telefoon of tablet.

De ironie is dat dit voor mijn EPUB 3 ebooks niet geldt want die kan ik alleen (gegarandeerd) in Readium lezen en het is maar de vraag of dat over een paar jaar nog bestaat. Het feit dat de meeste ebookverkopers er niet eens bij vermelden dat die ebooks maar op enkele manieren gelezen kunnen worden wint daarbij ook niet de schoonheidsprijs.

Ik vraag me af hoeveel mensen EPUB 3 ebooks gekocht hebben de afgelopen maanden (of gedownload hebben bij Telekids Boeken) en die ze niet konden lezen. Waarbij ze het vermoedelijk na één of enkele pogingen opgegeven hebben.

Wat nu nodig is dat er meer ereading apps geschikt gemaakt worden voor EPUB 3 ebooks. Zo lang dat niet het geval is moeten uitgevers en ebookwinkels betere uitleg geven over hoe o.a. digitale prentenboeken gelezen kunnen worden en behoudend zijn om voor het EPUB 3 ebookformaat te kiezen. Niemand vindt het raar dat je een (kleuren)prentenboek met audio of video niet op een ereader kunt lezen maar uitgevers moeten geen “gewone’ jeugdboeken in EPUB 3 formaat digitaal gaan uitgeven zonder toelichting erbij dat je ze niet op een ereader kunt lezen.

Dat heb je als koper en lezer van ebooks ook een beetje zelf in de hand. Koop je (per ongeluk) een EPUB 3 ebook dat je niet kan lezen op het apparaat waar jij het op wilt lezen? Meldt dit dan bij de ebookwinkel en/of uitgever en vraag eventueel je geld terug. Je hebt als abonnee en koper recht op een deugdelijk product en daar hoort bij dat je vooraf moet kunnen weten wat je precies koopt. En hoe je dat ebook kunt lezen ….

#

Woordafbreking (in ebooks) op je ereader uitzetten

Misschien dat het komt omdat ik bijna alleen Engelstalige ebooks lees op mijn ereaders maar het was me nog niet eerder opgevallen dat er woorden werden afgebroken aan het einde van regels. Tenminste, ik stoorde me er in elk geval niet aan. Toen ik recentelijk besloot de Bob Evers (jeugd)boeken opnieuw te gaan lezen – de oorspronkelijke 32 delen zijn sinds vorig jaar te koop als ebooks – veranderde dat ineens.

Behalve dat de nummering van de delen in de serie niet klopt bij Bol/Kobo (op zichzelf al een doodzonde) viel het me ineens wel op dat er woorden (lelijk) afgebroken werden. En dus dook ik in de wondere wereld van de woordafbreking om uit te vogelen of en hoe je dit uit kunt zetten. Want als het je eenmaal opvalt kun je het onmogelijk niet meer zien.

woordafbreking

Waarom woordafbreking?

In bijna alle ebooks wordt de tekst uitgevuld over de volle breedte van de pagina, net zoals dat voor papieren boeken ook het geval is. Dat heeft als voordeel dat de tekst duidelijk afgekaderd is op een pagina en het oogt wat rustiger. Het nadeel is dat door het geforceerd uitvullen van een regel er veel witruimte kan ontstaan tussen woorden (wat lijkt op dubbele of driedubbele spaties). De hoeveelheid witruimte kan echter gereduceerd worden als woorden aan het einde van de regel afgebroken mogen worden.

Dat afbreken hoort niet willekeurig te gebeuren natuurlijk. Afbreken moet op basis van de lettergreepstructuur plaatsvinden (af-bre-ken) en – nog belangrijker – woorden moet zodanig afgebroken worden dat de losse delen geen verkeerde betekenis krijgen (lamp-licht en niet lam-plicht maar ook fietslamp-jes en eikenboom-pjes).

Dat laatste is het lastigste omdat een ereader of ereading app een volledig woordenboek van alle woorden moet bevatten om woorden correct af te breken. Dit is ook nog eens afhankelijk van de taal want in elke taal gelden andere regels voor het afbreken. Als een ebook dan ook nog (per ongeluk) de verkeerde taalcode bevat, dan kunnen er snel problemen ontstaan maar ook als er alleen naar lettergrepen gekeken wordt kunnen er hele lelijke woordafbrekingen ontstaan.

Zo kwam ik al in het eerste deel van de Bob Evers boeken ou-d tegen en hierboven zie je ou-derwetse staan in het vierde deel. Ook persoonsnamen worden afgebroken zoals Jef-fries (je ziet dat de bovenstaande pagina begint met fries) en dus moest en zou ik het afbreken van woorden uitzetten.

Woordafbreking on/off

Hoewel je in tekstverwerkers simpelweg in de instellingen kunt aangeven dat deze geen woorden moet afbreken, beschikken ereaders en ereading apps niet over een dergelijke optie. Dat komt omdat de maker van een ebook kan bepalen welke instellingen gebruikt moeten worden, net zoals de maker van een website bepaalt of woorden afgebroken worden in de teksten op de site. Voor Vakblog heb ik bijvoorbeeld zowel het uitvullen van de tekst als het afbreken van woorden uitgezet dat standaard in het theme aanwezig was.

En een ebook is wat dat betreft precies hetzelfde als een website. Een ePub bestand is feitelijk niet meer dan een bundeling van een aantal html pagina’s met een bijbehorend CSS bestand dat bepaalt hoe die pagina’s weergegeven worden op het scherm.

De truc om woordafbreking uit te zetten is dan ook om het CSS bestand aan te passen.

Hiervoor moet je het ebook (epub bestand) in een ebook-editor laden, zoals Sigil (download versie 0.9.5) of Calibre (zie hier een uitleg) en dubbelklikken op het CSS bestand. Ik prefereer de layout van Sigil maar aangezien ik ook de nummering van de delen in de serie wilde herstellen heb ik Calibre gebruikt.

woordafbreking calibre
In de CSS bestanden van de deeltjes in de Bob Evers serie wordt -epub-hyphens:auto; gebruikt om woordafbreking aan te zetten. Helaas zijn er grote verschillen tussen de verschillende uitgevers en makers van ebooks en kunnen er ook andere varianten voorkomen zoals hyphens,  -moz-hyphens-ms-hyphens-webkit-hyphens en -web-hyphens. Het makkelijkste is om de zoekfunctie (control-f) te gebruiken om te kijken of er een klasse voorkomt in het CSS bestand dat het woordje ‘hyphens’ bevat.

Wijzig -epub-hyphens:auto; naar -epub-hyphens:none; om woordafbreking uit te zetten. Of welke klasse met hyphens je dan ook tegenkomt natuurlijk die als waarde auto heeft. Wijzig dan ‘auto’ naar ‘none’ om het uit te zetten. Sla tot slot de wijzigingen op in het ebookbestand en zet het op je ereader.

woordafbreking bob evers
Hierboven zie je links dat ik de nummering gecorrigeerd heb en in de titel heb geplaatst. Rechts zie je dat er nu geen woorden meer worden afgebroken en dat Jeffries, handschoenendoos, ouderwetse en zoals keurig aan elkaar geschreven zijn. Een hele verbetering!

Erger je je enorm aan de woordafbreking in een ebook en kom je er met bovenstaande uitleg niet uit? Stuur me dan gerust een mailtje en dan probeer ik je te verder te helpen.

#

Pagina 1 of 60123...153045...Laatste »
  • © 2006- 2016 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top