Waar koop je de top vijf bestseller ebooks voor de laagste prijs? : de juli 2015 editie

bestseller ebooks prijsvergelijkIn tegenstelling tot fysieke boeken vallen ebooks niet onder de Wet op de vaste boekenprijs. Desondanks wordt het instrument prijs maar nauwelijks ingezet in de strijd om de goede verkoopcijfers. Toch kun je wel degelijk Nederlandse ebooks voor (zeer) uiteenlopende prijzen aantreffen bij de ebookwinkels.

Elke maand kijk ik daarom naar de top 5 bestsellers uit de Bestseller 60, controleer of die ook als ebook te verkrijgen zijn en vergelijk de prijzen bij de verschillende ebookwinkels. Waar koop je de bestseller ebooks voor de laagste prijs?

De huidige top 5 6 bestseller ebooks

De Bestseller 60 lijst, die opgesteld wordt door het CPNB op basis van verkoopgegevens van ruim 900 boekwinkels, bevat per definitie geen ebooks omdat die nou eenmaal niet door boekwinkels verkocht worden maar levert wel een betrouwbaar beeld van wat de bestverkopende papieren boeken zijn. Deze maand staan er enkele nieuwe titels in de top 5 ten opzichte van vorige maand, waaronder een titel die niet als ebook beschikbaar is. Dat is de reden dat ik deze keer ook de nummer 6 opneem. Op die manier worden nog steeds de prijzen van 5 bestseller ebooks vergeleken.

  1. Het meisje in de trein door Paula Hawkins;
  2. Mooie meisjes door Karin Slaughter;
  3. Het leven van een loser dl. 7: Flutvakantie door Jeff Kinney (niet als ebook beschikbaar);
  4. Dit kan niet waar zijn door Joris Luyendijk;
  5. Lieve mama door Esther Verhoef;
  6. Costa del Sol door Suzanne Vermeer.

De ebookwinkels

Ik kijk wederom naar de prijzen van bestseller ebooks bij Bol/Kobo (zelfde Nederlandstalige aanbod en prijzen), Bruna, Ebook.nl, Libris.nl, Amazon.nl en Google Play Books. Mocht je je afvragen waarom de Apple iBookstore ontbreekt, dan is dat een principiële keuze wegens de door hen gebruikte – en onverwijderbare – DRM. De iBookstore is, net als vele andere, wel onderdeel van de ebookprijsvergelijker Boogsy. In het onderstaande overzicht neem ik normaliter ook de goedkoopste prijs op per titel zoals ze bij Boogsy vermeld worden.

Let op dat de prijzen sterk kunnen variëren en dat de in deze blogpost vermelde prijzen gelden op het moment van publiceren. Wil je op een later moment ebooks kopen voor de prijzen zoals ze hier vermeld worden? Dan kan het lonen om alsnog even te kijken waar dat ebook het goedkoopst te krijgen is.

De prijsverschillen zijn deze keer minimaal tussen de verschillende webwinkels. Dat heeft te maken met de Vakantielezen actie die gedurende de maand juli gaande is en waarbij 20 bestsellers (van WPG Uitgevers) tijdelijk voor €7,99 te koop zijn. Drie van de vijf bestseller titels uit de Bestseller 60 staan ook op de titellijst van aanbiedingen en zijn dus bij alle ebookshops voor €7,99 te krijgen.

In tabelvorm

nr.1 nr.2 nr.4 nr.5 nr.6
Het meisje in de trein Mooie meisjes Dit kan niet waar zijn Lieve mama Costa del Sol
Amazon 7,99 7,99 7,99* 6,79** 7,99
Bol/Kobobooks 7,99 7,99 7,99 6,79 7,99
Bruna 7,99 7,99 7,99 9,99 7,99
Ebook.nl 7,99 7,99 7,99 9,99 7,99
Google Play 7,99 7,99 7,99 6,79 7,99
Libris/Blz 7,99 7,99 7,99 9,99 7,99
Boogsy 7,99 7,99 7,99 6,79 7,99
Papier 19,95 22,90 19,95 19,95 15,00

Het meisje in de trein, Mooie meisjes en Costa del Sol maken onderdeel uit van de Vakantielezen actie en zijn dus voor €7,99 te koop t/m 31 juli 2015. Mocht je de nummer 1 van vorige maand (Topshow) nog niet gekocht hebben dan is dit overigens ook een goede gelegenheid om dat alsnog te doen aangezien deze eveneens voor €7,99 te koop is (ipv €14,99).

* Uitgeverij Atlas heeft zich kennelijk aangesloten bij de Vakantielezen actie want ook Dit kan niet waar zijn is op dit moment overal voor datzelfde lage bedrag van €7,99 te koop. Waarschijnlijk is dat ook een tijdelijke actie en zal de titel vanaf 1 augustus weer €14,99 gaan kosten.

** Lieve mama is daarmee dus de enige titel in mijn overzicht deze maand waar je nog prijsverschillen aantreft tussen de verschillende ebookshops. Bij Amazon, Bol/Kobo en Google Play Books betaal je €6,79 voor dit ebook terwijl je bij de overige ebookshops ruim 3 euro meer betaalt.

Conclusies?

De enige echte conclusie voor deze maand is dat je veel bestsellers voor €7,99 kunt kopen. Vakantielezen is een actie van WPG Uitgevers maar er doen kennelijk ook andere uitgevers aan mee waardoor het enerzijds weinig uitmaakt waar je een titel koopt en het anderzijds dus geen goede maand is om een blogpost met prijsvergelijkingen van ebooks te produceren :)

Dat wil echter niet zeggen dat alle goedverkopende Nederlandse titels goedkoper te krijgen zijn. Met Lieve mama is te zien dat wederom Amazon en Bol/Kobo (en Google Play Books) nog steeds goedkoper zijn dan de overige ebookshops.

Vergelijk je de huidige kortingsprijzen met die van de papieren tegenhangers, dan scheelt dat dus behoorlijk veel. Er valt minstens 60% korting te behalen en bij de juiste ebookshops loopt dat op tot 66% voor Lieve mama.

Als je alle vijf de titels zou willen aanschaffen bij één ebookwinkel, dan betaal je bij Amazon.nl, Bol/Kobo en Google Play Books het minste. Daar moet je €38,75 afrekenen (het laagste bedrag tot nu toe) en dat is 3,20 euro minder dan bij de drie overige ebookshops met €41,95. Koop je ze op papier dan ben je €97,75 kwijt. Je bespaart deze maand bijna 60 euro als je digitaal leest.

#

Wereldwijde btw-tarieven voor ebooks en boeken (en wat dat te maken heeft met lezen en onderwijs)

btw-tarieven voor ebooks en boeken
De International Publishers Association (IPA) en de Federation of European Publishers (FEP) hebben een rapport (PDF) uitgebracht waarin de btw-tarieven voor ebooks en boeken wereldwijd zijn geïnventariseerd. Hierin worden enorme onderlinge verschillen geconstateerd tussen landen en werelddelen. Verschillen die volgens beide organisaties (mede) verantwoordelijk zijn voor de grote diversiteit tussen diezelfde landen als het gaat om (kunnen) lezen, de toegankelijkheid van onderwijs en de mate waarin de landen een kenniseconomie hebben. Ze roepen beleidsmakers dan ook op om een btw-tarief van 0% te introduceren voor zowel ebooks als papieren boeken.

Wat is btw?

Btw – ofwel de belasting over de toegevoegde waarde – is een indirecte belasting die een overheid heft op de verkoop van producten of diensten. Het is indirect in de zin dat je die belasting niet rechtstreeks en apart betaalt maar dat het in de prijs inbegrepen is. De producenten en leveranciers zijn degenen die het achteraf afdragen aan de overheid in de vorm van omzetbelasting. Aangezien die omzetbelasting verrekend wordt in de prijs betaalt de consument dus feitelijk de btw/omzetbelasting aan de overheid.

Dat maakt het btw-tarief een belangrijk beleidsinstrument van de overheid. De overheid bepaalt hoe hoog het btw-tarief voor producten en goederen is en dat heeft een rechtstreekse (en forse) impact op de inkomsten van de overheid. Het beleidsmatige aspect komt voort uit het feit dat de overheid uitzonderingen kan formuleren voor specifieke (groepen) producten en diensten waarvoor dan een verlaagd tarief geldt. Door die uitzonderingen te maken worden die producten en diensten financieel aantrekkelijker voor consumenten en kan de overheid bijvoorbeeld die branche of sector te hulp schieten zoals de afgelopen jaren in de bouw heeft plaatsgevonden.

Een land als Nederland is redelijk vrij in het bepalen van de btw-tarieven en welke uitzonderingen er gemaakt kunnen worden voor producten en diensten. Maar er zijn wel degelijk randvoorwaarden aan verbonden. Europese landen hebben zich namelijk te houden aan de Europese richtlijnen en btw-wetgeving. Een Europees land mag bijvoorbeeld maar maximaal twee lage btw-tarieven hebben en de EU benoemt verschillende producten en diensten die juist wel of juist niet in het verlaagde tarief mogen komen te vallen omdat btw-tarieven ook op Europees niveau een beleidsinstrument zijn.

Zoals ebooks

De EU stelt dat papieren boeken onder het verlaagde btw-tarief mogen vallen van een land wegens het belang dat boeken hebben voor cultuur, onderwijs en kennisdeling. Dat is ook precies wat 26 van de 28 Europese lidstaten gedaan hebben (op Bulgarije en Denemarken na). In 2009 breidde de EU dat ‘mandaat’ uit om boeken op alle fysieke media onder die regeling te laten vallen waardoor audioboeken op cd en ebooks op een usbstick er ook onder vielen. Precies de helft van de lidstaten heeft dit inmiddels opgenomen in de eigen wetgeving (waaronder Nederland) en eigenlijk zat iedereen te wachten totdat de EU de logische vervolgstap zou nemen om boeken in alle vormen onder de verlaagde btw-tarieven te laten scharen. Ebooks die je op niet fysieke media koopt dus.

Maar die stap nam de EU niet. Integendeel, nadat Frankrijk en Luxemburg eenzijdig ebooks onder het lage tarief lieten vallen greep de EU in en stelde dat beide landen dat moesten gaan terugdraaien. Iets dat door Luxemburg in mei 2015 ook is gedaan.

Hoger of lager?

Los van het gegeven dat het erg onhandig en onpraktisch is dat een consument in bijna alle landen meer btw betaalt voor ebooks dan voor papieren boeken, is het ook nog zo dat de hoogte van die tarieven sterk varieert. Landen mogen immers zelf bepalen hoe hoog hun reguliere btw-tarief is en hoe laag het verlaagde tarief is. Als je een papieren boek koopt in Luxemburg betaal je 3% btw die inbegrepen is in de prijs maar koop precies datzelfde boek in Denemarken en dan betaal je 25% btw. Denemarken heeft namelijk maar 1 btw-tarief dat voor alle producten en diensten geldt.

Hetzelfde natuurlijk voor ebooks. De Zwitsers (vallen niet onder de EU) betalen 8% btw voor hun ebooks terwijl de Hongaren maar liefst 27% btw betalen. De Fransen en de Italianen negeren met 5,5% en 4% respectievelijk nog steeds de uitspraak van het Europese Hof van Justitie.

De International Publishers Association (IPA) en de Federation of European Publishers (FEP) hebben geïnventariseerd hoe het nou zit met al die verschillende btw-tarieven. Welk btw-tarief heeft een land, wat is het btw-tarief voor boeken en wat is het tarief voor ebooks? Niet alleen in de Europese landen maar ook in (o.a.) Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Dat is verwerkt in een kort en bondig rapport (PDF) die de verschillen duidelijk laat zien. In de bijlage van dat rapport staan de cijfers per werelddeel en land benoemd en die gebruik ik voor de toelichting hieronder. Ik heb de gegevens ook nog verder bewerkt en gesorteerd in een Exceldocument.

Btw-tarieven voor boeken

btw-tarieven voor ebooks en boeken
Je zou denken dat dat boeken altijd duur zijn maar niets is minder waar. Er zijn enkele Europese landen (maar vooral daarbuiten) die een nultarief hanteren voor gedrukte boeken. Maar liefst 31 landen (39%) hebben dat nultarief – of kennen uberhaupt geen btw – terwijl er nog eens drie landen een nultarief hanteren voor wetenschappelijke, leer- en studieboeken. Die zijn in de bovenstaande grafiek met paars en groen aangegeven.

Zeventien landen hanteren hun reguliere (hoge) btw-tarief voor gedrukte boeken – 22% van alle landen-  terwijl 31 landen het verlaagde btw-tarief in hun land rekenen voor boeken. Europa valt zoals gezegd bijna volledig in die laatste (oranje) categorie. Kijk je naar alle landen wereldwijd, dan is het gemiddelde btw-tarief 5,75%.

Maar er zijn landen die dat gemiddelde flink hoger maken dan In welke landen betaal je nou het meeste? Oftewel, welke landen hebben de hoogste btw-tarieven voor boeken?

  1. Denemarken (25%)
  2. Bulgarije (20%)
  3. Chili (19%)
  4. Tanzania (18%)
  5. Rusland (18%)
  6. Israel (18%)

In Nederland betaal je 6% btw voor je gedrukte boeken.

Btw-tarieven voor ebooks

btw-tarieven voor ebooks
Ook ebooks zijn echt niet overal duur door een hoog btw-tarief want er zijn 18 – niet Europese – landen (23%) die voor ebooks eveneens een btw-tarief van nul rekenen (of geen btwstelsel hebben). De overgrote meerderheid (53 landen, 69%) past het reguliere btw-tarief toe op ebooks terwijl slechts vier landen (5%) een verlaagd tarief rekenen. Dat zijn behalve Turkije dus de drie Europese landen die de uitspraak van het Europese Hof negeren: Frankrijk, Italië en IJsland.

Kijk je naar de cijfers voor zowel gedrukte boeken als ebooks, dan zie je dat 37 landen hetzelfde btw-tarief hanteren voor beide terwijl 35 landen een hoger btw-tarief voor ebooks hebben dan voor gedrukte boeken.

Het gemiddelde tarief voor ebooks is 12,25% maar waar betaal je de hoofdprijs voor ebooks? Waar is het btw-tarief voor ebooks het hoogst?

  1. Hongarije (27%)
  2. Denemarken (25%)
  3. Zweden (25%)
  4. Kroatië (25%)
  5. Norwegen (25%)

In Nederland betaal je 21% btw voor je ebooks.

En nu?

In het rapport pleit José Borghino, de Policy Director van de International Publishers Association, voor het wereldwijd instellen van een nultarief op zowel gedrukte boeken als ebooks.

The fact that many countries already apply reduced rates of VAT/GST to physical books is a clear acknowledgement of the strategic importance of books (notably, but by no means only, in education). Those countries that have not already done so should take the next step and zero rate books.

Wil je het lezen bevorderen, de kwaliteit van je onderwijs verbeteren en je (kennis)economie verbeteren? Dan moet de overheid de toegang tot boeken in alle vormen zo laagdrempelig mogelijk maken.

We believe a zero VAT/GST rate to be the best way to support reading, education and a thriving knowledge economy. And a zero VAT/GST rate does so even-handedly, across the board. Many government policies that support writing or reading require bias — benefitting certain works over others. Lowering VAT/GST rates, however, supports all writing and all reading, ensuring that governments do not interfere with selection and empowering readers’ choices instead.

Een belasting heffen op kennis kan nooit een goed idee zijn.

Books are the engines of knowledge acquisition and transfer, and the digital economy of the future depends on their flourishing. The circulation of books, however, is particularly sensitive to price and they are therefore especially vulnerable to the imposition of a VAT/GST. Taxing books restricts their circulation, which is of concern to developing countries trying to bridge a knowledge deficit, but should also worry developed countries trying to maintain their competitive advantage.

Volgend jaar zal de EU de btw-wetgeving gaan evalueren en zullen er hopelijk concrete verbeteringen doorgevoerd gaan worden op Europees niveau. Of het wettelijk gelijktrekken van ebooks met gedrukte boeken haalbaar is – laat staan dat een nultarief voor beide toegestaan wordt – zullen we dan zien maar het is wel een lichtpuntje dat zelfs in de zware onderhandelingen met Griekenland nog plaats was voor het maken van een uitzondering op het btw-tarief van boeken. Europa eist dat het btw-tarief voor boeken op 6% komt te liggen terwijl dat nu 6,5% is. Nu moet het eurokwartje nog wel vallen bij Europa dat de Grieken voor ebooks doodleuk 23% betalen maar het begin is er.

 

Verder lezen? VAT/GST on Books & E-books (PDF) / Exceldocument met de wereldwijde btw-tarieven

 

@foto via Pixabay met CC0 verklaring

#

Ebooks in Nederland: de nieuwe cijfers (Q2 2015)

Er is veel geschreven over trends, beschikbaarheid, prijsbeleid, verkoopaantallen en (het uitblijven van) succes van ebooks in Nederland de laatste jaren maar in bijna alle gevallen gebeurde dat zonder duidelijke cijfers en feiten die als onderbouwing zouden moeten fungeren. Het CB verzorgt de distributie van bijna alle ebooks in Nederland en produceert sinds 2014 elk kwartaal een infographic met cijfers over de actuele stand van zaken van ebooks in Nederland.

Vrijdag presenteerde het CB al weer voor de zesde keer een overzicht van hoe het met de ebooks in het Nederlands taalgebied gaat in de vorm van een infographic. Ik schreef al eerder mijn eigen interpretaties over de eerste, tweede, derdevierde en vijfde infographic en ook deze keer probeer ik de cijfers te vertalen naar ontwikkelingen en trends. Deze keer heeft het CB de naam van hun overzicht veranderd naar de e-book barometer en worden met ingang van deze editie ook de abonnementsdiensten Elly’s Choice en Bliyoo meegenomen in de cijfers. Daarnaast wordt er voor het eerst gekeken naar de gemiddelde (consumentadvies)prijs van een ebook in vergelijking met die van het papieren boek.

E-book-barometer-NL-Q2-2015

Wat valt me op?

Qua afzet is er voor gekozen om de ‘afgezette’ ebooks via ebookabonnementsdiensten Elly’s Choice en Bliyoo *met terugwerkende kracht* op te nemen in één grafiek tezamen met de verkochte ebooks en de door de Bibliotheek uitgeleende ebooks. Hoewel dit een zeer interessante conclusie oplevert – je ziet dat er bijna net zo veel ebooks via de ebookdiensten afgezet worden dan dat er verkocht worden – wordt het door het samenvoegen wel dermate abstract dat het gebrek aan de feitelijke cijfers het bijna onmogelijk maakt om het te vergelijken met eerdere periodes.

Kennelijk heeft het CB wel de precieze cijfers aan NU.nl verstrekt want in een artikel wordt de grafiek getoond inclusief die aantallen. Het gaat voor Q2 in elk geval om 635.092 verkochte ebooks, 382.929 uitleningen en 629.757 ebooks-via-abonnementsdiensten. Het blijft onduidelijk wat er precies verstaan wordt onder dat aantal ebooks dat via een abonnementsdienst wordt afgezet maar aangezien de infographic refereert aan cijfers van BooXtream neem ik aan dat het bij Elly’s Choice gaat om het aantal daadwerkelijk gedownloade ebooks (dan wordt het watermerk er middels de BooXtream technologie pas ingezet) en bij Bliyoo om het aantal gedownloade ebooks dat op de leestafel van een abonnee is beland.

Het aantal uitleningen van ebooks in Q2 is niet hetzelfde als wat ik terugzie in de statistieken van de KB: daar kom ik voor Q2 uit op 372.072. Geen idee waar de afwijking vandaan komt maar het zal een verschillende meetmethode zijn vrees ik.

Uit de cijfers die NU.nl heeft kun je wel uit afleiden dat de ebooks via de twee huidige abonnementsdiensten ‘ineens’ 38% van alle afgezette ebooks in Nederland vormen en dat de verkochte ebooks met 39% in de minderheid zijn in het ebooklandschap. Er worden aanzienlijk meer ebooks uitgeleend en via abonnementen gedownload dan dat er verkocht worden. Aangezien de ebooks in de abonnementsdiensten een enorme piek laten zien in het afgelopen kwartaal zal het niet lang duren voordat dit alleen al de meerderheid zal gaan vormen van alle afgezette ebooks. Wie had dat twee jaar geleden kunnen voorspellen?

Vergeleken met Q2 van 2014 kun je volgens het CB afleiden dat in Q2 2015 25% meer ebooks zijn verkocht. Dat geloof ik hoewel het zeker niet eenduidig uit de grafiek te halen is. Maar ja, CB heeft de precieze cijfers wel natuurlijk dus dat neem ik dan ook graag van ze aan. Ik hoop echter dat ze in de toekomst behalve een infographic ook een Exceldocumentje erbij doen met de exacte cijfers waar de grafiek op gebaseerd is. Veel meer dan ‘het is meer of minder dan de vorige keer’ kun je er niet van maken op deze manier maar dat is inherent aan werken met een infographic.

Een mooie nieuwe categorie en grafiek is deze keer, eveneens met terugwerkende kracht, toegevoegd in de vorm van de gemiddelde consumentenadvies prijs van ebooks. Hierin worden de prijzen van ebooks vergeleken met die van hun papieren tegenhanger. Het zal niemand verrassen dat in 2010 ebooks relatief gezien erg duur waren (83,6%) terwijl de prijzen van ebooks – door meer aanbod, concurrentie en ‘durf’ van uitgevers – in 2015 op een niveau van 59,5% van de prijs voor het papieren exemplaar zijn komen te liggen. Hopelijk wordt deze grafiek elk kwartaal ook bijgewerkt voor 2015 zodat te zien is of die geleidelijk dalende lijn zich voortzet. Bij het maandelijkse prijzenoverzicht van bestseller ebooks zie ik zelf de percentages fluctueren tussen 35% en 75% hoewel dat niet heel representatief is natuurlijk: juist bij wat oudere titels verwacht je dat de prijzen van de ebookversies op den duur gaan dalen.

Het aandeel van ebooks in de totale verkoop  kan gelukkig nog wel vergeleken worden met het vorige kwartaal. Het blijft gestaag stijgen want na 5,2% (Q1 2015) en 5% (Q4 2014) is nu 5,5% van elke verkochte titel een ebook. Een iets grotere stijging zien we bij het aandeel van ebooks in de online verkoop: dat gaat van 26,4% in Q4 2014 en 26,7% in Q1 2015 naar 27,6% nu.

Maar liefst 80% (dat was 73% in Q1) valt binnen het genre van de literaire fictie terwijl dat voor fysieke boeken een stuk minder is (41%). Die verhoudingen liggen omgekeerd bij de nonfictie (5% ebooks vs. 17% fysiek) en jeugdboeken (6% ebooks vs 23% fysiek). Bij nonfictie leent zich het digitale formaat ook wat minder waardoor het aanbod geringer is hoewel het bij de jeugdboeken interessant zal zijn of Telekidsboeken nog een impact gaat krijgen. Telekidsboeken is de Elly’s Choice versie waarbij maandelijks 10 jeugdboeken in een abonnement aangeboden worden. Deze infographic lijkt vooralsnog alleen te gaan over de verkochte ebooks en niet de uitgeleende en de via abonnementen afgezette ebooks.

Ook nu weer wordt de literaire fictie uitgesplitst (NUR300 is de rubriekscode in de Nederlandstalige Uniforme Rubrieksindeling die het genre literaire fictie omvat). Daar gebeuren geen spannende dingen want zoals je mag verwachten wordt de digitale literaire fictie gedomineerd door de roman en het spannende boek. Net als bij de uitgeleende ebooks overigens, hoewel die niet in de infographic van het CB meegenomen lijken te zijn.

Bij Ebook versus papier focust het CB zich op de (60) titels uit de Bestseller 60 lijst en verandert er letterlijk niets ten opzichte van Q1 2015. 85% van de titels zijn als ebook beschikbaar – 51 van de 60 titels dus – en dat blijft dus zo. Je mag aannemen dat het niet om precies dezelfde 60 titels gaat in Q2 dus wat mij betreft mag er best wat aanvullende informatie bij (in dat Exceldocument? Ik doe maar een suggestie) om welke 9 titels het gaat die geen ebookversie hebben. Of anders dan teruggaan zoals ze het in het begin deden en aangeven van welk percentage van *alle* leverbare titels beschikbaar is als ebook.

Bij de bestandsformaten gebeurt er ook weinig spannends want ePub2 blijft natuurlijk het dominerende formaat en groeit licht naar 86% marktaandeel (was 84%) ten koste van het PDF formaat. Het aanbod van ePub3 titels blijft precies gelijk met 2%. Bij de bestandsbeveiliging zien we dat het aandeel van Adobe DRM ook gelijk (en miniscuul) is gebleven met 1%. Veel opvallender is dat het percentage titels met watermerkbeveiliging met maar liefst 10% afgenomen is (was 65% en is nu 55%) terwijl het aantal titels die dus wel beveiligd zijn middels een in een ecosysteem ingebouwde beveiliging met 10% is toegenomen naar 43%. Dat zal de impact van de verkoop van (Engelstalige) titels bij Kobo – die eveneens via Bol te koop zijn – en Amazon.nl zijn neem ik aan. Niet per se een goede ontwikkeling aangezien ‘ecosystemen’ gewoon betekent dat je ze niet buiten dat ecosysteem van Apple, Kobo of Amazon.nl kunt gebruiken.

Bij het aanbod van titels is te zien dat de stijging gestaag doorzet. Waren het er in Q4 2014 nog 35.633 en in Q1 2015 37.190 titels, deze keer staat de teller op 38.855 en dat is wederom een stijging van ruim 4%. Het aantal uitgeverijen stijgt eveneens onverminderd door van van 297 (Q4), 307 (Q1) en nu 320.

Die stijging staat in contrast met – voor het eerst – een daling in het aantal retailers. Waren dat er nog 195 vorige keer, inmiddels zijn dat er 192 geworden. Een daling van 2% dus.

Gfk heef hun halfjaarlijkse onderzoek weer uitgevoerd en dat betekent nieuwe cijfers voor de aantallen devices waar ebooks op gelezen kunnen worden. In december 2014 waren er 1,4 miljoen ereaders en Nederland gaat gewoon door met het aanschaffen van de e-ink apparaten want dat zijn er inmiddels dus 1,5 miljoen geworden. Of tablets echt veel gebruikt worden voor het lezen van ebooks waag ik te betwijfelen maar ze worden er niet minder om gekocht: dat aantal groeide van 7,9 naar 8,6 miljoen terwijl het aantal smartphonebezitters ook groeide van 10 naar 10,6 miljoen.

Vooral het aantal ereaders vind ik boeiend want bij elk Gfk onderzoek stijgt dat aantal met 100.000. De relatie onderzoeken tussen de ereader en waar de eigenaren ervan hun ebooks kopen/lenen/downloaden-via-abonnement begint interessant te worden, zeker nu het aantal titels met beveiliging binnen de ecosystemen sterk lijkt toe te nemen. Kopen mensen een ereader die bij een beoogd ecosysteem/aanbieder hoort? (Kindle bij Amazon, Kobo bij Bol/Kobo, Tolino bij Libris, Icarus Illumina bij Bliyoo) of komen ze er na aankoop achter wat er allemaal niet werkt op hun ereader? Dat laatste als ik afga op de mailtjes in mijn inbox 😉

Samengevat

Het gaat prima met de ebooks in Nederland, afhankelijk van de verwachting die je er bij hebt. Vergeleken met een jaar geleden worden er veel meer ebooks verkocht nu maar de verkoopcijfers zijn het afgelopen kwartaal juist niet gestegen ten opzichte van het eerste kwartaal van 2015. Daarentegen gaat het bijzonder goed met het aantal uitleningen van ebooks bij de bibliotheken (terwijl je daar geen titels van de Bestseller 60 zult aantreffen) en groeit de interesse in ebooks dankzij Elly’s Choice en (vooral) Bliyoo explosief.

De mate van “succes” van ebooks werd tot nu toe altijd bekeken als het percentage ebooks van de verkopen en dan kun je, ondanks de geleidelijke en constante stijging, rustig constateren dat het met 5,5% nog maar nauwelijks een rol speelt. Dat doet echter overduidelijk geen recht aan de alternatieve wijzen waarop Nederlands een ebook kunnen lezen, net zoals dat al decennia voor fysieke boeken ook al gold. Het aantal uitleningen neemt elke maand toe terwijl de Bibliotheek niet eens beschikt over de commercieel rendabele titels. Abonnementsdiensten als Elly’s Choice en Bliyoo zijn feitelijk varianten op wat de bibliotheek al levert (ook dat is een abonnement) en je ziet hoe groot de invloed is van deze diensten. Samen met de uitleningen zijn ze nu al verantwoordelijk voor de overgrote meerderheid van de afgezette ebooks en dat zal alleen maar toenemen, ten koste van de verkochte titels.

Daar zit mijns inziens een interessante discussie achter over de (verdien)modellen van uitgevers en auteurs als het om ebooks gaat. Bijna alle uitgevers zijn terughoudend geweest in het beschikbaar maken van hun bekende en/of goedverkopende titels bij de Bibliotheek of abonnementsdiensten uit angst dat dit de verkoop schaadt. Als straks de verkoopcijfers inderdaad afnemen terwijl die titels niet eens te leen of via een abonnementsdienst te verkrijgen zijn, dan zal dat hopelijk leiden tot het besef dat er meerdere modellen naast elkaar kunnen bestaan. Er is een markt voor kopers van de fysieke boeken, er is een markt voor kopers van ebooks en ja, er is ook een markt voor gebruikers die via een abonnementstructuur bij de Bibliotheek of elders af en toe ebooks willen lezen zonder losse titels te kopen. Hoe lang nog voordat er meer titels als ebook afgezet worden- via zowel verkoop, uitleningen en abonnementen – dan dat er fysieke titels verkocht worden? Dat is pas succes van het ebook, toch?

#

Ebooks bij de Bibliotheek: de cijfers tot nu toe (juni 2015)

In januari 2014 kwam de Bibliotheek met een landelijk ebookplatform voor alle bibliotheekleden om ebooks te kunnen lenen. Sinds 1 januari 2015 is de Koninklijke Bibliotheek verantwoordelijk voor het ebookplatform en worden er statistieken en cijfers gedeeld via een mailinglijst voor (beleids)medewerkers van de openbare bibliotheken. In overleg met Ylva Hendriks van de KB bleek het gelukkig ook mogelijk te zijn de cijfers hier te gebruiken voor een reeks blogposts waarin ik zal pogen de cijfers nader te duiden. Heb je de vorige editie gemist? Lees die dan eerst aangezien ik daar ook naar 2014 en de eerste vier maanden van 2015 heb gekeken.

Sommige onderdelen van de cijfers en grafieken zijn cumulatief over 2014 en 2015 (tot en met juni 2015) terwijl andere onderdelen alleen maar over de maand juni gaan. Dit zal per grafiek benadrukt en toegelicht worden. De grafieken die betrekking hebben op de taalverdeling van het aanbod, het aantal downloads van de Bibliotheek app en de top 10 veel gestelde vragen over ebooks zijn in de onderstaande bespreking buiten beschouwing gelaten.

Aantal aangemaakte accounts voor het ebookplatform

ebooks bij de bibliotheek
Hoe meer (nieuwe) accounts, hoe populairder het ebookplatform want om ebooks te kunnen lenen bij de Bibliotheek heb je een webaccount nodig dat gekoppeld wordt aan het pasnummer van je bibliotheekkaart. Na een wat grillig verloop met veel pieken en dalen in 2014, bleek de stijging relatief constant de eerste maanden van 2015 met gemiddeld zo’n 6000 nieuwe accounts per maand. In april stond de teller op 176.847 accounts maar daar kwamen in mei 7276 en in juni maar liefst 7984 accounts bij waardoor er nu 192.107 webaccounts zijn.

Wat ook opvalt is dat in juni – voor het eerst dit jaar – de cijfers hoger liggen dan in het jaar ervoor. Dat beeld zie je bij diverse andere grafieken hieronder ook terug en hoewel de verschillen niet enorm zijn lijkt het ebookplatform de afgelopen maanden beter gevonden te zijn. Een mogelijke verklaring zou kunnen zijn dat met de openstelling van de VakantieBieb een deel van de gebruikers nu ook hun weg gevonden hebben naar het ebookplatform.

Aantal bezoeken aan bibliotheek.nl/ebooks

ebooks bij de bibliotheek
Eén van de beste indicatoren voor het gebruik en de populariteit van een website is het aantal bezoeken per maand. Net als bij het aantal accounts is ook het aantal bezoeken in 2015 echter een stukje lager maar wel stabiel. In januari, februari en maart stond de teller op ca. 200.000 bezoeken terwijl in april dat iets lager uitviel met 191.891 bezoeken. In mei werden er echter 215.072 bezoeken gebracht aan het ebookplatform terwijl dat in juni verder groeide naar 225.596 bezoeken.

In tegenstelling tot bij het aantal aangemaakte accounts liggen de bezoekersaantallen in 2015 structureel hoger dan in dezelfde periode vorig jaar. Het lijkt er op dat er inmiddels een grote groep vaste bezoekers zijn die regelmatig kijken wat ze kunnen lenen. Ik verwacht dat de bezoekersaantallen in juli en augustus redelijk gelijk zullen blijven (ipv de sterke daling die je vorig jaar augustus zag).

De Bibliotheek heeft vanaf 1 juli ook enkele bestsellers (van o.a. Nicci French, Saskia Noort en Isa Hoes) – tijdelijk – toegevoegd aan het aanbod in het kader van een experiment met de uitgevers om goedlopende titels aan te bieden. Het zal interessant zijn om te zien hoe de uitleencijfers voor die specifieke titels er uit gaan zien en of je dit ook terug gaat zien in het aantal bezoeken van de site.

Aantal uitgeleende ebooks

ebooks bij de bibliotheek
Over uitleningen gesproken. Ook bij een digitale bibliotheek kijk je daar al snel naar. De laatste vier maanden van 2014 en de eerste drie maanden van 2015 waren dat rond de 100.000 uitleningen per maand. In april steeg dat aantal naar 111.529 uitlenen om vervolgens door te blijven stijgen naar 129.472. In juni werd zelfs een nieuw record gevestigd met 131.071 uitleningen.

De nieuwe infographic voor het tweede kwartaal van 2015 die door het CB wordt gemaakt is nog niet beschikbaar – daar worden de uitleningen in meegenomen – maar ik ben benieuwd of diezelfde stijging ook in de verkoopcijfers van ebooks te zien is. Het begint er echter op te lijken dat het uitlenen van (oudere) titels ook voor de uitgevers gunstig is en dat zal ook de reden zijn waarom enkele uitgevers nu bereid zijn te experimenteren met het uitleenbaar maken van iets recentere titels die nog steeds goed verkopen.

Downloads van ebooks op alle platformen

ebooks bij de bibliotheek
Een nieuwe grafiek deze maand toont het aantal downloads van ebooks via alle platformen van de Bibliotheek gedurende de eerste zes maanden van dit jaar. Het toont aan dat zelfs de 672.729 uitleningen van het ebookplatform zeer relatief zijn als je die vergelijkt met de 666.935 gedownloade titels uit de VakantieBieb. Helemaal als je bedenkt dat hier gaat om één maand gebruik van de VakantieBieb die pas op 1 juni open ging.

Nog 22.511 gedownloade ebooks zijn afkomstig uit de Eregalerij van de Bibliotheek terwijl er 14.897 gedownload werd uit Selectie, de collectie rechtenvrije ebooks.

Aanbod

ebooks bij de bibliotheek
Helaas is er deze maand geen grafiek beschikbaar van het aantal beschikbare titels in absolute aantallen (het waren er 9778 in april). Het is dus ook niet te vergelijken met het aantal Nederlandse titels dat als ebook leverbaar (te koop) is.

Wel is te zien dat 74,6% van de beschikbare titels (ook) geschikt is om op een ereader te kunnen lezen (dat was 71,7% in april). Kijk je naar de verdeling bij de uitleningen naar de drie verschillende ‘formaten’ dan zie je dat in juni 2015 de meerderheid van de leners (54,1% was 56,3% in april) koos voor het lezen van de geleende titel(s) op tablet of telefoon via de Bibliotheek app, downloadde 41,5% (was 38,7% in april) de geleende titels voor op een ereader terwijl slechts 4,5% (was 5% in april) het geleende online op pc of laptop las.

Lezen op de ereader is dus zowel relatief als in absolute aantallen populairder geworden aangezien het in april ging om 43.162 uitleningen in ‘ereader-formaat’ tegenover 54.394 in juni. Het verklaart ook waarom ik ineens weer vragen krijg via de mail over Adobe DRM problemen met ereaders :)

Genres in het aanbod en bij de uitleningen

ebooks bij de bibliotheek
Welke genres, welke categorieën boeken, zijn nou vertegenwoordigd in het aanbod van de Bibliotheek? En zijn dat ook de genres die goed uitgeleend worden in juni 2015?

In het aanbod zijn de literaire romans en literatuur nog steeds dominant aanwezig met 39% (was 39,5% in april) terwijl ze verantwoordelijk zijn voor 26,2% van de uitleningen (was 25,9%). Spannende boeken worden naar verhouding veel beter geleend want hoewel ze slechts 11,1% vormen van het aanbod, zijn ze verantwoordelijk voor 27,5% van alle uitleningen (een toename t.o.v. de 25,4% in april). Die populariteit zie je ook terug bij de romans want die vormen 12,8% van het aanbod terwijl ze bij de uitleningen ook bijna een kwart van de uitleningen (24,5%) voor hun rekening nemen. Ten opzicht van april doen de romans het juist iets minder want toen was het 26,1%. Bij de non-fictie zie je – niet verrassend – dat de verhoudingen omgedraaid zijn: het maakt 21,8% van het aanbod uit terwijl het 11,9% van de uitleningen vormt.

De spannende boeken, literatuur en de (literaire) romans zijn dus niet aan te slepen en dat bevestigt alleen maar het aloude beeld van de uitleningen van fysieke boeken (en dat van de best verkopende genres). Hier liggen dus ook nog mooie kansen om de wat onbekendere titels in deze genres onder de aandacht te brengen. Iets waar de Bibliotheek zich sowieso op focust met WelkBoek bijvoorbeeld maar daar kom ik later nog eens op terug in een aparte blogpost.

Top 10 meest geleende titels

ebooks bij de bibliotheek
De top 10 meest geleende titels van juni 2015 is als volgt:

  1. Loes den Hollander – Schijnvertoon
  2. Marion Pauw – Daglicht
  3. Naima El Bezaz – Vinexvrouwen
  4. Erik Scherder – Laat je hersenen niet zitten
  5. Marion Pauw – De wilden (sinds 1 juli uit de collectie)
  6. Marlene van Niekerk – Agaat
  7. Esther Gerritsen – Roxy
  8. Sandra Berg – De Vlucht
  9. Elly Koster – Blind vertrouwen
  10. Jaap Robben – Birk

Ook is er een top 10 samengesteld van de meest geleende titels van het eerste halve jaar:

ebooks bij de bibliotheek

  1. Jaap Robben – Birk
  2. Erik Scherder – Laat je hersenen niet zitten
  3. Marion Pauw – Daglicht
  4. Sandra Berg – De Vlucht
  5. Esther Gerritsen – Roxy
  6. Elly Koster – Blind vertrouwen
  7. Patty Stenger – Zuidas
  8. Marjolijn Uitzinger – De huisgenoot
  9. Gustaaf Peek – Godin, held
  10. Loes den Hollander – Schijnvertoon

Ik ben nog steeds wel benieuwd naar de absolute aantallen om een beeld te vormen van hoe vaak een titel uitgeleend moet worden om de top 10 te kunnen halen. Het geeft echter ook een beeld van de eventuele onderlinge verschillen binnen een top 10 maar beantwoordt ook de vraag hoeveel procent van alle uitleningen gevormd worden door de 10 populairste titels. En aan de onderkant van zo’n lijstje ben ik ook wel benieuwd naar de ‘nul-lijst': de titels die nul (of 1 of 2) keer uitgeleend zijn in dat halve jaar bijvoorbeeld. Het zou heel interessant zijn om te kijken of je qua promotie – bijv. via nog betere ontsluiting middels WelkBoek – die titels van de ‘nul-lijst’ af kunt krijgen.

Zoektermen op het ebookplatform

ebooks bij de bibliotheek
Ik vroeg er om en ik kreeg ze ook: een overzicht van waar gebruikers op zoeken op het ebookplatform. Mooi bijeengebracht in drie verschillende categorieën woordwolken:

Er wordt vaak gezocht (het meest lijkt me) op de auteursnaam of specifieke titel. De reeks ‘De Grijze Jager’ van John Flanagan doet het heel goed (en zit ook in de collectie). Maar gebruikers zoeken ook naar titels van Adriaan van Dis, Esther Verhoef en Nora Roberts terwijl die (nog) niet in het aanbod opgenomen zijn. Hoewel het een tijdelijk aanbod is vind je inmiddels wel twee titels van Nicci French terug. Het geeft in elk geval een goed beeld van de titels die de gebruikers graag in de digitale collectie opgenomen zouden willen hebben. Hoewel het nog wel even kan duren voordat je de bestseller van Joris Luyendijk kunt lenen vrees ik.

Kijk je naar de trefwoorden, dan wordt er een beetje op voetbal, sport, streekromans en de Tweede Wereldoorlog gezocht maar is men vooral op zoek naar romantische literatuur. Alle bekende reeksen komen voorbij. De Nederlander wil gewoon over erotiek en passie lezen! Net als de Amerikanen overigens want het is bij ebookdienst Scribd niet anders.

Met de zomervakantie voor de boeg werd er ook veel gezocht op landen en steden in de hoop reis- en taalgidsen aan te treffen. Dat is ook zeer herkenbaar uit de openbare bibliotheken waar de collectie landeninformatie, taalgidsen en reisgidsen ook altijd goed gebruikt wordt in deze periode. Hoewel het ebookplatform niet over reisgidsen beschikt, zijn er wel zes taalgidsen te vinden in de VakantieBieb. Het is wel een goede suggestie de digitale collectie reisgidsen op het ebookplatform uit te breiden met de populaire landen. Te beginnen met Frankrijk zo te zien. En misschien ook de taalgidsen toe te voegen?

@ met dank aan Ylva Hendriks (KB)

#

Nieuwe boeken uitzoeken in de VakantieBieb

vakantiebieb
Inmiddels is (de derde zomereditie van) de VakantieBieb al weer een maand geopend. De afgelopen maand stond in het teken van leesbevordering voor kinderen op basisscholen – veel kinderboeken en een begeleidend lespakket voor basisscholen – en de maand van het spannende boek met titels van o.a. Nicci French, David Baldacci, Marion Pauw en Stieg Larsson.

Vooral de jeugdboeken hebben het bijzonder goed gedaan want in die maand zijn er meer dan 345.000 titels voor de jeugd gedownload uit de VakantieBieb en hebben ruim 1700 basisscholen de VakantieBieb onder de aandacht gebracht van ouders en leerlingen.

Nieuwe titels vanaf 1 juli

vakantiebieb zomer 2015Sinds vandaag, 1 juli, is de collectie van de VakantieBieb uitgebreid met 15 romans, enkele taalgidsen en een viertal tijdschriften.

* Ayad Ahktar – De hemelverdiener
* Maya Banks – Zoete verwachting
* Sandra Berg – Een goed huwelijk en andere liefdesverhalen
* Maarten ‘t Hart – Verlovingstijd
* Auke Hulst – Kinderen van het ruige land
* David Nicholls – De eerste dag
* Per Petterson – Ik vind het best
* Conny Regard – Liefde of leugens
* Jaap Robben – Birk
* Curtis Sittenfeld – Zusjesland
* Hendrickje Spoor – Vader en dochter: het verhaal van een opvoeding
* Annelies Verbeke – Dertig dagen
* Anita Verkerk – Sprong naar de liefde
* Gerda van Wageningen – Dubbelgezin
* Sylvia Witteman – Ik verzin dit niet: avonturen in een Amerikaanse buitenwijk
* Taalgidsen Duits, Engels, Frans, Italiaans en Spaans
* Computer Totaal 7/8 2015
* Vrij Nederland 20 juni 2015
* Runners World 7 2015
* ZOOM juli/augustus 2015

De volledige lijst met alle beschikbare titels vind je hieronder:

De VakantieBieb app is gratis voor zowel niet-leden als leden van de bibliotheek voor iOS en Android en is geopend tot en met 31 augustus 2015.

#

Pagina 1 of 51123...153045...Laatste »
  • © 2006- 2015 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top