Collectie en uitleen van papieren boeken en ebooks door openbare bibliotheken in 2015

Het CBS maakt gisteren de statistische gegevens bekend die verzameld zijn over de openbare bibliotheken in 2015. De gegevens over collectie, uitleningen, ingeschreven gebruikers, contributietarieven, personeel en exploitatie zijn nu opgenomen in Statline (Openbare bibliotheken). Dankzij de Koninklijke Bibliotheek zijn tegelijkertijd ook de officiële gegevens over de collectie en uitleen van ebooks bekend gemaakt.

Papieren boeken

uitleenstatistieken
In totaal werden er in 2015 78,844 miljoen uitleningen geregistreerd, waarvan 73,415 miljoen uitleningen van papieren boeken waren. In 2014 werden er 72,382 miljoen boeken uitgeleend (78,433 miljoen totaal) en dus is met deze stijging van 1% de daling, die sinds 2006 al gaande was, eindelijk een halt toegeroepen.

Die stijging is te verklaren door het toegenomen aantal uitleningen van jeugdboeken. Dit groeide in 2015 met 6 procent naar 37,665 miljoen (51%) terwijl het aantal uitleningen voor volwassenen ook in 2015 juist weer afnam (met 3 procent tot 35,75 miljoen). Het zijn dus vooral de jeugdleners die verantwoordelijk zijn voor de stijging in de uitleenstatistieken.

Dat is ook te zien bij de ingeschreven gebruikers: het aantal jeugdleden tot 18 jaar groeide in 2015 met 2 procent naar 2,306 miljoen terwijl het aantal volwassen leden afnam met 3 procent naar 1,478 miljoen. Interessant is dat in 2005 de jeugdleden 49% uitmaakten van het totale ledenbestand terwijl dit gestaag door is gegroeid naar 61% in 2015. De jeugd lijkt ook voor de bibliotheken de toekomst te zijn.

In Statline vind je een overzicht van zowel de collectie, uitleningen als de ingeschreven gebruikers in de periode 2005-2015.

Over personeel en exploitatie – die je ook in het bovengenoemde overzicht vindt – heb ik weinig te zeggen behalve dat ik me kan voorstellen dat met de groeiende groep jeugdleden (die gratis lid zijn) ook de druk op de inkomsten van de openbare bibliotheken toeneemt. Sinds 2009 is het verschil tussen de baten en de lasten niet zo klein geweest.

Ebooks

uitleenstatistieken ebooks
Helaas zijn de gegevens over de collectie en uitleningen van ebooks niet opgenomen in Statline. De Koninklijke Bibliotheek heeft echter wel de (gecorrigeerde) gegevens beschikbaar gesteld (Excelbestand) aangezien deze sinds januari 2014 verantwoordelijk is voor het ebookplatform.

Het zijn gecorrigeerde cijfers want de KB publiceert perodiek een infographic met gegevens over omvang en gebruik van de ebooks. Ik heb de uitleenstatistieken van 2015 al in januari samengevat en deze wijken licht af van wat er nu gepubliceerd is.

In plaats van 12.282 titels (11.562 Nederlandse plus 720 anderstalige titels) die in de infographic voor 2015 stonden gaat de KB nu uit van 11.684 digitaal beschikbare titels. Dat is in bovenstaande tabel inclusief de 1037 titels die in de VakantieBieb app beschikbaar zouden zijn. Ik kan dat niet helemaal plaatsen want de VakantieBieb had zeker geen 1037 titels in 2015 beschikbaar (en als je 9718 volwassen titels bij de 893 titels voor de jeugd en de 1037 titels van de Vakantiebieb optelt kom je op 11.648 titels uit ipv 11.684. Klein foutje?) maar ik ga er vanuit dat dit nu de officieel vastgestelde cijfers zijn.

Dat geldt ook voor de uitleningen die voor zowel het ebookplatform als de VakantieBieb iets afwijken van de eerdere cijfers. De KB gaat nu uit van 3,912 miljoen uitleningen waarvan de meerderheid downloads zijn uit de VakantieBieb app (2,304 miljoen) en er 1,464 miljoen en 144 duizend uitleningen overblijven voor respectievelijk titels voor volwassenen en jeugdtitels.

Die cijfers zijn niet te vergelijken met 2014 door het grote – en niet representatieve – aandeel van de downloads in de VakantieBieb app. Kijk je echter alleen naar het aantal “echte” uitleningen op het ebookplatform dan waren er daar in 2014 814.072 van (volgens de infographics van de KB). Met de 1.608.815 uitleningen in 2015 gaat het bij ebooks dus om een stijging van 97,6%.

Papieren boeken vs ebooks?

Het CBS vergelijkt de uitleencijfers van papieren boeken en ebooks in 1 grafiek (en de media neemt dit grotendeels klakkeloos over) maar dit is natuurlijk appelen met peren vergelijken. Niet alleen is het uitlenen van ebooks een zeer recente ontwikkeling – sinds januari 2014 – maar het aanbod van titels is geenszins te vergelijken.

Openbare bibliotheken hebben in beginsel *alle* titels die de laatste tien jaren op papier uitgekomen zijn in hun collecties staan, waaronder alle bestsellers en populaire titels waar veel vraag naar is. Ze beschikken echter maar over een kwart van alle digitaal beschikbare titels en daar zitten – op enkele (tijdelijke) uitzonderingen na – nauwelijks bestsellers tussen. Daarnaast is het verschil in aanbod en gebruik zeer goed te zien bij de jeugdtitels. Bij papieren boeken vormen jeugdtitels iets minder dan de helft van het aanbod terwijl ze zelfs iets meer dan de helft aan uitleningen opleveren. Kijk je naar de ebooks dan blijkt slechts 7,6% van alle titels een jeugdtitel te zijn die een schamel aandeel van 4% oplevert aan uitleningen.

Ik blijf dan ook bij mijn eigen mening dat je zowel aanbod als gebruik van papieren boeken en dat van ebooks niet met elkaar moet vergelijken alsof het één ten koste gaat van het andere. Het zijn losse ontwikkelingen die natuurlijk wel bepaalde raakvlakken met elkaar hebben maar waarvan je echt niet kunt stellen dat ebooks minder succesvol zijn dan papieren boeken bijvoorbeeld. Zoals blijkt uit de toename van uitleningen van papieren boeken met 1% tegenover een toename van uitleningen van ebooks met maar liefst 97,6% ten opzichte van 2014.

Hoe je er echter ook tegenaan kijkt, het gaat goed met de uitleningen van de openbare bibliotheken!

Meer lezen? Aantal bibliotheekleden en uitleningen stabiliseert (door CBS) // Aantal leden bibliotheken daalt voor het eerst sinds jaren niet meer (via NU.nl) // Statline statistieken voor de openbare bibliotheken 2005-2015 (via Statline) // Aantal leden openbare bibliotheken stabiel (via KB.nl)

#

woordafbreking header

Woordafbreking (in ebooks) uitzetten op Kobo en Tolino ereaders

Enkele maanden geleden beschreef ik hoe je, door een ebookbestand te bewerken en een stukje CSS code toe te voegen, kon voorkomen dat een Kobo ereader woorden afbreekt aan het einde van regels. Dit vereist dus dat je *elke* EPUB aanpast en dat is wel erg bewerkelijk. En dus ging ik op zoek naar een oplossing waarbij woordafbreking in ebooks (min of meer) automatisch wordt uitgezet op Kobo ereaders maar ook op de Tolino (Vision 3 HD) ereader waar het me nog veel meer stoort.

Woordafbreking uitzetten op Kobo ereaders

Helaas kun je in de Kobo software niet simpelweg woordafbreking aan of uitzetten (voeg dat toe, Kobo!) en wordt er een – per taal verschillend – woordenboek gebruikt waarin aangegeven wordt hoe en of woorden afgebroken kunnen worden. Dat woordenboek kun je (ook helaas) niet rechtstreeks aanpassen of verwijderen want het maakt onderdeel uit van de Kobo software zelf. Gelukkig leest het wel netjes de CSS code van ebooks uit zodat het aanpassen van de EPUB wel werkt.

Dit kun je dus inderdaad per ebook handmatig doen maar met behulp van Calibre en de KoboTouchExtended plugin kun je alle ebooks automatisch laten voorzien van deze CSS code. Door één simpel vinkje te zetten bij de plugin-instellingen!

Over de KoboTouchExtended plugin heb ik al eerder geschreven. Je kunt met deze plugin alle ebooks als ‘Kobo ebooks’ oftewel KEPUBS op een Kobo ereader zetten waarmee je aanvullende functionaliteiten krijgt voor deze boeken zoals leesstatistieken. Ook worden automatisch alle ingesloten lettertypes verwijderd uit de ebooks zodat je gegarandeerd van lettertype kunt wisselen op je ereader. Als je een Kobo ereader hebt dan is de KoboTouchExtended plugin eigenlijk een must have.

Hoe installeer je de KoboTouchExtended plugin?

calibre kobo ebooks
De plugins vind je door naar Voorkeuren (Preferences) te gaan en links onderaan op Plug-ins te klikken.

calibre kobo ebooks
Bij Apparaat verbindingsplugins (Device Interface plugins) kun je het lijstje openklappen en zie je alle plugins staan voor de apparaten. De standaard Kobo(Touch) plugin zorgt ervoor dat je Kobo ereader herkend wordt maar we gaan een nieuwe plugin installeren en dus kun je linksonderaan op Nieuwe plug-ins verkrijgen (Get new plugins) klikken.

calibre kobo ebooks
Je krijgt vervolgens een lange lijst te zien van beschikbare plugins die je het handigste rechtsbovenaan kunt filteren op naam om de Kobo plugins te vinden. Na filteren houd je er een aantal over en eentje daarvan is de KoboTouchExtended plugin. Klik op Installeren om deze toe te voegen aan je lijst met apparaat verbindingsplugins.

calibre kobo ebooks
De maker van de KoboTouchExtended plugin raadt aan om beide plugins niet tegelijkertijd te gebruiken en dus dien je de bestaande KoboTouch plugin te deactiveren. Dat is een kwestie van selecteren van de plugin en dan op Activeer/Deactiveer plug-in (Enable/Disable plugin) te klikken.

exclamation uitroeptekenWe zijn er nu bijna. Selecteer de KoboTouchExtended plugin en klik op Plug-in aanpassen (Customize plugin) om de instellingen voor de plugin aan te passen. Op het vierde tabblad (Extended) staat rechtsonderaan de optie Disable hyphenation om woordafbreking uit te zetten voor alle ebooks die je verstuurt naar je Kobo ereader!

woordafbreking no hyphenation
Bij de conversie naar het KEPUB formaat wordt automatisch CSS code toegevoegd die voorkomt dat woorden afgebroken worden. Let op dat je al aanwezige titels op je ereader eerst moet verwijderen en opnieuw moet toevoegen om woordafbreking uit te zetten in die ebooks.

Woordafbreking uitzetten op Tolino ereaders (getest met Tolino Vision 3 HD)

Ook de software voor Tolino ereaders bevat geen optie om op ereaderniveau woordafbreking uit te zetten. In tegenstelling tot de Kobo ereaders zijn de woordenboeken – die voor het afbreken van woorden gebruikt worden – echter wel te bewerken op het apparaat zelf. Kennelijk onderkennen de Duitsers dat niet iedereen zit te wachten op Silbentrennung.

Mijn eerste idee was om deze woordenboeken te verwijderen. Zonder woordenboek kan er niet afbroken worden, nietwaar? Helaas worden de woordenboeken automatisch teruggezet na de eerstvolgende herstart dus dat bleek geen optie te zijn.

De ‘afbreekwoordenboeken’ staan in een verborgen map genaamd .tolino als je de ereader aansluit op je computer. Die map kun je zichtbaar maken in de Verkenner (als je Windows gebruikt) door in de opties te zoeken naar het zichtbaar maken van verborgen items. Dit zit op verschillende plekken afhankelijk van de versie van Windows die je gebruikt.

In de .tolino map staan een aantal andere mappen. De woordenboeken zitten in de hyphenDicts submap en heten hyph_de.dichyph_en.dichyph_nl.dic en nog een aantal andere met verschillende landcodes. In een (goed opgemaakte) EPUB wordt een taalcode opgenomen waardoor de ereader weet welk afbreekwoordenboek gebruikt moet worden.

Als je het afbreekwoordenboek voor de taal die jij gebruikt opent in een teksteditor (neem geen Notepad maar WordPad of anders het gratis Notepad++) dan zie je op de eerste regels LEFTHYPHENMIN en RIGHTHYPHENMIN staan, gevolgd door een getal. Dit geeft aan hoeveel tekens er minimaal links en minimaal rechts van het scheidingsteken moeten staan. Hoe kleiner die waarde, hoe sneller er afgebroken wordt. Voor het Nederlands (hyph_nl.dic) staan die beide op 2 waardoor au-tomatisch bijvoorbeeld toegestaan is.

Als je beide waarden verhoogt dan zal er minder snel (of niet) afgebroken worden. Ik heb zowel het woordenboek voor Engels als Nederlands op LEFTHYPHENMIN 8 en RIGHTHYPHENMIN 8 gezet. Vergeet niet om het bestand – of bestanden – op te slaan om de wijzigingen te bewaren.

De afbreekwoordenboeken maken echter ook deel uit van de Tolino software en na herstarten zal de ereader de oorspronkelijke waarden terugzetten. Om dat te voorkomen moet je de aangepaste woordenboeken op alleen lezen zetten. In Windows doe je dat door te rechtsklikken op het bestand, te kiezen voor Eigenschappen (Properties) en dan op het eerste tabblad onderaan bij de attributen Alleen lezen (Read-only) aan te vinken.

Heb je dit allemaal gedaan? Koppel dan je Tolino ereader af, zet hem uit en dan weer aan om de nieuwe woordenboeken te laden. Als je een boek opent zul je zien dat alleen heel erg lange woorden nog afgebroken worden. Een hele verbetering als je het mij vraagt!

#

kobo tips en trucs

Kobo tips en trucs

Zo, dus je hebt (net) een Kobo ereader gekocht? Dan ben je waarschijnlijk op zoek naar wat uitleg over hoe je het optimale uit je ereader kunt halen. Of minimaal hoe je er ebooks op zet die je niet bij Kobo gekocht hebt. Maar ook als je je jouw ereader al een tijdje hebt wil je er misschien alsnog achterkomen hoe je bepaalde dingen (handiger) kunt doen? Hopelijk heb je dan wat aan de Kobo tips en trucs die ik de afgelopen jaren verzameld heb.

De onderstaande tips en trucs zijn voor Kobo ereaders maar ook voor de ebooks van Kobo die je via Kobobooks kunt kopen en die geoptimaliseerd zijn voor het lezen op een Kobo ereader.

Persoonlijke aanbevelingen bij Kobobooks

Of je het nou handig vindt of niet, je moet een (gratis) Kobo account aanmaken om een Kobo ereader in gebruik te nemen. Hoewel je ook elders gekochte ebooks kunt lezen op een Kobo ereader worden de bij Kobobooks gekochte ebooks automatisch verstuurd naar je ereader. Koop je af en toe een ebook bij Kobo? Kijk dan ook bij je persoonlijke aanbevelingen om de tips van Kobo te bekijken voor een eventuele nieuwe aanwinst.

kobo tips aanbevelingen

Koppel je Kobo account aan je Bol account (en synchroniseer ook de Bol ebooks naar je ereader)

Kobo en Bol werken nauw samen en delen feitelijk elkaars ebookwinkels. De titels (en prijzen) die je bij Bol.com ziet zijn dezelfde als bij Kobobooks. Maar wist je dat je in de accountinstellingen van je Kobo account een koppeling kunt maken met je Bol account? Ga daarvoor naar je account en kies in het eerste tabblad voor ‘Dit account verbinden’ achter ‘Mijn Bol.com account’.

Hugo Stekelenburg uit Utrecht voegt hier aan toe dat hij in januari 2015 problemen had met deze koppeling doordat zijn (Bol) wachtwoord (twee) leestekens bevatte. Of dit nog steeds problematisch is, is onbekend.

Als je dit gedaan hebt zie je alle ebooks die je bij Bol gekocht hebt ook in de bibliotheek staan van Kobobooks en worden ze vanaf dat moment gesynchroniseerd/verstuurd naar je Kobo ereader! Ook tellen ze mee voor de persoonlijke aanbevelingen die Kobo doet. Het maakt dan dus niets meer uit of je je ebooks liever bij Kobobooks of bij Bol koopt.

Leen ebooks bij de Bibliotheek en zet ze op je Kobo ereader

Je kunt ebooks kopen maar je kunt ze natuurlijk ook lenen bij de bibliotheek! Om ze op je ereader te krijgen zul je (helaas) ook aan de slag moeten met Adobe Digital Editions omdat geleende ebooks nou eenmaal voorzien zijn van DRM. Die DRM zorgt ervoor dat de ebooks na vier drie weken automatisch niet meer te lezen zijn.

kobo tips bibliotheek

Op deze pagina vind je handleidingen (Windows en Mac) met uitleg over hoe je de ebooks op je ereader zet.

Gebruik Calibre om de ebooks op je Kobo ereader te beheren

Natuurlijk kun je de bij Kobo of Bol gekochte ebooks automatisch op je ereader laten zetten, via Adobe Digital Editions de bij de bibliotheek geleende ebooks versturen en de overige ebooks gewoon via je computer op je ereader zetten. Dat werkt allemaal prima om snel aan het lezen te kunnen gaan.

Wil je echter liever niet alle ebooks bewaren op je ereader maar bij voorkeur op één plek op je computer hebben? Of allerlei handige dingetjes kunnen doen zoals ook leesstatistieken hebben voor ‘gewone’ ebooks die je niet bij Bol of Kobo gekocht hebt en de serie-informatie tonen in de bibliotheek op je ereader omdat je graag complete series leest? Dan is Calibre echt iets voor jou. Calibre is gratis software dat bedoeld is voor het beheren van ebookbibliotheken en waar je zowel hele eenvoudige dingetjes snel of hele complexe dingen uberhaupt mee kunt doen. Ik heb er tientallen artikelen over geschreven en nog steeds niet alle mogelijkheden ontdekt. Een kleine selectie van nuttige dingetjes die je met je Kobo ebooks en ereader kunt doen:

Verken de opties van je ereader en lees zoals *jij* dat fijn vindt

Het grote voordeel van een ereader en ebooks is dat je zelf kunt bepalen hoe de tekst op een pagina er uit ziet. Marges, regelafstand, lettergrootte en lettertype zijn allemaal in te stellen naar eigen smaak. En toch kijkt lang niet iedereen naar de mogelijkheden en worden de standaardinstellingen het meest gebruikt.

Dat is zonde want door te variëren in (vooral) lettergrootte en regelafstand kunnen boeken echt beter leesbaar worden. Kobo heeft voor de meeste ingebouwde lettertypes zelfs nog geavanceerde instellingen toegevoegd zodat je het helemaal precies kunt instellen zoals jij dat fijn vindt. En vind je de standaardlettertypes niet voldoende? Dan kun je heel gemakkelijk je eigen lettertypes toevoegen! Neem dus de moeite om te ontdekken met welke instellingen jij het prettigste leest.

Lees (web)artikelen op je Kobo ereader met Pocket

Behalve ebooks kun je ook artikelen en bewaarde webpagina’s lezen op je Kobo ereader. Daarvoor werkt Kobo samen met Pocket en heeft het de Pocket app geïntegreerd in de software van alle recente Kobo ereaders.

pocket op de kobo ereaders

Je kunt vanaf een computer (en alle andere apparaten) eenvoudig webpagina’s en artikelen bewaren in Pocket. Vervolgens kun je de – recentste 50 – artikelen synchroniseren met de Pocket app op je Kobo ereader om ze nog eens na te lezen. Lees hier hoe je een Pocket instelt en artikelen kunt synchroniseren.

Pas de helderheid van de schermverlichting snel aan door op je scherm te vegen

Heel veel werk is het niet om de helderheid van je schermverlichting aan te passen (of aan/uit te zetten). Afhankelijk van het model van je ereader heb je een aparte knop om het aan of uit te zetten maar kun je altijd in het menu een icoontje vinden om het tussen 0% en 100% in te stellen.

Als je echter een boek aan het lezen bent moet je eerst 1x op het scherm tikken om dat icoontje te zien te krijgen, vervolgens dat icoontje aantikken en de schuifregelaar op de goede stand zetten.

Het kan echter een stuk sneller door helemaal links van het scherm – tegen de linkerrand aan – van boven naar beneden te vegen met je vinger om de helderheid te verlagen. Of van beneden naar boven om de helderscheid te vergroten. Probeer het maar eens.

Heb jij nog handige Kobo tips en trucs waarvan je vindt dat iedereen die eigenlijk zou moeten weten? Laat het dan weten in de comments!

#

Waar koop je de top 10 bestseller ebooks het goedkoopst in juli 2016 (plus de actuele ebookacties)

bestseller ebooks ebookactiesIn tegenstelling tot fysieke boeken vallen ebooks niet onder de Wet op de vaste boekenprijs. Dat betekent niet dat er veel met prijzen gestunt wordt maar toch kun je regelmatig Nederlandse ebooks voor (zeer) uiteenlopende prijzen aantreffen bij de ebookwinkels.

Elke maand kijk ik daarom naar de top 10 bestsellers uit de Bestseller 60, controleer of die ook als ebook te verkrijgen zijn en vergelijk de prijzen bij de verschillende ebookwinkels. Waar koop je de bestseller ebooks voor de laagste prijs?

Daarnaast zijn er altijd wel ebookacties gaande waarbij je (ook niet-bestseller ebooks) tijdelijk met flinke korting kunt kopen. Een overzicht van deze ebookacties vind je ook terug in dit artikel.

De huidige top 10 bestseller ebooks

De Bestseller 60 lijst, die opgesteld wordt door het CPNB op basis van verkoopgegevens van ruim 900 boekwinkels, gaat uit van de verkochte gedrukte boeken. Het levert natuurlijk wel een beeld op van wat (waarschijnlijk) de bestverkopende titels zijn, ongeacht of het papieren boeken of ebooks zijn.

Ik neem de – op dat moment actuele – top 10 op in mijn lijst en kijk welke prijzen ze hebben in een aantal ebookwinkels (mits ze een ebookversie hebben natuurlijk). Deze week (week 28 2016) zijn dat de volgende tien titels:

  1. Huidpijn door Saskia Noort
  2. Verborgen door Karin Slaughter
  3. Het leven van een loser deel 10: Ff Offline door Jeff Kinney
  4. Voor jou door Jojo Moyes
  5. Killerbody Dieet door Fajah Lourens (geen ebookversie)
  6. On the go door Rens Kroes
  7. Hittegolf door Suzanne Vermeer
  8. De verwarde cavia door Paulien Cornelisse
  9. Pogingen iets van het leven te maken door Hendrik Groen
  10. Een klein leven door Hanya Yanagihara

De ebookwinkels

Ook nu weer kijk ik naar de prijzen van bestseller ebooks bij Bol/Kobo (zelfde Nederlandstalige aanbod en prijzen), Bruna, Ebook.nl, Libris.nl, Amazon.nl en Google Play Books. De iBookstore van Apple laat ik buiten beschouwing aangezien ik principieel tegen de door hen gebruikte (en onverwijderbare) DRM ben. De iBookstore is, net als o.a. de sites van AKO en ECI, wel onderdeel van de ebookprijsvergelijker Boogsy.

In het onderstaande overzicht neem ik ook de goedkoopste prijs op per titel zoals ze bij Boogsy vermeld worden en vermeld ik als dat een ebookwinkel is die niet in het bovengenoemde rijtje voorkomt.

Let op dat de prijzen sterk kunnen variëren en dat de in deze blogpost vermelde prijzen gelden op het moment van publiceren (13 juli 2016). Wil je op een later moment ebooks kopen voor de prijzen zoals ze hier vermeld worden? Dan kan het lonen om alsnog even te kijken bij Boogsy waar dat ebook het goedkoopst te krijgen is.

In tabelvorm

[De groen gemarkeerde prijzen zijn de goedkoopste keuzes voor de ebooktitels in kwestie]

[De groen gemarkeerde prijzen zijn de goedkoopste keuzes voor de ebooktitels in kwestie, de rode prijzen zijn juist opvallend hoog in verhouding]


Het eerste wat opvalt dat er zowel per ebookwinkel maar ook per titel grote onderlinge verschillen bestaan. Twee van de ebooktitels zijn – om onbekende redenen – niet bij Amazon te koop maar bij bijna alle andere ebookwinkels zijn er ook 1 of meerdere titels die je niet kunt kopen daar. Sterker nog, de enige ebookwinkel waar je alle negen (Killerbody Dieet heeft geen ebookversie) ebooks kunt kopen is Bol/Kobo.

De nummer 1 deze maand is de nieuwste titel van Saskia Noort en zoals dat met hele recente titels gaat: die zijn overal voor de volle prijs. Je betaalt dus hetzelfde, ongeacht waar je de titel koopt.

Verborgen van Karin Slaughter is ook nog maar twee weken geleden uitgekomen en is niet bij Amazon te koop. De andere buitenlandse ebookwinkel, Google Play Books, heeft het ebook echter wel en het is daar notabene nog met een mooie korting te koop: slechts €9,51 in plaats van de €13,99 die je elders moet afrekenen.

Voor jou van Rens Kroes springt er bij Bruna juist uit maar dan in negatieve zin. De titel is overal in de aanbieding voor €4,99 maar bij Bruna kost het de volle €9,99. Een beetje zuur als je bedenkt dat de papieren versie 1 cent duurder is.

Bij On the go zie je wel weer het inmiddels bekende patroon terug waarbij een bestseller bij zowel Amazon als Google Play Books goedkoper te krijgen is. Bij beide betaal je €8,15 in plaats van €11,99 en dat is een mooi voordeeltje. Ditzelfde is bij Pogingen iets van het leven te maken ook weer het geval: bij zowel Amazon als Google Play Books betaal je €8,83 ipv €12,99.

Dat de verschillen onderling echt groot kunnen zijn zie je deze keer heel goed terug bij Een klein leven. Bij Amazon is het niet te koop, bij Bol/Kobo, Ebook.nl en Libris is het in de aanbieding voor €8,99, bij Google Play Books betaal je €10,19 terwijl je bij Bruna de volle mep betaalt met €14,99. Dat scheelt dus maar liefst 40% tussen de goedkoopste en de duurste.

Conclusies?

Deze maand zijn voor diverse titels de onderlinge verschillen groot. Maar ook valt het op dat er maar één ebookwinkel is waar je daadwerkelijk alle ebooks *kunt* kopen: Bol/Kobo. Ben je geïnteresseerd in Verborgen? Dan bespaar je ruim 4,50 euro door die bij Google Play Books te kopen. Dat is, samen met Amazon, ook de goedkoopste plek om On the go en Pogingen iets van het leven te maken op de kop te tikken. Maar wil je alsnog een exemplaar van Een klein leven kopen? Dan moet je juist bij Bol/Kobo, Ebook.nl of Libris zijn.

Zoals gezegd is Bol/Kobo de enige plek waar je alle titels kunt kopen en hoewel dat niet voor alle titels de goedkoopste optie is, betaal je daar €93,91 voor de negen beschikbare ebooks in plaats van €153,85 voor de negen papieren edities.

Uitgaande van de prijzen bij Bol/Kobo betaal je daarmee gemiddeld 61% van de prijs van de papieren versie. Dat was vorige maand nog 57,3% maar met de kanttekening dat dit percentage lager uitvalt als je bereid bent om bij verschillende ebookwinkels voor de goedkoopste versie te winkelen. In dat geval betaal je €81,43 (52,9% van de papieren prijzen)

Ebookacties

Uitgevers zijn voorzichtig met de prijzen van (bestseller) ebooks maar dat wil niet zeggen dat er niet regelmatig acties zijn waarbij ebooks wel degelijk voor (zeer) aantrekkelijke prijzen tijdelijk te koop zijn. Ook deze probeer ik elke maand in kaart te brengen. Je vindt ze hieronder terug met een beschrijving en de datum tot wanneer de actie loopt:

  • [doorlopend] Bij ebook.nl is er elke week een dinsdagdeal met een titel die gedurende twee dagen tussen de 30% en 50% afgeprijsd wordt;
  • [doorlopend] Via Bruna.nl is er één ebook elke week extra voordelig als eTopper;
  • [doorlopend] Bij Libris.nl is er elke week een Ebook van de week met een titel die meestal met 50% korting te krijgen is die week. De weekdeal wordt elke vrijdag ververst;
  • [doorlopend] Ook bij Bol wordt er elke week een titel in de aanbieding gedaan (de weekaanbieding). Deze aanbieding wordt elke dinsdag ververst. Lees je liever Engelstalige ebooks? Dan vind je bij Bol hier ook elke week een aanbieding;
  • [doorlopend] Ebookalarm: Elke dag gaat een titel van Singel Uitgeverijen in de aanbieding en kun je die gedurende die dag voor 1,99 of 2,99 kopen via Kobo;
  • [doorlopend] Kindle deals van de maand. Elke maand gaan er tientallen Nederlandstalige ebooks in de aanbieding (gemiddeld 50% korting)
  • [doorlopend] Op zoek naar diverse ebookaanbiedingen bij Bruna? Die vind je terug op de aanbiedingenpagina;
  • Van 1 juli t/m 31 juli zijn er in het kader van de Vakantie lezen actie weer 20 bestseller ebooks in de aanbieding voor €7,99. Ongeacht bij welke ebookwinkel je ze koopt;
  • Op zoek naar Harlequin ebooks? Bij (o.a.) Bol is er een actie waarbij je 5 ebooks voor 15 euro kunt kopen met titels van Nora Roberts en Tess Gerritsen. Dezelfde actie is ook bij Kobo natuurlijk;
  • Bol heeft zijn eigen zomeractie waarbij er tot 60% korting wordt gegeven op meer dan 100 titels;
  • Ebook.nl viert de zomer met een actie voor reisverhalen. Deze duurt tot 27 juli;
  • Ook voor spannende boeken van o.a. Nicci French en Marion Pauw zit je goed bij Ebook.nl want daar vind je meer dan 100 titels voor €4,99 per stuk terug. De actie duurt tot 31 juli;
  • Fans van Linda Jansma kunnen hun collectie van ebooks goedkoop aanvullen bij Ebook.nl want om de lancering van de nieuwe titel te vieren zijn al haar vorige titels voor €2,99 te koop. Je moet er wel snel bij zijn want de actie duurt tot en met 15 juli;
  • Bruna heeft meerdere ebookacties lopen: 8 ebooks van Pretty Little Liars voor €2,99 per stuk, 19 Feelgood boeken voor €3,99 per stuk, 9 prachtige ebooks van Roald Dahl voor €4,99 per stuk. Deze acties lopen (ook bij de andere ebookwinkels) tot 31 augustus;
  • Libris promoot de Fjällbacka Murders ebooks van Camilla Läckberg die nu van 9,99 voor 4,99 te koop zijn tot 31 juli;
  • Ook bij Libris speciale aandacht voor tijdloze boeken uit de wereldliteratuur die t/m 31 augustus van 6,99 voor 2,99 euro verkrijgbaar zijn.

#

Ebooks in Nederland: de nieuwe cijfers (Q2 2016)

Er is veel geschreven over trends, beschikbaarheid, prijsbeleid, verkoopaantallen en (het uitblijven van) succes van ebooks in Nederland de laatste jaren maar in bijna alle gevallen gebeurde dat zonder duidelijke cijfers en feiten die als onderbouwing zouden moeten fungeren. Het CB verzorgt de distributie van bijna alle ebooks in Nederland en produceert sinds 2014 elk kwartaal een infographic met cijfers over de actuele stand van zaken van ebooks in Nederland.

Vandaag presenteerde het CB de nieuwe E-book Barometer over het tweede kwartaal van 2016. In aanvulling op wat er in deze infographic vermeld wordt probeer ik ook zelf de trends en ontwikkelingen te duiden, vooral door deze te vergelijken met zowel Q1 2016 als Q2 2015.

Vooraf:

  • De grafieken Lifecycle van een bestseller en Verhouding verhuur/verkoop keren terug maar waren nieuw in Q1 2016. Deze kunnen dus niet vergeleken worden met Q2 2015;
  • Er is een nieuwe grafiek deze keer: Aandeel ebooks in de verkoop van literaire fictie die gebaseerd op verkopen in de laatste 12 maanden voorafgaande deze infographic;
  • De gegevens van het Gfk onderzoek over de devices zijn, net als de vorige twee keren, gebaseerd op de cijfers van december 2015. De gegevens zijn hiermee dan ook ongewijzigd t.o.v. Q4 2015 en Q1 2016.

Ebooks in Nederland Q2 2016

Ebooks in Nederland Q2-2016

Wat valt me op?

Nog steeds geen labels met de waarden helaas in de grafiek van de afzetWel is te zien dat het bij de verkopen om ca. 690.000 gaat en CB meldt bij de eigen toelichting dat er een groei van 9% is ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2015. Vergeleken met vorig kwartaal is die groei zelfs meer dan 10% en nadert de verkoop nu het meest succesvolle kwartaal ooit (Q3 2015).

Met de uitleningen zet de stijgende lijn ook door. In Q1 2016 waren er 637.790 uitleningen en in Q2 2016 waren er dat ruim 695.000. Ik heb geen cijfers van de KB gekregen van dit kwartaal maar CB meldt dat er 87% meer uitleningen waren dan in Q2 2015 (en dat waren er toen 372.072).

exclamation uitroeptekenOndanks de stevige groei in verkopen van ebooks zijn er ook in het tweede kwartaal meer ebooks uitgeleend dan verkocht.

Bij de gemiddelde consumentenadvies prijs van ebooks worden de prijzen van ebooks vergeleken met die van hun papieren tegenhanger. Lag die prijs in 2014 nog op 64,4% van de prijs van het papieren boek, in 2015 was dat gedaald naar 57%. In Q1 van 2016 lag dat percentage op 54,6% en – cumulatief met Q2 2016 erbij – daalt dat heel licht verder naar 54,5%.

Het aandeel van ebooks in de totale verkoop krabbelde na de daling in Q4 2015 (5,7%) weer op naar 5,9% in Q1 2016 en ook nu is er weer 0,2% bijgekomen. Van elke verkochte titel (online plus in de winkels) is 6,1% een ebook en 93,9% een papieren boek. Het aandeel van ebooks in de online verkoop zakte juist vorig kwartaal van 28,2% (in Q4 2015) naar 27,6% in Q1 2016 maar herstelt zich nu een beetje. 28% van alle online verkochte titels is een ebook en blijft het nog wat achter op het recordkwartaal Q3 2015 toen dat percentage 28,7% was.

In de grafiek van lifecycle van een bestseller laat CB zien hoe de gemiddelde trend is van ebookverkopen van de top 25 titels na verschijning. Bij gebrek aan waarden op de y-as kun je weinig zeggen over de gemiddelde verkoopaantallen maar het is wel interessant om Q2 te vergelijken met Q1 van 2016:

ebooks in nederland

Ten opzichte van vorig kwartaal begint een bestseller met een hogere verkoop, piekt ook op een hoger punt na 1 maand maar verliest daarna nog sneller aan inkomsten die na 18 maanden zelfs bijna op nul uitkomen (!).

exclamation uitroeptekenAls ik een scenario zou moeten schetsen voor het uitlenen van ebooks [als ebooks inderdaad onder het leenrecht komen te vallen], dan zou je met de bovenstaande grafieken kunnen onderbouwen dat er voor uitgevers na vier maanden (neem zes maanden voor de zekerheid) minimale financiële risico’s overblijven om de titels via de bibliotheek uit te laten lenen. Een embargo van een half jaar voordat bibliotheken nieuwe titels gaan uitlenen is daarmee mijns inziens een interessante optie.  

Dat is feitelijk ook wat de grafiek verhouding verhuur/verkoop aangeeft. Hierin is een analyse gemaakt van de top 25 titels (zowel verkopen als uitleningen) die niet ouder waren dan de 18 maanden uit de grafiek van de bestseller-lifecycle. Nou levert dit een vertekend beeld op omdat bibliotheken nauwelijks of niet recente titels (mogen) uitlenen van de uitgevers. Je ziet echter wel dat zodra bibliotheken ze wel mogen uitlenen, de ‘recentere’ titels tussen de 7 en 10 maanden extreem veel uitleningen genereren en op die wijze inkomsten voor uitgevers opleveren. Is een top 25 titel ouder dan 12 maanden? Dan neemt de populariteit qua uitleningen ook dramatisch af.

Het is interessant om te zien dat de verkopen van de top 25 titels dus niet afnemen als ze (na 6 maanden) beschikbaar zijn om te lenen. De verkoop stijgt juist mee als de titels voor het eerst geleend kunnen worden. Het argument van sommige uitgevers dat uitlenen dus een negatieve impact heeft op de inkomsten uit verkoop wordt in ieder geval niet onderbouwd door deze analyse.

Het aandeel e-books in de verkoop van literaire fictie is een nieuwe grafiek hoewel CB overduidelijk wel over de cijfers van het vorige kwartaal beschikt. Literaire fictie zijn alle titels met rubriekscode NUR300 in de Nederlandstalige Uniforme Rubrieksindeling en daarvan worden 11,3% als ebook verkocht en 88,7% als fysiek boek. Een stijging (en daling respectievelijk) van 1% ten opzicht van het vorige kwartaal. Een duidelijk verschil als je het vergelijkt met het aandeel van 6,1% dat ebooks hebben in de totale verkoop.

Bij Ebook versus papier focust het CB zich op de (60) titels uit de Bestseller 60 lijst en zijn nu 87% van de titels als ebook beschikbaar (t.o.v. 92% in Q1 2016). Dat zijn 52 van de 60 titels dus (t.o.v. 55 vorig kwartaal).

Bij de bestandsformaten is het ePub2 formaat zelfs nog iets populairder geworden met 89,2% marktaandeel (was 87% vorig kwartaal). Het aanbod van ePub3 titels stijgt met 0,1% naar 2,7% en dat gaat ten koste van ebooks in PDF formaat. Dat percentage daalt van 10,4% naar 8,1%.

81% van de verkochte ebooks valt binnen het genre van de literaire fictie terwijl dat voor fysieke boeken een stuk minder is (38%). Die verhoudingen liggen omgekeerd bij de nonfictie (5% ebooks vs. 18% fysiek) en kinderboeken (5% ebooks vs 23% fysiek). De verschillen ten opzichte van het vorige kwartaal zijn erg klein maar dat komt omdat voor deze grafiek telkens gekeken wordt naar het gemiddelde van de afgelopen twaalf maanden.

Het aanbod van ebook titels stijgt miniem. In Q1 2015 37.190 titels, in Q2 2015 38.855 titels, in Q3 2015 41.559 titels en 42.546 titels in Q4 2015. Dit steeg in Q1 2016 verder door naar 43.642 titels en nu dus naar 43.684 titels in Q2 2016: een stijging van slechts 0,1%. Hier maakt CB echter wel een kanttekeningEr is echter een afname van titels gedurende het afgelopen kwartaal, door een mogelijke opschoning. Er zijn dus wel degelijk veel nieuwe e-books bijgekomen.

In Q1 2016 bleken er 335 uitgeverijen in Nederland te zijn. In Q2 2016 blijft dat aantal gelijk. Het aantal retailers daalt echter met 4% ten opzichte van Q1 2016 naar 183 (was 190).

Gfk voerde hun onderzoek naar de aantallen devices altijd twee keer per jaar uit maar de gegevens zijn dit kwartaal nog steeds gebaseerd op het onderzoek uit december 2015, net als de vorige twee kwartalen. Het aantal ereaders blijft onveranderd 1,6 miljoen terwijl de 8,6 miljoen tabletbezitters en 10,6 miljoen smartphonebezitters natuurlijk ook ongewijzigd blijven.

Samengevat

De verkoop van ebooks in Nederland zit dit kwartaal duidelijk weer in de lift: ruim 10% meer dan vorig kwartaal en 9% meer dan het tweede kwartaal van 2015. Ook het aantal uitleningen blijft sterk groeien en overtreft voor de tweede keer dit jaar het aantal verkopen van ebooks.

CB focust zich, terecht mijns inziens, op de relatie en verbanden tussen de verkoop en verhuur (uitlenen) van ebooks en dat levert interessante informatie op die nog wel eens heel nuttig kon gaan worden in toekomstige gesprekken tussen bibliotheken en uitgevers (en auteurs), ongeacht hoe het oordeel van het Europese Hof van Justitie zal luiden over leenrecht voor ebooks. Kijk je naar de lifecycle van een bestseller en de verhouding verhuur/verkoop dan zou er toch echt een gulden middenweg te vinden moeten zijn om (veel) meer titels via de bibliotheek uitleenbaar te maken. En voor uitgevers om (meer) inkomsten te verkrijgen uit titels die, na zes maanden in de verkoop, commercieel minder opleveren.

#

Pagina 1 of 63123...153045...Laatste »
  • © 2006- 2016 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top