Legaal gearchiveerd: speel MS-DOS spellen in je browser bij The Internet Archive

dune 2 internet archive
The Internet Archive is één van de mooiste sites die je op het internet kunt vinden. Tenminste, dat vind ik. Het project is in 1996 gestart door Brewster Kahle en heeft het doel ons digitale cultuurgoed op te slaan en te bewaren in de grootste digitale bibliotheek van de wereld. Zo archiveren ze regelmatig alle publiek toegankelijke sites op het internet die via The Waybackmachine door iedereen te bekijken zijn. Ideaal om oude versies van webpagina’s te bekijken die verwijderd of gewijzigd zijn. Of nog eens te kijken hoe je eigen blog er vroeger uitzag.

Maar het web is niet het enige dat volgens The Internet Archive bewaard moet worden. Er dreigt een digitaal geheugenverlies op te treden, zoals vorig jaar nog in een aflevering van Tegenlicht benadrukt werd, voor bijna alle digitale bestanden die simpelweg niet duurzaam gearchiveerd worden. Reden voor The Internet Archive om behalve het web ook archieven in te richten voor ruim 7 miljoen tekstdocumenten (waaronder 6 miljoen ebooks), video’s, audiobestanden, afbeeldingen en software.

Die laatste categorie is echter bijzonder. De ebooks, video’s, audiobestanden en afbeeldingen zijn allemaal vrij te downloaden en te gebruiken maar dat geldt niet voor alle software. Vorig jaar maakte The Internet Archive al vele honderden arcadegames online beschikbaar en deed hetzelfde voor diverse klassieke consoles (zoals de Sega Master System) waarbij de spellen niet gedownload maar geëmuleerd worden in je browser. Je kunt ze alleen spelen in de browser op de site zelf.

Datzelfde hebben ze nu gedaan voor duizenden (ruim 2300) MS-DOS spellen uit (vooral) de jaren 90. Als je, net als ik, toen spellen speelde dan is het één groot feest van herkenning. Of sentiment, zo je wilt. De allereerste 3D shooter (volgens mij), Catacomb 3-D maar ook Wolfenstein 3D, Super Street Fighter II, Heretic, Rise of the Triad en natuurlijk Dune 2, het eerste spel dat ik met een muis speelde. Die zijn allemaal in je browser te spelen, ook al werkt het ene spel (veel) beter dan de andere.

Hoe legaal is dat?

Oudere MS-DOS spellen worden al vele jaren op websites aangeboden (als downloads) onder de noemer abandonware. Zo wordt de categorie software genoemd die niet meer verkocht en ondersteund wordt door de oorspronkelijke leverancier. Zoek je op de term ‘abandonware’ dan vind je grote archieven met duizenden spellen op sites als Abandonia en Abandonware DOS. Abandonware betekent echter niet dat het auteursrecht op die spellen verlopen is. Afhankelijk van het land waarin een spel uitgebracht is, zijn de spellen 70 tot 95 jaar na het uitbrengen nog beschermd en vormt het (ter download) aanbieden ervan een inbreuk op het auteursrecht van de makers. Het distribueren van deze spellen is juridisch gezien dan ook niet toegestaan en het zijn dan ook feitelijk illegale downloads.

Maar wat als niemand zijn auteursrechten handhaaft?

Ook al is er juridisch geen enkele onduidelijkheid over de status van dergelijke spellen, bij abandonware zijn de (financiële) belangen van de makers zo goed als verdwenen. En dan kun je wel als ontwikkelaar of uitgever een site als Abandonia gaan aanklagen voor het aanbieden van een 20 jaar oud DOS-spel dat alleen nog maar met een emulator te spelen is op moderne pc’s, maar veel zin heeft dat dan niet. Uitgevers en makers van die spellen laten het dan ook min of meer oogluikend toe zolang abandonware sites er maar geen geld voor vragen of inkomsten generen via advertenties. Sommige uitgevers besluiten zelfs, na al die jaren, om hun oude spellen opnieuw uit te brengen omdat ze nog steeds veel gespeeld en gedownload worden.

Het doel dat The Internet Archive voor ogen heeft, wordt ook vaak gebruikt als argument om abandonware juist niet te bestrijden: het archiveert, bewaart en houdt klassieke software beschikbaar waar eigenlijk niemand meer een financieel belang bij heeft. Maar waar abandonware sites oogluikend toegestaan worden wilde The Internet Archive zich juist keurig aan de auteursrechtwetgeving houden voor hun software-archief met auteursrechtelijk beschermde spellen.

Een uitzondering in de Digital Millennium Copyright Act

In de Nederlandse Auteurswet zijn tientallen uitzonderingen opgenomen op het auteursrecht van de maker. Geen ervan maakt het mogelijk om, zoals The Internet Archive doet, auteursrechtelijk beschermde software opnieuw te openbaren via een website. Veel van de uitgevers en ontwikkelstudio’s die de spellen maakten in de jaren 90 bestaan inmiddels niet meer en dus zou je van de nieuwe uitzondering over verweesde werken gebruik kunnen maken maar het is twijfelachtig of je daar ook succesvol op kunt beroepen.

De overgrote meerderheid van de spellen zijn echter in Amerika gemaakt en daar geldt het Amerikaans auteursrecht natuurlijk. De oorspronkelijke Copyright Act of 1976 is meerdere keren uitgebreid met aanvullende Acts die nieuwe aspecten introduceerden en wijzigingen hebben doorgevoerd. De ‘online aspecten’ van het Amerikaans auteursrecht zijn in 1998 toegevoegd aan de Copyright Act met de Digital Millennium Copyright Act (DMCA) die nieuwe regels rondom de auteursrechten van online werken bevat.

De Copyright Office (verbonden aan de Library of Congres) ziet er op toe dat deze wetgeving ook relevant is en blijft. Daartoe wordt er elke 3 jaar een procedure opgestart waarbij iedereen voorstellen kan indienen over aanpassingen op, of introduceren van nieuwe, uitzonderingen in de Copyright Act.

[To] determine whether there are particular classes of works as to which users are, or are likely to be, adversely affected in their ability to make noninfringing uses due to the prohibition on circumvention of access controls.

The Internet Archive heeft twee voorstellen ingediend en eind 2003 besloot de Copyright Office vier nieuwe uitzonderingen te introduceren waarvan er twee gerelateerd zijn aan de doelstelling van The Internet Archive en de laatste rechtstreeks betrekking heeft op spellen:

  • Computer programs protected by dongles that prevent access due to malfunction or damage and which are obsolete.
  • Computer programs and video games distributed in formats that have become obsolete and which require the original media or hardware as a condition of access.

Oftewel, door zich te beroepen op deze uitzondering in de Amerikaanse Copyright Act kan The Internet Archive auteursrechtelijk beschermde spellen aanbieden zolang die alleen maar op verouderde platformen werken (MS-DOS), en de oorspronkelijke bestanden niet gedownload kunnen worden (zoals bij de abandonware sites). Dat laatste wordt bewerkstelligd door de spellen te emuleren met een browsergebaseerde versie van DOSbox: je kunt ze wel spelen maar de spellen kunnen niet gedownload worden.

Heel erg gebruiksvriendelijk is dat nog niet maar het is dus wel heel erg legaal.

Verder lezen: The Internet Archive Just Made a Ton of Old MS-DOS Games Available for Free (via GiantBomb) / Internet Archive Gets DMCA Exemption To Help Archive Vintage Software (archive.org)

#

Exporteren en downloaden van je Facebook data

facebook

Over iets meer dan een week is het zo ver. Dan worden de nieuwe voorwaarden van Facebook van kracht. In tegenstelling tot de vorige keer is er niet veel veranderd en eigenlijk is er meer sprake van een herverdeling van de teksten in verschillende documenten – de Privacy Basics komen er bij bijvoorbeeld – waardoor de losse documenten wat beter leesbaar worden.

Inhoudelijk blijft het een simpel verhaal. Facebook mocht en mag nog steeds van alles doen met jouw content. Jij hebt vanzelfsprekend het auteursrecht op jouw teksten, video’s en foto’s maar door het te plaatsen op Facebook geef je ze een onbeperkt gebruiksrecht voor zo’n beetje alles wat ze maar kunnen bedenken. Of zoals je kunt lezen in de nieuwe voorwaarden:

For content that is covered by intellectual property rights, like photos and videos (IP content), you specifically give us the following permission, subject to your privacy and application settings: you grant us a non-exclusive, transferable, sub-licensable, royalty-free, worldwide license to use any IP content that you post on or in connection with Facebook (IP License). This IP License ends when you delete your IP content or your account unless your content has been shared with others, and they have not deleted it.

Op Facebook zie ik wel diverse acties en pogingen voorbij komen om Facebook met een eigen disclaimer te laten weten dat alle door jou geplaatste content van jou is en dat Facebook er niks mee mag doen maar dat is van nul en gener waarde. Wel kun je je tijd op Facebook beter besteden door je bewust te zijn van wat je nou precies deelt. Facebook meldt namelijk duidelijk dat de enige manier om die licentie en het gebruiksrecht in te trekken, het verwijderen van de content in kwestie is (of door het er nooit te plaatsen natuurlijk) tenzij anderen met wie je het gedeeld hebt die content niet verwijderen. Oftewel, het zijn niet alleen je eigen instellingen die bepalen wie jouw updates, video’s en foto’s zien maar ook die van (al) je vrienden.

Maar wat heb ik dan allemaal gedeeld op Facebook?

Ook al verandert er inhoudelijk dus eigenlijk niets per 1 januari 2015, het is goed om eens na te lopen wat je allemaal op Facebook geplaatst hebt. Dat kun je doen door te scrollen door je eigen tijdlijn en de video’s/foto’s/likes op je profielpagina door te spitten maar je kunt ook alles in 1 keer downloaden in een archiefbestand. Op die manier heb je ook meteen een backup als je besluit dat je toch teksten of foto’s wilt gaan verwijderen.

De mogelijkheid om al je Facebook data te downloaden vind je terug bij je Instellingen op de site van Facebook. Ik heb de taal in het Engels staan dus de onderstaande schermafdrukken zijn daarom ook Engelstalig.

facebook archief
Meteen onderaan vind je de optie om je data te downloaden.

facebook archief
In dat archief komt dus alles terecht wat je ooit gedeeld hebt op Facebook. Zowel je berichten en chats als de updates, video’s en foto’s. Klik op Start My Archive om het archief aan te vragen bij Facebook.

facebook archief
Afhankelijk van hoeveel berichten, updates, video’s en foto’s je hebt duurt het enkele minuten of meer voordat het archief samengesteld is. Je krijgt een notificatie op Facebook en een mailtje naar je mailadres uit je profiel zodra het archief gedownload kan worden.

facebook archief
In dat archief zit dus al je persoonlijke informatie en dat betekent dat je eerst je wachtwoord moet opgeven voordat je het archief kunt downloaden.

Het archief is een zip-bestand dat je kunt uitpakken naar een map op je harde schijf. Als je het index.htm bestand vervolgens opent krijg je een eenvoudige webpagina te zien waar je in een menu al je data kunt terugvinden (zonder opmaak).

facebook archief
Mocht je nu toch berichten, foto’s of video’s willen verwijderen, dan heb je ze in elk geval zelf nog wel. Vergeet niet om je vrienden te vragen hetzelfde te doen als ze iets gedeeld hebben wat jij wilt verwijderen. Hoewel dat misschien nou net weer ongewenste aandacht op die foto of video vestigt ;)

En vergeet niet de gouden regel van delen van content op sociale media: als jij per se niet wilt dat een ander zonder toestemming jouw teksten, foto’s of video’s gebruikt dan moet je het niet op social media zetten. Alle sociale netwerken hebben in de voorwaarden iets staan over het mogen gebruiken van wat je op dat netwerk plaatst. En dan is het echt beter om vooraf na te denken over wat je wel of niet online zet.

@ foto: Spencer E Holtaway via photopin cc

#

Doorzoek je eigen RSS nieuwsdatabank met Feedly Search

Ik kan me letterlijk niet herinneren hoe lang ik al – voor mij interessante – nieuwssites en blogs volg met behulp van een feedreader. De aanwezigheid van RSS-feeds beschouw ik als een vanzelfsprekende basis om als lezer op de hoogte gehouden te worden van nieuwe artikelen of blogposts en het is het eerste waar ik naar kijk als ik een nieuwe site of blog vind die ik interessant genoeg vind om te volgen. Heb je geen RSS-feed, dan ben je mij kwijt als lezer. Zo simpel is het.

RSS-feeds geven me de gelegenheid om alle nieuw verschenen artikelen, weetjes en nieuwtjes op één plek bij elkaar te brengen. Zodat ik snel kan kijken of er iets leuks bijzit of om dat ene interessante artikel meteen te kunnen lezen. Als je je afvraagt waar ik de onderwerpen vandaan haal waar ik over blog en twitter, dan is Feedly het antwoord. Gevuld met tientallen feeds die ik dagelijks scan.

Oud nieuws kan ook interessant zijn

Hoe handig het ook is om nieuw verschenen artikelen bij te houden, ik vind het eveneens nuttig om oudere nieuwsartikelen terug te kunnen zoeken in mijn feedreader. Omdat ik soms iets te snel items als gelezen markeer, omdat ik soms pas aan het einde van de dag besef dat een onderwerp interessant genoeg is om over te schrijven en soms omdat bepaalde onderwerpen weken, maanden of zelfs jaren later opnieuw relevant en interessant voor me worden. En dan wil je niet oneindig terugscrollen in je feedreader in de hoop dat je iets bekends tegenkomt.

Google Reader had een dergelijke zoekfunctie waarmee je ook de oudere items uit je feeds kon doorzoeken maar de gratis versie van Feedly ontbeert die mogelijkheid. Het is de reden dat ik iets meer dan een jaar geleden een abonnement nam op Feedly Pro, de betaalde variant van Feedly. Puur omdat het een zoekfunctie toevoegde waar ik sindsdien ook veelvuldig gebruik van heb gemaakt.

Feedly Search bleek echter nog wel wat beperkingen te hebben. Zo indexeerde de zoekfunctie alleen maar een beperkt deel van de oude feeditems en was er ook geen sprake van Google-achtige snelheden. Het was beter dan niets maar er was ook voldoende ruimte voor verbetering.

De nieuwe Feedly Search

feedly search
Afgelopen week introduceerde Feedly echter een nieuwe versie van Feedly Search voor de Pro-abonnees. En het maakt de zoekfunctie een stuk beter en interessanter. Zo wordt nu eindelijk je gehele geschiedenis (van alle feeditems) uit je account geïndexeerd, kun je beperkt filteren op zoekresultaten en is het mogelijk om te zoeken in RSS-feeds waar je zelf niet geabonneerd bent maar die dankzij anderen in de Feedly Search index zitten. Alsof dat al niet mooi genoeg is, is ook de snelheid drastisch verbeterd.

De zoekfunctie zit nog steeds op de oude plek voor Feedly Pro gebruikers: rechtsbovenaan vind je een eenvoudig zoekbalkje waar nu ook enkele voorbeeldzoekopdrachten bij staan vermeld. Doe je eenmaal een zoekactie, dan worden de geavanceerde opties zichtbaar.

feedly search
Standaard doorzoekt Feedly Search alle items uit je eigen verzameling van feeds waar je op geabonneerd bent [1]. Dit kun je zelf nu verfijnen naar de (sub)verzamelingen – mapjes of collections zoals ze in Feedly heten – als je zelf een onderverdeling hebt gemaakt binnen je feeds maar ook naar de bewaarde items die automatisch de tag Saved for later krijgen. Zoals al gezegd is het ook mogelijk om Beyond my feedly te zoeken als je simpelweg op een specifiek onderwerp zoekt en je niets in je eigen feeds gevonden hebt.

De zoekresultaten kun je filteren op een aantal criteria. Bij Matching [2] kun je instellen dat de zoekterm moet voorkomen in de titel, de auteur of in alles (titel, auteur en inhoud van het item). Feedly houdt zelf de sociale interactie van gebruikers met individuele items bij, in de vorm van likes, aantallen keren dat iets bewaard is enz, en die mate van populariteit kun je nu ook gebruiken [3] om je zoekresultaten te filteren. M.b.v. het pulldown menu van Embeds [4] kun je de zoekresultaten filteren op items die een audio of videobestand als bijlage hebben. Vanzelfsprekend werken de geavanceerde operatoren nog steeds [5] en kun je met AND, OR, NOT zoeken. Zinnetjes kun je tussen aanhalingstekens zetten om te zoeken op de exacte volgorde van je zoektermen (handig voor namen van producten of personen) en met de tilde (~) kun je fuzzy zoeken zodat je resultaten vindt met termen die lijken op je zoekterm (handig bij spelvarianten).

Ik was benieuwd tot hoe ver terug de nieuwe Feedly Search kan zoeken en wat beter om een egosearch op je eigen naam uit te voeren om te kijken tot hoe ver ik mijn eigen blogposts terug kan vinden.

feedlysearch limiet van de search
Ik kwam er achter dat de zoekresultaten niet in pagina’s verdeeld worden maar dynamisch toegevoegd worden zodra je naar beneden scrollt. Vijf minuten scrollen later zag ik dat een blogpost van 20 mei 2013 de oudste was in de index en dat viel me helemaal niet tegen. Bijna anderhalf jaar en honderden blogposts die uit mijn (twee) feeds bewaard waren.

Feedly Search is een beetje mijn Google

De verbeteringen in Feedly Search betekenen dat je veel meer kunt met je feedreader dan voorheen. Niet Google maar jij zelf bepaalt welke feeds wel of niet interessant voor je zijn en het was sowieso al de plek voor mij om het nieuws en interessante nieuwe artikelen bij te houden. Nu je ook heel snel alle items uit alle verzamelde feeds kunt doorzoeken stel je feitelijk je eigen nieuwsdatabank samen die je ook achteraf kunt raadplegen. Natuurlijk kun je ook Google gebruiken – en dat blijf ik ook heus wel doen – maar met Feedly Search hoef ik niet achteraf na te denken of iets relevant is of niet want die keuze heb ik daar al vooraf gemaakt. Toen ik de feed toevoegde aan Feedly.

Of Feedly Pro $45 per jaar waard is kun jij alleen zelf beoordelen natuurlijk maar met de verbeterde zoekfunctie wordt het volgens mij een afweging die elke fanatieke Feedly gebruiker opnieuw zou moeten maken.

#

SURFdrive: de veilige Dropbox voor het hoger onderwijs

surfdriveZo rond de zomervakantie werd (mij) duidelijk dat er door SURF gewerkt werd aan SURFdrive, een cloudopslagdienst waarmee – in eerste instantie – medewerkers van hoger onderwijsinstellingen hun bestanden konden opslaan en delen, vergelijkbaar met bijvoorbeeld Dropbox of OneDrive. Daar wilde ik wel meer van weten en dat leidde er vorige week toe dat tijdens een SURF Edubloggers Meetup een aantal edubloggers, waaronder ik zelf, een toelichting kregen op zowel de cloudstrategie van SURF als SURFdrive, één van hun community cloud diensten. Over de cloudstrategie en wat SURF onder de community cloud verstaat heeft Wilfred Rubens al een prima verslag geschreven en dat betekent dat ik wat verder kan inzoomen op SURFdrive zelf.

Ook in het hoger onderwijs wordt er veel gebruik gemaakt van cloudopslagdiensten als Dropbox, Box, OneDrive en Google Drive. Het is immers een bijzondere handige manier om altijd bij je documenten te kunnen op al je apparaten en ze ook nog eens eenvoudig te kunnen delen met anderen. Het feit dat je bij de meeste van deze diensten gratis meer opslagruimte hebt dan bij je eigen instelling betekent dat veel medewerkers kiezen om hun bestanden op te slaan bij één van deze gebruiksvriendelijke diensten.

Daar is op zich ook niks mis mee maar toch zijn er nadelen verbonden aan het gebruik van deze diensten. Zo staan de documenten in bijna alle gevallen op Amerikaanse servers en zijn er geen garanties te geven als het gaat om beveiliging en privacy van je vertrouwelijke data. En juist aan de opslag van vertrouwelijke informatie, onderzoekspublicaties of onderzoeksdata worden door de instellingen strenge voorwaarden gesteld. Redenen genoeg voor het hoger onderwijs om aan SURF te vragen om met een eigen Dropbox-achtige dienst te komen die wel aan deze voorwaarden voldoet. SURFdrive beoogt net zo gebruiksvriendelijk te zijn als Dropbox, voldoet aan het Juridisch Normenkader cloud services HO (PDF), slaat de data op binnen SURF zelf en maakt het mogelijk om bestanden makkelijk te delen met andere gebruikers van de dienst.

Maar hoe werkt het nou in de praktijk? Instellingen moeten een overeenkomst afsluiten om gebruik te maken van SURFdrive. Als dat eenmaal geregeld is, dan kunnen medewerkers inloggen via SURFconext – wat inhoudt dat ze hun eigen instellingslogingegevens kunnen gebruiken – om rechtstreeks toegang te krijgen. Windesheim neemt vooralsnog geen deel aan deze overeenkomst maar ik kon dankzij SURF met een tijdelijk account toch een kijkje nemen.

SURFdrive: een eerste blik

surfdrive

Nadat je voor de eerste keer ingelogd bent krijg je een eenvoudige webinterface te zien met aan de linkerkant drie tabbladen (Files, Activity en Help). Standaard kom je in het Files tabblad terecht en kun je nieuwe tekstbestanden en mappen toevoegen [1] en je bestanden uploaden. Je ziet rechtsbovenaan [2] wie er ingelogd is en, nadat je een map of bestand hebt toegevoegd, krijg je met een mouse-over de opties [3] te zien die je met die map of bestand tot je beschikking hebt.

surfdrive
Geuploade bestanden [1] kun je, net als hele mappen, delen door op Share te klikken als je met de muis achter de bestandsnaam gaat staan. Die aanduiding verandert dan naar Shared [2] en je hebt dan de mogelijkheid om dat bestand te delen met een specifieke gebruiker of een groep [3]. Deze kun je op naam doorzoeken maar ze zullen wel al actief gebruiker moeten zijn van SURFdrive. Wil je een bestand of map delen met mensen buiten SURFdrive, dan kun je de link delen [4] zodat iedereen met (alleen) leesrechten de bestanden kan bekijken. Een voorbeeld hiervan zijn de beide presentaties van de SURF Edublogger Meetup. Wil je niet dat iedereen met die link de bestanden kan bekijken dan kun je er nog een wachtwoord op zetten [5] of je kunt de toegang beperken door een einddatum in te stellen [6] waarna de link niet meer werkt.

surfdrive

Je kunt alle soorten bestanden uploaden waarbij alle extensies toegestaan lijken te zijn (inclusief .exe bestanden) en ook al voorzien zijn van een eigen icoontje. Dit wekt de verwachting dat SURFdrive ook eigen viewers heeft waarmee je al die verschillende bestanden kunt bekijken vanuit de browser maar dat is helaas niet het geval. Juist dit vind ik zelf één van de grootste voordelen van zowel Dropbox (hele goede viewers), OneDrive (integratie met Office Online) en Google Drive (integratie met Google Docs). Bij bestanden zit dan wel weer versiebeheer dus als je een nieuwe versie van hetzelfde bestand uploadt, kun je nog steeds de vorige versie(s) raadplegen en eventueel terugzetten. Rechtsbovenaan kun je bij Deleted files ook nog verwijderde bestanden 30 dagen lang terughalen.

surfdrive
Natuurlijk kun je alles via de webinterface uploaden en delen maar waarschijnlijk wil je ook je bestanden vanaf je desktop, telefoon of tablet kunnen gebruiken. Als je in het menu onder je naam [1] klikt op Personal dan kom je bij je instellingen terecht. Hier zie je hoeveel ruimte je bestanden innemen [2] en hoeveel je in totaal hebt. Dat is op dit moment met 100GB voor iedereen gelijk. Bovenaan in dit scherm vind je echter ook – niet heel erg intuïtief – de links naar de desktopapps voor Windows, OSX en Linux alsmede de Android en iOS apps waarmee je de bestanden kunt synchroniseren met SURFdrive.

Bij de instellingen kun je ook de taal aanpassen [3] die standaard overgenomen wordt van de taalinstelling van je browser en vind je de link terug die je nodig hebt om SURFdrive via WebDAV [4] te benaderen. Dit is een protocol dat o.a. in Windows maar ook in veel bestandbeheerapps (zoals Goodreader) gebruikt wordt om een netwerk- of cloudopslag te koppelen en te kunnen gebruiken. Dit protocol wijkt echter wel af van de inlogsystematiek van SURFdrive en dat betekent dat je onder de link in de instellingen separate inloggegevens moet genereren om het via WebDAV te kunnen gebruiken.

surfdrive
De (desktop)apps heb ik niet uitgeprobeerd maar ook als je vanuit die apps werkt met SURFdrive worden de verschillende handelingen bijgehouden in het Activity tabblad. Die wordt chronologisch bijgehouden [1] en hoewel dat niet heel erg veel toevoegt als je alle bestanden alleen zelf gebruikt, kan dat wel heel handig zijn indien je bestanden en hele mappen gedeeld hebt met anderen. Je kunt in dit overzicht zien wie wat gedaan heeft met die bestanden of mappen. Er is een link naar een RSS feed [2] aanwezig maar die werkt helaas niet. Een minpuntje die ik pas echt ga aanrekenen als ik zelf ooit gebruik zou kunnen maken van SURFdrive want ik hou alles graag bij in mijn feedreader :)

surfdrive
Op het derde en laatste tabblad Help kun je de documentatie en de FAQ terugvinden. Die zijn alleen in het Engels beschikbaar, ongeacht hoe je de taalinstellingen zet, maar bieden voldoende uitleg om alle aanwezige functionaliteiten te kunnen gebruiken.

Allemaal aan de SURFdrive?

Kan nu iedereen die in een hoger onderwijsinstelling werkt zijn of haar account bij de commerciële cloudopslagdiensten verwijderen en overstappen naar SURFdrive? Nee dus. SURFdrive is alleen beschikbaar voor de instellingen die een overeenkomst sluiten met SURF voor het gebruik van SURFdrive want de dienst is niet gratis. Op het moment van schrijven zijn dat zo’n beetje alle universiteiten maar slechts enkele hogescholen.

Dat heeft waarschijnlijk vooral te maken met het feit dat onderzoekers met hun bestanden en (onderzoeks)data het meeste profijt hebben van de voordelen die SURFdrive biedt. Het is juist de academische wereld die strenge voorwaarden stelt aan de opslag en het publiceren van data. Dankzij de garantie dat de data altijd binnen Nederland zal blijven en dat de opslagdienst voldoet aan het – door de instellingen zelf mede opgestelde – Juridisch Normenkader cloud services HO, is SURFdrive eigenlijk ook expliciet op de academische en onderzoeksinstellingen gericht.

Er zijn plannen om individuele SURFdrive overeenkomsten aan te gaan bieden via SURFspot, de webwinkel van SURF, waardoor ook studenten en bijv. medewerkers van niet deelnemende instellingen toegang krijgen tot SURFdrive voor een relatief laag bedrag per jaar. Hierbij is het dan zaak om zelf goed te kijken of SURFdrive voor jou meerwaarde biedt in vergelijking met de betaalde varianten van de commerciële cloudopslagdiensten. Hoewel SURFdrive met 100GB voldoende ruimte heeft en het qua privacy & beveiliging garanties kan geven die andere diensten niet zullen bieden, zullen de meeste mensen die garanties niet nodig hebben. Ook zijn al die andere diensten in een sterke concurrentieslag met elkaar verwikkeld waardoor zowel de hoeveelheid opslagruimte als de extra functionaliteiten telkens toenemen. Zo zijn Dropbox en consorten veel beter in het omgaan met foto’s, beschikken ze over minstens net zo goede mogelijkheden om bestanden en mappen te delen en fungeren ze dankzij de aanwezige viewers en koppelingen met online Office pakketten ook beter als een werkomgeving.

Personal cloudopslag via je werk maar van wie is de data?

Het eigenaarschap van de data is hierbij nog wel een aandachtspunt. SURFdrive houdt de data in beginsel beschikbaar voor de instelling als de medewerker de instelling verlaat. Tijdens de presentatie bij de bijeenkomst vorige week werd daar niet verder op ingegaan, en het zal ook sterk afhangen van het beleid van de instellingen neem ik aan, maar het geeft mijns inziens wel duidelijk aan dat je SURFdrive (alleen) voor je werkgerelateerde bestanden en data moet gebruiken. Daar zijn de functionaliteiten van de dienst ook op gericht maar het is goed om te beseffen dat alle bestanden en data in je SURFdrive account onderhevig zijn aan dezelfde regels en voorwaarden die je instelling hanteert voor bijv. je mailbox. Zoals je werkgever in beginsel het eigenaarschap van je werkmail kan claimen, kunnen ze dit ook met de bestanden in je SURFdrive doen als je bij een andere werkgever aan de slag gaat.

Het doet echter verder niets af aan de voordelen die SURFdrive biedt. Elke instelling heeft zijn eigen manier om de opslag van bestanden te regelen en dat varieert van netwerkschijvenn waarbij medewerkers beperkte opslagruimte hebben, tot documentbibliotheken in Sharepoint die vaak barrières opwerpen in het dagelijkse gebruik. Bestanden en data van onderzoekers (en andere medewerkers) staan waarschijnlijk ook op usb-sticks of andere cloudopslagdiensten waarbij het inderdaad maar de vraag is hoe veilig en vertrouwelijk dat allemaal is. Als hoger onderwijsinstellingen daarvoor een veel beter alternatief middels SURFdrive kunnen aanbieden, dan lijkt me dat een groot goed.

En nu maar wachten of Windesheim dat ook gaat doen, ook al zal ik dan nog steeds geen afscheid nemen van mijn 1TB OneDrive.

#

Doe meer met Dropbox: over screenshots delen en Dropbox Vault

dropbox logoDropbox lijkt niet meer mee te willen doen aan de strijd om de gunst van de gebruikers als het gaat om gratis of goedkope gigabytes. Concurrenten als Google Drive en OneDrive van Microsoft bieden tegenwoordig standaard meer gratis opslagruimte en bij beide koop je voor respectievelijk 2 dollar en 2 euro per maand een extra 100GB opslagruimte waarvoor je bij Dropbox nog steeds 10 dollar betaalt. Of omgekeerd: voor die 10 dollar per maand biedt Google Drive maar liefst 1TB ruimte en diezelfde hoeveelheid krijg je bij Microsoft als je een Office 365 gebruiker bent. Niet geheel toevallig kost een Office 365 Home abonnement 10 euro per maand dus je zou ook kunnen zeggen dat je gratis Office krijgt bij je 1TB OneDrive opslagruimte.

Dropbox beschikt nu eenmaal niet over een gratis Office pakket of enorme serverparken zoals die van Google en Microsoft en richt zich vooral op de zakelijke markt. Als reguliere gebruiker heb je daar niet heel veel aan maar dat wil niet zeggen dat je niets meer hebt aan je Dropbox account met al die gratis verkregen gigabytes. Dropbox is nog steeds onovertroffen als het gaat om koppelingen die er vanuit software en andere webdiensten mee gemaakt (kunnen) worden. Zo zijn er bijvoorbeeld meerdere games die hun savegames en instellingen rechtstreeks kunnen bewaren in Dropbox zodat je op andere apparaten verder kunt spelen. Ook ondersteunen steeds meer leveranciers een directe koppeling met Dropbox voor allerlei verschillende functionaliteiten. De twee voorbeelden hieronder zijn dan ook reden genoeg om mijn Dropbox account gewoon te blijven gebruiken.

Snagit to Dropbox

Snagit is software waarmee je screenshots (en video’s) kunt maken en bewerken van alles wat er op je monitor getoond wordt. Ik gebruik het bijna dagelijks voor zowel mijn werk, mijn blog als voor het delen van afbeeldingen op de sociale netwerken. Voor dat laatste heeft Snagit een handige interne koppeling met screencast.com waar je gratis tot 2GB aan afbeeldingen en video’s kunt opslaan en delen met anderen.

Maar dat is niet heel veel opslagruimte als je regelmatig grote schermafdrukken of video’s bewaart. Daarom was ik erg blij met de toevoeging van de mogelijkheid (in Snagit 12.1) om alle gemaakte captures op te slaan in je Dropbox account.

snagit dropbox
Dropbox heeft een uitstekende ingebouwde viewer als je bestanden deelt met anderen. Zo wordt het document gewoon getoond in de browser, ongeacht of het een tekstdocument, Office document of afbeelding is, en kun je dat bestand meteen downloaden of kopiëren naar je eigen Dropbox account. In Snagit is het een kwestie van eenmalig je accountgegevens invullen (en toestemming geven dat Snagit mag schrijven in je account) en kun je vervolgens met 1 druk op de knop je afbeelding of video uploaden naar een vooraf ingestelde map in je Dropbox account. Dat bestand wordt meteen automatisch gedeeld en de Dropbox link op je klembord geplaatst zodat je het kunt plakken in een Facebook bericht, tweet of waar dan ook.

Het grote voordeel is dat je bij Dropbox meer ruimte zult hebben dan dat je bij screencast.com krijgt en dat je de geuploade bestanden natuurlijk veel beter kunt beheren in je eigen Dropbox account. Het werkt in elk geval snel en foutloos en ik zag dat je de Snagit to Dropbox plugin ook apart kunt downloaden als je de vorige versie (11) nog hebt van Snagit.

Dropbox Vault

dropbox vault feedlyDropbox Vault is een automatische backupfunctionaliteit van Feedly voor je RSS feeds. Feedly is een feedreader voor het beheren en lezen van RSS feeds die je gratis kunt gebruiken maar waar je tegen betaling ook extra functionaliteiten bij krijgt. Ook Feedly gebruik ik dagelijks en ik hoefde vorig jaar niet lang na te denken of ik een Pro abonnement wilde. Nou is Dropbox Vault niet zo’n essentiele dienst als de mogelijkheid om de inhoud van feeds te kunnen doorzoeken maar bij intensief gebruik van Feedly is een automatische backup mooi meegenomen.

dropbox vault feedly
Dropbox Vault zet je aan bij de instellingen als je een Feedly Pro gebruiker bent. Ook hier maak je eenmalig de koppeling met je Dropbox account en kun je enkele opties aan- of uitzetten. Telkens als je een feed toevoegt of verwijdert slaat Feedly meteen een OPML bestand op in je Vault map in Dropbox. Een OPML bestand is een lijst (in XML) van al je RSS feeds die je kunt gebruiken om feeds te importeren in andere feedreaders.

Nog handiger is de mogelijkheid om een automatische backup te maken van alle gemarkeerde artikelen uit je RSS feeds. Ongeacht of je dat via de Feedly site doet, de Feedly apps of één van de andere feedreaderapps die ondersteund worden door Feedly, als je een artikel markeert als favoriet of om te bewaren wordt het meteen in html of PDF opgeslagen in je Vault map.

Tot slot

Inmiddels heb ik mijn werkdocumenten, PDF’s en de meeste foto’s verplaatst naar OneDrive aangezien ik als Office 365 abonnee nu gratis 1TB opslagruimte daar heb. Maar Dropbox blijft mijns inziens de beste plek voor backups en het delen van bestanden met anderen dankzij de koppelingen met een groot aantal andere webdiensten.

Wat gebruik jij en zit jij te wachten op nog meer opslagruimte? Of wil je meer functionaliteiten?

#

Tekstverwerken in de cloud met Office Online

office online

Het heeft even geduurd maar het lijkt er op dat Microsoft wat meer grip begint te krijgen op wat ze met hun producten willen (en kunnen) nu de wereld niet meer exclusief bestaat uit pc’s en laptops. En ze niet overal meer de onbetwiste marktleider in zijn. Windows 8.1 (Update) maakt hun besturingssysteem een stuk beter op pc’s die niet voorzien zijn van een aanraakscherm, Windows Phone 8.1 begint aantrekkelijker – voor mij – te worden voor je smartphone en rond de vierde verjaardag van de iPad bracht Microsoft eindelijk hun Office apps naar de meestgebruikte tablet toe.

Maar de iPad is niet de eerste plek waar Microsoft de Office apps op uitbracht. Al in 2009 begon de ontwikkeling van de Office Web Apps waarna medio 2010 de apps officieel geïntroduceerd werden als onderdeel van SkyDrive. Bedoeld om Office documenten te maken, te bekijken en te bewerken die op Skydrive opgeslagen waren (en moesten worden). Dat waren toen zeer beperkte webversies die niet beschikten over de meeste functionaliteiten van de reguliere Office software.

Van SkyDrive en Web Apps naar OneDrive en Office Online

Microsoft is echter blijven sleutelen aan de combinatie van een opslagdienst voor bestanden en een online officepakket, ongetwijfeld met het voorbeeld van Google Drive en Docs in het achterhoofd. Zo werd SkyDrive geïntegreerd in Office 2013 en Windows 8 en kreeg het een naamsverandering naar OneDrive. Office 2013 werd niet alleen als eenmalige aankoop aangeboden maar de focus kwam te liggen op een abonnementenmodel met Office 365 waarbij je jaarlijks betaalt om Office 2013 te kunnen installeren op 1 of meerdere computers.

Ook de Office Web Apps kregen een nieuwe naam. Office Online werd twee maanden geleden de verzamelnaam voor Outlook.com, OneDrive en de voormalige Web Apps Word Online, Excel Online, PowerPoint Online en OneNote Online. De functionaliteit bleef echter wel ongewijzigd: de online apps zijn nog steeds bedoeld om in combinatie met OneDrive gebruikt te worden.

Iets minder beperkt

Zelfs gratis producten moeten voldoen aan de verwachtingen als je wil dat mensen ze gaan gebruiken en Microsoft ontwikkelt vrolijk verder aan de Office Online apps. Gisteren werden er updates aangekondigd waardoor Word Online nu eindelijk met commentaar/opmerkingen en kop- en voetteksten overweg kan en ook Excel en PowerPoint enkele functionaliteiten erbij kregen.

Omdat ik nu eenmaal veel werk met Word documenten leek het me een goede gelegenheid om eens te kijken hoe dat nu werkt als je gebruik wilt maken van Word Online en waar je tegenaan loopt als je het vergelijkt met Office 2013 (of 2010). De beste manier leek me om een iets uitgebreider document – met automatisch gegenereerde inhoudsopgave, afbeeldingen, voetnoten en paginanummering – te bewerken in beide versies.

Office Online begint in OneDrive

Wil je Word Online (of een ander onderdeel van Office Online) gebruiken, dan kan dat alleen in en via OneDrive. Je hebt in OneDrive de optie om een nieuw Word document te maken maar in dit geval heb ik een document geopend dat in OneDrive opgeslagen was. Als je op een Word document klikt in OneDrive dan opent automatisch Word Online in de leesmodus en fungeert het als een viewer voor dat document zonder dat je Office op je pc geïnstalleerd hoeft te hebben. En die viewer doet dat uitstekend want bij mij zag het document er (bijna) identiek uit als in Office 2013.

In de leesmodus kun je logischerwijs geen aanpassingen maken aan het document maar wel opmerkingen toevoegen als het document met je gedeeld is. Het is daarmee een goede optie om feedback op je Word document te vragen aan anderen zonder ze per se rechten te geven om ook het document zelf te bewerken. Je hebt zelfs de optie om het inloggen met een Microsoft account optioneel te maken waardoor ook niet-gebruikers van OneDrive kunnen meelezen.

office online

Wil je een Word document wel bewerken – en je hebt de rechten om dat te doen als het een gedeeld document is – dan heb je de keuze om dat in Word zelf te doen of in Word Online.

office online of demand
De eerste optie werkt alleen als je Office 2013 geïnstalleerd hebt op de computer waar je op werkt of als je een abonnement hebt op Office 365. In dat geval wordt Office on Demand gebruikt om een tijdelijk exemplaar van Word 2013 naar je computer te streamen die je gedurende de sessie kunt gebruiken om het document te bewerken. Je hebt dan de volledige functionaliteiten tot je beschikking en die heb je ook nog steeds nodig voor een stevig aantal handelingen in het Word document.

Want Word Online blijft toch wel beperkt in de bewerkmodus. Tekst aanpassen is geen enkel probleem en je kunt inderdaad nu kop- en voetteksten toevoegen maar de automatisch gegenereerde inhoudsopgave is niet aan te passen en in sommige tabellen lijkt de layout ineens een stuk anders te zijn dan in de leesmodus. Het meest irritante vond ik echter het ontbreken van de pagina overgangen: het document wordt als 1 groot vel getoond, vergelijkbaar met de weblayout in de reguliere Office versie. Maar hierdoor zie je dus de kop- en voetteksten niet in de bewerkmodus, net als de paginanummering, voetnoten en überhaupt wanneer je in de tekst op een volgende pagina bent beland. Dat zie je allemaal wel weer in de leesmodus maar je zult dus met enige regelmaat moeten wisselen tussen beide weergaven als je wilt zien hoe het document straks uit de printer komt.

One Office 2013 to rule them all

En dat zal Microsoft echt niet per ongeluk gedaan hebben. Word Online, en dat geldt ook voor de overige Office Online apps, is prima te gebruiken om snel enkele aanpassingen in een document te maken of het online te lezen. Maar het is overduidelijk bedoeld om te gebruiken in combinatie met de volledige en betaalde versie van Office 2013. Hoe meer je Office Online gebruikt, hoe sneller je functionaliteiten gaat willen die alleen in de volledige versie te vinden zijn. Tenminste, als je een gratis volwaardig Officepakket verwacht te krijgen met Office Online.

Als je Office Online echter ziet als een tool om (online) Office documenten te kunnen lezen en als een middel waarmee je ook uitstekend anderen kunt uitnodigen om samen te werken aan een document, dan wordt het ineens wel een stuk handiger. Zolang de eigenaar van dat document zelf maar wel beschikt over een volledige versie van Office 2013. Want dan heb je zelf alle functionaliteiten en het overzicht om het document aan te passen maar kunnen anderen – realtime en tegelijkertijd – tekstuele wijzigingen aanbrengen in het document.

En dan maakt het de belofte in de promotievideo volgens mij wel waar.

Dus?

Office Online is zeker niet een handige goedkope manier om Office documenten te gaan maken. Daarvoor wil Microsoft toch echt dat je gaat betalen voor Office 2013 of Office 365. Het is echter wel bijzonder handig als online viewer als je veel met Word, Excel of PowerPoint documenten werkt die je in dan ook nog eens in OneDrive moet hebben staan. In plaats van telkens Office 2013 moeten opstarten als je enkele documenten wilt bekijken of lezen kun je dat snel doen met de online versie. Als je samen wilt werken aan een Office document via OneDrive met anderen, dan word je volgens mij ook wel blij van de mogelijkheden die Office Online biedt zolang één persoon maar de eindredactie doet en beschikt over een volledige versie.

Wat resteert is dat je Office Online kunt gebruiken om snel een eenvoudig Word (Excel of PowerPoint) document te maken. Daarvoor heeft Microsoft zelfs de apps beschikbaar gemaakt in de Chrome Web Store zodat je Word Online, Excel Online, PowerPoint Online en OneNote Online met 1 klik kunt starten vanuit de Chrome App Launcher die je in de Chrome browser en in ChromeOS (op Chromebooks) kunt terugvinden.

chrome app launcher
Maar ik betwijfel of dat voldoende is om Office Online te laten concurreren met de andere gratis alternatieven die minder beperkingen kennen …

#

Organiseer ideeën, lijstjes en andere teksten in WorkFlowy

workflowy logoHoe fijn ik Evernote ook vind om artikelen, afbeeldingen en notities te archiveren en te kunnen doorzoeken, het is niet de plek waar ik begin met mijn aantekeningen, lijstjes, kladjes en conceptteksten maar de plek waar de definitieve versies uiteindelijk terecht komen. Natuurlijk kun je prima tekstnotities maken in Evernote maar zelf vind ik het te omslachtig om met meerdere klikken Evernote te starten, een nieuwe notitie te maken en dan vervolgens een kladtekst daar te schrijven die ik eigenlijk alleen maar schrijf omdat ik liever niet rechtstreeks een blogtekst of een reactie op een blog online tik. Het zal de eerste keer niet zijn dat een tekst of comment door een technisch probleempje spoorloos is verdwenen.

En dus tik ik bijna altijd dat soort teksten, lijstjes en kladjes offline in Kladblok (op elke Windows pc aanwezig) of in de wat uitgebreidere Notepad!. Met als grootste voordeel dat het platte tekst oplevert die zonder problemen te kopiëren en te plakken is. Het enige nadeel is dat ik die tekstbestanden nooit bewaar omdat het me ook te veel werk is om dat allemaal weer te organiseren. Wat lastig bleek te zijn toen een blogpost waar ik vorige week op reageerde werd verwijderd inclusief mijn eigen reactie.

Dankzij een tip van Calliope werd ik gewezen op WorkFlowy. Het is een online dienst die je feitelijk 1 lege pagina geeft die je het beste kunt vergelijken met een simpele wiki. Net als bij een wiki maak je heel eenvoudig subpagina’s aan door – in dit geval – nieuwe items te maken in een lijst. Je kunt de bullet, het opsommingsteken, aanklikken en daarmee naar de nieuwe subpagina gaan. Waar je weer nieuwe opsommingen kunt maken met sub-subpagina’s enzovoort.

De mogelijkheden zijn verder redelijk beperkt. Je kunt met shift-enter uit de lijst breken op een pagina en daar gewone teksten neerzetten, met de ongedocumenteerde functietoetsen control-b en control-i kun je tekst vet maken of cursief en je hebt slechts de keuze uit het standaardlettertype met of zonder schreef. Middels het menu dat je krijgt door op de bullets te klikken kun je items als completed markeren – waarmee je dus een todo lijst kunt maken in WorkFlowy – en je kunt subpagina’s en items delen met anderen om zo gezamenlijk aan een tekst of lijstje te werken.

Maar WorkFlowy werkt uitstekend als je dus ook alleen maar (klad)teksten of lijstjes wilt gebruiken zoals ik. Alles wordt automatisch opgeslagen, navigeren door alle pagina’s werkt supersnel en dankzij de prima zoekfunctie vind je alles meteen terug, ook als je even vergeten was waar je iets gelaten had. Door handmatig tags (#trefwoorden) toe te voegen aan een tekst kun je ook zelf ook nog je teksten en lijstjes goed organiseren.

workflowy

Het is handig om te beseffen dat WorkFlowy eigenlijk alleen via een browser te gebruiken is. Er is een uitstekende iOS app maar ook die is bedoeld om online te werken terwijl het wachten nog is op een Android app. Gebruik je WorkFlowy echter op een laptop die niet altijd online is dan is de Chrome (desktop) app een aanrader aangezien deze als enige de mogelijkheid heeft om offline te werken.

Offline werken met WorkFlowy is wel één van de geplande functionaliteiten die in de toekomst aan de betaalde variant wordt toegevoegd. Deze WorkFlowy+ of Pro versie kent o.a. een onbeperkt aantal bewerkingen die je kunt doen (in de gratis versie ben je beperkt tot 500 items en/of lijsten per maand), je kunt automatisch een dagelijkse backup uitvoeren naar een Dropbox account en je krijgt meer themes en lettertypes tot je beschikking. Vergelijkbaar met Dropbox kun je ook referral links sturen naar anderen toe waarbij zowel jezelf als de ontvanger maandelijks 250 extra lijsten en items kunnen aanmaken als die andere ook een account aanmaakt. Alle linkjes in deze blogpost naar WorkFlowy zijn referral links overigens.

Als je ook vaak gebruik maakt van Kladblok om snel wat aantekeningen te maken of andere tekstjes op te schrijven, dan is WorkFlowy zeker het proberen waard. Met de gratis versie zou je prima uit de voeten moeten kunnen als je het niet dagelijks gebruikt en mocht je per se meer willen, dan is $4,95 per maand een niet al te hoog bedrag. De overige betaalde functies voegen wat mij betreft niet al te veel toe – in de gratis versie kun je ook een backup maken door alle teksten in 1 keer te kopiëren en te plakken en persoonlijk zit ik niet te wachten op kleurtjes en meer lettertypen – maar dat is natuurlijk geen reden om te klagen. Alles wat je echt nodig hebt voor een dergelijke dienst zit al in de gratis versie.

Lees verder: Blogtip: WorkfFlowy via Inktspatten.nl // de privacy verklaring van WorkFlowy // maak een account aan via mijn referral link en krijg 250 extra items per maand

#

Pagina 1 of 11123...Laatste »
  • © 2006- 2015 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top