Een kleine stap voor bibliotheekleden, een grote sprong voor de bibliotheken. Zo vatte de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) het besluit samen dat tijdens de ALV vorige week genomen werd. Het voorstel om met een ebook pluspakket te komen voor alle bibliotheekleden werd unaniem aangenomen en dat betekent dat eind dit jaar alle leden van een openbare bibliotheek de mogelijkheid krijgen een aanvullend abonnement voor ebooks af te sluiten.

Plus
Pluspakket wil in dit geval zeggen dat bibliotheken hun leden een pakket aanbieden van achttien ebook titels tussen de één en drie jaar oud voor een bedrag van € 20 per jaar. Streaming ebooks wel te verstaan op dezelfde wijze als via de Lees Meer website die begin van deze maand de digitale deuren sloot. “Het is beperkt in omvang, in techniek en in actualiteit. Toch is het nodig dat bibliotheken een aanbod hebben voor de leden van de bibliotheek die voorop lopen. De bibliotheken voorzien daarmee in de behoefte aan gestreamde ebook titels.”, stelt het nieuwsbericht op de site van de VOB.

Maar welke behoefte is dat precies?
Laat ik vooropstellen dat ik het helemaal eens ben met de constatering dat het belangrijker is om nu een aanbod te hebben dan te blijven wachten op het ideale scenario van een breed aanbod. Maar het is me onduidelijk waarom dat gerelateerd wordt aan ‘leden van de bibliotheek die voorop lopen’ en een ongesubstantieerde geconstateerde behoefte aan streaming ebooks.

Goed, ik heb het voorstel zelf niet gezien – de informatievoorzieningssector is zelf niet echt geweldig in het publiek voorzien van informatie – maar waar wordt die behoefte nou op gebaseerd? Op het aantal hits dat de Lees Meer site had? Aantallen aangemaakte accounts die een streaming ebook geprobeerd hebben? Of is er daadwerkelijk een beetje marktonderzoek gedaan bij de leden om vast te stellen waar de behoefte nou echt zat? Heeft een representatief deel van de leden zich echt uitgesproken voor streaming ebooks en gezegd, “Ach laat maar zitten met die downloadbare ebooks want op die ereaders lezen we toch alleen maar gratis illegale ebooks?”

Wat heb je er voor over?
Over gratis gesproken, dat doet het altijd goed natuurlijk. Ik kan me echter voorstellen dat 20 euro per jaar voor toegang tot 18 titels (van minimaal 1 en maximaal 3 jaar oud) die je alleen via tablet of computer kunt lezen, een wat lastiger te verkopen dienst gaat worden. Licentietechnisch is het ongetwijfeld een uitstekend resultaat te noemen van de VOB inkoopcommissie maar ook al schept aanbod altijd wel een vraag, bij een dergelijke nieuwe dienst hoort toch een marktonderzoek om duidelijk te krijgen waar de behoefte precies zit en wat men bereid is ervoor te betalen. Neem ik aan.

Ik vermoed dat titels van minder dan een jaar oud nooit onderdeel gaan uitmaken van een dergelijk pluspakket – de uitgevers zullen dat niet willen om de verkoop van die titels niet in ‘gevaar’ te brengen – en dat titels ouder dan 3 jaar door zullen schuiven naar een gratis toegankelijk pakket dat inbegrepen is bij het reguliere bibliotheekabonnement. Wat de keuze voor een pluspakket alleen nog maar vreemder maakt in mijn beleving.

Ik denk dat als bibliotheekleden al over de drempel van gebruik van streaming ebooks zouden (willen) stappen, ze dat alleen zouden doen om recente boeken te kunnen lezen waar ze (bijvoorbeeld) in fysieke vorm niet aan kunnen komen in de bibliotheek. Omdat ze constant uitgeleend zijn en er vele reserveringen op zitten. Lees je veel recente titels, dan zouden leden nog wel eens interesse kunnen hebben voor een betaalde ebookdienst. Reserveringen en boetes kosten immers ook geld.

Titels die tussen de 1 en 3 jaar oud zijn kun je meestal zonder hindernissen lenen. Gratis want dat is bij je bibliotheekabonnement inbegrepen. Waarom zou je dan 20 euro per jaar extra gaan betalen om slechts 18 titels als streaming ebooks te lezen terwijl je ze ook gratis kunt lenen in de bibliotheek zelf? Ik schaar mezelf absoluut onder de categorie voorlopers op gebied van ebooks maar kennelijk heb ik daar een andere definitie voor dan de VOB.

De weg van de minste euro’s
Als je ergens op kunt vertrouwen dan is het wel dat mensen altijd voor de goedkoopste optie gaan. Bibliotheekleden lenen nu eenmaal boeken omdat dat goedkoper is dan alle boeken te kopen die ze willen lezen. Wil je een ebookdienst aan de man brengen dan zul je dat aantrekkelijker moeten maken dan het alternatief en dat alternatief is in eerste instantie de eigen fysieke boekencollectie. Recente en populaire boeken zijn lastiger verkrijgbaar in fysieke vorm en daar ligt dus een kans voor een ebookdienst. Hoe groot een bibliotheekcollectie ook is, het is altijd een kleine selectie van wat er beschikbaar is en dus ligt een andere kans voor een ebookdienst bij een veel groter en breder aanbod dan een bibliotheek fysiek kan aanbieden.

Waar is de visie op ebooks?
Een ebook pluspakket zoals nu gaat komen gaat het daarom moeilijk krijgen. Recente en populaire boeken zullen geen deel uit gaan maken van dat pakket en met slechts 18 titels heeft het ook weinig kans als wenselijk alternatief gezien te worden voor de fysieke bibliotheekcollectie. Helemaal als men daarvoor extra moet gaan betalen bovenop de kosten van het bibliotheekabonnement. Als er titels gratis beschikbaar zullen komen bij het bibliotheekabonnement zullen de voorlopers er graag gebruik van maken verwacht ik maar of dat nu de toegevoegde waarde van ebooks in de bibliotheek is?

Minimaal hoopte ik op een visie op ebooks die complementair is aan het collectiebeleid van de bibliotheken. Ebooks die je aanbiedt zou je bijvoorbeeld bewust niet meer als fysiek exemplaar kunnen aanbieden of in minder grote hoeveelheden. Juist als je geen bestsellers of recente ebooktitels kunt aanbieden is het handig om hier op in te spelen en je fysieke collectie anders te gaan promoten. En oudere titels kunnen uit de fysieke collecties gehaald worden als ze ook (gratis) als streaming ebook te raadplegen zijn. Op die manier breng je duidelijk naar je klanten toe dat ebooks beschikbaar stellen net zo’n normale dienst is als fysieke boeken uitlenen. En verbeter je je (onderhandelings)positie naar de uitgevers toe omdat je duidelijk maakt dat je hun titels hoe dan ook gaat aanbieden naar het publiek. Niet als ebook? Dan (massaal) als fysiek exemplaar dat geleend kan worden. Maar nu met gerichte promotie van specifieke titels naar bibliotheekleden toe als uitgevers ongunstige voorwaarden willen afdwingen voor ebooks. Hoe leuk zouden uitgevers het vinden als je als bibliotheken op tafelt legt dat je die recente bestsellers voor uitlenen gaat promoten als alternatief voor het kopen?

Maar nee. Nu voelt dat pluspakket wederom aan als iets waarvan bibliotheken vooral vinden dat ze dat eigenlijk moeten aanbieden terwijl het niet echt onderdeel uitmaakt van hun core business. Het lijkt een moetje van de bibliotheken voor die voorlopers onder de leden die er om onbegrijpelijke redenen behoefte aan hebben.

Of begrijp jij het wel?

#

Nu zijn we 2,5 jaar verder en lijkt Twitter van plan te zijn om alsnog alle gebruikers toegang te geven tot hun eigen twitter statistieken. Tenminste, het is nu mogelijk voor iedereen om gebruik te maken van de Ads site en via deze route bij je statistieken te komen.

Als je naar ads.twitter.com gaat – ironischerwijs moet daarvoor perse je eventuele adblocker uitstaan – kun je met je Twitter account inloggen. Je krijgt (voorlopig?) wel een melding dat je account niet in aanmerking komt om gebruik te maken van Twitter Ads maar dat kun je negeren als je ook niet daadwerkelijk voornemens was om de adverteerfunctionaliteiten te gebruiken. De Analytics menu optie doet het echter wel hoewel ik zelf enkele uren moest wachten voordat de Timeline activity daadwerkelijk gegevens vertoonde. De optie Followers zou allerlei statistieken over aantallen en het bereik bij je volgers moeten geven maar ook na 3 dagen wachten blijft Twitter Ads melden dat er niet genoeg data is om statistieken te kunnen tonen. Dat zal waarschijnlijk wel gaan werken als Twitter de mogelijkheid ook officieel en formeel uitrolt naar alle gebruikers buiten Amerika (en de Engelstwitterende landen).

Bij de Timeline activity krijg je bovenaan eerst een tijdlijn te zien die een maand teruggaat en waar je per dag kunt zien hoeveel mentions, follows en unfollows je gehad hebt. Met de totalen van de gehele maand er natuurlijk ook bij. Daaronder zie je je eigen recente tweets te zien in een tabelstructuur met drie kolommen erachter die aangeven hoe vaak een tweet als favoriet is gemarkeerd, hoe vaak die geretweet is en hoe veel replies er op geweest zijn.

Bij alle getweete links krijg je ook te zien hoe vaak er geklikt is op die link en wordt ook aangegeven als dat bovengemiddeld veel is. Dit lijkt echter grillig te werken want zag ik gisteren dat er 40 keer geklikt was op de link naar mijn vorige blogpost op twitter, vanochtend staan alle linkjes op ’0 clicks’.

De tweets met de bijbehorende interactiegegevens kunnen ook als CSV of Excel bestand gedownload worden. Hoewel je hierbij kunt kiezen voor alleen de tweets van vandaag, gisteren, afgelopen week, afgelopen maand en de laatste 90 dagen zit er een overkoepelende limiet op van 500 tweets. Als je een veeltwitteraar bent dan ben je waarschijnlijk beperkt tot de afgelopen week of zelfs nog minder.

Samenvattend valt het eigenlijk best wel tegen met wat je nu aan twitter statistieken te zien krijgt. Natuurlijk, het is leuk om te zien dat er veel gereageerd wordt op (sommige) tweets maar het zou handig zijn als je ook kon achterhalen welke twitteraars veel/vaak reageren. Of welke trefwoorden in tweets veel reactie oproepen. En op welke tijden je het beste kunt twitteren voor de meeste interactie? Op zijn minst zou je dezelfde analyse moeten kunnen loslaten op je eigen tweets als die derden mogelijk maken met het downloadbare twitterarchief.

De klik statistieken van de getwitterde links zijn wel een aardige toevoeging (mits die voor jou wel werken) maar als Twitter echt voornemens is om al hun gebruikers te voorzien van statistieken / Twitter Analytics, dan hoop ik echt dat ze wel verder kijken dan alleen maar de opties die adverteerders interessant vinden. Zoals het nu is schieten de Twitter statistieken eigenlijk flink te kort.

@ foto: id-iom via photopin cc // screenshots van de statistieken zelf ontbreken aangezien de advertising terms van Twitter Ads dat expliciet niet toestaat.

#

Maar kennelijk heeft hij er ook verder over nagedacht. En dus verscheen er een oproep op zijn site waarin Kluun op zoek is naar bloggers die ook te maken hebben gehad met buitensporige claims van fotografen of advocaten. Met blafbrieven waarin honderden of duizenden euro’s geëist wordt voor het verkeerd gebruik van foto’s op je blog. En daar heeft Kluun schoon genoeg van.

Bloggers en auteursrecht op foto’s
Nu is dat zeker geen onbekend fenomeen. Bloggers hebben al jaren te maken met de Getty Images van deze wereld waarbij rechthebbenden, al dan niet georganiseerd via een extern bureau, dreigbrieven sturen vergezeld van facturen. Niks geen waarschuwing, geen onderhandelingen, geen goed gesprek. Foto’s verwijderen en betalen, dat is het motto. Heb je daar geen zin in of meen je in je recht te staan? Dan wordt er gedreigd met een kort geding waarbij je meteen met duizenden euro’s advocaatkosten zit om jezelf te verdedigen. Gewoon chantage dus.

Maar zo zwart-wit is het niet
Het vervelende van dit soort praktijken is dat het over rechten gaat alsof het een objectief iets is. Terwijl alle betrokken partijen in de praktijk vooral hun eigen standpunt als de enige waarheid hanteren en daar met wat meer gezond boerenverstand naar zouden moeten kijken. Bloggers moeten beter weten dan andermans foto’s over te nemen zonder toestemming terwijl fotografen en rechthebbenden wat flexibeler met het hanteren van die rechten zouden moeten zijn. Honderden euro’s in rekening brengen voor gebruik van een kleine foto op een bijna niet gelezen blog is natuurlijk ook gewoon belachelijk. Hoe zeer je ook in je recht staat als fotograaf.

Kluun vertegenwoordigt in deze auteursrechtenstrijd de kant van de bloggers maar juist omdat hij zelf ook een rechthebbende is – op zijn boeken en teksten – zou hij beter moeten weten. Over de alternatieven die hij heeft met gekochte foto’s of foto’s met een CC-licentie. Over correct hergebruik van andermans werken. Maar misschien bovenal zou hij op zijn minst moeten erkennen dat hij het anders had moeten aanpakken en zeker niet de hele gemeenschap van bloggers gaan afspeuren naar anderen die het ook niet goed hebben aangepakt. Want hoe vervelend, oneerlijk en onterecht die torenhoge claims ook zijn, door bloggers te vragen naar waar ze de foto vandaan hebben gehaald (Google Afbeeldingen? Of een andere plek op het internet?) bevestig je alleen maar het gegeven dat je als blogger dus verkeerd zat.

Het gaat Kluun om het citaatrecht
Gisteren onderbrak Kluun zijn zelf opgelegde afwezigheid in de (sociale) media met een kort optreden bij Radio 1. Hier lichtte hij toe wat de feitelijke achtergrond was van zijn strijd – een factuur van bijna 1000 euro voor het twee keer verkeerd gebruiken van een foto bij een jaren oude column – en stelde dat het geen verkeerd gebruik was omdat je foto’s bij een blog als beeldcitaat mag gebruiken onder het citaatrecht. Dat werd tegengesproken door Lars Boering van de FotografenFederatie die stelde dat citaatrecht alleen maar geldt voor (nieuws)foto’s bij nieuwsberichten. Een lang verhaal kort en de geplande discussie over gebruik van foto’s tussen beide partijen aan de telefoon verzandde in een discussie over het citaatrecht. Die door beiden verkeerd werd gehanteerd. Beeldcitaten zijn niet alleen voorbehouden aan nieuwsberichten maar het is ook zeker niet zo dat je zo maar elke afbeelding bij een blogpost kunt zetten onder het mom van een beeldcitaat.

En nu?
Hoewel ik het zou toejuichen als er echt opgetreden zou kunnen worden tegen exorbitante claims van fotografen en hun advocaten blijft het correct gebruiken van foto’s en afbeeldingen de verantwoordelijkheid van de bloggers zelf. Een discussie over de auteursrechtelijke kanten van deze kwestie heeft weinig zin want in een wereld waar gebruikers vinden dat ze alles vrij zouden moeten mogen gebruiken en waar fotografen vinden dat ze moeten verdienen aan hun rechten wordt die auteursrechtenstrijd alleen maar met botte wapens gevochten. Het lijkt heel wat maar het snijdt geen hout zeg maar. Het citaatrecht biedt bloggers zeker ruimte om foto’s bij hun berichten te plaatsen maar de criteria hiervoor zijn niet absoluut en om zinloze discussies te voorkomen adviseer ik bloggers om hier niet op te vertrouwen.

Uiteindelijk hebben bloggers – en andere sites – die andermans foto’s gebruiken ook de mogelijkheid (en het recht) om alleen foto’s van die fotografen te gebruiken die zelf ook met redelijke en flexibele licenties/tarieven komen. Als fotografen met hun foto’s aan bloggers willen verdienen dan ligt de uitdaging bij henzelf om met een aantrekkelijk aanbod te komen. Het versturen van blafbrieven en facturen is dan de beste manier om jezelf uit de markt te prijzen.

Kluun zou het eens over die boeg moeten gooien denk ik. I.p.v. een zwarte site een zwarte lijst met fotografen en advocaten. Maar ook de hand in eigen boezem steken en een zwarte lijst met verkeerde blogpraktijken aanleggen. Of een witte lijst met juist de goede voorbeelden van fotografen en bloggers.

Maar of je daar veel aandacht mee krijgt?

#

Dat mag ook wel natuurlijk want de ene NPO rekende 100.000 euro aan die andere NPO zodat er een nieuw portaal ingericht kon worden op NPO.nl die – op termijn – toegang biedt tot alle andere diensten en url’s van de publieke omroep. Op de recent vernieuwde site kon je al de TV gids en een alfabetische lijst van alle programma’s van de zenders van de NPO vinden maar sinds deze week kun je ook live tv kijken en radio luisteren. Dat laatste kon je al via de sites van de radiozenders maar het live tv kijken, dat is echt nieuw.

De zenders worden, vergelijkbaar met bijna alle EPG’s, in rij onder elkaar getoond waarbij de programma’s blokken vormen die de begin- en eindtijd aangeven. Het aanbod bestaat uit Nederland 1, 2 en 3, aangevuld met de themakanalen Journaal 24, Politiek 24, Best 24, Cultura, 101 TV, Holland Doc, Zapp 24 en Humor TV.  De programma’s die live uitgezonden worden op dat moment zijn duidelijk gemarkeerd met een kleur.

Klik op één van die programma’s van een willekeurige zender en je kunt meteen tv kijken. Gewoon in je browser.

Uitzending Gemist
Ook Uitzending Gemist is geïntegreerd in de site van de NPO. Op de beginpagina zie je, net als op uitzendinggemist.nl, een selectie van beschikbare programma’s maar het is ook verwerkt in zowel het live TV deel als de overkoepelende programmagids. Met een icoontje is aangegeven dat het programma via Uitzending Gemist beschikbaar is en je kunt meteen doorklikken om dat programma te bekijken. De site van Uitzending Gemist zelf blijft voorlopig ook gewoon daarnaast bestaan maar door programma’s kunnen bladeren aan de hand van een programmagids vind ik zeker een toegevoegde waarde hebben. Ik zie mezelf wel meer de NPO site gaan gebruiken.

Kan de TV de deur uit?
De kwaliteit van de livestream is redelijk maar kan niet tippen aan die van een reguliere uitzending, laat staan als je die in HD kunt bekijken via je tv abonnement. Ook worden niet alle programma’s op de publieke zenders live uitgezonden om dezelfde reden dat ze achteraf ook niet beschikbaar zijn via Uitzending Gemist. De NPO moet specifiek de rechten hebben om een programma via internet uit te kunnen zenden en hoewel dat voor eigen en veel aangekochte programma’s het geval is, geldt dat zeker niet voor alle programma’s. Denk daarbij aan (sommige) buitenlandse speelfilms en tv series. Mijn tv abonnement ga ik in elk geval nog niet opzeggen.

Kijk je echter - net zoals ik - steeds meer TV via internet, dan is de mogelijkheid om Nederland 1, 2 en 3 in een browsertab open te laten staan een mooie toevoeging. Ik snap nog niet waarom dat zo lang heeft moeten duren maar ik ben er blij mee.

Dan ga ik nu even EenVandaag kijken. Via internet.

#

Niet zo maar ebooks uitlenen
De aanleiding hiervan is het voor de VOB teleurstellende nieuws dat eind februari door minister Bussemaker naar buiten werd gebracht. Zij concludeerde, met een uitgebreid onderzoeksrapport als basis, dat er geen wettelijke grondslag is voor het uitlenen van ebooks door openbare bibliotheken. Hoewel het uitlenen van fysieke boeken onder het leenrecht (of beter gezegd, de leenrechtexceptie) valt geldt dat niet voor het uitlenen van ebooks . De leenrechtexceptie is ontwikkeld voor het mogen uitlenen van fysieke exemplaren en kan in zowel de Nederlandse Auteurswet als de Europese richtlijnen niet ruimer worden geïnterpreteerd. Anders gezegd: bibliotheken kunnen ebooks niet uitlenen zonder dat rechthebbenden daar toestemming voor gegeven hebben.

Ik verwijs je graag naar het in mijn ogen uitstekend onderzoeksrapport maar als je het heel simplistisch samenvat is de achterliggende reden waarom ebooks niet onder de leenrechtexceptie (kunnen) vallen omdat bestaande wetgeving in opzet en definiëring gericht is op stoffelijke exemplaren. In het onderzoeksrapport wordt daarom dan geconcludeerd dat de heilzame route is om op basis van contractuele regelingen te komen tot een dienst van uitlenen van ebooks. Waarbij de aanwezige hobbels van te weinig mandaat en medewerking eventueel vergemakkelijkt zouden kunnen worden door bij wet tot invoering over te gaan van een systeem van extended collective licensing (ECL). Hierbij zou een collectieve beheersorganisatie licenties gaan regelen met uitgevers tbv het uitlenen van ebooks die via de wet algemeen verbindend verklaard kunnen worden. Bibliotheken en uitgevers moeten er dan min of meer verplicht met elkaar uitkomen zeg maar.

Even checken
Ook al schetst het onderzoeksrapport de weg die bewandeld kan worden, sluit dit aan bij de adviezen van de IFLA (de internationale federatie van bibliotheekverenigingen) en zou het mijns inziens voor de hand liggen om met de minister te kijken naar de nieuwe bibliotheekwet om de route van ECL te gaan borgen, de VOB lijkt vooral het al gedane onderzoek te willen toetsen. De proefprocedure tegen Stichting Leenrecht wordt aangespannen omdat de VOB kennelijk voor downloadbare ebooks overeenkomsten ziet met fysieke exemplaren: “Juridische erkenning is haalbaar als het gaat om online uitlenen in de vorm van downloaden met tijdelijk gebruiksrecht volgens het model “one copy, one user”. De proefprocedure is verder beperkt tot materiaal dat het meest vergelijkbaar is met de boeken die bibliotheken traditioneel uitlenen. Het gaat dus in deze om alleen echte e-books“. Aan de hand van dezelfde uitspraak die ook in het onderzoeksrapport werd gebruikt (UsedSoft waarbij software met gebruikslicentie onder voorwaarden doorverkocht mag worden), wil de VOB het Hof van Justitie der Europese Unie vragen over uitlenen van ebooks voorleggen. In de hoop dat dit alsnog onder het leenrecht komt te vallen.

Zelf controleren is prima maar …
De VOB wenst principiële erkenning van de rol van bibliotheken bij online beschikbaar stellen van digitale informatie. En dat is helemaal terecht wat mij betreft. Maar ik snap niet zo goed waarom dat gelijk geschakeld wordt met een (wettelijke) erkenning dat het uitlenen van ebooks onder de leenrechtexceptie valt. Helemaal al niet omdat het onderzoeksrapport uitgebreid en volledig deze optie bekeken en uitgesloten heeft. En met een alternatief komt van ECL dat wel realiseerbaar is in de Nederlandse wetgeving. Tel daar bij op dat de e-lending discussie voortkomt uit de wens van de overheid om met nieuwe bibliotheekwetgeving te komen die juist t.a.v. de digitale informatievoorziening de bibliotheken een rol geeft, en dan snap ik niet helemaal meer waar de VOB mee bezig is.

Prima dat je zo’n proefprocedure voert maar waarom daarnaast geen vervolgonderzoek (laten) doen om te kijken hoe zo’n stelsel van extended collective licenses ingevoerd kan worden als onderdeel van de nieuwe bibliotheekwet? Dat gaan de uitgevers en auteurs ook niet leuk vinden – ze komen er nu ook al tussen in de proefprocedure – maar als je van jezelf vindt dat je een rol hebt bij het online beschikbaar stellen van digitale informatie, van ebooks, moet je die rol dan ook niet actief oppakken? Op een manier die ook daadwerkelijk nog een kans oplevert dat er ooit nog ebooks uitgeleend kunnen gaan worden bij de bibliotheken?

Ik denk niet dat er veel zinnigs gaat komen uit die proefprocedure maar we zullen het al snel zien want die proefprocedure begint volgende week woensdag al. Wordt vervolgd dus.

#

“Lijkt me leuk”, antwoordde ik op de vraag van @marysjabbens via Twitter of ik mee wilde doen aan de reeks bloginterviews die ze bloggers aan het afnemen was. Wie zou er niet vereerd zijn als je bedenkt dat o.a. @pixelprinses, @lindakwakernaat, @ruudketelaar, @caro_geurtsen, @CajaArtemis, @Drspee, @poeetweet, @jjvoerman, @blogtrommel en @tussenjouenmij me voorgingen?

Pas na het ja zeggen bedacht ik me dat het misschien handiger was om het op mijn andere blog te zetten – het bleek de bedoeling te zijn om het interview als blogpost uit te werken voor op je eigen blog – maar ja, *dit* is natuurlijk mijn echte blog. Dus ook al is het eens wat anders op Vakblog, de antwoorden op de 14 vragen vind je dus gewoon hier.

Het bloginterview

Wil jij je even voorstellen?
Aangezien dat bij elke blogpost erbij staat kan ik daar kort over zijn. Ik ben Raymond Snijders, 40 jaar, en werk als informatiespecialist (wat vroeger bibliothecaris was) in het hoger onderwijs. Mijn hobbies en de onderwerpen waar ik me op mijn werk mee bezig houd overlappen elkaar in hoge mate hoewel ik nog geen werkgerelateerde invulling heb gevonden voor de games die ik speel en de (Japanse) anime waar ik graag naar kijk.

Wat is de reden dat je bent gaan bloggen?
Ik ben gaan bloggen voordat er blogs waren. Ik maakte lijstjes van gelezen boeken, boeken die ik nog wilde lezen, films die ik nog wilde zien en onderwerpen waar ik meer over wilde weten. Die lijstjes werkte ik uit in schriften en later op mijn eigen – eerste – websites. Niet omdat ik gelezen wilde worden maar vooral omdat het een handige plek was om zelf overal die handleidinkjes en lijsten bij de hand te hebben. Toen de eerste gratis blogsoftware uitkwam ging ik echt bloggen maar met nog steeds dezelfde insteek: om een plek te hebben waar ik de dingen die ik (vak)inhoudelijk interessant vond kon uitwerken en bewaren. Als een naslagwerk voor mezelf en als een soort buitenboordgeheugen.

Toen ik weer later begon met Vakblog bleef dat onverminderd de reden om te blijven bloggen maar kwam daar wel gerichter de focus bij op onderwerpen die (ik) bij mijn vak (vind) horen en het willen delen van mijn ervaringen ermee.  Tot de dag van vandaag beschouw ik mijn blog en mijn bloggen als een middel om zowel mijn eigen kennis en ervaringen op te slaan als die ook te delen met anderen. Voor wie er interesse in heeft.

Hoe lang blog jij al?
Ik schrijf al heel lang en hoewel ik meerdere sites heb gehad waar ik zelf met html ‘blogde’, ben ik pas echt met bloggen begonnen toen ik Pivot leerde kennen als blogsoftware. Ik heb geen idee welk jaar dat was maar ik ben nog een blog begonnen met Pivot wat zo rond 2002 (2004?) moet zijn geweest. Gemakshalve reken ik tegenwoordig vanaf het begin van Vakblog – wat ook is begonnen met Pivot – en dat is december 2006.

Hoe vaak blog jij?
Sinds vorig jaar blog ik (bijna) dagelijks in het kader van iedere dag bloggen hoewel ik dat vanaf dit jaar met wat minder verplichting naar mezelf doe. Ik sla dus ook gerust eens een dag (of 2) over als ik te weinig tijd of simpelweg even geen inspiratie heb. In voorgaande jaren ging dat veel grilliger. Soms 20 keer per maand, soms 2 of 3. Bijna dagelijks bloggen bevalt me beter want schrijven – en dus ook bloggen – moet je absoluut met regelmaat doen wil je er beter in worden.

Heb jij vaste tijden waarop jij je blogs schrijft?
Nee en dat heeft vooral te maken met het feit dat ik wel een vaste plek (nodig) heb om te bloggen. Ik blog thuis op mijn zolderwerkkamer en daar zit ik nu eenmaal niet constant. Behalve bloggen heb ik nog mijn fulltime baan, mijn gezin en andere interesses die ervoor zorgen dat ik ook wel eens wat anders doe dan bloggen. Doordeweeks is het dan meestal ‘s avonds dat ik aan bloggen toekom en in de weekeinden varieert dat een beetje.

Heb jij altijd een thema of idee waarover je wilt bloggen of komt dat pas als je er voor gaat zitten?
Ik raak helaas niet geïnspireerd door een blanco scherm met knipperende cursor dus ik heb altijd wel een idee waar ik over ga bloggen. Dat idee komt regelmatig uit de actualiteit (bijvoorbeeld omdat ik er over gelezen heb in een RSS feed) maar dat werk ik al bloggend eigenlijk dan ‘live’ uit aan de hand van mijn eigen ervaring, mening en eerdere blogposts. Ik begin met een titel, zoek er altijd wat achtergrond materiaal bij en ga dan schrijven. Waarbij ik zelf nooit van te voren weet hoe zo’n blogpost er uit gaat zien en welk punt ik er mee wil ga maken

Dagelijks bloggen heeft me geleerd om, binnen de afbakening van onderwerpen die ik voor mijn blog hanteer, overal wel iets blogwaardigs in te zien maar ook om niet te willen proberen vooraf structuur hierin aan te brengen. Het basisidee, het basisonderwerp werk ik in mijn hoofd uit tot een titel en dat is dan ook de rode draad die ik gebruik bij het uitwerken ervan in een blogpost. Soms sta ik er zelf van te kijken welke kant die uitwerking op gaat.

Blog jij over alles?
Nee dus. Een hele scherpe afbakening heb ik niet maar het moet iets met (digitale) informatievoorziening te maken hebben en mij interesseren vanuit mijn vakinhoud. Dan blijven er in deze digitale wereld waar alles feitelijk informatie is nog voldoende onderwerpen over overigens. Maar met online (sociale) data, webdiensten, ebooks, ereaders, auteursrecht, onderwijs en bibliotheken heb je wel een rode draad op mijn blog te pakken.

Hoe zou jij jouw blogs omschrijven?
Als een soort inhoudelijke reflectieverslagen. Als een onderwerp me interesseert dan werk ik dat voor mezelf uit, zoek er achtergronden bij en probeer het voor mezelf in context te plaatsen. Bloggen is voor mij meer het uitwerken en activeren van ideeën. Ik kan iets lezen over de komst van een nieuwe bibliotheekwet (om een recent voorbeeld te geven) en het daar bij laten. Ik wil echter weten waarom die komt, wat de aanleiding is, welk probleem het moet oplossen, wat de consequenties zijn en wat het eventueel voor mij betekent. Dat zoek ik uit, dat verwerk ik in een blogpost en dat komt op mijn blog te staan. Natuurlijk zodat een ander het kan lezen maar vooral voor mezelf. Zodat ik het later weer bij de hand heb mocht ik voort willen borduren op dat onderwerp. Hetzelfde geldt voor de (kleine) handleidingen die ik maak als ik iets uitzoek over een webdienst of software. Primair voor mezelf en fijn als anderen er wat aan hebben.

In hoeverre en waarom houd jij rekening met jouw lezers, of doe je dat helemaal niet?
Uit al het bovenstaande blijkt al dat ik niet expliciet voor mijn lezers schrijf. Het is mijn blog en ik blog om mijn eigen naslagwerk samen te stellen maar je kunt niet bloggen mijns inziens zonder rekening met lezers te houden. Voor mij is dat vooral een kwestie van schrijfstijl. De beste manier om voor mezelf een onderwerp of idee duidelijk te krijgen is om het te schrijven alsof ik het een ander uitleg. Op die manier gebruik ik minder vakjargon en dwing ik mezelf om dingen uit te leggen en op te schrijven die ik op het moment van schrijven erg voor de hand vind liggen. Maar die dat natuurlijk voor een ander niet hoeven te zijn. Eigenlijk probeer ik de wetenschap dat ik gelezen word te gebruiken om mezelf te verbeteren in hoe ik blogposts schrijf. Dan mag je daar zelf uit concluderen of ik daarmee dan rekening houd met mijn lezers

Zijn er onderwerpen waarover je wilt schrijven maar het nog niet durft/wil/kan?
Ik kan er geen bedenken. Over onderwerpen waarvan ik vind dat ze hier niet thuishoren kan ik elders wel schrijven als ik dat zou willen. Ik censureer mezelf niet wat dat betreft. Het zal dan vast wel schelen dat het een vakblog is en geen persoonlijk blog.

Hoe belangrijk zijn de statistieken voor jou?
Niet heel belangrijk. Vroeger keek ik eigenlijk maar 1x per jaar naar de statistieken omdat ik toch nieuwsgierig was of iemand me las maar hoewel ik blij was en ben met elke lezer en reactie speelde het geen grote rol. Sinds vorig jaar, met dank aan het dagelijks bloggen, heb ik aanzienlijk meer bezoekers en nu kijk ik 1x per maand hoeveel bezoekers er geweest zijn. Het heeft vervolgens geen invloed op wat ik wel of niet op mijn blog zet overigens.

Op wat voor manier en waar, maak je kenbaar dat je een nieuw blog hebt geschreven?
Ik meld handmatig op Twitter en Google+ dat er een nieuwe blogpost is zodat ik er eventueel ook meteen op kan reageren als iemand daar aan refereert. Nieuwe blogposts worden natuurlijk meteen zichtbaar in mijn RSS feed waar ik een paar honderd abonnees op heb dus dat gaat automatisch. Vanuit mijn RSS feed gaat er ook 1x per dag automatisch een bericht naar Facebook en de laatste maanden plaats ik ook automatisch een update op LinkedIn.

Ben je tevreden over jouw site?
Jazeker. Qua vormgeving moet het gewoon functioneel zijn en besteed ik zo min mogelijk tijd aan mijn theme. Mijn huidige voldoet aan al mijn wensen (minimalistisch, prettig leesbaar en vooral responsive) en ik heb er bijna niet aan gesleuteld. Het meest tevreden ben ik eigenlijk, na bijna 7 jaar, met alle blogposts die er te vinden zijn. Het is een beter naslagwerk voor mezelf geworden dan ik ooit had durven dromen.

Wat vind je van de reacties van lezers op jouw blog?
Ik ben blij met alle reacties die ik krijg. Rechtstreekse reacties of retweets/mentions op Twitter, dat maakt me helemaal niets uit. Ook al schrijf ik mijn blogposts in eerste instantie voor mezelf, het is werkelijk fantastisch als je ook echt ziet dat mensen het lezen. En er op reageren!

@ foto  Enderst07 via photopin cc. Met dank aan Mary Sjabbens voor de vragen

#

2. Een ieder heeft het recht op de bescherming van de geestelijke en
materiële belangen, voortspruitende uit een wetenschappelijk, letterkundig
of artistiek werk, dat hij heeft voortgebracht.
– Artikel 27 van de Universele verklaring van de rechten van de mens (pdf)

–//–

Mooier dan wat in artikel 27 van de universele verklaring van de rechten van de mens staat kun je eigenlijk de filosofie achter Creative Commons niet uitleggen. Iedereen heeft recht op de werken die uit kunst, cultuur en wetenschap voortkomen. En iedereen heeft recht op bescherming van zijn of haar intellectuele eigendom, zijnde die werken die gecreëeerd worden.

Die beide rechten staan niet alleen in de theorie maar ook in de praktijk best wel op gespannen voet met elkaar. Want als elke maker van een werk zijn of haar rechten gebruikt om barrières op te werpen voor anderen om daar vrijelijk gebruik van te maken dan komt er maar weinig terecht van dit artikel. En aangezien de universele verklaring van de rechten van de mens geen feitelijke wet is – en het intellectuele eigendomsrecht wel – kun je daar alles van vinden maar kan dat hergebruik van andermans werken niet verplicht of afgedwongen worden.

Creative Commons beoogt dan ook niet dat er wat moet veranderen aan het auteursrecht maar dat de makers van werken flexibel omgaan met die rechten die ze hebben. In plaats van alle rechten voorbehouden – ook al doet de rechthebbende er verder zelf ook niets mee – naar een stelsel van toestemming geven voor specifiek hergebruik en daarmee delen met anderen. Waarbij ze wel hun rechten behouden en altijd een naamsvermelding plaatsvindt als hun materialen hergebruikt worden.

En het gaat goed met Creative Commons. De zes licenties die het mogelijk maken dat rechthebbenden vooraf toestemming geven voor bepaalde vormen van hergebruik worden op veel websites en contentplatformen (zoals Flickr, Wikipedia en YouTube) gebruikt. Er is 500TB aan Flickr foto’s te vinden met een Creative Commons licentie eraan en je zou 40 jaar nodig hebben om alle 4 miljoen YouTube filmpjes met CC licentie te kijken. En hoe lang zou het je kosten om de 715 Engelstalige Wikipedia artikelen te lezen die dagelijks worden toegevoegd onder een CC-BY-SA licentie? Minder lang vermoed ik dan om de 59.000 wetenschappelijke artikelen met CC-licentie te lezen die in de Public Library of Science staan.

Ook al is er enorm veel materiaal te vinden dat je middels een Creative Commons licentie mag gebruiken, toch moet er nog veel gebeuren. Dat vindt Creative Commons zelf ook en dat is de reden dat ze vooruitblikken naar de toekomst van Creative Commons. In het rapport The Future of Creative Commons (pdf) staan ze stil bij de gebieden waar al fraaie resultaten behaald zijn maar ligt de focus op vijf strategische prioriteiten. Alle vijf hebben ze te maken met meer bewustwording, beter inzichtelijk maken wat de voordelen zijn, toekomstbestendig maken van Creative Commons en het meetbaar & beter zichtbaar maken van daadwerkelijk hergebruik. Niets stimuleert het vrijgeven en delen van je werken beter dan het echte resultaat ervan inzichtelijk te krijgen natuurlijk.

Dat zijn interessante plannen en ik ben benieuwd hoe die een invulling gaan krijgen. Maar hoe hard Creative Commons zijn best ook doet om rechthebbenden te stimuleren hun werken te delen met anderen, er is ook nog veel missiewerk te verrichten bij de mensen die daadwerkelijk gebruik maken van werken met een Creative Commons licentie. Als die al weten wat ze met een werk met een CC-licentie kunnen doen betekent het niet dat ze het correct gebruiken. Te vaak wordt een werk met CC-licentie beschouwd als ‘je mag het zonder gezeur over auteursrechten jatten en gebruiken zoals je wilt’ terwijl er aan alle CC-licenties nog steeds voorwaarden verbonden zijn.

Het meest voorkomende probleem daarbij is dat er geen naamsvermelding bij overgenomen werken wordt gezet. Terwijl dit dus de eerste vereiste is van alle CC-licenties. Gelukkig circuleert er een handige infographic die je langs de stappen leidt om 1 van de zes CC-licenties te kiezen en daarbij uitlegt hoe je aan een goede naamsvermelding kunt doen. En zelf ook verspreid mag worden dankzij de CC-BY-SA licentie die eraan hangt.

@ infographic How To Attribute Creative Commons Photos by Foter CC-BY-SA (getipt via Rafelranden)

#

Het vijfde nummer van 2013 van de InformatieProfessional is inmiddels al op de mat gevallen bij de abonnees. Dat betekent ook een verse aflevering van de Recht op informatie rubriek. Deze gaat in op de geschiedenis van het openbare bibliotheekwerk in de Nederlandse wetgeving naar aanleiding van het wetsvoorstel van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen, de nieuwe bibliotheekwet. Dan merk je wel weer duidelijk dat je zo’n rubriek bijna een maand van te voren schrijft want ik eindig deze rubriek met de constatering dat er meer gediscussieerd mag worden over de nieuwe bibliotheekwet. Terwijl ik dat zelf enkele dagen geleden hier ook al weer gedaan heb.

–//–

Tegen de tijd dat je dit leest, is de internetconsultatie over de nieuwe bibliotheekwet al weer gesloten. Met een internetconsultatie wil de overheid bij belanghebbenden en belangstellenden reacties uitlokken op nieuwe wet- en regelgeving die door het kabinet wordt voorbereid. Zo vroeg zij kortgeleden om feedback op het voorstel voor een nieuwe bibliotheekwet, of beter gezegd de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. In deze wet zou vastgelegd en beschreven moeten worden welke functie de openbare bibliotheken vervullen en hoe dit georganiseerd wordt in Nederland.

Die reacties zijn hard nodig. Ook al heeft het openbare bibliotheekwerk een rijke en lange geschiedenis in Nederland, nut, doel en functie ervan zijn de afgelopen honderd jaar niet  eenduidig in onze wetgeving verankerd geweest. En tja, dan krijg je veel interpretaties en meningen over hoe zo’n nieuwe wet eruit moet komen te zien.

Zo was de overheid via Rijkssubsidievoorwaarden vanaf het begin wel betrokken bij subsidiëring en bekostiging van de openbare bibliotheken, maar duurde het tot 1975 voordat er een echte bibliotheekwet kwam: de Wet op het openbaar bibliotheekwerk. Deze wet had als doel om allerlei aspecten rondom functies en bekostiging van openbare bibliotheken centraal (en evenwichtig) te regelen. Zij deed dienst tot 1987.

Het centraal regelen van voorzieningen door het Rijk was echter niet populair meer in de tweede helft van de jaren tachtig. Door decentralisering van beleidskeuzes kwam het openbare bibliotheekwerk in de Welzijnswet 1987 onder verantwoordelijkheid van de lagere overheden. Provincies kregen een steunfunctie voor de openbare bibliotheken en de gemeentes het uitvoerende werk. Zij gingen nu over de subsidies en daarmee de bekostiging van die bibliotheken.

Het openbare bibliotheekwerk verhuisde in 1993 opnieuw naar een nieuwe wet. In de Wet op het specifiek cultuurbeleid – en dan alleen in artikelen 11a en 11b van die wet – vind je een summiere opsomming van functies en eisen aan het bibliotheekwerk. Hierin gaat het alleen over de contributiebepaling, het leenverkeer en het lokale en provinciale (bibliotheek)netwerk.

Deze wet is nog steeds geldig, ook al is de wereld van openbare bibliotheken de afgelopen twintig jaar een stuk complexer geworden. Er spelen vele maatschappelijke, organisatorische en digitale ontwikkelingen, waardoor de wetsartikelen in kwestie behoorlijk verouderd  overkomen.

Reden voor staatssecretaris Zijlstra (OCW) om in 2011 een kamerbrief ‘actualisering bibliotheekwetgeving’ naar de Tweede Kamer te sturen. Zijn streven: een nieuw wettelijk kader waarin de herstructurering van het openbare bibliotheekwerk centraal zou moeten komen te staan. Maar waarbij vooral de totstandkoming van één landelijke digitale bibliotheek leidend zou worden.

Inmiddels zijn we twee jaar en vele discussies verder. Eindelijk ligt er een voorstel voor de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. Hierin vinden we 29 wetsartikelen die bijvoorbeeld de maatschappelijke functies van de openbare bibliotheek definiëren, die vastleggen dat er een landelijke digitale bibliotheek komt en die – middels samenwerking tussen alle bibliotheekorganisaties – wil borgen dat alle inwoners van Nederland toegang hebben tot zo veel mogelijk informatie en cultuur.

Deze nieuwe bibliotheekwet dient rekening te houden met de digitale ontwikkelingen en moet het bibliotheekstelsel de eenentwintigste eeuw in loodsen. Daar mag best nog wel over gepraat en gediscussieerd worden, vind ik. Ook al is de internetconsultatie nu gesloten.

#

Raad voor Cultuur
De aanleiding van dit nieuws is het advies dat de Raad voor Cultuur op verzoek (PDF) van minister Bussemaker vandaag uitbracht over het concept van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen, de voorgestelde nieuwe Bibliotheekwet. In dit advies (PDF) staat de Raad voor Cultuur stil bij de aspecten die door minister Bussemaker in de adviesvraag zijn aangegeven en brengen ze diverse interessante adviezen uit.

• De maatschappelijke functies van de openbare bibliotheek moeten opnieuw worden vastgesteld. Daarbij dienen niet zozeer de belangen van de instituties zelf en de huidige werkprocessen centraal te staan, maar de functies die het stelsel naar verwachting in de toekomst zal vervullen. Met name maakt de Raad voor Cultuur zich zorgen over de rol van de fysieke bibliotheek en mist het een visie daarop. Ook in de Bibliotheekwet;
• De raad begrijpt dat de Koninklijke Bibliotheek (KB) de Provinciale Service Organisaties (PSO’s) niet formeel kunnen aansturen. De raad vreest daarom dat fysieke en digitale innovatie zich langs gescheiden wegen ontwikkelen. De verwachting is dan dat de nagestreefde integratie van digitaal en fysiek vernieuwingsbeleid onvoldoende uit de verf komt. De raad stelt daarom voor dat de KB hier een aansturende rol krijgt.
• De raad adviseert daarom de artikelen waarin wordt gesproken over verbinding tussen bibliotheken en onderwijs ook van toepassing te laten zijn op de hierboven genoemde publieke domeinen [media (lokale omroepen), erfgoedinstellingen (archieven en regionale historische informatiecentra en musea) en instellingen voor cultuureducatie en/of volwasseneneducatie];
• De raad maakt zich zorgen over het creëren van een stelsel als 88% van de bibliotheken op dit moment  geconfronteerd wordt met bezuinigingen en er geen enkele nadruk in de Bibliotheekwet komt te liggen op belang en noodzaak voor gemeentes een lokale bibliotheekvoorziening in stand te houden. En voorziet dat juist de ontwikkeling van een digitale bibliotheekvoorziening daar nog grotere problemen in kan veroorzaken: Het is niet ondenkbaar dat gemeenten hun openbare bibliotheekvoorzieningen verder zullen afbouwen, met het argument dat de landelijke digitale bibliotheekvoorziening de burger reeds afdoende bedient. De raad adviseert u daarom in de wet aan te geven welk belang een openbare bibliotheekvoorziening voor (de inwoners) van een gemeente heeft;
• De raad is geen voorstander van drie bestuurslagen in het openbare bibliotheekveld. Weliswaar doet de wet een poging de provinciale laag efficiënter te maken, maar de raad blijft van mening dat niet overtuigend wordt aangetoond dat een intermediaire laag tussen lokale bibliotheekorganisaties en KB werkelijk noodzakelijk is. Er is in het veld behoefte aan effectief ingerichte organisaties op lokaal niveau, maar niet aan additionele bestuursstructuren voor coördinatie en ondersteuning. De raad adviseert u daarom opnieuw de verantwoordelijkheden van de PSO’s over te dragen aan gemeenten en het Rijk.;
• Over de digitale bibliotheek herhaalt de raad eigenlijk alleen maar de stand van zaken: Het Europese auteursrechtelijke kader laat geen ruimte voor de invoering op nationaal niveau van een wettelijke uitzondering die e-lending door openbare bibliotheken toestaat. Dit betekent dat het uitlenen van e-content zal moeten plaatsvinden op basis van contractuele afspraken tussen betrokken partijen (auteurs, uitgevers, rechtenorganisaties, distributeurs en bibliotheken). Wanneer collectieve afspraken en bekostiging niet mogelijk zijn, moeten rechten dus per boek, per individuele uitgever c.q. per rechthebbende geregeld worden. Dit kan een arbeidsintensief en kostbaar proces worden. De raad ondersteunt daarbij wel het voornemen van het Rijk om daar verantwoordelijkheid in te nemen zodat een digitale bibliotheek ook tot stand kan komen. Met de kanttekening dat deze digitale bibliotheek niet alleen voor bibliotheekleden maar ook voor niet-leden toegankelijk moet zijn;

Als ik dat advies zelf samenvat dan stuurt de raad terecht aan op veel aandacht voor de organisatie van het stelsel met minder bestuurslagen en veel samenwerking met onderwijs en publieke domeinen. Daarnaast benadrukt de raad dat er aandacht en visie moet blijven/komen voor de lokale fysieke bibliotheekvoorzieningen. Ook al is het mogelijk maken van de digitale bibliotheek een belangrijke reden voor de totstandkoming van een nieuwe Bibliotheekwet, de raad heeft daar weinig meer over te zeggen dan dat ze het een goed idee vinden.

Hoezo grootschalig uitlenen van ebooks?
Heel bijzonder eigenlijk dat het dan toch ineens weer over ebooks gaat in de media. Natuurlijk, het is een onderwerp dat bijna permanent de aandacht trekt als het gaat om de toekomst van de openbare bibliotheken maar het verbaast me dat de bibliotheeksector zelf alle ontwikkelingen rondom de Bibliotheekwet niet duidt en toelicht vanuit hun perspectief. Het blijft stil vanuit de VOB, SIOB, KB, BNL, DBNL, ongeacht welk aspect van het bibliotheekwerk en de Bibliotheekwet in het nieuws komt. Het blijft zelfs zo angstvallig stil als het over uitlenen van ebooks gaat dat iedereen zijn eigen conclusies maar meteen trekt. Iemand ondersteunt het wetsvoorstel? Oh, dan komen die ebooks er wel in 2015.

Eenmaal andermaal, iemand nog een reactie?
Behalve de Raad voor Cultuur – wiens mening gevraagd werd – zijn er vorige maand tijdens de internetconsultatie voor de nieuwe wet nog 168 anderen die hun mening hierover gegeven hebben. De reactie die het meest in het oog sprong was een uitgebreide brief van het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) die met een stortvloed aan argumenten het speelveld van de bibliotheken leek te willen inperken. Zorgen over tarieven, intellectueel eigendom, mogelijke marktverstoring, de ‘gevaren’ van collectieve inkoop, de rol van de Koninklijke Bibliotheek en dat bibliotheken vooral zelf geen context moeten willen aanbrengen aan ‘hun’ materialen wekken bij mij vooral de indruk dat uitgevers hun eigen belangen veilig willen stellen maar ook hierop volgt slechts een oorverdovend stilzwijgen vanuit de bibliotheeksector. Ook bij het artikel op de site van Bibliotheekblad blijft het uiteindelijk bij het uiteen zetten van de argumenten van de NUV zonder dat je het tegengeluid van de partijen hoort die toch het meeste belang zouden moeten hebben bij de Bibliotheekwet.

Dus voor wie is die Bibliotheekwet nu?
Gelukkig vindt de overheid het noodzakelijk om de maatschappelijke functies van openbare bibliotheken in een eigen wet vast te leggen tezamen met de organisatie van dit stelsel en de complexe materie van een landelijke digitale bibliotheek. Ik kan er alleen maar niet achter komen waarom de partijen die onderdeel uitmaken van dit stelsel niet met een uitgebreide voorlichtingscampagne zijn gekomen en proactief & zichtbaar meepraten in de discussies die gaande zijn. Nu is het de Raad voor Cultuur met enkele rake opmerkingen over het in stand houden van lokale bibliotheekvoorzieningen die toch echt uit de bibliotheeksector zelf hadden moeten komen. Alle media-aandacht gaat naar de ‘zorgen’ die uitgevers hebben en die duidelijk willen maken dat bibliotheken hun plaats moeten kennen. Zonder dat daar een stellingname tegenover wordt gezet dat het een wet voor bibliotheken is en geen wet voor uitgevers.

Als de bibliotheeksector zelf niet duidelijk maakt wat hun visie is, hoe ze maatschappelijk relevant kunnen blijven en niet strijdt voor hun belangen, hoe kun je dan van anderen verwachten dat ze die belangen respecteren?

Wil je die Bibliotheekwet dan uberhaupt wel? Of hoopt de gehele bibliotheeksector dat die wet alle problemen rondom de digitale bibliotheek en een ebookdienstverlening ‘van bovenaf’ oplost zodat we er zelf niet mee aan de slag hoeven?

#

Nadat Feedly bekend maakte hun servers ook open te willen stellen voor andere apps had ik nog de hoop dat ‘mijn’ apps daar gebruik van zouden gaan maken. En gelukkig voor mij meldde Feedly vandaag op hun blog dat dit ook gaat gebeuren. De RSS apps Reeder, gReader, Press, Nextgen en Newsify stappen in de loop van deze maand over naar Feedly voor het synchroniseren en aanbieden van je RSS feeds. Aangezien je bij Feedly al gebruik maakt van je bestaande Google Reader abonnementen zou je als gebruiker van 1 of meerdere van die apps dus relatief onzichtbaar moeten kunnen wisselen naar Feedly toe.

Niet alleen dat maar in dezelfde blogpost laat Feedly ook weten nog te gaan werken aan de snelheid van hun site en aan een echte webversie van Feedly (je hebt nu een plugin nodig voor Firefox of Chrome). Daarmee zijn wat mij betreft alle bezwaren die ik had verdwenen en denk ik dat Feedly zelfs beter gaat zijn dan Google Reader.

En dat allemaal een kleine maand voordat de stekker uit Google Reader getrokken wordt. Prettig geregeld.

#