Over auteursrecht, readerregeling en visueel gehandicapten in het onderwijs

Vanochtend had ik een uitgebreid gesprek met (mijn contactpersoon bij) Stichting PRO. Dat is zeker geen graag geziene gast in hoger onderwijsinstellingen  -ik geloof dat hij redelijk verrast was door het welkom dat hij kreeg- maar ondanks het feit dat er echt wel het een en ander mankeert aan de readerregeling in de praktijk, valt ook niet te ontkennen dat er veel verbeterpunten zijn aan de kant van de docenten en instellingen zelf. Het was dan ook hoog tijd om de bestaande afspraken wat aan te scherpen.

Grotendeels hetzelfde belang
Zoals bij bijna alle hoger onderwijsinstellingen heeft ook Windesheim een Auteursrechten Informatiepunt (AIP). Een plek, vanuit de onderwijsbibliotheek, waar advies gegeven wordt over hoe je in het onderwijs het beste kunt omgaan met auteursrechtelijk beschermde werken en waar docenten en medewerkers terecht kunnen voor alle soorten vragen die met auteursrecht te maken hebben. Zeker in het hbo is het ontstaan van een netwerk aan AIP’s rechtstreeks gerelateerd aan de vragen (en problemen) die instellingen hebben met de readerregeling. Deze readerregeling voorziet in een afkoopregeling voor hergebruik (overnames) van korte stukken uit boeken en tijdschriften en een aanvraagprocedure voor niet korte stukken, waar eveneens een vergoeding voor betaald moet worden.

Als AIP heb ik belang bij het bevorderen van goed en vooral correct gebruik van andermans materiaal in het onderwijsmateriaal dat door onze eigen instellingen gemaakt en gebruikt wordt. Ik ben geen auteursrechtenpolitie maar juist omdat een AIP aan een bibliotheek verbonden is vind ik het wel belangrijk dat er in onderwijs- en kennisinstellingen op zijn minst nagedacht wordt over hoe je met de kennisproducten van anderen om gaat. Stichting PRO, die de rechthebbenden vertegenwoordigt, is niet de enige die het niet OK vindt dat complete boeken gedigitaliseerd in de ELO modules geplaatst worden of dat ellenlange artikelen gebundeld worden tot een reader en zonder pardoes voorgeschreven worden aan studenten. Met die docenten wil ik zelf ook wel een praatje maken.

Vliegen vang je echter niet met azijn
Ook al delen we een doel, namelijk het goed gebruik van andermans materiaal, de route naar dit doel toe kon bijna niet meer verschillen. Onhandige, zelfs ronduit onwerkbare, procedures waarin alle overnames geregistreerd of gemeld moeten worden. Controle exemplaren van readers die uitgeprint opgestuurd moeten worden en berekeningen die rechtstreeks dateren uit het tijdperk van papieren readers en onpraktisch vertaald zijn naar de digitale leeromgevingen. Steekproef controles in die digitale leeromgevingen en lijsten met overtredingen waarna soms stevige boetes volgen. Stichting PRO neemt wel de rol van auteursrechtenpolitie op zich.

Geen bewustwordingsproces, geen mogelijkheid om te leren van fouten en geen voorlichting. Precies waar het in onderwijs om zou moeten draaien en precies waar een Auteursrechten Informatiepunt wel op wil sturen. Uitleggen waar de mogelijkheden zitten voor het onderwijs en de docenten, alternatieven aandragen en laten zien waarom de verkeerde voorbeelden ook verkeerd zijn. Dat hoef je misschien niet meteen van een organisatie als PRO te verwachten maar uiteindelijk streven zij er ook naar dat materiaal goed gebruikt wordt ipv maximaliseren van boete-inkomsten. Dat je met het zwaaien met een readerregeling in 1 hand en een boete in de andere hand dat doel niet bereikt lijkt niet door te dringen.

Maar met de readerregeling moeten we het vooralsnog doen
Gelukkig biedt de regeling ook ruimte om het anders aan te pakken. Het maken van readers was vooral handig in het papieren tijdperk om artikelen of boekhoofdstukken te bundelen als voorgeschreven achtergrondliteratuur. In een digitale leeromgeving is het helemaal niet logisch meer om artikelen te bundelen tot 1 PDF en ligt het voor de hand om de losse artikelen en hoofdstukken ook los van elkaar te gebruiken. Dat gebeurt overigens lang niet altijd -oude gewoonten slijten bijzonder traag- maar als je wel losse artikelen gebruikt binnen de grenzen van korte overnames, dan hoeft er niks gemeld en niks opgestuurd te worden.

Enfin, na het aanpassen van de afspraken als gevolg van een herschikking van ons onderwijs in domeinen bleek ook dat begin volgend jaar eindelijk een eind zou moeten komen aan het opsturen van papieren controle exemplaren -het kan dan digitaal-  zodat we tenminste de grootste irritatie uit de weg hebben dan.

Met nog een uitsmijter erbij voor de visueel gehandicapten
Niet zo zeer een irritatie maar wel een lastig probleem is de mogelijkheid die we als bibliotheek willen (en die we als onderwijsinstelling wettelijk moeten) bieden aan studenten met een visuele handicap. Slechtzienden, blinden en dyslectici die weinig kunnen met een papieren boek en deze graag volledig gedigitaliseerd willen hebben zodat ze dit met ondersteunende software alsnog kunnen gebruiken. Met braillesoftware of spraaksoftware bijvoorbeeld.

Nu is in de Auteurswet (artikel 15i) specifiek een uitzondering gemaakt hiervoor op het auteursrecht. Het is geen inbreuk op het auteursrecht van een boek (of welk werk dan ook) zolang de verveelvoudiging (digitale kopie maken) uitsluitend bestemd is voor mensen met een handicap en die verveelvoudiging ook wegens die handicap noodzakelijk is. Het inscannen van een compleet boek naar een Word of PDF document zodat braille- of spraaksoftware er mee kan werken valt daar keurig onder. Zoals voor andere uitzonderingen echter ook het geval is, moet hiervoor wel een billijke vergoeding betaald worden en dan zit je als onderwijsinstelling met het probleem dat je niet voor elk ingescand boek de rechthebbende wilt gaan opsporen.

Het leek me een uitstekend idee om ook deze vergoeding met een afkoopregeling onder de readerregeling te brengen. Er wordt geen massaal gebruik gemaakt van de mogelijkheid om hele boeken te digitaliseren want zoveel visueel gehandicapten hebben we ook weer niet, het is op basis van het laten inscannen van eigen gekochte papieren boeken (dus de uitzondering van een kopie voor eigen studie doeleinden is ook grotendeels van toepassing) en door het onder de readerregeling te brengen regel je dit allemaal ook netjes.

Stichting PRO komt daar nog bij me op terug en laat ik dus maar hopen dat in elk geval dit punt zonder al te veel rompslomp geregeld kan worden. Leuker kunnen ze auteursrechten inderdaad niet maken, gemakkelijker in de dagelijkse praktijk zou absoluut al een mooie verbetering zijn.

@ foto: Horia Varlan via photopin cc

#

Gaming als informatievaardigheid: TEDTalk Your brain on video games

Als je als bijna-veertiger met enig enthousiasme vertelt dat je houdt van gaming dan kijken mensen nog steeds een beetje moeilijk en ongemakkelijk. Of ik bedoel dat ik van bordspellen houd of misschien een ander leuk gezelschap spelletje? Maar nee, ik bedoel dan platformspellen, roleplayingspellen en schietspellen op pc, handheld of consoles. Met mijn eerste pc in 1993 ben ik daar helemaal verslingerd aan geraakt en in de loop van de jaren heb ik honderden spellen gespeeld op bijna alle mogelijke apparaten waar je spellen op kunt spelen.

Games (over spellen en spelen hebben we het tegenwoordig niet meer, het heet nu games en gaming) worden echter steeds vaker gebruikt om bepaalde vaardigheden bij te brengen. Serious gaming is een, tja, serieuze aangelegenheid en wordt al jaren succesvol in het onderwijs gebruikt om kritisch denken, probleemoplossend vermogen en (vooral) samenwerking te stimuleren bij studenten. Hiervoor worden dan vaak games ingezet die je online met meerderen kunt/moet spelen en er zijn al vele publicaties en onderzoeken verschenen over de inzet van games bij het leer- en onderwijsproces.

Ook hersenonderzoekers houden zich bezig met de impact van games en in een TEDTalk prikt onderzoeker Daphne Bavelier door een aantal vooroordelen heen die nog steeds geassociëerd worden met het spelen van games.

In haar presentatie gaat ze o.a. ook in op de aantoonbare positieve effecten die met name intensieve schietspellen hebben op het vermogen van mensen om beter te focussen, te concentreren en te observeren. De link dat het spelen van dit soort games dan ook positief zouden moeten werken op het vermogen van mensen om bijvoorbeeld informatie te verwerken en te interpreteren was bij mij tenminste dan ook snel gelegd.

Elke informatieprofessional zou dus eigenlijk verplicht een strak trainings-schema moeten volgen en aan de slag moeten gaan met games. Niet zo zeuren over een crisis maar het dvd’tje van Crysis in je pc of console. Je brein is er blij mee.

How do fast-paced video games affect the brain? Step into the lab with cognitive researcher Daphne Bavelier to hear surprising news about how video games, even action-packed shooter games, can help us learn, focus and, fascinatingly, multitask.

@ TEDTalks are distributed under a Creative Commons (CC) license.

#

Archiveren en embedden van tweets met SearchHash en Google Spreadsheet

Enkele maanden geleden keek ik naar goede manier om tweets te archiveren. Daar vond ik een aantal gratis en betaalde webdiensten voor en een dag later ook een gratis Google Spreadsheet document die je kon gebruiken om rechtstreeks tweets te importeren. Heel eenvoudig werkte die laatste echter niet, zeker als je regelmatig tweets met verschillende hashtags wilt verzamelen om te archiveren.

The Daring Librarian combineert eenvoudigweg 1 van die gratis webdiensten, SearchHash, met Google Spreadsheet om enerzijds met die eerste tweets te bewaren (als csv bestand) om deze vervolgens in Google Spreadsheet te importeren en te bewerken. Daarna kun je ook heel eenvoudig die spreadsheet als HTML publiceren en als (widget)code embedden in bijvoorbeeld een wiki of een blog.

Ze heeft er een uitgebreide infographic (een comic tutorial om precies te zijn) van gemaakt die laat zien welke stappen je daarvoor precies moet doen.

(klik voor grotere versie)

Het wijst zich eigenlijk vanzelf hoewel je waarschijnlijk nog wel een beetje wilt redigeren voordat je het publiceert naar HTML toe. Het is handiger om enkele kolommen met nutteloze informatie als codes e.d. te verbergen of te verwijderen zodat je alleen de echt essentiële informatie van de tweets zelf overhoudt.

Als je de HTML code dan embed op een wiki of een blog moet je wel alert zijn op de beschikbare breedte in pixels. Op een wikipagina heb je veel ruimte maar op een website of blog is dat vaak beperkt tot ongeveer 500 pixels breed of zelfs minder. Hoe minder informatie je van de tweets hoeft weer te geven, hoe makkelijker de tweets goed leesbaar weergegeven kunnen worden als je niet zo veel ruimte hebt.

Het combineren van SearchHash met Google Spreadsheet betekent dat je een eenvoudige manier hebt om na een evenement als de Onderwijsdagen of het NVB congres niet alleen de tweets te archiveren (denk wel aan de limiet van 1500 tweets bij zoeken op twitter) maar ook om ze te presenteren op een website of blog.

@ afbeelding CC-BY-SA by The Daring Librarian

#

Backups maken van je Google data met Takeout

Hoewel het natuurlijk ontzettend handig is dat je tegenwoordig alles zo’n beetje in de cloud kunt doen met een enorme verscheidenheid aan webdiensten, je vertrouwt wel een grote hoeveelheid gegevens toe aan al deze webdiensten. Gegevens die in alle waarschijnlijkheid weg zijn op het moment dat zo’n webdienst wordt opgeheven of er iets met jouw account aan de hand is.

Afgelopen zomer werd een Microsoft account geblokkeerd wegens een overtreding van de Skydrive voorwaarden en verloor die persoon toegang tot alle diensten van Microsoft en alle data die daar opgeslagen waren. Verhalen over geblokkeerde accounts en gehackte accounts/id’s lijken elke week wel op te duiken en hoe meer je met een bepaalde dienst of leverancier doet, hoe heftiger de consequenties daarvan (kunnen) zijn.

Eén van de grootste partijen waar bijna iedereen wel meerdere diensten van gebruikt is Google. Webdiensten komen en webdiensten gaan bij Google maar op elk gegeven moment zijn er letterlijk tientallen diensten die ze aanbieden en waar je middels je Google account toegang tot hebt. Je hoeft alleen maar even voor te stellen dat morgen je Google account niet meer werkt om te beseffen waar je dus ineens ook geen toegang meer tot hebt. Gmail, jouw abonnementen in Google Reader, je YouTube video’s en je Google Drive documenten om er maar een paar te noemen. Jouw data waar je geen toegang meer tot hebt.

Data Liberation
Het hoeft niet gelijk dramatisch een probleem met je account te zijn om je mail, je abonnementen en je content te willen exporteren. Het is ook handig als je geen gebruik meer wilt maken van Google diensten en wilt overstappen naar Microsoft diensten of misschien helemaal niet meer in de cloud wilt zitten met al je data. Google voorziet hier gelukkig heel actief in door voor elke dienst die ze aanbieden mogelijkheden te geven om jouw content en data ook weer uit de Google diensten te kunnen halen. Voor als je wilt overstappen, een backup wilt maken of als je zelf die data weer wilt gaan bewerken. Al jaren geleden heeft een apart team binnen Google daar het Data Liberation Front voor opgericht. Minder activistisch en radicaal dan je wellicht zou aannemen gezien de naam, is het doel van deze site je voor elke Google dienst uit te leggen hoe je kunt ‘ontsnappen’ aan die dienst met behoud van je data. Het zijn bijna altijd korte handleidingen hoe je data kunt exporteren zodat je ze elders weer kunt importeren voor hergebruik.

Takeout
Je kunt via de Data Liberation Front website uitzoeken hoe je je data kunt exporteren maar om het allemaal nog wat laagdrempeliger te maken heeft Google de Takeout dienst ooit geïntroduceerd. Dit is een aparte site en webdienst die voor een groeiend aantal Google diensten rechtstreeks de mogelijkheid biedt al je data te downloaden die je in die dienst hebt staan.

Als je naar de Takeout website gaat kom je standaard op een tabblad terecht waar je alle data van alle ondersteunde Google diensten meteen in 1 groot bestand kunt downloaden maar je kunt door naar Choose services te gaan ook je data van individuele diensten downloaden. Daar kun je nu backups maken van je +1‘s, Buzz, Circles, Contacts, Drive, Latitude, Picasa, Profile, Reader, Stream, Voice en YouTube. De laatste is twee maanden geleden toegevoegd en stelt je in staat om met enkele klikken alle geuploade video’s weer netjes te kunnen downloaden.

Google Reader
De recentste toevoegingen aan Takeout zijn Reader en Latitude. Alle locatiegegevens die je in Latitude opgeslagen hebt kun je nu in 1 keer downloaden maar voor mij is Google Reader interessanter. Reader had al altijd al de mogelijkheid om, via het tabblad Import/Export, al je abonnementen te exporteren maar deze is nu vervangen door Takeout.

Dus ik ging natuurlijk eens kijken bij Takeout hoe dat dan nu werkt voor Reader.

Bij Takeout kies je dan Choose services en staat Reader nu inderdaad keurig in het rijtje van ondersteunde diensten.

Takeout haalt alle gegevens op wat voor mij lijkt neer te komen op 8 bestanden die samen nog geen 1 MB groot zijn. Dat kan kloppen want de inhoud van de RSS feeds worden natuurlijk niet meegenomen.


Als je verder klikt dan schakel je automatisch naar het tabblad Downloads en wordt het archiefbestand aangemaakt. De 8 bestanden zijn nu kennelijk toch 6,1 MB groot geworden hoewel -piepklein rechtsonder- te zien is dat het 1,7 MB is? Als het archief bestand compleet is kun je het (de komende 7 dagen) downloaden.


In het gedownloade archiefbestand (een ZIP bestand) is te zien dat het bestand zelf 1,7 MB groot is maar dat er ongecomprimeerd inderdaad 6,1 MB aan bestanden in zitten. De abonnementen zijn als xml bestand opgeslagen terwijl alle overige bestanden als json bestanden beschikbaar zijn. Dit is een tekstbestand met javascript opmaak dat door diverse andere programma’s gebruikt kan worden. Het is nog een redelijk groot bestand geworden omdat met mij gedeelde RSS feed items en items die ik een ster gegeven heb wel volledig opgenomen zijn in de backup.

Nu zal ik zelf die json bestanden niet snel gebruiken, al was het maar dat ik geen idee heb waar ik ze zou kunnen gebruiken, maar het xml bestand met je abonnementen is goed te gebruiken als je bijvoorbeeld wilt overstappen op een andere RSS lezer. Je kunt daar dan meteen alle feeds die je volgt weer importeren mbv dit bestand.

Takeout is hoe dan ook een prima dienst die tenminste die uitspraken waar maakt van Google als ze zeggen dat jouw data ook echt van jou is. Dat zouden wel meer leveranciers mogen doen op deze manier.

@ foto: Thomas Hawk via photopin cc

#

De Kobo Mini in de praktijk

Tegelijk met de Kobo Glo brengt Kobo ook de Kobo Mini op de markt. Met de Mini is er eindelijk weer wat te kiezen qua ereaders als het gaat om formaat want hoewel twee leveranciers al eerder een 5” model  uitbrachten (de Cybook Opus en de Sony Pocket Edition), doet Kobo dit nu met een kleine ereader waar zowel wifi en touchbediening op aanwezig is. Ook de prijs is redelijk mini gehouden want met 80 euro krijg je dan weliswaar niet het hogere resolutie scherm en de schermverlichting van de Glo, je betaalt dan ook 50 euro minder voor een ereader die zo in je zak past.

Wat krijg je aan ereader?
Als je kijkt naar de specificaties dan wordt duidelijk waar het prijsverschil vandaan komt. Het Vizplex V110 E-ink scherm van de Mini is een generatie ouder dan die van de Kobo Touch en, als je beide ereaders naast elkaar legt, zie je dat dit scherm een tintje geliger is. In de praktijk merk je daar overigens helemaal niks van en is het uitstekend lezen op dit scherm. De gevoeligheid van het touchscherm is wel wat minder lijkt het hoewel het zeker niet helpt dat het allemaal net een stukje priegeliger is op een 5” scherm dat dezelfde 600×800 resolutie heeft als zijn 6” soortgenoten. Ik heb echter geen enkel probleem gehad in het gebruik van het (touch)scherm dus het is vooral een kwestie van even wennen.

Klein en licht
De Kobo Mini is ook echt mini. Het verschil tussen 5 en 6 inch lijkt misschien klein op papier maar juist als je de Mini en de Touch weer naast elkaar legt zie je erg goed hoeveel het scheelt. De volledige Kobo Mini past (bijna!) op puur en alleen het 6” scherm van de Kobo Touch.  Dat betekent dat zowel in de hoogte en de breedte de Kobo Mini een heel stuk kleiner is. Met slechts 134 gram is de Mini ook meteen de allerlichtste ereader die je op dit moment kunt kopen.

In het gebruik
De Kobo Mini heeft dezelfde software als de Kobo Touch en de Kobo Glo. Als je hem voor het eerst aanzet moet je de Mini via de computer of via wifi laten verbinden en activeren met Kobo. Ik kreeg meteen een software update binnen en kon daarna inloggen met mijn Kobo account (of eentje aanmaken als je er nog geen eentje hebt). Via wifi activeren heeft de voorkeur hier overigens want hoewel het prima via de computer te doen is vereist dit de installatie van de Kobo software die je verder niet echt nodig hebt. Ik heb ook meerdere vragen gekregen bij de Kobo Touch over deze verplichte installatie en activering en via wifi is dit een simpelere en aangenamere ervaring geworden.

Op het Home scherm zie je de voorkant van het boek dat je op dit moment aan het lezen bent, gevolgd door de laatste 4 boeken die je ofwel gelezen hebt dan wel die recent toegevoegd zijn. Rechtsbovenaan vind je een kleine optie waar de de wifi-instellingen, de synchronisatie knop en alle overige instellingen van de Mini achter verstopt zitten terwijl je midden onderaan het scherm de Bibliotheek (met al je boeken), Boeken zoeken (en kopen in de Kobobooks winkel) en Reading Life opties overzichtelijk in beeld staan. Reading Life is Kobo’s eigen unieke toevoeging waarmee je je eigen leesstatistieken kunt bijhouden en badges kunt verdienen met je leesgedrag. Deze zijn dan vervolgens te delen op Facebook mocht je je vrienden willen laten weten wat voor boekenwurm je daadwerkelijk bent.

De software is niet aangepast voor het kleinere scherm van de Kobo Mini en dat betekent wel dat het af en toe wat lastig navigeren is door de menu’s als de gezochte optie dicht bij 1 van de randen zit. Het vereist soms een wat delicate aanpak die wellicht niet door iedereen gewaardeerd zal worden, zeker aangezien alle navigatie ook met de software en het scherm moet gebeuren; de Mini heeft net als grotere broer Glo geen enkele fysieke knop meer voor de navigatie.

Het lezen
Aangezien de Mini over wifi beschikt kun je gekochte ebooks synchroniseren met je Kobo account maar natuurlijk kun je ze er ook via de computer opzetten met de meegeleverde micro USB kabel waarmee je de Mini eveneens moet opladen. Zowel Adobe Digital Editions als Calibre herkennen de Mini zonder problemen.

Alle ereaders beschikken over de mogelijkheid om het lettertype en de grootte ervan aan te passen en vooral bij de Kobo Mini zul je blij zijn dat deze mogelijkheid prima werkt. Het kleinere scherm heeft dezelfde resolutie als de Kobo Touch of de Sony PRS-T1/2 readers en dat betekent dat de tekst een stuk kleiner oogt op de Mini. Je kunt echter zonder problemen het lettertype en –grootte naar eigen smaak aanpassen hoewel bij de wat grotere letters de tekst wat ‘vetter’ wordt weergegeven dan ik mooi vind. Overigens is dit wel weer aan te passen in de Typegenius opties die je onder Geavanceerd weer vindt.

De lettertypes zijn wel door Kobo zo veel mogelijk geoptimaliseerd voor de Mini. Behalve een nieuw eigen Kobo Nickel lettertype is bovendien het OpenDyslexic lettertype toegevoegd voor de dyslectische digitale lezer.

(Klik om groter te bekijken)

Vijf of zes?
Hoe praktisch is een 5 inch ereader en kun je niet beter voor een 6” model gaan? Dat is een vraag die ik vroeger nog wel eens kreeg toen ik met de Sony Pocket Edition in de trein zat te lezen. Toen zei ik altijd dat je je niet blind moest staren op de grootte van het scherm maar vooral moest kijken naar de leeservaring en de omgeving waarin je een ereader het meeste gebruikt. En ik was verzot op die kleine Sony ereader! Ik gebruikte de Sony Pocket Edition als handig alternatief voor mijn 8 inch iLiad dat in vergelijking een bakbeest was om mee te sjouwen en dat was niet zo prettig als je dagelijks leest in de trein. De oude Sony Pocket Edition met zijn 5” scherm was toen klein maar nu (zie je op de foto hierboven) blijkt dat de 6” Kobo Touch net zo groot is.

Als je de Kobo Mini nu even niet met zijn 6” broertjes vergelijkt maar met de Sony Pocket edition (uit 2009), dan zie je een wereld van verbetering. Goed, de metalen behuizing  met de extreem fijne bladerknop blijft zeer geliefd bij mij maar de Mini heeft een fors beter scherm dan het 8 grijstinten-scherm van de Sony. De Mini heeft wifi,is ruim de helft lichter dan de Sony en met een formaat waarvan ik voor het eerst durf te zeggen dat je die werkelijk zo in je jaszak kunt stoppen.

Het feit dat je op de Sony vastzat aan 1 lettertype en het slechts met drie verschillende groottes van dit lettertype moest doen was zijn grootste verbeterpunt en het is er eentje die door de Mini ruimschoots is opgepakt. Dankzij de mogelijkheden om tekst uit te lijnen, lettertypes aan te passen, de grootte te varieren (in 24 stappen!) en ook nog met de TypeGenius opties helemaal te fine tunen, is de leeservaring op een Kobo Mini uitstekend. Tel daarbij het zeer handzame formaat op en je hebt sowieso de ideale ereader voor onderweg.

Heb je het al weer over de accessoires?
Wat voor elke ereader essentieel is, is ook nodig voor de Kobo Mini en dan heb ik het over een goede beschermhoes. Kobo introduceert met de Mini ook verwisselbare gekleurde achterkantjes en je zou bijna denken dat ze dat doen omdat de standaard achterkanten magneten zijn voor vingerafdrukken. Als je er naar wijst zitten ze al onder, zou je bijna denken. Zeker voor de Mini die je waarschijnlijk specifiek zult kopen omdat je hem meeneemt onderweg, al dan niet in een jaszak, is een hoes of andere bescherming geen optionele luxe maar een noodzaak.

Op de site van Kobo kun je zowel hoezen als de verwisselbare achterkantjes vinden (die overigens nog niet leverbaar zijn zo te zien) voor de Mini maar als alternatief gebruik ik liever de beter betaalbare (en verkrijgbare) hoes of leren sleeve van Geckocovers. Een hoes vergroot weliswaar de omvang van de Mini maar zowel met deze als een sleeve –die ook makkelijk in een jaszak gaat- vergroot je vooral de levensduur van de Mini.

Conclusie
Kobo mikt met de Mini duidelijk op een markt van mensen die zoeken naar een ereader voor onderweg of erbij.  Zoals de Kobo Glo (deels) bedoeld is voor mensen die graag ’s avonds bij slecht licht willen kunnen lezen, is de Kobo Mini bedoeld voor mensen die overdag en onderweg willen lezen. Het is de kleinste en de lichtste ereader die beschikbaar is terwijl je dan alle functionaliteiten van grotere broer de Touch ook bij de hand hebt.

Ja, je hebt een iets minder goed scherm bij de Mini en ja, de navigatie werkt ook een stukje lastiger door het kleinere scherm. Als je minder goede ogen hebt, hele grote handen hebt of gewoon niet houdt van wat priegelige apparaten, dan zal de Kobo Mini waarschijnlijk niks voor je zijn maar gelden die bezwaren niet voor je, dan heb je in de Mini een ideale ereader voor onderweg die je –mits goed beschermd- permanent in je jaszak kunt laten zitten. Thuis op de bank of in bed pak je dan gewoon de Kobo Glo erbij.

@ Met dank aan Weber Shandwick voor het beschikbaar stellen van een review exemplaar van de Kobo Mini en Geckocovers voor het beschikbaar stellen van de Kobo Mini hoes

#

Ebooks van iBooks lezen op je ereader: een handleiding voor als het echt niet anders kan

Als het gaat om ebooks kopen dan let ik -behalve op de prijs- vooral op waar ik ze koop. Met een papieren boek maakt het maar weinig uit waar je ze koopt maar met ebooks moet je goed opletten bij welke leverancier of online boekwinkel je een exemplaar op de kop wilt tikken. Koop je bij Amazon dan zit je meteen vast aan hun eigen formaat, ereaders en apps. Koop je bij Kobo of Bol.com dan zal het ebook altijd in ePub formaat zijn maar kun je ze met wat inspanning mbv Adobe Digital Editions op een ereader naar keuze lezen. Koop je bij Apple daarentegen dan zijn het vaak ebooks in ePub formaat maar zijn ze dermate beveiligd met DRM dat je ze alleen maar op een iPad (en soms nog op een iPhone of iPod) kan lezen.

Nou zijn die gesloten ecosystemen van Amazon en vooral Apple vooral handig voor de leveranciers want je kunt je gekochte ebooks (en andere content) effectief niet buiten de door hun goedgekeurde apps en apparaten gebruiken. Handig want dat betekent dat je waarschijnlijk hun content en hun apparaten blijft kopen als je eenmaal geïnvesteerd hebt. Als je je er bij neer wilt leggen gebruik te maken van slechts 1 leverancier voor al je content en apparaten, dan heeft dit ook voor een consument nog wel voordelen maar zelf ben ik nogal fel gekant tegen dit soort praktijken. Voor het geval dat uit eerdere blogposts nog niet duidelijk geworden was.

Alleen als ik mag houden wat ik koop
Mijn hoofdregel bij het kopen van ebooks is dan ook of ik de door mij gekochte ebooks als mijn eigendom kan beschouwen. Kan ik een backup maken van een ebook dat ik wil kopen zodat ik het kan lezen op mijn tablets of ereaders? Kan ik mijn gekochte ebooks ook lezen op andere apparaten dan die van de leverancier zelf?

Als het enigszins kan dan koop ik ebooks zonder DRM en als dat niet het geval is, dan verwijder ik de DRM van ebooks. Krijg ik de DRM niet verwijderd van gekochte ebooks, dan is het ook simpel want dan koop ik daar dus geen boeken. Een voorbeeld van dat laatste is de iBookstore van Apple. Via iTunes of je iPad kun je ebooks kopen die in de iBooks app dan beschikbaar worden gemaakt voor gebruik op, jawel, iPads. Ook al gaat het vaak om ePub ebooks, ze zijn met een aparte DRM systematiek beveiligd die gekoppeld is aan je Apple id en dat is niet compatibel met de Adobe DRM. Oftewel, gekochte ebooks in de iBookstore kun je alleen maar lezen in de iBook app op een iPad of een ander Apple apparaat.

Die DRM systematiek is aanzienlijk hardnekkiger dan de Adobe DRM en ook al is iBooks een prima app om ebooks mee te lezen, het feit dat ik de ebooks niet buiten die app kan gebruiken betekent dat ik geen ebooks koop in de iBookstore. Zo simpel is het.

Maar als je toch ebooks hebt in iBooks?
Vorige week was er een weekendactie van het NRC waarin je gratis een boek van Youp van ‘t Hek kon downloaden. Uit (alleen) de iBookstore. Die heb ik, als de Nederlander die ik ben, vanzelfsprekend gedownload maar wilde toch een poging wagen of ik het voor elkaar kon krijgen om dat ebook ‘eraf’ te krijgen zodat ik het op mijn Kobo ereader kon gaan lezen. Met veel gepruts heb ik het voor elkaar gekregen en hieronder staan de stappen beschreven die ik heb moeten doen. In de hoop eigenlijk dat ik dit niet nog een keer hoef te doen.

Voor de volledigheid: deze stappen werkten voor mij en doen dat wellicht niet voor jou. Ze zijn bedoeld zodat ik mijn legaal verkregen ebooks kan gebruiken op mijn ereader.

Requiem voor iTunes
De iTunes DRM kan verwijderd worden met software die Requiem heet. Zo gemakkelijk als het daar staat in dat zinnetje gaat het echter niet. De FairPlay DRM die door Apple gebruikt wordt is niet 100% gekraakt en Apple neemt met iedere nieuwe versie van iTunes ook weer stappen om eventuele zwakke punten te verhelpen. Daar zijn ze zo succesvol in dat de Requiem software niet meer werkt met recentere versies van iTunes. De makers lijken het ook deels opgegeven te hebben want hoewel er nog steeds nieuwe versies van Requiem uitkomen is de ondersteuning voor iBooks DRM verwijderen komen te vervallen. Er moet dus (voorlopig?) gebruik gemaakt worden van een specifieke versie van Requiem in combinatie met een specifieke versie van iTunes. De stappen hieronder gaan uit van Windows versies met als belangrijkste beperking dat door het gebruik van een oude iTunes versie GEEN iOS 6 apparaten ondersteund worden.

  1. Installeer iTunes 10.5.3 op je pc of laptop. Zowel de 32bit als 64bit versies kun je vinden bij Old Apps. Als je een recentere versie van iTunes al geïnstalleerd hebt, dan zul je deze helaas moeten verwijderen inclusief de iTunes map in je Mijn Documenten map. Als je daar gekochte muziek, ebooks, apps of films in hebt staan maak dan eventueel een backup of bereid je voor dat je alles opnieuw moet downloaden na installatie van de oudere versie van iTunes.
  2. Zorg dat je tijdens de installatie afvinkt dat gezocht moet worden naar iTunes updates. Controleer na de installatie bij de voorkeuren op het tabblad Algemeen of dit ook daadwerkelijk afgevinkt is.
  3. Verwijder op je iPad (of iPhone/iPod Touch) in iBooks de ebooks waarvan je een backup wilt gaan maken. Die worden zometeen weer teruggesynchroniseerd dus maak je geen zorgen, ze zijn niet permanent weg.
  4. Ga naar de iTunes Store in iTunes, meld je eventueel aan met je Apple id en download de app iBooks.
  5. Als je toch in de iTunes Store bent, zoek en download de gekochte ebooks waarvan je de backup wilt gaan maken.
  6. Synchroniseer nu je iPad (of iPhone/iPod Touch) met iTunes zodat de ebooks weer op je iPad staan. Het synchroniseren is een noodzakelijke stap omdat er dan pas een ‘lees-sleutel’ wordt toegevoegd aan het ePub bestand. Ik heb het zelf zo ingesteld dat ook alleen maar boeken gesynchroniseerd werden en geen apps of muziek.
    • LET OP! Mijn iPad 2 met iOS6 werd niet herkend in iTunes 10.5.3. iOS6 wordt vanaf  iTunes 10.6 ondersteund en ik moest dus perse een 1ste generatie iPad gebruiken die nog iOS5 gebruikt. Het werkte zonder problemen op die oudere iPad maar als je geen iPad hebt met iOS5 dan gaat het volgens mij niet werken.
  7. Koppel nu je iPad af, ga naar het Boeken onderdeel in iTunes en rechtsklik op het boek waarvan je een backup wilt maken. Kies Openen in Verkenner en controleer of het inderdaad om een ePub ebook gaat dat je niet kunt openen. Soms zit de DRM er niet op bijvoorbeeld.
  8. Als je inderdaad het ePub bestand niet kunt lezen, sluit dan iTunes en ga op internet op zoek naar Requiem 3.3.5. Google is je vriend hier. Pak dit zip bestand uit naar een mapje op je pc of laptop. Latere versies van Requiem werken niet meer in combinatie met iBooks.
  9. Requiem vereist Java en ook dit zul je moeten installeren als je dit nog niet hebt. Kies ook hier uit de goede 32bit of 64bit versie voor je besturingssysteem.
  10. Start Requiem op (werkt alleen als iTunes afgesloten is) en het programma doorzoekt de iTunes map op beveiligde bestanden. Ebooks met DRM worden verplaatst naar de Prullenbak en vervangen door DRM vrije exemplaren. Controleer of ze ook inderdaad werken voordat je de Prullenbak leegt.

Het is me hiermee gelukt maar het is dus wel een zeer bewerkelijk proces waarbij je nooit meer je iTunes kunt upgraden, je Java moet installeren en verplicht een iPad(1) met iOS5 moet gebruiken. Je kunt beter accepteren dat je verplicht op je iPad moet lezen als je boeken koopt in de iBookstore of, zoals ik, hetzelfde boek bij een andere leverancier kopen die niet zoveel restricties oplegt.

Maar ik heb nu wel een handleiding voor mezelf voor als het echt niet anders kan.

#

Eindelijk (handig) geavanceerd zoeken in Gmail

Een klein berichtje op het Gmail blog doet volgens mij niet helemaal recht aan de stevige verbetering die door Google gisteren is doorgevoerd op Gmail. Ze zijn al een tijdje bezig met het uitbreiden van de geavanceerde zoekmogelijkheden in Gmail die ook eindelijk wat hoognodige functionaliteiten toevoegen als het gaat om het beheren van je (G)mailbox.

Vanaf het begin was de boodschap van Google dat je eigenlijk geen enkel beheer hoefde te doen in je Gmailbox. Je had ruimte voldoende en met de zoekmogelijkheden van Google in je Gmailbox zou je alles zonder enige problemen weer kunnen vinden. Waarom zou je iets hoeven te beheren of te verwijderen?

De praktijk is een stuk weerbarstiger gebleken natuurlijk. Hoewel de basis zoekfuncties uitstekend werken worden alle resultaten ook automatisch als conversatie weergegeven en dat maakt het bijzonder lastig soms om een specifieke mail terug te vinden. Daarnaast ontbrak de mogelijkheid om eenvoudig te kunnen filteren na een zoekactie, zodat je bijvoorbeeld die zoekactie kunt uitvoeren op alle mailtjes ouder dan een jaar of die je juist afgelopen week gekregen hebt. Vorige maand voegde Google al het zeer handige zoekcommando ‘has:attachment‘ toe zodat je eindelijk niet alleen kon gaan zoeken naar mailtjes met een bijlage maar zelfs nog mailtjes met specifieke bestandsnamen als bijlage kon opsporen.

Nu zijn er wederom enkele nieuwe zoekcommando’s (zoekoperatoren) toegevoegd waarmee je eindelijk ook makkelijk die mailtjes kunt vinden die erg groot zijn. Zelfs met een Gmailbox van 10GB (of 30GB in mijn geval) wil je zo af en toe die extreem grote mailtjes zoeken en verwijderen. Zeker met gemailde presentaties en zelfs complete filmpjes loopt ook een heel ruime mailbox zo vol.

De eerste drie zoekoperatoren zijn nieuw en de twee daarna bestonden al.  Het is geen volledig overzicht van alle zoekoperatoren (die vind je namelijk hier) maar ze helpen je wel om makkelijk specifieke mailtjes weer te vinden. Ideaal voor mensen die inmiddels beseffen dat je niet altijd alles met 1 of 2 zoekwoordjes kunt vinden in een Google zoekbalkje ;)

  • size: laat je zoeken naar mailtjes die groter zijn dan de opgegeven grootte (in bytes). Zoek bijvoorbeeld met ‘size:1024000′ naar mailtjes die groter dan 1 MB zijn (1MB is 1048576 bytes).
  • larger: & smaller: lijken op size: maar zijn een stuk handiger omdat je hier geen de bytes hoeft op te geven maar gewoon de afkortingen kunt gebruiken. K is kilobytes en M is megabytes waardoor je commando’s als larger:1M kunt gebruiken voor mailtjes die groter zijn dan 1MB of smaller:500K voor alle mailtjes die kleiner zijn dan 500 Kb.
  • older_than:newer_than: zijn ideaal om te filteren op oude of juist recente mailtjes die je gekregen/verstuurd hebt. Zo kun je gemakkelijk mailtjes vinden die ouder zijn dan 5 maanden (older_than:5m), maar ook mailtjes van de afgelopen 7 dagen (newer_than:7d).
  • after:, before:, older:, newer: bestonden al om mailtjes te kunnen filteren vanaf een specifieke datum. after:2009/01/01 (let op dat het de Amerikaanse datum notatie is) geeft je alle mailtjes van na 1 januari 2009 en wat before:. older: en newer: doen kun je dan wel zelf afleiden volgens mij. Net als met size: moet je een specifieke datum opgeven terwijl je met older_than: en newer_than: in dagen, maanden of jaren kunt rekenen. Handig is wel, zoals je bovenaan ziet, dat je ze ook gemakkelijk kunt combineren in een zoekactie.
  • from: en to: bestaan al erg lang maar zijn ideaal om snel alle mailtjes te filteren die van een bepaalde afzender afkomstig zijn of naar een specifieke geadresseerde verstuurd zijn. Hier hoef je niet exact de namen te weten maar geeft Gmail alle afzenders/geadresseerden weer waar een term voorkomt in de naam. From:media geeft alle mailtjes van Media Markt maar ook van NRC media. Ook dit is handig als je zo’n zoekcommando combineert met 1 of meerdere van de bovenstaande.

Maak jij gebruik van zoekoperatoren of heb je voldoende aan de standaard zoekmogelijkheden van Gmail als je een keer een mailtje zoekt? Als je nog handige voorbeelden of toepassingen hebt, laat dan een reactie achter.

#

Pagina 68 of 194« Eerste...153045...676869...7590105...Laatste »
  • © 2006- 2014 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top