Afbeeldingen zoeken: Bigfoto (vrij te gebruiken foto’s)

skitterphoto

Het valt nog niet mee om geschikte afbeeldingen of foto’s te vinden op internet voor je blog, website of presentatie. Er is veel te doen over auteursrechten op foto’s en je kunt problemen krijgen als je niet goed oplet en de verkeerde foto op je site gebruikt. Toch zijn er veel fotosites waar je goede foto’s kunt vinden die je ook daadwerkelijk mag gebruiken omdat rechthebbenden vooraf toestemming gegeven hebben. Dat kunnen betaalde stockfotosites zijn die je een gebruiksrecht voor een foto verkopen maar ook gratis fotosites die je middels een licentie toestemming geven voor (commercieel) hergebruik van foto’s. De sites die ik interessant vind zullen op dit blog besproken worden.

Bigfoto

bigfotoThis site really does offer you free download of all the pictures in our massive and constantly growing photo gallery“, kun je lezen als je op bigfoto.com komt. Het klinkt alsof je als bezoeker overtuigd moet worden dat het niet om een nepsite gaat en dat is ook wel een beetje nodig als ik eerlijk ben. Bigfoto richt zich met een kop “Pictures free download’ duidelijk op de googelende zoeker naar foto’s maar ziet er niet zo professioneel uit dat je meteen denkt met een goedwillende site te maken hebt. Bigfoto is desondanks wel een site waar amateurfotografen hun foto’s vrijelijk beschikbaar maken voor anderen en is zeker een bezoekje waard als je op zoek bent naar een foto voor op je blog of website.

Wat biedt Bigfoto?

Bigfoto heeft een collectie van enkele duizenden foto’s die eigenlijk allemaal iets te maken hebben met reizen. De foto’s zijn niet middels een zoekfunctie terug te vinden maar onderverdeeld naar de landen, steden of gerelateerde thema’s die op de foto’s afgebeeld zijn. In het menu kun je bladeren door de aanwezige categorieën die onder de werelddelen uitklappen of onder het kopje met enkele thema’s zitten.

Het is bepaald geen uitgebreide, laat staan een uitputtende, lijst en zo vind je onder Europa zowel de stad Londen als het land Nederland terug. Nederland bevat dan weer foto’s van (slechts) vijf steden. Ook de andere werelddelen bevatten gemiddeld zo’n 10 landen/steden waar foto’s van te vinden zijn.

Behalve dat je de foto’s rechtstreeks kunt downloaden door ze met rechtsklikken op te slaan op je pc, heeft Bigfoto voor elke stad, land en thema wat reisinformatie toegevoegd. Die teksten zijn echter niet origineel en lijken afkomstig te zijn uit een bekende reeks reisgidsen. Dat zie je bij veel andere sites overigens ook – zoek maar eens op een willekeurige regel uit de reisinformatie en je ziet tientallen sites waar diezelfde zin terugkomt – maar het is wel een aandachtspunt als je denkt dat je behalve de foto’s ook de teksten probleemloos kunt overnemen van Bigfoto. Dat zou ik dus niet doen.

Gebruiksrechten, oftewel wat mag je met de foto’s?

Zowel op de voorpagina als op de copyrightpagina houdt Bigfoto het simpel. “You can use all our pictures free of charge in return for providing a link to the bigfoto website on your own website or blog.” Ik zou het zelf iets fijner gevonden hebben als ze actief verwezen naar bijvoorbeeld een CC0 verklaring of een Creative Commons Naamsvermelding licentie en ook de namen van de fotografen bij de foto’s zouden vermelden maar het laat natuurlijk niks over aan de verbeelding. De foto’s van Bigfoto mag je downloaden, bewerken, hergebruiken en verspreiden voor zowel commercieel als niet-commercieel gebruik.

california-11
De foto’s hebben geen erg hoge resolutie (allemaal zo rond de 1200×800 of 800×1200) maar zijn zeker goed bruikbaar als je foto’s zoekt die in een bepaalde stad of land gemaakt zijn. Wie weet zit er wat van je gading bij?

@foto via Bigfoto (gebruiksrecht)

#

Wat kun jij met Creative Commons licenties doen?

Creative Commons licentiesAuteursrecht wordt door iemand die gewoon gebruik wil maken van andersmans creaties vaak als erg lastig ervaren. “Als het op internet staat mag ik het toch gewoon gebruiken?”, hoor je dan vaak en het idee dat je toestemming moet vragen voordat je iets mag gebruiken vindt men dan vooral onhandig.

Aan de andere kant is het, als je zelf iets gemaakt hebt, het nog een hele toer om er achter te komen hoe je het beste gebruik kunt maken van jouw auteursrecht. Helemaal als je iets op internet zet wil je wel de balans vinden tussen het toezien op je rechten en dat je werk ook daadwerkelijk gebruikt wordt. Ongeacht of je een auteur, kunstenaar, wetenschapper, docent of andere creatieve maker bent, je kunt ook flexibeler omgaan met je auteursrechten en anderen juist wel mogelijkheden wil bieden om datgene wat je gemaakt hebt te (her)gebruiken voor bepaalde doeleinden.

Creative Commons

Met één van de zes Creative Commons licenties kun je als auteursrechthebbende zelf bepalen in welke mate (en voor welke doeleinden) je werk verder verspreidt mag worden, en onder welke voorwaarden dit mag. Het gebruik van een dergelijke licentie doet niets af van alle auteursrechten die je hebt maar je geeft eigenlijk vooraf al toestemming voor een specifiek gebruik van je werk. Je kunt zelfs middels een verklaring (de zgn CC0 verklaring) aangeven volledig afstand te doen van je auteursrechten en je werk voor het publieke domein vrij te geven, zoals de fotografen van Skitterphoto bijvoorbeeld doen.

Het voordeel is dat je het voor anderen makkelijker maakt je werk te vinden en te gebruiken doordat meteen duidelijk is wat er wel en wat er niet mag. Je laat ook zien dat je het belangrijk vindt dat werken uit kunst, cultuur en wetenschap toegankelijk zijn voor iedereen – of het nou om cultureel erfgoed gaat of het open access beschikbaar maken van onderzoekspublicaties – zonder dat je meteen de mogelijkheid verliest om er zelf aan te kunnen verdienen. Voor dat laatste geldt wel meteen het (enige?) nadeel van Creative Commons licenties want je kunt ze effectief niet meer intrekken of wijzigen. Heb je eenmaal je werk verspreid met een Creative Commons licentie, dan kun je die niet meer intrekken op het moment dat je bijv. een uitgever gevonden hebt die je werk op de markt wil brengen.

Voor gebruikers zijn Creative Commons licenties natuurlijk ook heel handig want dankzij de gebruikte logo’s weet je meteen of je toestemming hebt om iets te gebruiken. Je vindt ze ook steeds meer op sites als YouTube, Flickr, Google, Bing, sites van de overheid en bij kunst-, cultuur- en wetenschapsorganisaties. Steeds meer archieven en (nationale) bibliotheken stellen gedigitaliseerde werken beschikbaar onder een CC-licentie en dat geldt ook voor steeds meer open access publicaties.

Poster boven je bed?

OK, misschien niet boven je bed maar Creative Commons Polen heeft een infographic/poster gemaakt die voor elk van de zes licenties toelicht wat de mogelijkheden en voorwaarden zijn die erbij horen. Op die manier kunnen zowel makers als gebruikers snel zien welke Creative Commons licentie het beste past. En gelukkig is er ook een Engelse vertaling beschikbaar gemaakt, onder een Creative Commons licentie vanzelfsprekend.

Creative Commons licenties
Verder lezen: Over Creative Commons en het belang van (correct) delen (Vakblog) / Uitleg van de zes Creative Commons licenties (Creative Commons Nederland) / Creative Commons 4.0: een nieuwe generatie opencontentlicenties (Vakblog) / Creative Commons bij SURF: checklist en uitleg als voorbeeld van hoe je het in kunt zetten (SURF)

#

Afbeeldingen zoeken: Skitterphoto (vrij te gebruiken foto’s)

skitterphoto

Het valt nog niet mee om geschikte afbeeldingen of foto’s te vinden op internet voor je blog, website of presentatie. Er is veel te doen over auteursrechten op foto’s en je kunt problemen krijgen als je niet goed oplet en de verkeerde foto op je site gebruikt. Toch zijn er veel fotosites waar je goede foto’s kunt vinden die je ook daadwerkelijk mag gebruiken omdat rechthebbenden vooraf toestemming gegeven hebben. Dat kunnen betaalde stockfotosites zijn die je een gebruiksrecht voor een foto verkopen maar ook gratis fotosites die je middels een licentie toestemming geven voor (commercieel) hergebruik van foto’s. De sites die ik interessant vind zullen op dit blog besproken worden.

Skitterphoto

“We zijn oa door Unsplash geïnspireerd geraakt en zijn een Nederlands initiatief gestart dat op vergelijkbare wijze werkt”, liet één van de drie fotografen en initiatiefnemers van Skitterphoto weten in een reactie op een eerdere blogpost die ik over Unsplash geschreven had. En inderdaad, Skitterphoto kun je goed vergelijken met Unsplash want ook hier worden regelmatig (minimaal 1x per dag) nieuwe foto’s aan de site toegevoegd die vrij te gebruiken zijn. Ook bij Skitterphoto wordt een CC0 verklaring meegegeven waarmee de foto’s effectief door de fotografen in het publiek domein worden geplaatst.

skitterphoto

De foto’s op Skitterphoto.com kun je dus gratis gebruiken, voor alle mogelijke doeleinden (commercieel en niet-commercieel) zonder dat je zelfs aan naamsvermelding hoeft te doen. De makers vragen zelfs geen linkje terug naar de site hoewel ze een donatie wel degelijk kunnen waarderen, zeker als je hun foto’s commercieel gebruikt hebt natuurlijk. Voor de bezoekers die een addertje onder het gras zien zitten herhalen ze zelf nog even wat je met hun foto’s mag:

Yes, photos on this web site are completely free. Use them however, whenever and wherever you want. Even commercially.

Duidelijk toch?

Reitdiephaven-Groningen-free-license-CC0
Ben je op zoek naar een specifieke foto? Dan zul je, net als bij Unsplash overigens, moeten bladeren door het groeiende archief met foto’s want een zoekfunctie ontbreekt vooralsnog. De meest populaire foto’s komen wel op de voorpagina te staan en elke week wordt één foto gekozen als foto-van-de-week. Zoals gezegd komt er dagelijks een nieuwe foto bij en hoewel je geen RSS-feed of mailalert kunt instellen, kun je Skitterphoto wel volgen op Twitter en zo zien wat er nieuw op de site is.

Skitterphoto gaat wel een stapje verder in hoe ze hun foto’s beschikbaar maken. Alle foto’s zijn te downloaden in hoge resolutie waarbij ze in de bestandsnamen netjes aangeven dat het om een ‘free license CC0′ foto gaat. Heel erg handig als je foto’s voor later gebruik wilt bewaren. En mocht de afbeelding zelf nog niet voldoende zijn dan stellen ze op aanvraag ook nog eens de RAW bestanden beschikbaar van de foto’s zodat je het bronmateriaal zelf kunt bewerken en aanpassen.

Ik blijf het overigens netjes vinden om een bron- en naamsvermelding te gebruiken als je een foto van een ander gebruikt op je site of blog, ook al hoef je dat niet van de rechthebbenden. Niet alleen handig voor jezelf om te weten waar je iets vandaan hebt gehaald maar ook nuttig voor anderen om bijv. ook kennis te maken met sites als Skitterphoto. Zodat dit soort initiatieven ook beloond worden voor het delen en weggeven van hun foto’s.

@foto Beautiful Colourful houses in The Netherlands via Skitterphoto CC0

#

Eenvoudiger foto’s met een Creative Commons licentie vinden op Flickr

flickr creative commons filter
Ook al is Flickr tegenwoordig (volgens mij) minder populair dankzij Facebook, Instagram en 500px, ik blijf een groot fan omdat Flickr nog steeds veel nadruk legt op het delen van je foto’s met anderen. En daarmee bedoel ik niet dat je gemaakte foto’s makkelijk kunt delen via de sociale media maar dat je bij Flickr eenvoudig een Creative Commons licentie mee kunt geven aan je foto’s. Zodat anderen foto’s weer kunnen hergebruiken – binnen de door de CC-licenties gestelde beperkingen – op hun site, blog of welk doel dan ook. Dat kunnen jij en ik heel gemakkelijk doen maar ook instellingen die historisch beeldmateriaal vrijelijk willen delen mbv Flickr Commons.

Ik maak veel gebruik van foto’s die via Flickr met een Creative Commons licentie zijn gepubliceerd en plaats zelf ook mijn (niet privé) foto’s op Flickr met een CC-BY-NC licentie. Dat kun je trouwens als standaard voor je uploads instellen en is een mooie manier om terug te geven als je geen geld hoeft te verdienen aan je foto’s.

Het (standaard) zoeken naar foto’s met een Creative Commons licentie was tot nu toe echter een stuk minder intuïtief. Je moest ervoor naar de aparte Creative Commons pagina of naar de pagina met de geavanceerde zoekmogelijkheden gaan. Ik kan me niet voorstellen dat het veelgebruikte zoekmogelijkheden waren en het is ook de reden waarom er diverse sites bestaan waarmee je een stuk handiger de CC foto’s kunt terugvinden bij Flickr.

Niet zoeken maar filteren

Flickr sleutelt al een tijdje aan hun interface en zoekfunctionaliteiten en heeft als onderdeel daarvan ook een wijziging doorgevoerd in de menu-opties waarmee je zoekresultaten kunt filteren. En nieuw bij die filters is de mogelijkheid je zoekresultaten te beperken op de gebruiksrechten.

Dat betekent dat je een willekeurige zoekactie kunt doen waarna er onder de reguliere menubalk een werkbalk verschijnt met daarin een pulldownmenu License. Standaard staat deze op alle licenties maar je kunt je zoekresultaten filteren op alleen foto’s met een Creative Commons licentie. Het biedt je zelfs de mogelijkheid meteen te filteren op de vier Creative Commons licenties die commercieel gebruik toestaan en op de vier licenties die eigen bewerkingen toestaan.

Het blijft overigens, net als bij gebruik van o.a. Photopin, verstandig om op de pagina van de foto na te kijken of er inderdaad een CC-licentie aan de foto is meegegeven. En de meeste fotografen waarderen het ook als je een berichtje achterlaat dat je hun foto elders gebruikt hebt. Dat maakt het delen net weer wat leuker.

@foto via Geoff Coupe/Flickr

@foto via Geoff Coupe/Flickr

Getipt door Creative Commons op Twitter.

#

Unglue.it: crowdfunding voor ebooks met een Creative Commons licentie

unglue.it
Het traditionele uitgeversmodel voor boeken is weliswaar nog lang niet overbodig geworden maar er duiken steeds meer interessante alternatieve verdienmodellen op voor auteurs die hun boeken (alleen) digitaal willen verkopen. Zo zijn er de selfpublish platformen zoals Smashwords en Kindle Direct Publishing in Amerika die zowel schrijvers als uitgevers de gelegenheid bieden om hun ebooks te publiceren en een (betalend) publiek te vinden. En ook in Nederland is dat mogelijk met de lancering van Brave New Books een jaar geleden.

Nu zijn dit eigenlijk nog steeds traditionele verdienmodellen want je betaalt voor een ebook dat je daarna gewoon kunt downloaden. Meestal vrij van DRM overigens. Met crowdfunding, met Kickstarter als één van de bekendste voorbeelden, wordt zo’n model juist omgedraaid. Crowdfunding betekent dat een schrijver vooraf de kosten bepaalt om dat boek of ebook te gaan schrijven en uit te brengen, en dat het publiek gevraagd wordt om – een klein of groter bedrag – te investeren in dat project. Is het beoogde bedrag binnengehaald, dan gaat de schrijver het boek schrijven en ontvangen de investeerders dat boek al dan niet in combinatie met additionele bonus items. Zo heb je bij Kickstarter vele duizenden projecten waarbij er gezocht wordt naar investeerders om een boek, ebook of tijdschrift te publiceren. In Nederland is daar zelfs een nog mooier voorbeeld van. Vorig jaar wist jeugdboekenschrijver Marcel van Driel succesvol honderden donateurs te vinden om het boek Nachtmerrieman te gaan schrijven. Dit jaar wordt het boek geschreven en uitgegeven waarna de donateurs – waaronder ikzelf – hun exemplaar zullen ontvangen en Nachtmerrieman ook gewoon in de winkels verkocht gaat worden.

Unglue.it

Vooraf betalen voor een nog niet geschreven ebook of ‘ouderwets’ betalen voor een ebook dat je daarna meteen in je bezit krijgt, het kan dus allebei. Maar je hebt ook auteurs die weer anders tegen hun verdienmodel aankijken. Een schrijver als Cory Doctorow stelt zijn ebooks vrijelijk ter beschikking onder een Creative Commons licentie vanuit de gedachte dat hij sterk profiteert van de naamsbekendheid die hem dit oplevert. En dat werkt voor hem want ondanks het feit dat je zijn boeken gratis kunt downloaden worden ze nog steeds goed verkocht in papieren vorm en via ebookwinkels.

Het beschikbaar maken van je ebooks onder een Creative Commons licentie als onderdeel van een werkend verdienmodel is echter wel voorbehouden aan schrijvers die zich dat kunnen veroorloven en op een andere manier hun naamsbekendheid te gelde kunnen maken. Want wat doe je als het je eerste ebook is en je geen papieren versie via een uitgever in de winkels hebt liggen? Als je helemaal nog geen naamsbekendheid hebt?

Dat is waar Unglue.it zijn diensten aanbiedt. Het is feitelijk een crowdfunding site zoals Kickstarter waar auteurs – zodra er een bepaald bedrag gedoneerd is – hun boeken vrijgeven onder een Creative Commons licentie. Het verschilt van de hierboven genoemde modellen omdat het (verplicht) gaat om boeken die al geschreven of al eerder gepubliceerd zijn en omdat na het behalen van het vereiste bedrag de boeken voor iedereen vrijelijk te downloaden zijn. Niet alleen voor de donateurs/investeerders dus.

unglue.it

Unglue.it kent daar drie verschillende soorten projecten/campagnes voor:

  • Thanks for Ungluing” waarbij een auteur al zijn of haar boek beschikbaar gemaakt heeft onder een CC-licentie en daar nu donaties voor accepteert. Een bedankje voor een gratis ebook zeg maar ;
  • Buy to Unglue” waarbij je het ebook direct koopt maar waarbij elke aankoop de datum dichterbij brengt waarop het boek onder een CC-licentie beschikbaar wordt gesteld. Zijn er voldoende exemplaren gekocht, dan kan dus iedereen gratis het ebook downloaden en verder verspreiden;
  • Pledge to Unglue” is bedoeld voor boeken die al eerder gepubliceerd zijn, nu geen inkomsten meer opleveren voor de auteur(s) en waarbij de auteur de auteursrechten wil/moet afkopen om dat boek vrij te kunnen geven. Er worden dan donateurs gezocht om daar aan bij te dragen.

Het doel van Unglue.it is dan ook niet om er voor te zorgen dat er een nieuw aanbod van ebooks komt maar om bestaande ebooks onder een open licentie beschikbaar te maken. Het speelt enerzijds in op de verwachting van mensen dat ebooks gratis moeten zijn maar hangt er anderzijds dus wel een verdienmodel aan voor de auteur waarbij vele geïnteresseerden met kleine bedragen het ook daadwerkelijk mogelijk maken om het ebook gratis voor de rest te laten zijn.

Bestsellers en bekende auteurs zul je er waarschijnlijk nooit gaan aantreffen maar Unglue.it kan voor (beginnende) onbekende schrijvers of schrijvers met slechts 1 of enkele titels een interessante manier zijn om jezelf te onderscheiden en daar ook nog inkomsten aan over te houden. Daarvoor is (de achterliggende gedachte van) Unglue.it nu nog exclusief genoeg en verdrink je niet in een overweldigend aanbod van gratis en betaalde titels zoals je dat bij Smashwords bijvoorbeeld wel hebt.

En ach, ik vind dat auteurs die een limiet durven te stellen aan wat ze maximaal aan hun boek kunnen verdienen en tevens Creative Commons licenties een warm hart toedragen, daar ook best voor beloond mogen worden.

#

Unsplash: vrij te gebruiken foto’s met een CC0 verklaring

unsplash

Het valt nog niet mee om geschikte afbeeldingen of foto’s te vinden op internet voor je blog, website of presentatie. Er is veel te doen over auteursrechten op foto’s en je kunt problemen krijgen als je niet goed oplet en de verkeerde foto op je site gebruikt. Toch zijn er veel fotosites waar je goede foto’s kunt vinden die je ook daadwerkelijk mag gebruiken omdat rechthebbenden vooraf toestemming gegeven hebben. Dat kunnen betaalde stockfotosites zijn die je een gebruiksrecht voor een foto verkopen maar ook gratis fotosites die je middels een licentie toestemming geven voor (commercieel) hergebruik van foto’s. De sites die ik interessant vind zullen op dit blog besproken worden.

Unsplash

Als je bovenaan een site Free (do whatever you want) hi-resolution photos ziet staan dan ga je bijna denken dat er iets niet klopt. Het zijn namelijk prachtige foto’s die in grote resolutie te downloaden zijn. Unsplash is om meerdere redenen een bijzondere fotosite. De site is gemaakt door een webdesigner die graag goede foto’s deelt met anderen – en daar ook andere makers voor uitnodigt – zonder daarvoor iets terug te willen. Voor alle foto’s op de site geldt dat de maker afstand gedaan heeft van zijn of haar auteursrechten middels de Creative Commons 0 tool. Het is dan ook geen (Creative Commons) licentie maar een CC0 verklaring die meegegeven wordt waarmee de foto’s effectief door de rechthebbenden in het publiek domein worden geplaatst. No rights reserved in plaats van all rights reserved. En niet te verwarren met afbeeldingen in het publiek domein waar de beschermingstermijn van het auteursrecht op verlopen is.

unsplash _528c8f581f45e_1
De foto’s op Unsplash kun je dus gratis gebruiken, voor alle mogelijke doeleinden (commercieel en niet-commercieel) zonder dat je zelfs aan naamsvermelding hoeft te doen. Bij alle foto’s staat wel de naam van de maker met vaak een link erbij omdat deze hoopt dat je wellicht ook geïnteresseerd bent in andere foto’s van hem of haar, maar deze hoef je dus niet op te nemen als je een foto van Unsplash gebruikt.

Elke tien dagen komen er tien nieuwe foto’s bij (het zijn wel eens meer dan tien dagen overigens) en het is volledig willekeurig welke dat zullen zijn. Er wordt geen metadata meegegeven en de site beschikt dan ook niet over enige zoekfunctionaliteiten. Je kunt bladeren door het aanbod, elke tien dagen krijg je er weer tien nieuwe bij en je kunt de foto’s vrij gebruiken maar daar houdt het dan ook mee op. Als je een foto zoekt waar een specifiek iets op staat dan ben je bij Unsplash niet aan het goede adres maar het is zeer geschikt om bijvoorbeeld je eigen beelddatabank op te bouwen.

Je kunt jezelf op een mailinglijst laten zetten waardoor je een mailtje krijgt als er nieuwe foto’s zijn of de RSS feed toevoegen aan je feedreader. Zie je een interessante foto dan kun je die downloaden en bewaren voor later gebruik. Overigens is het verstandig om zelf wel te weten waar een foto vandaan komt als je die wilt gebruiken aangezien het lastig kan zijn om – jaren later – aan te tonen dat je een foto correct gebruikt hebt. Ook al hoeft het niet van de fotograaf, een bron- en naamsvermelding kan nog steeds handig zijn voor zowel je lezers als jezelf.

@foto door Galymzhan Abdugalimov via Unsplash CC0 (getipt via Inktspatten)

#

Creative Commons 4.0: een nieuwe generatie opencontentlicenties

creative commons 4.0“Die Powerpointpresentatie is voorzien van een Creative Commons licentie”, fluisterde een collega tegen me toen we twee weken geleden tijdens het KNVI congres naar een verhaal over zoekmachines luisterden. Dat klopte en gelukkig kom je dat ook steeds vaker tegen zowel bij online als offline content. Websites, foto’s, rapporten, presentaties, artikelen en natuurlijk blogs die een Creative Commons licentie gebruiken om vooraf meteen duidelijk te maken hoe jij als lezer en gebruiker die content mag hergebruiken.

Niet alle rechten voorbehouden, niet wachten tot je als maker een mailtje krijgt met een vraag of iemand (alsjeblieft) jouw werken mag gebruiken voor zijn of haar doeleinden maar duidelijk zichtbaar maken wat je er wel en dus ook wat je er niet mee mag. Het betekent dat je ook anderen kunt aanspreken als ze zich niet aan die afspraken houden. Als ze het gewoon jatten bijvoorbeeld. Natuurlijk is het niet verplicht om alles maar te delen wat je maakt maar het is goed om er even over na te denken of je een opencontentlicentie wilt meegeven met je content. Mijn blogteksten zijn bijvoorbeeld ook voorzien van een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie (dat zie je op mijn blog onderin de rechterkolom staan) en daarmee heb je vooraf al toestemming om mijn blogteksten opnieuw te gebruiken mits je mijn naam erbij vermeld en je jouw werk ook weer deelt met anderen.

Van CC3 naar CC4
De zes verschillende Creative Commons licenties zijn tot stand gekomen met veel input, en na veel feedback, vanuit de gebruikers zelf. In december 2011 startte de eerste discussie – via een mailinglijst – over hoe de nieuwe vierde versie van de licenties eruit moesten gaan zien. Daarna volgden er diverse conceptversies waar op gereageerd kon worden maar eergisteren lanceerde Creative Commons de definitieve vierde versie van de verschillende licenties.

Welke licenties?
De essentie van alle Creative Commons licenties blijft ongewijzigd. Er blijven vier bouwblokken die onderdeel van de licentievoorwaarden kunnen zijn:

  • Naamsvermelding (BY: Attribution by)by
    Je staat anderen toe om het werk waar jij auteursrecht op hebt te kopiëren, distribueren, vertonen, en op te voeren, en om afgeleid materiaal te maken dat op jouw werk gebaseerd is – maar uitsluitend als jij vermeld wordt als maker. Deze voorwaarde zit in alle licenties;
  • Niet-commercieel (NC: Non-Commercial)nc-eu
    Anderen mogen je werk kopiëren, vertonen, distribueren en opvoeren, alsmede materiaal wat op jouw werk gebaseerd is, mits niet voor commerciële doeleinden;
  • GeenAfgeleideWerken (ND: No Derivatives)nd
    Anderen mogen je werk kopiëren, distribueren, vertonen en opvoeren mits het werk in de originele staat blijft. Het is niet toegestaan dat anderen jouw werk gebruiken als basis voor nieuw materiaal;
  • GelijkDelen (SA: Share Alike)sa-1
    Je staat anderen toe om van jouw werk afgeleid materiaal te maken onder de voorwaarde dat zij het onder dezelfde licentie vrijgeven als het originele werk. Deze voorwaarde komt uiteraard nooit samen voor met ‘GeenAfgeleideWerken’.

Op volgorde van meest ruime tot meest beperkende, zijn er dan nog steeds de volgende 6 licenties te onderscheiden. Ze hoeven niet getekend te worden door de maker of een gebruiker maar zijn toe te kennen (en te herkennen) via een logo met symbolen die de bouwblokken van de licentie aangeven.

Wat is er nieuw of anders?
Eén van de belangrijkste verschillen met de versie 3 licenties is dat de CC4 licenties nu universeel zijn. Tot nu toe werden de CC-licenties altijd aangepast aan de nationale wetgevingen. Dit ‘porteren’ gebeurde voor tientallen landen in het juridische taalgebruik voor die specifieke wetgevingen. Met de introductie van de 4.0-licenties zijn er geen ‘lokale’ versies van de licenties meer: er is nu per licentie slechts één, universele versie die begrippen en definities bevat die aansluiten bij de terminologie van de internationale auteursrechtenovereenkomsten. Wel worden de licentieteksten zelf nog vertaald in een groot aantal talen om ze beter leesbaar te maken maar inhoudelijk wordt de terminologie niet gewijzigd.

Daarnaast

  • worden databankrechten onder dezelfde voorwaarden in licentie gegeven als de auteursrechten. In versie 3 deed je als licentiegever afstand van je databankrechten maar in de 4.0-licenties breng je ze ook onder in de licentie;
  • wordt er nu duidelijker geformuleerd dat je als licentiegever afstand doet van je morele rechten, voor zover dat mogelijk is. Sommige persoonlijkheidsrechten behoud je altijd als rechthebbende en daarvan kun je geen afstand doen;
  • wordt een bestaande praktijk van naamsvermelding nu expliciet geaccepteerd in de licentie om te verwijzen naar een aparte pagina (of slide in een Powerpoint) waar de naamsvermelding(en) opgenomen is (zijn) voor de hergebruikte werken;
  • voorzien de 4.0-licenties nu specifiek in de mogelijkheid voor licentiegevers zich te distantiëren van nieuwe werken waar hun content in gebruikt is. In versie 3 kon een licentiegever al aangeven dat zijn of haar naam weggehaald moest worden bij een naamsvermelding bij een bewerking maar in versie 4 is dat uitgebreid. Een licentiegever kan zich nu distantiëren van alle werken waar zijn of haar naam bij vermeld wordt, ongeacht of het oorspronkelijke werk wel of niet bewerkt is;
  • zit er nu een hersteltermijn in de licentie ingebakken bij de ontbindende voorwaarden. In versie 3 werd de licentie permanent ontbonden als er door de licentienemer niet aan de voorwaarden werd voldaan maar in versie 4 is er een termijn van 30 dagen opgenomen waarin de licentienemer alsnog aan de voorwaarden kan voldoen. De licentie wordt dan weer van kracht mits er binnen die termijn van 30 dagen reparaties zijn gedaan;
  • is er sowieso flink aan de leesbaarheid en duidelijkheid gesleuteld van de licentieteksten.

Duizelt het je nu een beetje en heb je geen zin om al die beschrijvingen en licentieteksten te lezen? Dat is niet nodig want ook de ‘licentiekiezer‘ is bijgewerkt en verwijst inmiddels – netjes in het Nederlands – naar de Creative Commons licentie die het beste past bij hoe jij je content wil delen. Je hoeft alleen maar te kiezen of je afgeleide werken van jouw werk wel of niet wilt delen, of je daar nog een voorwaarde van gelijk delen aan wilt verbinden en of anderen jouw werk ook voor commerciële doeleinden mogen gebruiken. De wizard toont je vervolgens meteen de licentie die erbij hoort en geeft je ook de HTML code om de licentie bijvoorbeeld op je eigen website toe te voegen.

creative commons licentie kiezen

En dat ga ik nu ook maar gelijk doen om mijn versie 3 licentie op mijn blog te vervangen door een nieuwe Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationaal licentie. Deel jij ook jouw content met anderen?

#

Pagina 1 of 6123...Laatste »
  • © 2006- 2014 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top