Zoek informatie voor je scriptie via de bibliotheek!

De onderstaande blogpost is geschreven voor, en eerst verschenen op, Scriptiecoach. Ik heb het artikel op 25 december 2012 met terugwerkende kracht ook op Vakblog geplaatst.

In elke fase van je studie, eigenlijk voor elk vak dat je volgt, heb je goede achtergrondinformatie nodig. Het kan zijn dat je wat meer wilt weten over een specifiek onderwerp, misschien dat je iets moet opzoeken dat je ooit wel geleerd hebt maar deels vergeten bent of je hebt die informatie nodig om even zeker te weten dat iets klopt voordat je het in een opdracht schrijft en inlevert.

Even googelen
Veel studenten gebruiken Google hiervoor. Het is gemakkelijk, je kunt dit overal gebruiken en je vindt snel veel informatie. Heel veel informatie. Misschien zelfs wel te veel informatie want hoe weet je welke informatie klopt? Welke informatie betrouwbaar is? Vind je wel echt de informatie die je ook zocht? En hoe weet je dat je alles gevonden hebt wat er te vinden valt?

Nou is Google een perfecte bron om snel feitelijke informatie te vinden. Wat de hoofdstad is van Australie of in welke wetten het intellectuele eigendomsrecht in Nederland geregeld is. Google kijkt zelf ook wel met ingewikkelde algoritmes naar de betrouwbaarheid van een website om te bepalen of de informatie die er op staat ook betrouwbaar is maar het hoofdcriterium voor Google is de populariteit. Hoe vaker er gelinkt wordt naar een site, hoe meer er op geklikt wordt, hoe hoger deze komt te staan bij Google. Dat is heel handig als je snel iets populairs zoekt maar het betekent dat je bij Google niet moet uitgaan van de betrouwbaarheid van informatie. Populaire bronnen zijn heel wat anders dan betrouwbare en gevalideerde bronnen.

Gevalideerde bronnen
Inhoudelijke bronnen die beheerd worden door specialisten, experts en ervaringsdeskundigen in een vakgebied noemen we gevalideerde bronnen. Dit zijn bijna altijd databanken die voor één vakgebied, of zelfs voor een specifiek onderdeel daarvan, alle mogelijke relevante informatie in een pakket aanbieden. In die databanken worden door inhoudelijk deskundigen kenmerken toegekend aan de informatie en de informatie wordt beoordeeld voordat het opgenomen wordt. Op die manier weet je zeker dat je altijd met betrouwbare informatie te maken hebt en dat je -vaak- alles al netjes bij elkaar hebt staan op één plek.

Gevalideerde en betrouwbare bronnen komen in vele soorten en maten. Nederlandstalig en anderstalig. Gigantische grote en complexe bronnen maar ook eenvoudige en afgebakende bronnen. Vrij toegankelijk op het internet en peperdure databanken die achter een inlogcode verstopt zijn. Hoewel elk vakgebied er vaak tientallen heeft zijn het er in totaal vele duizenden en het is dan ook niet eenvoudig om de goede bron, de goede databank, te vinden om je informatie in te zoeken.

De digitale bibliotheek
Gelukkig hoef je niet zelf het kaf van het koren te scheiden maar kun je erop vertrouwen dat de bibliotheek van je onderwijsinstelling al die selectie gemaakt heeft. Bij welke hogeschool of universiteit je ook studeert, via de bibliotheek worden altijd (ook) de digitale bronnen aangeboden die voor jouw studie en vakgebied van toepassing zijn. De bibliotheek maakt een selectie uit de gratis bronnen die beschikbaar zijn en voorziet die meestal ook van een goede omschrijving zodat je ook kunt zien wat je in die bronnen kunt vinden.

Daarnaast neemt de bibliotheek licenties op relevante betaalde databanken zodat deze voor de studenten en medewerkers van de onderwijsinstelling vrij te gebruiken zijn. Dure databanken die voor jou dus gratis te gebruiken zijn. Ook deze worden voorzien van goede beschrijvingen en bijna altijd worden ze ook toegankelijk gemaakt op een manier dat je ze ook vanuit je huis -met je inloggegevens van je instelling- kunt raadplegen. Je hoeft letterlijk nooit een voet in de bibliotheek te zetten om er gebruik van te kunnen maken. Laat het dus niet na om te kijken wat jouw bibliotheek voor jou kan betekenen.

Bijvoorbeeld recht
Eén van de vakgebieden waar gevalideerde bronnen heel belangrijk zijn is de rechtsgeleerdheid. Je zou zelfs kunnen stellen dat het goed en volledig kunnen onderbouwen van uitspraken met relevante informatie de essentie is van de rechtsgeleerdheid. Kennis van de correcte bronnen, actuele uitspraken en jurisprudentie en deze kunnen interpreteren en vertalen naar nieuwe situaties zijn vaardigheden die in de praktijk essentiëel zijn. Logisch dat ze ook belangrijk zijn als je een rechtenscriptie aan het schrijven bent.

Tijdens een rechtenstudie, en helemaal als je een scriptie aan het schrijven bent, zou je dan ook moeten kijken op de website van de bibliotheek van je hogeschool of universiteit. Daar tref je dus een groot aantal bronnen aan die je heel goed kunt gebruiken tijdens je studie of het schrijven van je scriptie. Sterker nog, het zou bijna onmogelijk moeten zijn om dit af te ronden als je nog nooit één of meerdere van deze bronnen gebruikt hebt.

Het aanbod zal per bibliotheek ongetwijfeld iets verschillen maar grote kans dat je toegang hebt tot:

  • EUR-Lex. Een handige bron voor Europese wet- en regelgeving;
  • HeinOnline. Een full-text database met tijdschriften over vooral Amerikaanse wet- en regelgeving;
  • The International Bureau of Fiscal Documentation (IBFD) is een portal die meerdere databanken en digitale tijdschriften aanbiedt mbt internationaal fiscaal recht;
  • Kluwer Navigator.  Hierin vind je ebooks, handboeken, vakliteratuur, (fiscale) wet- en regelgeving, jurisprudentie en alle andere uitgaven die door Kluwer wordt uitgegeven;
  • Legal Intelligence. Deze bron ontsluit alle vrij toegankelijke juridische informatie zoals die van rechtspraak.nl en vele anderen. Vaak worden ook de bronnen van Kluwer en /of de SDU hierin toegankelijk gemaakt door de bibliotheek;
  • LLRX research guide. Een overzicht van juridische bronnen van afzonderlijke landen;
  • Nederlandse Documentatie Fiscaal Recht (NDFR) is ook een portal die bronnen aanbiedt voor het Nederlands fiscaal recht;
  • Portal Internet Law Library (Portill). Een portal met een groot aantal juridische bronnen, primair gericht op het Nederlands recht en secundair op het Europees en internationaal recht. Dit portal wordt bijgehouden door de Erasmus Universiteit Rotterdam, Koninklijke Bibliotheek, Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit Leiden en Universiteit Utrecht;
  • Web of Science (WoS) is een brede databank op vele vakgebieden maar bevat ook wetenschappelijke artikelen op diverse rechtsgebieden;
  • Westlaw. Een grote databank met daarin wet- en regelgeving plus jurisprudentie voor (alle) Engelssprekende landen. Vooral handig om informatie te vinden over wetgeving in Engeland en de Verenigde Staten.

Sommige van de bovenstaande databanken zijn vrij toegankelijk, andere zijn dat niet en wellicht dat je eigen bibliotheek een bepaalde databank niet aanbiedt. Je kunt ook lid worden van de Koninklijke Bibliotheek voor slechts 7,50 euro per jaar en dan heb je ook toegang tot o.a. Kluwer Navigator, NDFR en Web of Science.

Als je zelf interessante bronnen gevonden hebt die nog niet in het eerdergenoemde lijstje staan, laat het dan weten in de comments en dan vul ik het lijstje aan.

#

Het wordt nu echt tijd voor 1 digitale referentiebibliotheek

Het idee is al heel oud eigenlijk. Daar waar je bibliotheken met fysieke locaties zo decentraal mogelijk, zo dicht bij je klanten als maar mogelijk is, wilt organiseren is het omgekeerde het geval bij een digitale bibliotheek. Er zijn nauwelijks redenen te bedenken waarom je grote, algemene, veelgebruikte digitale informatiebronnen in elk dorpje, in elke gemeente en in elke provincie zou moeten aanbieden. Een logische invulling van een digitale bibliotheek is dat je dat centraal, landelijk, regelt en dat alle mensen laagdrempelig toegang krijgen middels bijvoorbeeld een abonnementsconstructie.

Hoewel ik nu ongetwijfeld de complexe werkelijkheid onacceptabel vereenvoudig meen ik toch wel te mogen concluderen dat de (openbare) bibliotheeksector, overheden en de leveranciers van die digitale informatiebronnen elkaar nu al vele jaren in een virtuele houdgreep geklemd houden. Leveranciers die zoeken naar voor hun acceptabele verdienmodellen en de bibliotheeksector & overheden die niet als 1 gezamenlijke partij tot zaken kunnen komen. Je kunt wel de zaken landelijk willen regelen maar bitter feit is dat de potjes met geld onlosmakelijk vermengd zijn met lokale en regionale belangen. Die belangen blijken niet verenigd te kunnen worden met de potjes geld er nog aan vast. Resultaat is dat in een tijdperk waar zoveel goede, kwalititatieve en soms zelfs essentiële digitale informatiebronnen bestaan, de bibliotheken daar nog steeds een ondergeschikte rol in spelen om die ook aan het grote publiek beschikbaar te kunnen maken.

Onderwijs- en onderzoeksbibliotheken
Voor onderwijs en onderzoek is het niet veel anders. Ook daar lagen 10 jaar geleden al plannen om -vergelijkbaar met enkele andere landen in Europa waar zoiets al bestond- te komen tot een nationale digitale bibliotheek voor het onderwijs. Een stuk of tien van de meestgebruikte databanken voor het hoger onderwijs waarvoor een landelijke licentie afgesloten zou kunnen worden. Waarom zou elke onderwijs- en onderzoeksbibliotheek die zelf afsluiten en aanbieden terwijl iedereen gebruik maakt van precies dezelfde content?

Ook dit plan kwam nooit tot een concrete uitwerking. Meestgebruikt wil niet zeggen dat iedereen er gebruik van maakt en centraal bekostigen van landelijke licenties vereiste dat er ook één centrale partij zou moeten zijn om zowel de belangen als een deel van de budgetten te behartigen. Die was er niet en het laat zich niet aanzien dat die er ooit gaat komen ook.

Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan
Ook al was een nette en formele oplossing te prefereren geweest, zoals het de afgelopen jaren gegaan is bij -in ieder geval- de HBO bibliotheken is ook geen houdbare situatie meer. Met nauwelijks stijgende (en veelal juist krimpende) budgetten zijn de HBO-bibliotheken niet meer in staat om een volwaardig en adequaat aanbod beschikbaar te stellen aan al hun onderwijsgebruikers. Kostbare algemene databanken met veel inhoud die wel goed gebruikt worden maar niet echt een rechtstreekse link hebben met het onderwijs. Kostbare (vak)specifieke databanken die eigenlijk door te weinig mensen gebruikt worden om de gemaakte kosten te rechtvaardigen. En daardoor eigenlijk verhullen dat die vakinformatie ook best geld mag kosten als je er gebruik van wilt/moet maken.

Dus moet je keuzes maken.

De keuze om alleen die digitale informatiebronnen breed aan te bieden die ook toegevoegde waarde hebben voor het onderwijs. De keuze om met je gebruikers afspraken te maken hoe ze informatiebronnen kunnen gebruiken die niet door een bibliotheek aangeboden kunnen worden. De keuze om met je leveranciers afspraken te maken om precies dat dan mogelijk te maken. Maar ook de keuze om die dure algemene databanken niet meer aan te bieden. Ook al bevatten ze veel content over veel onderwerpen. En worden ze goed gebruikt.

Daar zou je als bibliotheek moeten kunnen doorverwijzen naar een centrale, landelijke, digitale bibliotheek. Eentje waar je precies die digitale achtergrondinformatie zou moeten kunnen raadplegen. Zodat je als decentrale bibliotheek je kunt focussen op het gericht aanbieden van digitale informatie waar expliciete vraag en behoefte aan is.

De Koninklijke Bibliotheek
Het bijzondere is dat zo’n landelijke digitale bibliotheek al bestaat natuurlijk. De Koninklijke Bibliotheek fungeert als nationale bibliotheek en zowel de openbare bibliotheeksector, via het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB), als de onderwijs- en onderzoeksbibliotheken zien in de KB de perfecte partner voor die ene Digitale Bibliotheek. De Koninklijke Bibliotheek biedt al jaren de mogelijkheid aan om voor een laag bedrag lid te worden waarbij gebruik gemaakt kan worden van zowel de fysieke als de digitale collecties.

In die digitale collectie worden al vele databanken aangeboden die HBO bibliotheken bijvoorbeeld ook aanbieden. Die overlap is niet vreemd gezien de missie van de KB en de daaruit voortvloeiende doelstelling om een rol te spelen in de informatievoorziening voor het hoger onderwijs. Als je studeert aan een hoger onderwijs instelling, dan krijg je zelfs 50% korting op het lidmaatschap.

En als je als student voor de prijs van zo’n drie biertjes in een kroeg een jaar lang toegang kunt krijgen tot veel van dezelfde databanken die onderwijsbibliotheken zelf ook aanbieden, dan mag je toch concluderen dat je sommige keuzes als bibliotheek toch heel gemakkelijk kunt maken? Waarom je halve budget spenderen aan databanken die je klanten elders veel goedkoper zelf kunnen regelen? Waarom zoveel energie steken in alles zelf willen aanbieden en bekostigen terwijl je best weet dat je dat het volledig onmogelijk en onbetaalbaar is?

Die ene digitale referentiebibliotheek is er al lang. Nu moeten we nog durven door te verwijzen.

@ foto: dorena-wm via photopin cc

#

Ebook Library via de Koninklijke Bibliotheek: mag het een ebookje meer zijn?

Soms kom je de meest interessante ontwikkelingen op de meest ingetogen plekken tegen. Zo ook zondagavond toen ik via een tweet werd verwezen naar de nieuwspagina van de Koninklijke Bibliotheek:

17 februari 2012De Koninklijke Bibliotheek biedt haar leden sinds kort meer dan 180.000 internationale wetenschappelijke e-books aan via het platform EBook Library. Samen met duizenden abonnementen op gerenommeerde internationale e-tijdschriften vormen ze het nieuwe, digitale hart van onze context- en referentiecollectie.

Na vorige week nog geconstateerd te hebben dat het met ebooks in hogeschoolbibliotheken niet erg wilde vlotten was ik wel meteen erg benieuwd wat deze collectie van maar liefst ruim 180.000 ebooks zou inhouden. Iets verder bij het nieuws stond vermeld dat het voornamelijk [gaat] om Engelstalige boeken op het gebied van de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen maar daar leek het me wel een erg grote collectie van dan. Nu ben ik zelf ook lid van de KB dus dat kon ik zelf eenvoudig gaan controleren.

Na inloggen kom je in -wat ik aanneem- de reguliere Ebook Library interface. Er is een eenvoudig zoekvenster waarin je meteen een Quick Search kunt doen, kunt bladeren door de categorieën, full text kunt zoeken en geavanceerd kunt zoeken.

Bij de categorieën wordt het meteen duidelijk dat er aanzienlijk meer in zit dan alleen de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen. Managementboeken vormen zelfs de grootste categorie met bijna 40.000 ebooks maar ook de kunsten en onderwijs (beide ca. 10.000 ebooks), informatica (ruim 9.000 ebooks) tot de kleinste categorie mijnbouwkunde met 50 ebooks zijn vertegenwoordigd in de totaallijst van zo’n 50 categorieën.

Ebooks kunnen vervolgens online bekeken worden of gedownload. Bij de laatste wordt standaard een ‘uitleentermijn’ van 7 dagen geselecteerd en is er de keuze om het ebook in PDF of ePub formaat te downloaden.Een groene knop geeft aan dat het boek nog beschikbaar is waarbij ik aanneem dat dit beperkt is door het aantal licenties dat, in dit geval de KB, heeft afgenomen. Er is bij de titels niet te vinden hoeveel licenties, hoeveel exemplaren dus, beschikbaar zijn in totaal maar ook na het downloaden van een exemplaar bleef bij mij de knop groen.

Voor beide formaten is Adobe Digital Editions vereist met een eigen Adobe ID want het is de DRM die de termijn van 7 dagen afdwingt. De download opent daarna dan ook op de pc in Adobe Digital Editions en is dan zonder problemen te lezen, op je ereader te zetten (mits je ePub hebt gekozen als formaat) en desgewenst ook in Calibre op te nemen. Wil je het op je tablet of telefoon lezen, hou er dan rekening mee dat je een ereading app moet gebruiken die Adobe DRM ondersteunt zoals Bluefire Reader op iOS of Aldiko op Android.

Ik heb de proef op de som genomen en twee boeken geleend/gedownload. Eentje over Indesign 5 en één over Adobe Acrobat X en dat verliep allemaal vlot. Binnen enkele minuten stonden beide in Adobe Digital Editions en daarna in een aparte bibliotheek in Calibre.

Op je Bookshelf is vervolgens meteen te zien welke ebooks je geleend hebt en wanneer ze weer ‘retour’ moeten. Oftewel wanneer de boeken onleesbaar worden.

In plaats van alles te downloaden/lenen kun je ook eenvoudig gevonden ebooks in een eigen collectie bewaren om later online te lezen of te downloaden. Dit is even wat minder intuïtief doordat je wel bij elke titel de optie hebt om deze aan te vinken en te bewaren in een collectie maar deze standaard leeg is. De truc is om boven in het menu My Collections te selecteren en in het paneel dat uitschuift vervolgens de covers van de ebooks erin te slepen. Het werkt uitstekend als je het eenmaal door hebt.

Met alle discussies over en problemen rondom een landelijk ebookplatform voor openbare bibliotheken is het verrassend dat voor wetenschappelijke ebooks eigenlijk met weinig ophef een landelijk ebookplatform is ontstaan. Het is dan wel het platform van Ebook Library maar met een aanbod van meer dan 181.000 ebooks in 50 onderwerpsgebieden zorgt de KB wel voor een mooi aanbod. Het is misschien niet de ultieme collectie wetenschappelijke ebooks -daarvoor moeten er ook echt meer dan de huidige 500 Nederlandstalige ebooks bij komen- maar het is zeker wel een goed begin.

Bibliothecarissen tegen DRM

Elke goede zaak heeft een krachtig herkenbaar beeld nodig. Voor het steunen van de Readers’ Bill of Rights for Digital Books is dat niet anders en dus zegt die ene afbeelding meer dan alle tekst hieronder. Weg met DRM in bibliotheken

Readers’ Bill of Rights for Digital Books
We have constructed the Readers’ Bill of Rights for Digital Books as a set of guidelines that can be consulted when purchasing a digital book, a collection of electronic books, or an ebook reading device. We especially hope it will be useful for those who purchase said items for permanent library collections.

As readers of traditional print materials, we are already guaranteed all of these rights–and we should not be denied them due to the medium in which we are reading.

The Readers’ Bill of Rights for Digital Books:
1. Ability to retain, archive and transfer purchased materials
2. Ability to create a paper copy of the item in its entirety
3. Digital Books should be in an open format (e.g. you could read on a computer, not just a device)
4. Choice of hardware to access books (e.g. in 3 years when your device has broken, you can still read your book on other hardware)
5. Reader information will remain private (what, when and how we read will not be stored, sold or marketed)

@afbeelding Nina Paley Creative Commons licentie

De digitale bibliotheek voor iedereen

Toen ik afgelopen zaterdag een tweet voorbij zag komen van @digibieb die zijn jaarabonnement bij de KB verlengd had, werd ik ook weer herinnerd aan dit puntje op mijn todo-lijst. Al jaren is er de mogelijkheid om een abonnement/pas te nemen bij de Koninklijke Bibliotheek en zo ook (thuis)toegang te krijgen tot de digitale collectie. Het was me kennelijk ook weer ontglipt want als je al werkt bij een (hogeschool)bibliotheek, dan heb je natuurlijk al toegang tot een groot aantal digitale bestanden.

Maar goed, ik las de tweet en besloot niet langer te treuzelen. Ik was sowieso wel benieuwd welke bronnen en databanken uberhaupt in de digitale collectie van de KB zaten en daar is dan maar 1 manier om achter te komen. Op de inschrijfpagina kun je, volledig online, de gehele inschrijving, identificatie (via DigiD) en betaling (van 15 euro) afhandelen, waarna je onmiddellijk met je lidmaatschapsnummer en wachtwoord aan de slag kan. En dat is precies wat ik deed.

Nieuwsgierig logde ik in, waarna je op een eenvoudige maar zeer functioneel zoekscherm kunt zoeken binnen o.a. de KB catalogus. Alle overige digitale bestanden zijn ook keurig toegankelijk via zowel een pulldown menu als een A-to-Z lijst waarbij je ook informatie over het bestand kunt vinden, alsmede de mogelijkheid om individuele bestanden toe te voegen aan je eigen te doorzoeken selectie. Handig! Het aanbod is aanzienlijk groter dan ik gedacht had met notabene toegang tot enerzijds een aantal fulltext bronnen waar ik ook via werk bij kan maar anderzijds ook (veel) bibliografische en fulltext bestanden waar ik nog geen toegang toe had.


Voor een luttel bedrag van 15 euro per jaar kan dus werkelijk iedereen toegang krijgen tot een uitgebreide digitale bibliotheek. Het sterkt wel weer mijn mening dat we, als hogeschoolbibliotheek, ook niet meer moeten pogen een uitgebreide en exclusieve digitale collectie aan te bieden aan onze klanten maar meer moeten sturen op de persoonlijke bibliotheek van die klant. De digitale bibliotheek van de KB mag daar dan niet in ontbreken lijkt me.

Overigens kun je zelfs nog korting krijgen op die 15 euro, zoals collega @irmavanhouts me een kwartier nadat ik het abonnement had afgesloten via Twitter liet weten. Studenten van MBO en HBO krijgen 50% korting terwijl medewerkers van universiteits- en hogeschoolbibliotheken zelfs een gratis abonnement kunnen krijgen. Nou ja, in elk geval kost het verlengen me dan niks volgend jaar hoop ik.

Disintermediation versus de persoonlijke bibliotheek

In twee blogposts heeft collega Jo Han Khouw uitgebreid het fenomeen disintermediation beschreven vanuit de context van de Amazoogle bibliotheek. Eén artikel ging vooral over de rol van federated search en discovery oplossingen terwijl de recente blogpost in ging op de rol van de informatie-intermediairs.

Hoewel ik mezelf zeker kan vinden in beide blogposts, mis ik toch een ontwikkeling die ik veel meer koppel aan het fenomeen disintermediation en dat is dat onze klanten en gebruikers steeds meer (in staat zijn) hun eigen persoonlijke bibliotheek (op te) bouwen. Natuurlijk niet alleen de zeer goed gevulde boekenkast thuis maar vooral de eigen digitale persoonlijke bibliotheek.

De grootste verandering mijns inziens voor bibliotheken is hoe de toegankelijkheid tot informatie is geëvolueerd. In de jaren 80 en 90 had ik zelf alleen maar toegang tot informatie via een bibliotheek in de buurt en deze deed, zeer klantvriendelijk, haar uiterste best om me daarin van dienst te zijn. De verregaande digitalisering van informatie heeft in de jaren erna weliswaar grote impact gehad op bibliotheken maar werd en wordt vooral in het perspectief geplaatst van hoe men zelf de collectie aanbiedt. Databanken, repositories, federated search en nu discovery tools zijn leidend in de aanpak van bibliotheken. Sturen op het verhogen van het gebruiksgemak richting de Amazoogle bibliotheek en op maat opties zijn nodige en essentiele ontwikkelingen geworden.

Maar informatieleveranciers zijn zelf een andere kant nu aan het opgaan. Google Books, Google Scholar, Open Access publicaties, Open Courseware, video/beeld/tekst met Creative Commons licenties enz. Allemaal gratis bronnen waar eindgebruikers zelf toegang (thuis) tot hebben, ook al is het zeker zo dat ze hun weg er lang nog niet altijd in kunnen/willen vinden en de informatievaardighedentrainingen/mediawijsheid trajecten zijn hier dan ook mede op toegespitst.

Ik denk alleen dat ze nog niet ver genoeg gaan.

Nu met de opkomst van persoonlijke mobiele apparaten, zoals de iPad en het hele scala aan Android tablets wat volgend jaar over ons uitgestort gaat worden, krijgt ook de persoonlijke digitale bibliotheek een compleet nieuwe impuls. Leveranciers van betaalde content, traditioneel ook de aanleverende partij voor de bibliotheekcollecties, zien hun kans schoon met de meer gesloten distributiemodellen waarin ze hun informatiediensten rechtstreeks kunnen aanbieden aan de eindgebruikers, inclusief de kosten daar gelijk neer te leggen. Kranten, tijdschriften en ebooks worden via deze gesloten systemen persoonlijk aangeboden op persoonlijke mobiele apparaten en de reden & noodzaak om hiervoor nog naar een bibliotheek te gaan zal minder en minder worden. Natuurlijk, de bibliotheek heeft een veel breder aanbod dan wat nu direct toegankelijk is voor eindgebruikers en zal ook een plek houden voor hen die niet kunnen en willen betalen, maar dat brede aanbod zal ook lastiger te handhaven worden. Waarom zou straks een databank leverancier, of een toeleverancier van ebooks, nog een licentie voor een bibliotheek willen afsluiten als deze dat veel efficienter en winstgevender rechtstreeks kan afzetten bij de doelgroep? Er zijn al diverse voorbeelden waarin educatieve uitgevers hun aanbod specifiek voor opleidingen en studenten inrichten in het hoger onderwijs en waar de bibliotheek, vanuit de rol van collectie aanbod, geen rol in speelt.

Een trend die zich voort gaat zetten.

Bibliotheken, en informatie intermediairs, zouden zich ook moeten gaan richten op het faciliteren van die persoonlijke bibliotheek. De klant die met een iPad naar binnen loopt heeft nog steeds dezelfde informatievraag als voorheen, maar het hoeft niet perse met het eigen aanbod opgelost te worden. There’s an app for that, zou Apple zeggen en ik zie geen reden waarom de bibliotheek hier niet in mee kan denken. Help die klant met het opbouwen van zijn of haar persoonlijke bibliotheek, verwijs zeker nog naar bronnen die in je eigen collectie staat maar kijk ook naar open access bronnen en content die vooral ook direct, en op maat, wordt aangeboden door leveranciers naar die eindgebruiker waar je zelf als bibliotheek niet eens toegang tot hebt.

Dan pas ben je echt een informatie intermediar.

@Foto via blog.shelfari

De Digitale Bibliotheek om vast te houden

Ik had het gemist maar kennelijk ziet uitgever Essentials (je weet wel, van het blad Intellectueel Kapitaal en een bulk publicaties van/voor de NVB) wel heil in een nieuwe vakblad voor informatieprofessionals in Nederland en Vlaanderen.

Ik haal even het persbericht aan:

Rotterdam, 23 december 2009 – Met ingang van maart 2009 gaat uitgeverij Essentials van start met Digitale Bibliotheek, een nieuw vakblad gericht op bibliotheekprofessionals in Nederland en Vlaanderen.

Digitale Bibliotheek is bestemd voor professionals werkzaam in openbare bibliotheken, bedrijfs- en instellingsbibliotheken, medische, juridische en museumbibliotheken en bibliotheken in voortgezet en hoger onderwijs. Het blad behandelt onderwerpen als de inzet van web 2.0 en gaming binnen de bibliotheek; de inzet van open access; auteursrecht; digitale leer- en werkplatformen; opbouw en beheer van digitale collecties en relevante technieken en methoden op deze gebieden. In Digitale Bibliotheek zullen ook artikelen geplaatst worden afkomstig uit de internationale vakpers. Het eerste nummer zal verschijnen medio maart 2009. Voor dat jaar staan 7 nummers gepland in combinatie met een internationaal georiënteerd bibliotheekportal.

Een gat in de markt denk ik voor de gemiddelde bibliotheekcollega! We volgen immers niet allemaal een batterij aan weblogs (waarom ook alweer niet?)

Pagina 1 of 212
  • © 2006- 2014 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top