Tweetweekoverzicht week 42 2015: Taal en Open Access, Krantenbank Zeeland, ECL in de Auteurswet, Google Books, DRM in JPG’s, Netflix, VerhalenBieb, Feedly Pro en BBC iPlayer

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaan vijf taaltijdschriften over op Open Access, gaat de Krantenbank Zeeland weer open, zal extended collective licensing (ECL) onderdeel worden van de Auteurswet (en hoopt Creative Commons dat dit juist niet in Amerika gaat gebeuren), is het digitaliseren en aanbieden van Google Books ook in hoger beroep toegestaan in Amerika, wordt er nu gesproken om DRM toe te voegen aan het JPEG bestandsformaat, is het delen van je Netflix wachtwoord piraterij, stopte de VerhalenBieb per 1 januari 2016, heeft Feedly inmiddels 60.000 betalende gebruikers en blokkeert BBC iPlayer nu iedereen die via een UK VPN server probeert te kijken.

Vijf taaltijdschriften gaan Open Access publiceren

Vijf internationale wetenschappelijke taaltijdschriften houden het voor gezien bij hun commerciële uitgevers en stappen over op Open Access publiceren via de nieuwe website LingOA.  Een groeiende groep taalwetenschappers wil dat de toegankelijkheid van wetenschappelijke resultaten minder afhankelijk wordt van te dure commerciële uitgevers en nemen daarom deze stap.

Interessant detail is dat er ook titels bij zitten die op dit moment bij Elsevier zitten en waar de Nederlandse universiteiten nu al geruime tijd – zonder resultaat – mee onderhandelen om tot een systeem te komen waar de universiteiten betalen voor het open access publiceren in plaats van voor gigantisch dure abonnementen. Hoewel er geen rechtstreekse link is tussen beide ontwikkelingen, is het wel een bevestiging dat laagdrempelige toegang tot wetenschappelijke artikelen steeds belangrijker wordt en dat wetenschappers daar ook zelf het initiatief in willen nemen.

Krantenbank Zeeland weer open na auteursrechtenconflict

Bij de digitalisering van cultureel erfgoed lopen archieven en bibliotheken regelmatig tegen auteursrechtproblemen aan. Zo ook de ZB (Zeeuwse Bibliotheek) met hun Krantenbank, Tijdschriftenbank en Beeldbank Zeeland waar een geschil over de auteursrechten op duizenden artikelen van de Zeeuwse schrijver Hans Warren uiteindelijk leidde tot het op slot gaan voor het publiek van alle hierboven genoemde databanken.

De auteursrechtenproblematiek in het algemeen is inmiddels opgelost dankzij een overeenkomst met auteursrechtenorganisaties Lira (teksten) en Pictoright (foto’s) waarmee de risico’s van potentiële claims worden afgekocht. Dat wil niet zeggen dat het geschil met de erfgenaam van Warren hiermee is opgelost (het is maar de vraag of de artikelen in kwestie onderdeel blijven van de Krantenbank) maar op korte termijn kan de Krantenbank in elk geval weer geopend worden voor het publiek.

Extended collective licensing wordt vastgelegd in de Auteurswet

Het kabinet heeft afgelopen week ook besloten om de bevoegdheden van collectieve beheersorganisaties (cbo’s) als Lira en Pictoright uit te breiden teneinde afspraken – zoals die met de ZB – breder te kunnen maken met (o.a.) alle erfgoedinstellingen. Ik hoopte al dat dit zou gebeuren en denk dat het een goede ontwikkeling is om praktischer om te (kunnen) gaan met het auteursrecht bij digitaliseringsprojecten.

Middels dit soort collectieve afspraken kunnen cbo’s licenties afgeven aan erfgoedinstellingen die ook gelden voor rechthebbenden die zelf niet bij de cbo’s aangesloten zijn. Dit vermindert de risico’s op auteursrechtproblemen aanzienlijk en verruimt de mogelijkheden voor bibliotheken en erfgoedinstellingen om hun collecties te digitaliseren. Binnenkort ga ik met een artikel uitgebreider in op deze nieuwe regeling die vanaf volgend jaar verankerd zal worden in de Auteurswet.

Overigens verscheen er vorige week toevallig ook een artikel van Creative Commons over gebruiks- en auteursrecht bij digitaliseringsprojecten van erfgoedinstellingen in Amerika.

Hierin wordt juist betoogd om niet over te gaan op ECL met het, mijns inziens terechte, argument dat een dergelijke regeling alle werken zou moeten uitsluiten die al vrijelijk beschikbaar zijn gemaakt door de auteur. En het lijkt er op dat dit niet gaat gebeuren in Amerika. Daarnaast – en dat is een fundamenteel verschil met de situatie in Europa – kent het Amerikaanse auteursrecht de mogelijkheid van fair use dat in de praktijk een veel krachtiger middel is bij het digitaliseren (en online beschikbaar maken) van teksten en foto’s. Het is interessant om te zien hoe de verdere ontwikkelingen rondom ECL in zowel Nederland als Amerika zullen verlopen want ze zullen een enorme impact op de toekomst van digitaliseringsprojecten hebben.

De Google Books digitale bibliotheek levert ook in hoger beroep geen auteursrechtinbreuk op

Over fair use gesproken … afgelopen vrijdag, 16 oktober, sprak de rechter zich in hoger beroep (eindelijk) uit over de langslepende rechtszaak tussen de Author Guild en Google over het digitaliseren en de wijze van aanbieden van miljoenen boeken in Google Books. In 2013 was de rechter van mening dat dit toegestaan was onder het fair use beginsel en twee jaar later handhaaft de rechter dit dus in het hoger beroep dat door de Author Guild was aangespannen. Google test volgens de uitspraak wel de grenzen van wat je binnen fair use mag doen maar blijft uiteindelijk binnen die grenzen. Het is nu de vraag of de Author Guild (en een aantal individuele rechthebbenden) de laatste stap richting de Supreme Court gaat ondernemen of accepteert dat na ruim 7 jaar de strijd uitgestreden is.

Komende week volgt een overzicht van de lange voorgeschiedenis van dit geschil tussen rechthebbenden en Google.

DRM in JPG’s?

Digital Rights Management (DRM) zit al op vele plekken waar je het als consument liever niet zou zien (ebooks, muziek, games enz) maar de Joint Photographic Expert Group – die de afspraken rondom het bestandsformaat JPEG beheren – heeft het plan opgepakt om DRM toe te voegen aan dit populaire formaat voor foto’s en afbeeldingen. Dit zou er voor moeten zorgen dat rechthebbenden de mogelijkheid krijgen om te voorkomen dat (hun) foto’s bijv. geupload worden naar Twitter, Facebook of Pinterest.

Als je denk dat dit best een aardig idee is, dan zou je het artikel van de Electronic Frontier Foundation eens kunnen lezen inclusief de presentatie (PDF) die ze aan de Joint Photographic Expert Group gegeven hebben over waarom dit zonder enige twijfel een waardeloos idee is. Heb je daar geen zin in dan kan ik je wijzen op wat alle DRM varianten op ebooks, muziek en games nu al met elkaar gemeen hebben en wat dan straks ook voor al je jpg’s zou kunnen gaan gebeuren: het maakt het onmogelijk om de werken voor eigen oefening, studie en gebruik te kopiëren of te backuppen. En voor de goede orde, dat is een privilege waar je recht op hebt conform de uitzondering die in de Auteurswet gemaakt is. Laten we serieus hopen dat het gezonde verstand hier gaat zegevieren en dat we straks niet in de situatie belanden waarbij je online verkregen foto’s bijv. niet meer kunt backuppen in een cloudopslagdienst.

Delen van je Netflix wachtwoord

Recentelijk kondigde Netflix een prijsstijging aan voor nieuwe abonnees – die inmiddels ook in Nederland van kracht is – waardoor je voor het standaardabonnement (HD kwaliteit en 2 gelijktijdige kijkers) €9.99 betaalt. Het oude maandelijkse tarief van €7,99 blijft van kracht voor de huidige abonnees maar is ook het tarief voor het basisabonnement waarbij je met slechts 1 gelijktijdige kijker in SD kwaliteit naar de films en tv series op Netflix kunt kijken.

In een artikel op The Next Web wordt gespeculeerd of dit ook te maken kan hebben met het veelvuldige delen van het Netflix account buiten je eigen huishouden. Volgens een studie kijkt 11% van de Netflix gebruikers met een gedeeld account en zou met dit nieuwe prijsmodel een stimulans ontstaan om het goedkopere abonnement te nemen waarbij het delen simpelweg niet praktisch is.

Natuurlijk is er ook wel een onderzoek te vinden over hoeveel geld de industrie misloopt door het delen van wachtwoorden van betaalde video- (en muziek)diensten maar dat mag je met een flink pak zout nemen. Hoewel het technisch piraterij is – het gaat expliciet in tegen de gebruiksvoorwaarden van dit soort diensten – zou Netflix simpelweg fors minder abonnees hebben als ze tegen alle vormen van gebruik zouden gaan optreden die in de eigen voorwaarden niet toegestaan zijn. De realiteit is dat, net zoals vroeger (?) met kranten, een abonnement eerder overwogen wordt als de kosten gedeeld kunnen worden, juist als het gebruik incidenteel is. En kun je zeker niet verwachten dat als dit onmogelijk gemaakt wordt, iedereen dan toch maar zelf een abonnement neemt.

Nee, het delen van je account en wachtwoord is dan misschien formeel een vorm van piraterij maar je hoeft niet bang te zijn dat je daar mee in de problemen gaat komen.

VerhalenBieb stopt eind 2015

In februari 2015 werd de VerhalenBieb-app van de Bibliotheek gelanceerd. Deze app startte met 20 verhalen in de categorieën: humor, spanning, drama en biografie. Iedere maand kwam er een nieuw verhaal bij van bekende en minder bekende auteurs voor volwassenen van zo’n 6.000 woorden, die in 15 tot 20 minuten te lezen zijn. De KB meldt nu echter dat de app niet het beoogde succes blijkt te zijn met ruim 6.000 geregistreerde gebruikers en eindigt deze pilot nu per 31 december 2015. Het lijkt er op dat de verhalen zelf wel beschikbaar zullen komen in één van de andere apps van de Bibliotheek dus wellicht kan er dan een groter publiek gevonden worden. Zeker als dat in de Bibliotheek app komt die voor het lezen van de (geleende) ebooks ontwikkeld is.

Feedly heeft 60.000 betalende Pro gebruikers

RSS is nog lang niet dood en de populariteit van Feedly laat dit ook goed zien. Feedly heeft miljoenen gebruikers die gratis gebruik maken van de dienst maar inmiddels ook 60.000 Feedly Pro gebruikers die betalen voor de extra functionaliteiten zoals een betere zoekfunctie en het kunnen delen van collecties met RSS-feeds. Die betalende gebruikers financieren ook de ontwikkeling van weer nieuwe functionaliteiten en Feedly kondigde afgelopen week aan met o.a. een nieuwe iOS app bezig te zijn en, belangrijker, met de mogelijkheid om feeds te kunnen filteren.

Hier wacht ik al geruime tijd op omdat het dan mogelijk wordt om binnen feeds alerts op te gaan zetten op basis van trefwoorden en andere voorgedefinieerde zoektermen. Een (hopelijk aanzienlijk) betere manier dan Google Alerts of Talkwalker om gericht aan informatie te komen over specifieke onderwerpen. En eentje waar ik als Pro gebruiker niet op kan wachten om uit te proberen.

BBC iPlayer blokkeert kijkers via VPN diensten

Hoewel de entertainmentindustrie al lange tijd probeert om Netflix zo ver te krijgen dat het (betalende) abonnees blokkeert die met behulp van een VPN dienst uit een ander land naar Netflix Amerika willen kijken, onderneemt Netflix bewust daar geen actie op. In Engeland heeft nu echter de BBC met hun iPlayer dienst (zeg maar de uitzending gemist) wel besloten om de digitale grenzen dicht te gooien. Kijkers die buiten Engeland met behulp van een UK VPN server willen kijken krijgen nu ook de melding dat ze fysiek in Engeland zelf moeten zijn.

De BBC blokkeert nu actief alle bekende VPN servers die de talloze VPN diensten in Engeland hebben staan, inclusief de twee diensten waar ik een abonnement op heb. Dat de BBC nu VPN diensten blokkeert is niet zo zeer een probleem voor mij (ik heb ooit 1 keer iets gekeken op iPlayer dus ach) maar wel voor alle Britten die een VPN dienst gebruiken om veiliger te internetten en natuurlijk de Britten die buiten de landsgrenzen graag naar BBC programma’s kijken. Ook al erkent de BBC dat legitieme kijkers ook getroffen worden door deze maatregel, ze is niet van plan om hier uitzonderingen voor te gaan maken. Het zal me benieuwen of VPN diensten een manier weten te vinden om deze blokkade door de BBC te omzeilen.

#

Tweetweekoverzicht week 40 2015: Brits radio-archief, downloadverbod, DRM en Windows 10, AdBlock Plus, einde van een octrooi-oorlog, Achmea en foto’s van NASA

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht wil de British Library een nationaal radio-archief maken, wil de filmindustrie geld zien van de overheid omdat het downloadverbod niet gehandhaafd wordt, levert DRM op games met Windows 10 wederom/alsnog problemen op, verliest een Duitse uitgever wederom een rechtszaak tegen een adblocker, maken Microsoft en Google een einde aan hun octrooi-oorlog, krijg je korting bij Achmea in ruil voor je privacy en plaatst NASA meer dan 8400 foto’s van de Apollo missies in het publiek domein op Flickr.

Een nationaal radio-archief voor de Britten?

Radio is niet een heel populair medium meer met de opkomst van alle alternatieven maar nog steeds een unieke manier voor historici en onderzoekers om een (tijds)beeld te krijgen waar over gesproken en nagedacht werd. Tenminste, dat vindt de British Library die weliswaar honderdduizenden uren Britse radio-uitzendingen in hun collectie hebben zitten maar ook constateert dat op dit moment 92% van alle Britse uitzendingen niet gearchiveerd wordt.

Reden genoeg om met een preserveringsproject ‘Save our Sounds‘ te komen om zowel de bestaande historische collectie als toekomstige radio-uitzendingen veilig te stellen voor het publiek, onderwijs en onderzoek. Een prachtig initiatief wat mij betreft!

Filmindustrie wil miljoenen zien van de overheid

In april 2014 gold – van de 1 op de andere dag – in Nederland een downloadverbod toen het Europese Hof van Justitie oordeelde dat de thuiskopieheffing geen rechtvaardiging was om het downloaden van illegaal materiaal toe te staan. Omdat zelfs Big Brother overheid moeilijk bij elke consument kan gaan controleren of het gedownloade uit legale of illegale bron afkomstig is, wordt er in Nederland effectief een gedoogbeleid gevoerd waarbij rechthebbenden (en partijen als BREIN) zelf grootschalig misbruik moet opsporen.

Dat het praktisch gezien onmogelijk is om het downloaden van films te voorkomen weerhoudt Sekam, de vereniging van onafhankelijke Nederlandse tv- en filmproducenten, er niet van om te becijferen dat het illegaal downloaden van films de sector jaarlijks 78 miljoen euro zou kosten en de mening te poneren dat de overheid nalatig is geweest in het handhaven van het downloadverbod. De Nederlandse filmproducenten wilen daarom een schadeclaim indienen bij de overheid voor het mislopen van inklomsten en roepen op om het vervolgen van consumenten niet uit te sluiten.

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft de claim schijnbaar al afgewezen en het is lastig om te zien wie er, behalve de filmindustrie zelf natuurlijk, voorstander van is om de verliezen te compenseren die (me dunkt) echt niet alleen veroorzaakt worden door downloaders. De aanname dat elke illegaal gedownloade en bekeken film in een andere situatie had geleid tot een aankoop of verhuur heb ik altijd onzin gevonden en als je de cijfers ziet van het Netflix gebruik en de mogelijkheden om via Videoland, iTunes en Google Play Movies goedkoop recente films digitaal te huren, dan ben ik er van overtuigd dat het illegaal downloaden van films afgenomen moet zijn de laatste twee jaar. Zonder dat je daarvoor consumenten voor de rechter moet gaan slepen waarbij het bijna onmogelijk is om definitief aan te tonen dat deze ook verantwoordelijk is voor een individuele download.

DRM op gekochte games levert met Windows 10 nog steeds problemen op

Lang voordat ik met mijn kruistocht begon tegen DRM op ebooks maakte ik al kennis met DRM op een heel ander medium. Dat is zelfs de hele reden waarom ik zo’n ongelofelijke hekel aan DRM heb gekregen. PC games hebben van oudsher al allerlei ‘beveiligingen’ gehad die het lastig(er) moesten maken om ze illegaal te kopieren. Het was toegegeven ook een serieus probleem dat al begon in het tijdperk van floppies toen iedereen spelletjes van elkaar kopieerde. Leveranciers bouwden verwijzingen naar de handleiding in de spellen waardoor je niet verder kon spelen tenzij je wist wat het derde woord van de vijfde regel op pagina 12 van de handleiding was.

Met de opkomst van cd’s en dvd’s schakelden leveranciers over naar technische oplossingen van een verplichte cd check tijdens het spel en allerlei (enge) trucjes die het spel koppelde aan goed verborgen aanpassingen in Windows. Die laatste technieken, met name SecuROM en Safedisc, grepen zo diep in je besturingssysteem dat het vaak grote problemen opleverde om je legaal aangeschafte pc games aan de praat te krijgen. Problemen die je niet had als je een illegale versie downloadde maar de ironie hoe DRM het probleem verergerde dat het zou moeten oplossen laat ik even voor wat het is. Na 2008 stapte de industrie gelukkig grotendeels af van deze irritante DRM (hoewel er tot de dag van vandaag nog steeds verschrikkelijke varianten zijn die me weerhouden van het kopen van pc games. Ik kijk naar jullie, Ubisoft!)

Met Windows 10 wil Microsoft behalve een beter ook vooral een veiliger besturingssysteem bieden en één van de maatregelen die het genomen heeft is het blokkeren van software die zo diep in Windows aanpassingen kan maken. Zoals (oudere versies van) antivirussoftware en jawel, de SecuROM en Safedisc DRM op games. Heb je dus spellen met deze DRM technieken in je verzameling zitten? Dan kun je ze niet meer spelen op Windows 10 en ben je aangewezen op een zgn crack of het opnieuw aanschaffen van een downloadversie bij bijv. GOG waar deze DRM ontbreekt. Het zou de leveranciers van al die games sieren als ze alsnog zelf een oplossing boden voor alle klanten die vandaag de dag nog steeds die games willen spelen maar die kans lijkt me bijzonder klein.

Axel Springer verliest rechtszaak tegen AdBlock Plus

Drie keer is scheepsrecht, moet de Duitse uitgever Axel Springer gedacht hebben toen ze een rechtszaak aanspanden tegen AdBlock Plus, een adblocker die advertenties blokkeert op o.a. de krantensites van Axel Springer. Al eerder probeerden RTL en een andere grote Duitse uitgever het ook al bij de rechtbank maar wederom wees de rechter de bezwaren van de hand. Deze vond adblockers niet in strijd met concurrentiewetgeving en het auteursrecht.

Ik heb de uitspraak van deze zaak er niet bij gezocht maar kwam de afgelopen weken op diverse sites argumenten tegen van sitebeheerders waar ik gewoon kippenvel van kreeg. Zo beweerde één site dat het tonen en verplicht bekijken van advertenties onderdeel was van het (auteurs)recht van de auteurs omdat zij de voorwaarden van het openbaren van hun artikelen mochten bepalen. Met het blokkeren van advertenties zouden consumenten inbreuk maken op dat auteursrecht. Ik heb meteen de hele site op mijn blacklist gezet met het plechtige voornemen daar nooit meer een artikel op te lezen, ook al zouden ze me geld toegeven.

Nee, adblockers zijn er nu eenmaal en ze gaan overduidelijk niet weg.

Google en Microsoft begraven de geoctrooieerde strijdbijl

Vorig jaar augustus maakten Samsung en Apple al een einde aan de jarenlange strijd in de rechtszaal waarbij ze elkaar het leven flink zuur maakten met een assortiment aan octrooien waar de ander dan wel (of niet) inbreuk op maakten. Afgelopen week deden Microsoft en Google hetzelfde en kwam er een einde aan 20 lopende rechtszaken over o.a. mobiele telefoons en de videoweergave van de Xbox waar Google een octrooi voor had.

Ik verheug me er nu al op om niet elke week berichten te lezen over de zoveelste rechtszaak waarin octrooien de hoofdrol spelen.

Privacy is zo duur geworden dat je het kunt verkopen aan Achmea

Afgelopen week maakte Achmea bekend dat je in sommige gevallen minder premie hoeft te betalen als je als klant akkoord gaat met het verzamelen van bepaalde data over jou. Daar zie je bijna een wervende kop voor je met ‘Wacht niet tot bedrijven jouw data aan anderen verkopen, verkoop het zelf!’ Wat Achmea er precies mee voor ogen heeft vertelt het niet maar je hebt weinig fantasie nodig om je een model voor te stellen waarbij een verzekeringsmaatschappij een premiestructuur bedenkt afhankelijk van je leeftijd, gezondheid, levensstijl, locatie enz. Het is nu al zo dat premies in verschillende delen van het land onderling verschillen omdat de door maatschappijen genomen risico’s nu eenmaal verschillen per regio en dan is het makkelijk voor te stelen hoe ze dat model nog verder willen verfijnen.

Dat het zorgwekkend is dat je jezelf in (risico)categorieën laat plaatsen door je verzekeringsmaatschappij gegevens over je te laten verzamelen is al erg genoeg, maar in het artikel van Bits of Freedom wordt terecht geconstateert dat het ook nog eens betekent dat je ook anderen omgevraagd in die hokjes dwingt. Hopelijk ziet het College Bescherming Persoonsgegevens in dat je soms personen moet beschermen tegen zichzelf om de persoonsgegevens van ons allen te kunnen beschermen. En beseffen Achmea klanten de consequenties van dit soort keuzes die ze voorgelegd krijgen.

NASA zet meer dan 8400 foto’s van de Apollo missies op Flickr

Behalve alle benodigde essentiële apparatuur heeft NASA ook (Hasselblad) camera’s meegegeven aan de astronauten en afgelopen week heeft NASA maar liefst 8400 foto’s in hoge resolutie op Flickr gezet van de vele Apollo missies die ze de afgelopen jaren gedaan hebben. Adembenemende foto’s van shuttles die in een baan om de Aarde vliegen en natuurlijk duizenden foto’s op de maan zelf. Zo te zien zijn alle foto’s door NASA in het publiek domein geplaatst en kunnen dus vrijelijk gebruikt worden.

Een fantastisch initiatief van NASA en een ongelofelijk mooie bijdrage aan het culturele erfgoed van ons allemaal! Een kleine selectie heb ik hieronder gezet als afsluiting van dit weekoverzicht.

AS07-3-1550

 

AS17-152-23275
AS16-117-18825

 

AS16-117-18801

#

Tweetweekoverzicht week 18 2015: Betalen voor audioboeken, Blendle, tweets in Google, nog vier jaar een vaste boekenprijs, Tom Kabinet en het einde van Grooveshark

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht wordt de Luisterbieb-app een beetje uitgekleed, gaat het goed met Blendle, verwijdert uitgeverij 2000AD de DRM van alle titels, kun je (ergens) in mei tweets terugvinden in Google, is de Wet op de vaste boekenprijs met vier jaar verlengd door de Tweede Kamer, meldt Tom Kabinet een collectieve boycot bij de ACM (en begint terloops een boekenclub voor tweedehands ebooks) en is het alsnog over en uit voor Grooveshark.

Audio- of luisterboeken in de Luisterbieb-app en Storytel

In april 2013 kwam de Bibliotheek met de Luisterbieb-app (voor iOS en Android) waarmee je gratis naar luisterboeken kunt, eh, luisteren. Daar zaten (en zitten) ook diverse Nederlandstalige toptitels tussen zoals Het Diner van Herman Koch, Toen ik je zag van Isa Hoes en Stoner van John Williams. Dat werd mogelijk gemaakt door uitgeverij Rubinstein die het leeuwendeel van de luisterboeken leverde aan de Luisterbieb en die dat kennelijk als een promotie zag voor de overige uitgaven. Luisterboeken zijn in Nederland toch altijd een kleine niche gebleven heb ik het idee.

In Zweden zijn audio- of luisterboeken veel populairder en heeft het bedrijf Storytel daar op in weten te spelen met een groot aanbod. Zoals Storytel enkele weken geleden vertelde op de inct.formatie hebben ze de markt zien groeien en zijn de ‘narrators’ – die de boeken inspreken – inmiddels net zo bekend als de oorspronkelijke auteurs. Het bedrijf is inmiddels ook in Nederland actief, heeft een Spotify-model gelanceerd voor onbeperkt luisteren naar audioboeken voor 14,90 per maand en zijn met een reclamecampagne met billboards op de Nederlandse stations begonnen.

Voor de Nederlandstalige titels hebben ze dus de titels overgenomen van uitgeverij Rubinstein. En aangezien het zakelijk niet heel erg slim is om je titels in een gratis Luisterbieb-app te laten zitten terwijl je abonnementen probeert te verkopen, verdwijnen ze dus uit de Luisterbieb.

Nou ben ik wel heel benieuwd of audioboeken ook gaan aanslaan in Nederland. In de zin dat mensen ook bereid zijn om bijna 15 euro per maand te gaan betalen terwijl ik niet het idee heb dat een grote groep mensen elke maand de gratis Luisterbieb-app gebruikten. Wel ben ik nu zelf nieuwsgierig geworden naar het aanbod van zowel de Luisterbieb, Storytel als het (Amerikaanse) Scribd dus wie weet ga ik dat eens uitproberen.

Eén jaar Blendle

Op 28 april 2014 lanceerde de digitale kiosk Blendle waar gebruikers losse artikelen uit kranten en tijdschriften kunnen kopen. Precies één jaar later was het tijd om de balans op te maken en meldde Blendle dat ze inmiddels 260.000 geregistreerde gebruikers hebben waarvan er 57.000 ook echt actief zijn. Over de precieze definitie van actief gaat Blendle verder niet in maar je mag aannemen dat het om gebruikers gaat die minstens 1x hun saldo hebben opgehoogd in dat jaar. Verder groeit het aantal gebruikers nog steeds met gemiddeld 20.000 per maand en zijn inmiddels ook internationale bladen als The Wall Street Journal en The Economist toegevoegd aan het Blendle-assortiment.

Mijn eigen evaluatie van 1 jaar Blendle zou zijn dat het aanbod inderdaad goed toegenomen is, de site zelf steeds beter en functioneler wordt maar dat de gemiddelde prijs per artikel ook erg stevig is toegenomen. Dit komt vooral door de (langere) artikelen uit tijdschriften maar die kosten je al snel 79 of 89 cent en dan is een tientje tegoed er ook snel doorheen. Oh ja en je kunt nog steeds niet je NRC (next) abonnement koppelen aan Blendle. Ook al is dat Blendle niet aan te rekenen.

Uitgever (van comics en graphic novels) 2000AD is nu volledig DRM-vrij

Uitgever 2000AD is bekend van de gelijknamige uitgave die al sinds 1977 Britse schrijvers en tekenaars een platform biedt om hun comics te publiceren. De Judge Dredd verhalen zijn daar het meest bekende voorbeeld van. De webshop lanceerde in 2005 en daar kon je altijd al de comics en bundles digitaal kopen zonder DRM maar dat was in contrast met de Android en iOS apps waar je wel vastzat aan DRM.

Dat laatste is inmiddels losgelaten en door het koppelen van de verschillende login-systemen is het nu mogelijk om alle titels vrij van DRM te kunnen downloaden uit de webshop. Ongeacht waar en wanneer je ze gekocht hebt. Een mooie ontwikkeling die hopelijk ook ooit nog eens gevolgd gaat worden door Marvel Comics en DC. De mogelijkheid om DRM-vrije exemplaren te downloaden is voor mij zeker een belangrijke overweging bij het kopen van comics.

In mei komen alle tweets in Google erbij

Het was vorig jaar al aangekondigd door Twitter dat Google weer toegang zou krijgen tot alle publieke tweets voor indexering en opname in de zoekmachine. Google had die toegang al eerder in tussen 2009 en 2011 maar de overeenkomst werd niet verlengd en dus zijn nu slechts een klein deel van alle tweets terug te vinden via Google.

Dat wil Twitter, ondanks eerdere bedenkingen, graag anders zien en zet daarom hun zogenaamde ‘firehose’ – waar als een brandslang onder hoge druk miljoenen tweets per dag uit komen – open voor Google. Vanuit het idee om meer nieuwe geregistreerde gebruikers en verkeer te krijgen. En daar aan te gaan verdienen natuurlijk.

Deze maand moet dat dan eindelijk allemaal gaan gebeuren en kun je behalve op Twitter.com straks ook tweets terugzoeken in Google.

Nog vier jaar de Wet op de vaste boekenprijs

De Tweede Kamer stemde afgelopen week over de ingebrachte moties bij de behandeling van de tweede evaluatie van de Wet op de vaste boekenprijs. Twee moties werden verworpen terwijl er één aangenomen werd over de verruiming van de combinatieverkoop. De laatste zou het mogelijk/makkelijker moeten maken om een vaste prijs vast te stellen voor de combinatie van een papieren boek met een ebook of bijbehorende app.

De kamer stemde ook in om de Wvbp met nog eens vier jaar te verlengen maar doet dat wel onder de voorwaarden die al door de minister waren aangegeven, zoals het verplicht inzichtelijk maken van het functioneren en bestaansrecht van de wet, en het oprichten van een Kennis- en Innovatiecentrum door de boekenbranche waarin ook daadwerkelijk geïnnoveerd dient te gaan worden. Ik schreef daar al uitgebreid over in februari van dit jaar, inclusief dat ik nogal skeptisch ben over de haalbaarheid ervan.

Tom Kabinet meldt een boycot door VBK, Lannoo/Meulenhoff en WPG bij de ACM

Dat Tom Kabinet wel impact heeft gehad op de boekenbranche zal duidelijk zijn. Al twee keer stond Tom Kabinet voor de rechter tegenover het Nederlands Uitgeversverbond die op zijn zachtst gezegd niet blij zijn met de marktplaats voor tweedehands ebooks. De laatste keer oordeelde de rechter dat het handelen in tweedehands ebooks weliswaar toegestaan is maar dat de maatregelen van Tom Kabinet om het verkopen van illegale exemplaren te kort schoten. Iets dat ik zelf ook al geconstateerd had.

Tom Kabinet nam vervolgens geen halve maatregelen en verwijderde ongeveer het complete aanbod van de site. Daarna besloten ze om zelf nieuwe ebooks te gaan verkopen die daarna weer tweedehands verhandeld konden worden op de site. Immers, als ze zelf het originele ebook verkopen, dan weten ze 100% zeker dat het om legale exemplaren gaat.

In februari 2015 opende de vernieuwde ebookshop van Tom Kabinet de deuren en kon je daar alle ebooks kopen zoals je ze ook bij Amazon, Bol of ebook.nl kunt kopen. Tenminste, dat was de bedoeling. Ik kocht zelf meteen een ebook op 19 februari maar die bleek niet te kunnen worden gedownload. Al snel werd duidelijk dat de drie grootste uitgeefconcerns in Nederland (VBK, Lannoo/Meulenhoff en WPG) de levering van hun titels te blokkeren richting Tom Kabinet.

Er zal ongetwijfeld overleg hebben plaatsgevonden tussen Tom Kabinet en de uitgevers maar zonder resultaat want afgelopen week stapte Tom Kabinet naar de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om een klacht in te dienen. Volgens TK hebben de drie uitgeefconcerns onderlinge afspraken gemaakt om de ebookshop te boycotten en aangezien alle Nederlandse ebooktitels door het CB aan bijna 200 retailers geleverd worden zonder dergelijke restricties, lijkt me dat geen onredelijke conclusie.

Terwijl de ACM deze klacht behandelt gooit Tom Kabinet nog wat extra olie op het vuur het over een andere boeg: de site is begonnen met een boekenclub waarbij ze lezers oproepen om (8000) legale ebooks te doneren in ruil voor een lidmaatschap dat leden in staat stelt die titels voor €1,75 tweedehands te kopen.

Ironischerwijs kunnen mensen hun oude ebooks alleen doneren middels het doorgeven van de downloadlinks in de webshops van alle andere retailers. Hiermee omzeilt Tom Kabinet de discussie over het uploaden van illegale exemplaren en komt men dus alsnog aan de titels van de tegensputterende uitgeverijen.

Grooveshark verliest de strijd met de platenmaatschappijen en stopt ermee

Na bijna 10 jaar is het doek dan toch gevallen voor Grooveshark. Enkele weken geleden introduceerde Grooveshark nog een abonnementsmodel maar was het tegelijkertijd nog steeds verwikkeld in diverse juridische procedures die door de Amerikaanse platenmaatschappijen waren gestart in 2011.

In die rechtszaak gaf de rechter recentelijk de jury de optie om de maximale boete van 150.000 dollar per inbreukmakend nummer op te gaan leggen. Aangezien er ruim 5000 nummers genoemd waren in de aanklacht zou dat wellicht op 750 miljoen aan schadevergoeding zijn uitgekomen. Daar wilde Grooveshark niet op wachten en zijn ze akkoord gegaan met een schikkingsvoorstel. Dat voorstel komt neer op het sluiten van de site, het verwijderen van alle muzieknummers en het overdragen van de domeinnaam, apps en patenten aan de platenmaatschappijen. En natuurlijk met een “schuldbekentenis” op de Grooveshark site waarin aangegeven wordt dat ze het verkeerd aangepakt hebben al die jaren en hun gebruikers doorverwijzen naar legale opties zoals Spotify en Google Play Music.

Grooveshark has jumped the shark.

#

Tweetweekoverzicht week 15 2015: Sony DRM, verdienen aan online muziek, Kobo Glo HD, Star Wars, Oyster, Bing Images en LinkedIn die Lynda.com koopt

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht is er sprake van nieuwe ebook DRM (boeh!), weten we hoeveel muziek een artiest moet verkopen online om het minimum loon te verdienen, kunnen we straks de Kobo Glo HD kopen, kun je nu al de 6 Star Wars films op je favoriete digitale platform kopen, vinden Europese ministers dat ebooks onder het lage btw-tarief moeten vallen, kun je bij streaming ebookdienst Oyster nu ook ebooks kopen en via Bing Images juist gelicenseerde foto’s. Oh, en LinkedIn koopt de online trainingsite Lynda.com

Sony introduceert nieuwe DRM voor ebooks

Sony doet zelf nog maar weinig met ebooks en ereaders – het bedrijf trok zich vorig jaar bijna helemaal terug uit die industrie – maar het houdt zich nog wel degelijk bezig met technieken die digitale content moeten beschermen tegen mogelijk misbruik. Eén van deze technieken is het URMS (User Rights Management System) dat Sony ontwikkeld heeft. Dat is een uitgebreide DRM techniek voor ebooks die – vanzelfsprekend niet de mogelijkheden van de gebruiker centraal stelt maar – de businessmodellen van contentleveranciers moet versterken. Met URMS zou het mogelijk moeten zijn om ebooks uit te lenen, cadeau te geven en zelfs tweedehands door te verkopen mocht Pasen en Pinksteren toch nog ooit op 1 dag vallen.

Het feit dat Sony een nieuwe DRM systematiek ontwikkeld heeft zegt verder nog weinig want op 1 Frans bedrijf na is er nog geen platform of leverancier die dit ook voornemens is te gaan gebruiken. Alle huidige ebookleveranciers, of ze nou ebooks verkopen of uitlenen, hebben hun keuzes al gemaakt en met alle problemen die er de afgelopen jaren zijn geweest – hoe moeilijker je het mensen maakt met DRM hoe minder je verkoopt of uitleent – is het niet aannemelijk dat er snel overgestapt zal gaan worden. Dat gezegd hebbende lijkt URMS veel extra mogelijkheden te bevatten voor met name het uitlenen van ebooks, zoals meer variatie in uitleentermijnen en de optie om te verlengen, dus wie weet komt er op het gebied van uitlenen ooit nog eens een einde aan de Adobe DRM.

Hoeveel kan je verdienen met je muziek online?

Dat je als gemiddelde artiest ook vroeger niet snel rijk werd van je muziek toen LP’s en cd’s de norm waren, zal geen nieuws zijn maar hoe zit dat eigenlijk tegenwoordig met al die streaming muziekdiensten? Datajournalist David McCandless zocht alle cijfers bij elkaar en vergeleek de mogelijkheden die artiesten hebben om online muziek te verkopen met de streaming muziekdiensten. In een uitgebreide infographic valt te lezen hoeveel exemplaren ze per dienst moeten verkopen – en hoe vaak een nummer gestreamd moet worden – om het Amerikaanse minimumsalaris van 1260 dollar per maand te verdienen.

Dat begint met zelf gedistribueerde cd’s waar ze er 105 per maand van moeten verkopen tot de 11364 losse downloads die per maand verkocht moeten via Amazon, iTunes of Google Play. En van 43.726 gestreamd worden bij Beats tot de ruim 1 miljoen maandelijkse streams die bij Spotify hiervoor nodig zijn. Wil je als artiest alleen maar via YouTube, dan past de visuele weergave niet eens meer in de infographic: 4,5 miljoen keer per maand is aan een zeer klein groepje artiesten voorbehouden vermoed ik.

Kobo komt met de concurrent voor de Kindle Voyage: de Kobo Glo HD

De eerste van de twee verwachte nieuwe ereaders van Kobo blijkt niet een nieuwe Aura te zijn (zoals ik dacht) maar een opvolger van de Glo: de Glo HD. Deze ereader zet Kobo in de markt om – vooral in Amerika en in de landen waar Amazon actief is – te concurreren met het paradepaardje van Amazon, de Kindle Voyage. Maar dan voor een aanzienlijk lagere prijs.

De Glo HD is een 6″ ereader waarvan het scherm niet, zoals bij het Aura model, overloopt in de rand maar ‘ouderwets’ in de ereader ligt. De Kindle Voyage is ondanks de hoge prijs een verkoopsucces voor Amazon en dat zal zeker een rol gespeeld hebben in de keuze (en haast) om een vergelijkbaar model uit te brengen voor een lagere prijs. De basisspecificaties lijken enorm op die van de Voyage: het Carta e-ink scherm heeft een HD resolutie van 1448×1072 (bijna identiek aan het scherm van de Aura H2O dat een 6,8″ Carta e-ink scherm heeft), beschikt ook over 4GB intern geheugen voor je ebooks en is natuurlijk voorzien van schermverlichting.

Kobo heeft er echter ook voor gekozen om voor het eerst, net als de Kindles, geen SD kaartlezer in te bouwen en je zult het dus met die 4GB interne opslag moeten doen. De prijs is er dus echter wel naar want voor de Kindle Voyage zul je bijna 200 euro moeten neertellen terwijl de Kobo Glo HD voor 129,99 euro verkrijgbaar zal zijn vanaf 1 juni in Nederland.

Star Wars digitaal op je tablet, telefoon of tv

Afgelopen vrijdag, 10 april, was het dan zo ver. De zes Star Wars films zijn nu ook digitaal te koop via bijna alle grote videodiensten. Even los van de vraag of je wel of niet fan bent van de (eerste drie) films, is de beschikbaarheid van juist deze films op een “nieuw” medium altijd een interessante peilstok geweest in het vaststellen of dat medium ook echt doorgebroken is. Van de videobanden, de laserdisc editie tot de dvd en bluraybox markeerde de uitgifte van de Star Wars film wel dat er voldoende markt en bestaansrecht voor dat medium was. Al was het maar om fans dezelfde films 10x te laten aanschaffen in hun leven natuurlijk.

Deze keer kun je terecht bij je favoriete videodienst (bij iTunes, Google Play en Xbox Video zag ik ze staan in ieder geval) om nu al die eerder gekochte banden en schijfjes in de kast te kunnen laten staan. En op het apparaat van je keuze opnieuw te gaan kijken naar Star Wars.

Europese ministers vragen om verlaging van het btw-tarief van ebooks

Vorige maand bepaalde het Europese Hof van Justitie dat onder de huidige wetgeving ebooks definitief niet onder het lagere btw-tarief mogen vallen. De ministers van Cultuur van Duitsland, Frankrijk, Italië en Polen (vier landen waar wel het lager tarief werd gehanteerd) hebben nu de Europese Commissie verzocht om de wetgeving aan te passen op dit punt zodat boeken en ebooks onder hetzelfde tarief komen te vallen.

Nou is de wetgeving – een richtlijn uit 2006 – sowieso wel aan vernieuwing toe, vindt ook de Europese Commissie zelf, maar is het onduidelijk of hier ook concrete plannen voor bestaan. Per januari 2015 voerde de EC al nieuwe btw-wetgeving in dat stelt dat bij de aankoop van digitale goederen (waaronder ebooks) het btw-tarief geldt van het land waarin de koper zich bevindt en niet meer het land waar de verkoper (juridisch) in gevestigd is. Dat leidt nu voornamelijk tot grote problemen voor kleinere ondernemers die over de landsgrenzen hun goederen leveren en nu gedwongen worden dit met de belastingdiensten van al die andere landen te gaan regelen. Ook al vallen ebooks en papieren boeken onder hetzelfde tarief, de btw-tarieven zelf verschillen van land tot land in Europa. Enfin, dit probleem is overduidelijk nog niet opgelost voorlopig.

Bij Oyster kun je nu de ebooks kopen die niet in je abonnement zitten

Ebookdienst Oyster is 1 van de bekendste abonnementsdiensten waar je voor een vast bedrag per maand ‘onbeperkt’ kunt lezen via één van hun apps. Ze richten zich alleen op de Amerikaanse markt – in tegenstelling tot Scribd – maar Oyster is nu wel met een interessante nieuwe optie gekomen. Sinds vorige week fungeert Oyster namelijk ook als ebookwinkel waarbij het mogelijk is om enerzijds ebooks te kopen die ook in hun Unlimited abonnement zitten (zodat je de toegang behoudt, ook al zeg je je abonnement op) en anderzijds om de ebooks aan te kunnen bieden die uitgevers *niet* in het Oyster abonnementsmodel willen plaatsen.

Beide opties zijn interessant, ook al is het feitelijk niets nieuws. Er zijn voldoende grote online ebookwinkels te vinden en bij muziekdienst Google Play Music All Access kun je ook nummers en cd’s kopen die onder hun abonnement al beschikbaar zijn. Ook bij Bliyoo van Bruna is het (straks) mogelijk om ebooks en tijdschriften te kopen die niet onder het Bliyoo abonnement vallen.

Het idee om een ‘one stop shop’ aan te bieden ligt natuurlijk voor de hand maar het legt wel de nadruk op de (ontbrekende) toegevoegde waarde van het abonnementsaanbod versus de titels waar je voor moet betalen bij een dergelijke dienst. Het is te vergelijken denk ik met het oorspronkelijke plan van de openbare bibliotheken om naast het gratis aanbod van ebooks met een pakket recentere titels te komen waarvoor wel betaald moet worden. Of Oyster nieuwe klanten binnenhaalt dankzij deze optie (wat het plan natuurlijk is) of juist moeite gaat krijgen uit te leggen aan bestaande klanten waarom ze de titels moeten kopen die zij willen lezen, dat zal de tijd moeten leren. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat bijvoorbeeld Netflix hier niet over nagedacht heeft en er zal echt wel een reden zijn dat we geen recente films via Netflix kunnen kopen die buiten hun pakket vallen.

Gelicenseerde foto’s kopen van Getty via Bing Images?

Dat bedrijven als Getty Images, die het gebruiksrecht op foto’s verkoopt aan afnemers, niet blij zijn met bloggers en site-eigenaren die zonder toestemming ‘hun’ foto’s gebruiken is niet heel vreemd. En ook al gaat het inmiddels wat minder agressief, Getty Images schuwt weinig middelen om zowel andere bedrijven die verwijzen naar die foto’s, als eindgebruikers ervan te wijzen op die fout. Inclusief rekeningen en rechtszaken.

Bovenaan het lijstje van bedrijven staan Google en Microsoft die met hun zoekmachines beide de mogelijkheid bieden om foto’s te vinden op het internet. Daar kan Getty Images juridisch weinig tegen doen tenzij ze actief zelf bepaalde foto’s gaan benadrukken. Dat is precies wat Microsoft deed met hun widget voor Bing Images waar een selectie van foto’s in te zien was. Met o.a. foto’s die in de portfolio van Getty Images zitten. Getty Images daagde Microsoft voor de rechter in september vorig jaar waarna Microsoft de widget verwijderde.

Kennelijk zijn beide partijen toch wat nader tot elkaar gekomen want ze gaan nu samenwerken om gebruikers via Bing Images te attenderen op het aanbod van Getty Images, waar dan natuurlijk wel voor betaald dient te worden. Oftewel, Bing Images gaat ook deels dienst doen als een stockfotosite. Waarbij ik me afvraag of mensen die via Bing Images of Google Images zoeken per definitie niet op zoek zijn naar foto’s waar ze voor moeten betalen maar dat kan cynisme aan mijn kant zijn natuurlijk.

LinkedIn koopt online trainingsite Lynda.com

LinkedIn wil meer zijn dan alleen maar de plek waar jij je CV en vaardigheden presenteert naar anderen toe. Waarom dan geen rol spelen in het opdoen van die vaardigheden die nodig zijn in je vakgebied of voor die nieuwe potentiële werkgever, moeten ze gedacht hebben. En als je vervolgens toch nog 1,5 miljard dollar op een bankrekening hebt staan dan koop je dus de trainingsite Lynda.com. Lynda.com is 1 van de bekendste – zo niet *de* bekendste – sites waar je honderdduizenden professioneel gemaakte tutorials over vele honderden onderwerpen kunt kopen. Straks klik je op 1 van de vaardigheden in een LinkedIn profiel en kun je waarschijnlijk ook meteen zelf een online cursus gaan volgen om die vaardigheid aan je eigen profiel toe te voegen.

#

Tweetweekoverzicht: Over de cao-hbo, btw en ebooks, boekenbundels, DRM en bibliotheekopleidingen

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over de cao-hbo, gebruiken van een naamsvermelding, btw, boek en ebook bundels, Nature, Facebook en ben ik somber over de bibliotheekwetenschap en -opleidingen in Nederland.

Nieuwe cao voor het hbo

Het is eigenlijk alleen maar nuttig nieuws als je in het hbo werkzaam bent maar er is dus een nieuwe cao. Die is niet alleen interessant omdat er een loonstijging van 3% in afgesproken is maar vooral omdat de WOW (werktijden oudere werknemer) regeling afgeschaft is en vervangen wordt door een nieuwe regeling duurzame inzetbaarheid die voor alle medewerkers in het hoger beroepsonderwijs geldt, aangevuld met een ‘werktijdvermindering senioren’ die per 1 januari 2015 ingaat. De cao geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 oktober 2014 en loopt tot 1 april 2016. De volledige tekst is nog niet beschikbaar maar zal binnenkort op de site van de Vereniging Hogescholen komen te staan.

Hoe moet je een naamsvermelding doen?

Als je werken opnieuw gebruikt conform een overeenkomst of Creative Commons licentie, dan is één van de voorwaarden die je bijna altijd aantreft (het is verplicht bij *alle* CC-licenties bijvoorbeeld) dat je aan naamsvermelding moet doen. Zodat een ander kan zien wie de oorspronkelijke maker van dat werk is. Hoe je een naamsvermelding het beste kunt doen verschilt per medium (op een website doe je dat anders dan in een fysiek artikel en dat gaat ook anders in een Powerpoint-presentatie) maar dat je te alle tijde wel die naamsvermelding *ergens* moet toepassen werd door een rechtbank in Duitsland bevestigd. Als je een – in dit geval – foto zelfstandig kunt bekijken op een site, dan moest de naamsvermelding zichtbaar zijn in de foto zelf of in de url van de foto. Daar schrokken bloggers in Duitsland met name van want het is duidelijk dat bijna niemand dat op deze manier doet.

In hoger beroep paste het Hof gelukkig de gezond-verstand-clausule toe en specificeerde dat als iemand een afbeelding opent in een nieuw tabblad, of downloadt, dit een technische bijwerking is en dat het geen verplichting geeft naar de oorspronkelijke maker om zijn of haar naam in de foto zelf te verwerken. Ook omdat dit in veel gevallen zelf ingaat tegen de voorwaarden want bij fotostock sites en de CC-licenties met een ‘geen afgeleide werken’ component is het niet toegestaan de foto op enige manier te bewerken. Oftewel, zolang je maar op de plek waar een werk gebruikt wordt de naamsvermelding plaatst voldoe je aan de voorwaarden.

Nieuwe btw-wetgeving en de impact op de prijzen van ebooks

Op 1 januari 2015 is het zo ver. Dan wordt in Europa nieuwe wetgeving van kracht die bedoeld is om de onderlinge (grote) verschillen in btw-wetgeving van Europese landen te egaliseren. Vorig jaar schreef ik hier al over in het kader van ebooks aangezien het btw-tarief op ebooks ook enorm verschilt en dat het de reden is waarom grote partijen als Amazon, Apple en Kobo bijvoorbeeld in Luxemburg gevestigd zijn. Op die manier hoeven zij namelijk maar 3% btw te rekenen op de verkoop van ebooks. In plaats van de 21% die in Nederland geldt om maar even aan te geven hoe groot dat verschil is.

Op 1 januari veranderen de btw percentages niet maar wordt het wet dat een verkoper niet het btw percentage moet rekenen van het land waarin de verkoper gevestigd is, maar het btw percentage van het land waarin de koper zich bevindt. Daarmee verdwijnt het voordeel dat de grote bedrijven hebben door zich in landen te vestigen met een laag btw percentage. Vervelend bij-effect is dat de prijzen van (Engelstalige) ebooks waarschijnlijk in bijna alle landen van Europa gaan stijgen hierdoor. Hoe dit precies gaat uitpakken en of de soep inderdaad ook zo heet gegeten gaat worden valt nog te bezien maar ik kom er in toekomstige blogposts uitgebreid op terug en de impact van de nieuwe btw-wetgeving is ook het onderwerp van de volgende Recht op informatie (voor 2015-1 nummer).

Combinatie van boek, ebook en luisterboek voor 1 prijs

Drie voor de prijs van één. Het klinkt zo logisch en dat is het wat mij betreft ook. Koop een boek en krijg het ebook (en luisterboek) erbij. Of koop een ebook en krijg stevige korting op het papieren exemplaar want waarom moet je twee keer betalen voor hetzelfde werk? Alleen maar omdat het op een ander medium geplaatst is.

De reden dat #nognooitvertoond in de tweet staat is dat het allemaal niet zo logisch en vanzelfsprekend is in de praktijk. In Nederland geldt de Wet op de vaste boekenprijs en hoewel die niet van toepassing is op (de prijs van) ebooks, kan een bundeling van een extra ebook en luisterboek wel degelijk impact hebben op de prijs van een boek aangezien het niet aannemelijk is dat die gratis geleverd gaan worden.

Een ebook kopen en dan het papieren boek met korting kopen is simpelweg niet mogelijk door de Wet op de vaste boekenprijs. Een boek kopen en daar 100% gratis een ebook bijkrijgen is wel degelijk mogelijk maar de gemiddelde uitgever wil daar niet aan (hoewel het volgens mij wel gedaan is/wordt door Van Duuren Media). In Nederland wordt toegezien op de uitvoering van de Wet op de vaste boekenprijs door het Commissariaat voor de Media en moeten uitgevers daar zowel hun vaste boekenprijs als combinatieprijzen aan doorgeven.

Zo’n combinatieprijs (van boek, ebook en luisterboek) mag maar maximaal 6 maanden duren en kan slechts 1x per jaar aangevraagd worden. In dit geval heeft uitgeverij Augustus dus een combinatieprijs aangevraagd voor de verkoop van drie edities van ‘Ik kom terug’ van Adriaan van Dis. Je kunt gewoon het boek kopen voor €19,99 of, tot 31 december 2014, voor €25 alle drie de versies waarbij je dan even moet beseffen dat je in feite nog steeds 5 euro betaalt voor het ebook (en luisterboek samen). Wat mij betreft nog lang niet het scenario waar ik van droom aangezien de relatief hoge prijs van het papieren boek allesbepalend is in de combinatieprijs maar het is toegegeven een mooi begin. Hopelijk gaan we vanaf volgend jaar vaker dit soort bundelingen zien waarbij dan de vaste prijs van alleen het papieren boek wat lager komt te liggen of het ebook ook echt permanent gratis erbij gaat worden geleverd. In beide gevallen verhoogt het de ervaren waarde van wat je voor je geld krijgt.

Getty Images en de TROS

Naar aanleiding van drie foto’s die omroeporganisatie TROS (ooit) op haar website had geplaatst steggelen Getty Images en de TROS al enige jaren met elkaar over de vermeende vergoeding die daarvoor betaald had moeten worden. Getty Images wilde een forfaitaire vergoeding van drie keer het reguliere tarief plus een schuldverklaring op de website terwijl de TROS dat onredelijk en bezwarend vond. Getty Images verbood vervolgens het gebruik van hun gehele collectie foto’s door de TROS op straffe van een dwangsom.

De rechter moest er aan te pas komen en concludeerde dat Getty Images dit niet mag doen. Ook een licentievergoeding van 3 keer het reguliere tarief en een rectificatie op de site ging de rechter te ver. Het in Nederland min of meer gebruikelijke [uit jurisprudentie van eerdere soortgelijke zaken] schadevergoedingstarief van 1,25 keer het oorspronkelijke tarief, dat ook door de TROS werd voorgesteld, wordt door de rechter overgenomen en Getty Images komt er daarmee karig af. Al met al een voorbeeld van hoe stockfotosites nog steeds proberen het onderste uit de kan te halen terwijl dat niet (altijd) realistisch is.

Nature laat de dure betaalmuur zakken maar brengt het DRM geschut in stelling

Eén van de meest vooraanstaande tijdschriften waarin wetenschappelijk gepubliceerd wordt, Nature, kondigde aan dat het voor abonnees mogelijk zou worden om artikelen te delen met anderen (niet-abonnees). Daar zitten (vanzelfsprekend durf ik wel te zeggen) wel beperkingen aan want die gedeelde artikelen kunnen dan niet gekopieerd, geprint of gedownload worden tenzij er alsnog betaald wordt.

Hoewel dat door de uitgever gebracht wordt als een prachtig initiatief voor de verdere verspreiding van kennis en ondersteuning van gezamenlijk onderzoek, mag je daar wel wat kanttekeningen bij plaatsen mijns inziens. Om ervoor te zorgen dat een gedeeld artikel niet gekopieerd, geprint of gedownload kan worden moet de ontvanger van zo’n link eerst software downloaden en installeren die dat ook afdwingt. Software die dus feitelijk als DRM functioneert en ongeveer het tegenovergestelde is van open en vrije toegang tot onderzoekspublicaties. Waarbij je je kunt afvragen wat de meerwaarde is voor gezamenlijk onderzoek als je als onderzoeker alsnog moet betalen om een printje van dat artikel te kunnen krijgen. Het is lastig om dit te zien als iets anders dan een marketingstrategie waarbij betalende abonnees ingeschakeld worden om niet-abonnees te laten betalen voor Nature artikelen.

Wat de abonnees er van zou moeten weerhouden overigens om, zoals het ongetwijfeld altijd al ging, gewoon een gedownload PDF’je te mailen naar collega-onderzoekers ontgaat me ook volledig maar dat zal vast aan mij liggen.

Over je privacy en het nieuwe databeleid van Facebook

Het is alweer zover. Nieuwe kleine lettertjes en deze keer is het de Data Use Policy die per 1 januari 2015 aangepast wordt. De Correspondent las de documenten goed door zodat jij en ik dat niet hoeven te doen en concludeerde dat Facebook steeds meer data verzamelt en dat je privacy niet alleen door hen maar ook door je Facebook vrienden geschonden kan worden. Zet nooit een foto op Facebook (of Instagram) die je liever vertrouwelijk wilt houden, lijkt de samenvatting te zijn maar dat is sowieso wel het beste advies voor alle online diensten natuurlijk.

Nederland en de bibliotheekwetenschap

Ik heb me er al lang bij neergelegd dat het in Nederland nogal triest gesteld is met de status van bibliothecarissen en informatiespecialisten. Ik ben van mening dat je in een kennismaatschappij juist moet investeren in de professionals die met informatie en kennis werken en geloof dat je de waarde van een samenleving kunt meten door te kijken hoe ze met hun bibliotheken omgaan. In Nederland sluiten we echter zonder pardoes bibliotheken die vervolgens hun collecties in het buitenland moeten onderbrengen en zijn de gespecialiseerde (IDM) bibliotheekopleidingen inmiddels zo goed als verdwenen. Opgegaan in brede bacheloropleidingen. Op universitair niveau is de spoeling al net zo dun met nog 1 resterende master in Amsterdam terwijl in Vlaanderen de master Informatie- en Bibliotheekwetenschap ook zal gaan verdwijnen. Een schril contrast met zo’n beetje alle andere landen in de wereld waar (universitaire) bibliotheekopleidingen als essentieel worden beschouwd.

In de negende IP van dit jaar schrijft Frank Huysmans daar een column over en die staat inmiddels al op zijn site. Ik kan het iedereen aanraden om te lezen, of je nou wel of niet in het bibliotheekvak zit.

Authors Guild vs Google over Google Books

Vorig jaar oordeelde de Amerikaanse rechter dat het inscannen van boeken van bibliotheken door Google om daarmee Google Books als dienst te creëren fair use was en dat de belangen van rechthebbenden, verenigd in het Authors Guild, daar niet mee geschonden werden. Daar ging het Authors Guild tegen in hoger beroep en afgelopen week stonden ze tegenover drie rechters in het 2nd U.S. Circuit Court of Appeals in New York. Daar kwamen de klassieke argumenten wederom op tafel – de oorspronkelijke rechtszaak was gestart in 2005 dus we naderen de 10e verjaardag – en op Infodocket staat daar een aardige samenvatting van. Het is nog niet bekend wanneer de uitspraak volgt.

#

Pagina 1 of 6123...Laatste »
  • © 2006- 2016 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top