Tweetweekoverzicht week 41 2018: Te weinig aandacht voor kinderboeken, Vraagwijzer onderzoeksdata, einde Google+ en komt er een nieuwe Kindle ereader aan?

vakblog tweetweekoverzicht
Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

De afgelopen week was ik ziek, zwak en (vooral) misselijk. Het is dus een heel erg kort overzicht :)

Te weinig aandacht voor kinderboeken?

Op NU.nl stond een artikeltje over een onderwerp dat elk jaar weer opduikt als de Kinderboekenweek zich aandient: waarom besteedt de media zo weinig aandacht aan kinderboeken terwijl ze wel goed verkocht worden?

Ook dit jaar komt het doorslaggevende antwoord niet en is de toon vooral dat het zonde is dat het kwalitatieve kinderboek in Nederland niet beter onder de aandacht gebracht wordt. Dat is, wat mij betreft, ook helemaal waar maar volgens mij mist de schrijver hier een beetje hoe de media werken. Media rapporteren over ontwikkelingen, goede en slechte (vooral slechte), met het oog om gelezen te worden en hoge kijkcijfers of oplages mee te behalen. TV en de schrijvende pers is niet de spreekbuis van (kinder)boekenminnend Nederland en zal dat ook niet worden. Hoe graag ik dat ook anders zou zien.

De aandacht voor kinderboeken moet je ook niet krijgen van De wereld draait door … die moet je krijgen van je ouders, van je vrienden, van je buren, van je bibliotheek en van al die andere liefhebbers van die fijne boeken. Geef tips aan elkaar of, nog beter, geef standaard een goed boek cadeau bij verjaardagen i.p.v. Playstation tegoedbonnen zodat er extra outfits in Fortnite gekocht kunnen worden. Daar word je overigens niet per se populairder van bij kinderen maar je draagt wel je steentje bij ;-)

Vraagwijzer onderzoeksdata

Het ondersteunen van onderzoekers binnen hbo instellingen bij vragen over onderzoeksdata is inmiddels een belangrijk onderdeel geworden van de dienstverlening van hogeschoolbibliotheken. SURF stelde een handige vraagwijzer samen die juist die medewerkers helpt om beter zicht te krijgen op dat soort vragen van onderzoekers. Een aanrader!

Einde Google+

Google kondigde vorige week aan dat ze zich met Google+ gingen focussen op de bedrijfskant en dat de consumentenversie zou gaan stoppen. Met geen woord werd er gerept over het gigantische datalek in maart 2018 waar de Wallstreet Journal de dag ervoor mee kwam. De profielgegevens van honderdduizenden Google+ gebruikers – let wel, dat zijn mensen met een Google account die veelal niet eens gebruik maakten van Google+ – lagen op straat en dat werd niet gemeld door het bedrijf.

In een gevalletje ‘dan doen we alles ook meteen onder het tapijt’ kondigde Google het einde van Google+ aan waarmee de discussie over het datalek hoogstwaarschijnlijk naar de achtergrond zal verdwijnen. Het sociale netwerk zal vast niet echt gemist worden hoewel ik het zelf jammer vind: ik ben er van overtuigd dat het plaatsen van mijn blogposts op Google+ wonderen heeft gedaan voor mijn ranking in de zoekmachine :)

Komt er een nieuwe Kindle ereader aan?

Op 17 oktober organiseert Amazon een evenement in Peking waar, als je de afbeelding mag geloven, een nieuwe Kindle aangekondigd gaat worden. Helaas heb ik geen enkele Engelstalige aankondiging gevonden en is het dus een groot mysterie of er daadwerkelijk een nieuwe Kindle gepresenteerd wordt. Wordt het de Paperwhite 4? Toch een update voor de Kindle Voyage die alleen in China gaat uitkomen? Volgende week weten we meer.

#

bibliotheek eindhoven header

Boekenplog: Bibliotheek Eindhoven

Vorig jaar sprak ik al een keer in Utrecht met enkele collega’s van de Bibliotheek Eindhoven over digitale dienstverlening. Toen ik echter eind augustus las over een project ‘What’s next‘, waarin op basis van uitleendata leessuggesties gegeven gaan worden aan de bezoekers van de bibliotheek, besloot ik het nuttige met het aangename te combineren en naar Eindhoven af te reizen. Voor een goed gesprek maar ook voor een bezoekje aan een bibliotheek waar ik nog niet eerder ben geweest.

Bibliotheek Eindhoven

Vanaf het station is het een kleine wandeling naar ‘de Witte Dame’, het gebouw waar de bibliotheek (o.a.) in gehuisvest is.

Bibliotheek Eindhoven

Gelukkig hangt de bibliotheekvlag niet halfstok en zie ik meteen dat hier echt de bibliotheek te vinden is.

Bibliotheek Eindhoven

Met een hoop bedrijfjes en instanties op de begane grond plus zes verdiepingen met van alles en nog wat maar de bibliotheek zit exclusief en alleen op de eerste verdieping zo te zien.

Bibliotheek Eindhoven

En daar gaat de roltrap ook naar toe dus dat komt goed uit.

Bibliotheek Eindhoven

Hoe je precies naar de tweede t/m de zesde verdieping zou moeten lopen weet ik niet maar dat maakt niet uit want mijn bestemming is al in zicht.

Bibliotheek Eindhoven

Het is een wat bescheiden ingang na het oversteken van die grote brug maar je hoeft er ook niet met zijn tienen tegelijk doorheen natuurlijk. Zowel het café als de bibliotheek Eindhoven zijn in ieder geval geopend!

Bibliotheek Eindhoven

Meteen achter de ingang hangt links een grote plattegrond aan de muur. Kijk, daar hou ik dus van hé? De bibliotheek zit op 1 verdieping en alles staat gewoon netjes aangegeven. Zoals bij bijna alle openbare bibliotheken is de dienstverlening onderverdeeld in werelden (per kleur) en je kunt gemakkelijk zien waar je moet zijn.

Bibliotheek Eindhoven
Bibliotheek Eindhoven

Vanzelfsprekend is meenemen, terugbrengen en (eventueel) betalen vlak bij de in-/uitgang.

Bibliotheek Eindhoven

In de hoek achter bij de in-/uitgang staat een prachtige kast voor de gereserveerde boeken. Aan de andere kant (en dat zie je dus niet goed besef ik me nu pas) is een kast die speciaal bedoeld is voor het ruilen van de eigen boeken van bezoekers. Een minibieb in de bieb als het ware.

Bibliotheek Eindhoven

Terwijl aan de andere kant van het gangpad een paar kleinere varianten van die ronde kast (een selectie van) de teruggebrachte boeken herbergt. Als ik een iets grotere woonkamer had dan zou ik er daar wel eentje van willen hebben :)

Bibliotheek Eindhoven

Dan eens verder kijken in de bibliotheek …

Bibliotheek Eindhoven

Het valt op dat alles heel mooi ruim opgezet is. Gelijk vooraan is een zithoek te vinden naast een kast met de nieuwe(re) titels die te leen zijn.

Bibliotheek Eindhoven

De kasten zijn gelukkig laag waardoor je dat ruimtelijke effect houdt en je mooi over de herfstige rij met kasten kunt kijken aan de linkerkant.

Bibliotheek Eindhoven

En het is al net zo herfstig aan de rechterkant.

Bibliotheek Eindhoven

Je kunt zelfs een slokje water drinken bij de brandslang … of wacht, zou dat niet de bedoeling zijn?

Bibliotheek Eindhoven

Naast een paar kleine rekken met brochures staat ook nog een tafeltje met wat stoelen eromheen. Ik zie mezelf er eerlijk gezegd niet gaan zitten om met elkaar brochures te gaan lezen maar wie weet is dat een ding?

Bibliotheek Eindhoven

Heee, dat is leuk. Er is een apart kamertje gemaakt – met eigen schuifdeur – voor de dvd’s en cd’s?

Bibliotheek Eindhoven

Midden in het looppad kun je dingen zelf regelen bij de infobalie nieuwe stijl.

Bibliotheek Eindhoven

Ik moet vervolgens hardop lachen want vlak daarachter is een hele leuke themacollectie samengesteld. U zoekt dat ene boek met die rode voorkant? Nou, hier heeft u boeken met een rode voorkant, haha!

Bibliotheek Eindhoven

Ik loop verder naar achteren en kom een promotie van Digisterker tegen. En is daar een Eindhoven collectie in zicht?

Bibliotheek Eindhoven

Jawel hoor. Een bescheiden Eindhoven boekencollectie – had ik al gezegd dat ik het ontwerp van de kasten met die letters heel mooi vind? – maar wel met een smart tafel erbij waar het historisch beeldmateriaal over Eindhoven op te bekijken is.

Bibliotheek Eindhoven

Ik ben alleen wel langs het ‘huisje’ gelopen waar de bibliotheek de afgeschreven boeken in verkoopt. Ook al zo’n leuke manier van presenteren.

Bibliotheek Eindhoven

Er is weliswaar een trap naar de tweede verdieping maar die is volgens mij niet meer bedoeld om op die manier gebruikt te worden. De rechterkant van de trap is nu als podium/presentatieplek ingericht om boeken te etaleren.

Bibliotheek Eindhoven

Aan de (andere) zijkant van de trap vind ik de strips. Ik moet wel even de neiging onderdrukken om er een paar te pakken en fijn te gaan lezen want zo veel tijd heb ik nou ook weer niet helaas.

Bibliotheek Eindhoven

De ruimte onder de trap is voor een aantal zitbanken en de Young adults collectie. Die ook gebruikt mag worden door bezoekers met beginnende kaalheid want je bent zo jong als je je voelt, toch?

Bibliotheek Eindhoven

Ik moet zeggen dat de bibliotheek wel leuk varieert in de kasten waarmee de boeken onder de aandacht gebracht worden.

Bibliotheek Eindhoven

Achter de Young adults zit echter nog meer bibliotheek. Café en jeugd?

Bibliotheek Eindhoven

Ik stap door de relatieve smalle doorgang in de witgrijze betonnen muur en kom dan in een grote kleurrijke ruimte terecht. Waar dus o.a. de jeugdcollectie voor 6-9 te vinden is.

Bibliotheek Eindhoven

Met een rij fel oranje werkplekken.

Bibliotheek Eindhoven

De prentenboeken en de 9-12 collectie ontbreekt natuurlijk ook niet. En moet je die gave zitbanken eens zien!

Bibliotheek Eindhoven

Nog meer computerwerkplekken en een veel knusser sfeertje dan de ruimte die hiervoor zat. Ik ben nu alleen wel benieuwd wat er dan bij de doorgang aan de andere kant van de trap te vinden is.

Bibliotheek Eindhoven

OK. De wc’s zitten aan de andere kant en dat is nog best een forse ruimte. Zo groot zelfs dat de muur voorzien kon worden van een passende tekst waar je tijdens je bezoekje over kunt nadenken.

Bibliotheek Eindhoven

Behalve de wc’s zijn er ook de tijdschriften en de leeszaal te vinden. Ik vind die tijdschriftenkast ook al zo mooi!

Bibliotheek Eindhoven

Bij die linkerdoorgang (recht tegenover de wc’s) is overigens nog een grote ruimte waar de design & kunst collectie staat. Ook zijn er spreek- en werkkamers die op dit moment al in gebruik zijn dus ik kan er niet even een foto van maken :)

Bibliotheek Eindhoven

Helemaal aan het einde, in het midden van de ruimte, vormt het bibliotheek café de verbinding tussen de jeugdafdeling en de tijdschriften-/leeszaal. Dat komt goed uit want inmiddels lust ik wel een cappuccino!

Bibliotheek Eindhoven

De groepstafels zijn allemaal bezet dankzij een cursus die zojuist begonnen is maar ik zie nog een vrij plekje onder het krijtbord.

Bibliotheek Eindhoven

Maar niet voordat ik in de verre hoek het theater bekeken heb. De deur zit dicht dus ik kan de akoestiek niet even testen. Snel terug naar het café dan maar.

Bibliotheek Eindhoven

De kassa rust op een grote voorraad afgeschreven bibliotheekboeken en dat brengt me helemaal extra in de stemming voor wat lekkers.

Bibliotheek Eindhoven

Een ijscappuccino is wat ik wilde maar dankzij de hoge temperaturen van de laatste dagen was dat op. De vriendelijke heer achter de balie had echter wel een affogado(?) voor me in de aanbieding: espresso met een bolletje ijs. En die ging er ook uitstekend in.

Een perfecte afsluiting van een bezoekje aan de bibliotheek Eindhoven wat mij betreft!

De bovenstaande foto’s heb ik gemaakt op 20 september 2018. De volledige set is te bekijken op Flickr

#

Juridische kwesties: Foto’s van internet niet zomaar te hergebruiken

Wie op een website foto’s publiceert die al eerder elders op internet geplaatst zijn, maakt inbreuk op het auteursrecht van de fotograaf. Dat heeft het Europese Hof van Justitie onlangs bepaald. Inderdaad, je mag niet zomaar foto’s van internet overnemen en zonder toestemming gebruiken. Maar dat wist je al, toch?

Een van de grootste misverstanden over auteursrecht die ik bijna dagelijks tegenkom, is het idee dat je een foto op internet ‘gratis en voor niets’ voor jezelf kunt gebruiken. De achterliggende gedachte is dan dat de fotograaf de foto zelf online heeft gezet en dat je dan ‘vanzelfsprekend’ niet nog eens toestemming hoeft te vragen om die foto online te mogen gebruiken.

Zo werkt het auteursrecht echter niet. Auteursrecht geeft de maker van een werk het uitsluitend recht om dat werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Aldus artikel 1 van de Auteurswet. Dit betekent dat alleen de maker van een foto mag bepalen of die foto ergens gepubliceerd en gekopieerd mag worden. Voor elke openbaarmaking en voor elke kopieerhandeling moet hij of zij dus apart toestemming geven. In de praktijk blijkt het vaak anders opgevat te worden.

Geëscaleerd

Waarom bemoeit het Europese Hof zich ermee? Een Duitse rechtszaak is geëscaleerd naar het hoogste Europese Hof om voor eens en altijd antwoord te geven op de vraag of er echt opnieuw toestemming nodig is om een foto van internet te hergebruiken.

Een leerlinge van een Duitse middelbare school vond op internet een foto van de Spaanse stad Cordoba. Deze gebruikte ze in een werkstuk en na afronding werd haar werk geüpload naar de website van de school.

De foto in kwestie was gemaakt door een professionele fotograaf die aan de website van een digitaal reismagazine een licentie had gegeven om de foto te mogen gebruiken. Hij ontdekte zijn foto op de website van de school en verzocht de school de foto te verwijderen en een schadevergoeding te betalen. Toen de school dit weigerde, kwam dit voor de rechter – en de fotograaf bleek in zijn gelijk te staan.

Toch ging de school tegen deze uitspraak in beroep. Ze vond dat de foto ‘openbaar’ op internet stond; bovendien waren er geen technische maatregelen genomen door de website om het downloaden ervan tegen te gaan.

Deze kwestie zorgde ervoor dat de hoogste rechtbank in Duitsland (het Bundesgerichtshof) zich ging focussen op de vraag of het opnieuw plaatsen van de foto ook een nieuwe openbaarmaking inhoudt. Of in de verwoording in de Europese auteursrechtrichtlijn: is het opnieuw publiceren van een foto die al op internet stond een nieuwe mededeling aan het publiek? Die vraag stelde het Bundesgerichtshof vervolgens aan het Europese Hof.

Nieuw publiek?

De Europese auteursrechtrichtlijn kijkt naar twee aspecten als het gaat om het vaststellen of iets een mededeling aan een publiek is. Enerzijds moet het een handeling zijn die een werk verspreidt naar anderen en anderzijds moet die mededeling gericht zijn op een (nieuw) publiek.

Een foto online zetten zodat hij voor het publiek beschikbaar komt, is logischerwijs al een handeling. Wil er echter sprake zijn van een mededeling aan het publiek, dan moet dit ofwel een nieuwe verschijningsvorm zijn (digitaal versus een originele papieren versie bijvoorbeeld) dan wel gericht zijn op een nieuw publiek. Aangezien de foto op de reiswebsite een specifieke doelgroep heeft en de website van een school zich op een andere doelgroep richt, oordeelt het Europese Hof dat het wel degelijk een nieuwe mededeling is.

De maker bepaalt

Het uitgangspunt van het Europese auteursrecht is dat er een hoog beschermingsniveau geboden wordt aan de makers. Het Europese Hof van Justitie bevestigt met deze uitspraak dat een maker altijd zelf kan bepalen wie zijn of haar werk gebruikt. Het downloaden van een foto en het vervolgens weer uploaden ervan is dus echt een inbreuk.

Ongeacht of je dat als gebruiker logisch vindt of niet.

Deze Juridische kwesties is ook gepubliceerd in IP 7 (2018).

#

In april 2018 gaf Advocaat-Generaal Campos Sanchez-Bordona overigens zijn eigen conclusie over deze kwestie als advies aan het Europese Hof. De AG liet het uitgangspunt van sterke bescherming van auteursrechthebbenden los en stelde een mix van argumenten samen die vooral bedoeld leek om de leerlinge en het gebruik van foto’s in onderwijscontext te ontzien. Hij keek ook vooral naar de status van de foto als een beschermd werk maar ook of het gebruik ervan onder de onderwijsbeperking zou kunnen vallen. Ik schreef destijds over zijn bevindingen hier op Vakblog.
Zijn conclusie was dat het plaatsen van de foto op de website van een school zonder winstoogmerk en met bronvermelding geen mededeling aan een nieuw publiek oplevert. Een advies dat door het Europese Hof uiteindelijk dus niet overgenomen is.
  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top