word bibliografie

Zo maak je een backup van je Word bibliografie en bronnen

Je hoeft niet per se een referentiemanager, zoals EndNote of Mendeley, te gebruiken om een bronnenlijst te maken die je in een Word document wilt gebruiken. Ook Word zelf biedt de mogelijkheid om een bibliografie met bronnen samen te stellen. Deze wordt echter (een beetje) verstopt opgeslagen op je computer en als je je zorgvuldig samengestelde bibliografie op een andere pc wilt gebruiken zul je dus zelf een backup moeten maken.

Een Word bibliografie maken (conform APA-richtlijnen)

Ongeacht of je een onderzoeker bent die veel literatuuronderzoek doet of een student die voor een opdracht een bronnenlijst moet opnemen met geraadpleegde bronnen, in onderwijs en onderzoek zul je vroeger of later die geraadpleegde bronnen ergens moeten organiseren.

Dat kan met behulp van speciale software (referentiemanagers) zoals
Endnote, Mendeley, Refworks of Zotero maar ook in Word zelf als je niet zo heel veel bronnen wilt/hoef te beheren.

Daar zitten wel een paar restricties aan als je je aan de APA-richtlijnen wilt of moet houden die sinds 2017 in het hoger onderwijs ‘geuniformeerd’ worden toegepast maar gelukkig heeft dezelfde werkgroep APA ook een handleiding uitgebracht over hoe je de APA-richtlijnen kunt toepassen op/in een bibliografie in Word 2013 en 2016.

Het legt ook meteen uit hoe je zo’n bibliografie met bronnen kunt maken dus daar verwijs ik dan ook met plezier naar.

Maar waar staat die Word bibliografie dan?

word bibliografie voorbeeldje

Mooi dat je een bibliografie kunt maken natuurlijk en die ook nog naar je hand kunt zetten zodat je aan de APA-richtlijnen voldoet. Het is echter wel goed om te beseffen dat Word (zowel 2013 en 2016) die bibliografie met al die bronnen lokaal opslaat op je computer.

Dat is geen enkel probleem zolang je altijd achter die ene computer zit en die altijd blijft werken maar het is wel verstandig om een backup te maken zodat je die eventueel op een andere computer kunt zetten of op dezelfde computer kunt terugzetten als je bijvoorbeeld Windows opnieuw hebt geïnstalleerd.

De Word bibliografie vind je terug als Sources.xml in de C:\Users\[je inlognaam in Windows]\AppData\Roaming\Microsoft\Bibliography map als je een Engelstalige Windows gebruikt of C:\Gebruikers\
[je inlognaam in Windows]\AppData\Roaming\Microsoft\Bibliography
voor een Nederlandstalige Windows.

Verborgen mappen en bestanden tonen

Zie je in je gebruikersmap (C:\Gebruikers\[je inlognaam]) geen map AppData staan? Dan worden verborgen bestanden en mappen niet weergegeven en zul je dat eerst moeten aanzetten in Windows.

Windows 7:

  • Selecteer de knop Start en selecteer vervolgens Configuratiescherm > Vormgeving en persoonlijke instellingen
  • Selecteer Mapopties en vervolgens het tabblad Weergave
  • Onder Geavanceerde instellingen selecteer je Verborgen bestanden, mappen en stations weergeven en dan klik je op OK

Windows 10:

  • Typ map in het zoekvak op de taakbalk en selecteer Verborgen bestanden en mappen weergeven in de zoekresultaten
  • Onder Geavanceerde instellingen selecteer je Verborgen bestanden, mappen en stations weergeven en vervolgens OK

Backuppen maar

Het maken van een backup en het vervolgens terugzetten is puur een kwestie van het kopiëren van dit Sources.xml bestand naar bijvoorbeeld een bestandsdienst als OneDrive of Dropbox en vervolgens in diezelfde map terugzetten op een andere (of dezelfde) computer. Waarbij je wel rekening moet houden dat als er al een ander Sources.xml bestand staat op een andere pc, deze dan overschreven wordt. Er is geen eenvoudige manier om ze samen te voegen helaas.

#

Tweetweekoverzicht week 11 2019: 30 jaar WWW, een kwart eeuw ereaders, KvK stopt deels met adressenverkoop en Dropbox stopt met goede gratis dienst zijn

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Het web is jarig

In maart 1989 kwam Tim Berners-Lee met het idee om teksten aan elkaar te verbinden door woorden en zinnen onderling te linken. Hypertext was geboren en het hele idee van linken in teksten naar andere teksten is geëxplodeerd in wat we nu het internet noemen :).

Ik ‘stapte’ in toen er nog maar weinig Nederlandse websites waren die inderdaad primair uit tekst bestonden en die allemaal nog ontsloten konden worden via een hiëarchisch zoeksysteem, NL-menu. Dat zal zo rond 1992, 1993 geweest zijn toen ik nog de bibliotheekopleiding deed en ik vooral gebiologeerd was door het downloaden van foto’s en shareware spelletjes uit ftp archieven.

Ik kan niet zeggen dat het allemaal verbeteringen zijn geweest met het internet in al die jaren. Ik ben blij dat er zo ontzettend veel meer te vinden is dan in de jaren 90, vind social media 1 van de belangrijkste revoluties van de afgelopen 15 jaar en verlang niet terug naar de tijd waarin je gedwongen was je eigen lijstjes met duizenden bookmarks bij te houden. Aan de andere kant zou dat de prijs waard kunnen zijn om van de belachelijke vercommercialisering af te komen en de strijd van belangenpartijen om het hele internet te reguleren waardoor het sterkste punt – vrije stroom van informatie en communicatie voor iedereen – verloren lijkt te gaan. Ik vrees alleen dat dit door te weinig mensen belangrijk (genoeg) gevonden wordt …

Een kwart eeuw ereaders

Vorige week, 12 maart, was het 25 jaar geleden dat Sony het eerste apparaat op de markt bracht dat je – met enige flexibiliteit in de definitie – een ereader kon noemen. Jak Boumans schreef voor zowel INct als Historiek een historisch overzicht van die 25 jaar.

Nou reken ik zelf eigenlijk pas sinds dat ereaders met een e-ink scherm kwamen – de iLiad was de eerste daarvan in Nederland en het was ook het eerste model dat breder gepromoot werd door destijds Selexyx maar ook via een abonnement op NRC Handelsblad – al vind ik de Rocket ebook ook een fantastisch apparaat die ik jaren later nog reviewde.

Toen genoot ik er ook van om de geschiedenis van dat apparaat, en de leverancier, uit te pluizen en ik heb dan ook met veel plezier de vroegere geschiedenis van de ereader gelezen in beide artikelen. Het boek van Jak Boumans over de geschiedenis van digitale media in Nederland tot 1997 heb ik daarom ook maar aangeschaft. Al was ik wel lichtelijk teleurgesteld dat er geen ebookversie van bestaat ;-)

Kamer van koophandel stopt met verkoop adressen. Een beetje.

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft – eindelijk – een duidelijke uitspraak gedaan over de praktijk van de Kamer van Koophandel om adressenbestanden van ingeschreven bedrijven en ZZP-ers online te verkopen aan elke geïnteresseerde. Dat acht de AP dus in strijd met de privacyregels (goh echt?) en is nu reden voor de KvK om de online verkoop te stoppen per 1 juli.

Waarom de focus op ‘online verkoop’? Nou omdat spammende bedrijven nog steeds aan die adresbestanden kunnen komen maar eerst contact moeten opnemen met de KvK en vervolgens een aanvraag moeten indienen. Je zou zeggen dat telemarketingbedrijven het niet als een enorme drempel beschouwen om de KvK te bellen om de adressenbestanden los te peuteren maar de KvK denkt dat hiermee een extra barrière wordt opgeworpen.

De AP is al net zo min onder de indruk als ik van dat argument denk ik want die dringt nu aan op een wetswijziging (van de Handelregisterwet die stelt dat gegevens van bedrijven openbaar moeten zijn) om ervoor te zorgen dat de KvK zich aan die andere – privacy – wet gaat houden.

Dropbox introduceert restricties voor gratis gebruikers

Het komt niet echt als een verrassing als een dienst begint te knijpen in de gratis accounts als de gratis opties eigenlijk voor een grote groep mensen voldoende zijn. Evernote deed het een paar jaar geleden door de gratis versie uit te kleden en te beperken tot maar enkele apparaten die je kon koppelen aan de dienst. Het pakte niet echt goed voor ze uit want ze verloren enorm veel klanten … inclusief betalende klanten … doordat ze telkens weer nieuwe restricties introduceerden die gebruikers naar duurdere abonnementsmodellen moesten pushen.

En nu lijkt Dropbox hetzelfde te gaan doen. Niet letterlijk hetzelfde want de betaalde versie van een tientje per maand is wat het (bijna) altijd al was maar ze hebben overduidelijk besloten de enorme basis van gratis gebruikers uit te gaan knijpen om te zien of ze ook de overgang naar betalende gebruiker gaan maken.

Dat doet Dropbox door, met onmiddellijke ingang, het aantal apparaten dat je kunt koppelen aan je account om te synchroniseren te beperken tot drie. Heb je Dropbox dus op 1 of 2 pc’s of laptops staan en nog een telefoon dan is dat ook meteen de limiet van wat je als gratis gebruiker kunt doen. Het is een grens waar iedereen die het ook echt als bestandssynchronisatiedienst gebruikt al snel aan zal komen want het is het hele idee natuurlijk achter de dienst.

Gebruikers die alleen bestanden opslaan via de webversie hebben weinig last – de webversie telt niet mee – en bestaande gebruikers kunnen hun apparaten blijven gebruiken waar ze nu de Dropbox client op geinstalleerd hebben, ook al zijn het er meer dan drie. Maar nieuwe toevoegen is er dan niet meer bij. Tenzij je alsnog gaat betalen vanzelfsprekend.

Ik annuleerde destijds mijn Evernote abonnement omdat de dienst hun gebruikers als melkkoe ging gebruiken en ik denk dat Dropbox een gevaarlijke route nu in gaat. De dienst heeft veel sympathie dankzij de relatief grote opslagruimte voor gratis accounts (die je ook de afgelopen jaren met allerlei acties verder gratis kon vergroten) maar lijkt daar nu van te willen profiteren. Hoeveel sympathie er nog over blijft bij gebruikers die tegenwoordig vele alternatieven hebben, is twijfelachtig. Helemaal aangezien Dropbox ook weigert om een wat betaalbaarder tussenabonnement te introduceren voor light users zoals bijv. Google Drive dat wel heeft.

Voor mij reden om Dropbox alleen te houden voor het delen van bepaalde bestanden – ik gebruik het om sporadisch naar bestanden via dit blog te linken – en het voor de rest gewoon bij OneDrive te houden.

En verder nog …

Ik ben een tevreden betalende gebruiker van ProtonMail – met privacy hoog in het vaandel – en zag vorige week dat ze een stevige subsidie gekregen hebben om met een eigen bestandendienst te komen, ProtonDrive. Ik kan de filosofie van Proton erg waarderen om gebruikers met geld te laten betalen voor extra dienstverlening i.p.v. met persoonlijke informatie maar daar ben ik met OneDrive of Dropbox nou eigenlijk niet zo benauwd voor. Enfin, we gaan het zien als ProtonDrive live gaat … volgend jaar?

Het kwam me bekend voor, die aankondiging van Send, de gratis bestandenverstuurdienst van Mozilla die in Firefox geïntegreerd is. Het bleek te komen omdat ik twee jaar geleden al over de betaversie schreef die nu dus kennelijk officieel uitgerold is. Doe er je voordeel mee zou ik zeggen.

Google heeft in Chrome versie 73 de optie toegevoegd om de standaard eigen zoekmachine – die gebruikt wordt als je een zoekterm in de adresbalk tikt – te vervangen door, jawel, DuckDuckGo die niet met profielen van gebruikers werkt. Bij de Instellingen is het nu aan te passen.

Wetten moet je wel handhaven natuurlijk :)

#

marges aanpassen header

Vaste marges aanpassen van ebooks (zodat je ze kunt aanpassen op je ereader)

Niet alle ebooks worden (goed) geoptimaliseerd voor het lezen op een ereader. Dat kan betekenen dat je onverwachts de leesinstellingen, zoals voor marges, regelafstand en zelfs het wisselen van lettertypes niet kunt gebruiken. Wat kun je doen als je ineens geen marges in de tekst van een ebook blijkt te hebben? Nou, dan ga je er zelf maar aan sleutelen natuurlijk!

De ene EPUB is de andere niet

Ik zag een tweet van Esther voorbij komen die een ebook had gekocht en dat op haar ereader wilde gaan lezen. Hoewel het vergroten (en verkleinen) van de letters nog wel werkte, bleek de tekst strak tegen de randen van het scherm aan te zitten en kon de marge niet aangepast worden. En dat leest nogal vervelend.

ebooks marges aanpassen

Nou komt dit helaas vaker voor. Om het even kort door de bocht te formuleren zijn er twee soorten EPUB ebooks die je tegen kunt komen in de ebookwinkel of in abonnementsdiensten als Kobo Plus:

  • EPUB bestanden die specifiek opgemaakt en geoptimaliseerd zijn voor het lezen op alle mogelijke apparaten en leesapps, waarbij geen vaste instellingen zijn meegeven aan de layout zodat de apparaten en leesapps volledig zelf kunnen bepalen hoe een ebook eruit ziet op het scherm. Deze bevatten dan ook meestal voornamelijk tekst en geen – of zo min mogelijk – foto’s;
  • EPUB bestanden die deels of volledig opgemaakt zijn in een ‘fixed’ layout en waarbij bijvoorbeeld het lettertype, regelafstand en het weergeven van tabellen of foto’s vaststaat zonder dat een ereader of leesapp dit kan aanpassen.

Die laatste categorie ebooks levert daarmee vaak ook problemen op voor het lezen op een ereader omdat de vormgeving is bedoeld en getest met een leesapp voor op een (kleurenscherm van een) tablet of telefoon. Je ziet het vaak als er bijzondere typografie wordt gebruikt (uitspringende woorden in een ander/groter lettertype of het lijntjesschrift zoals in de boeken van Dagboek van een muts) of als een ebook foto’s of afbeeldingen bevat (zoals prentenboeken of biografieën).

Het vervelende is dat je als koper (of lener) van te voren niet kunt zien waar je precies mee te maken hebt bij een specifieke titel. En dat een vormgever ook instellingen kan vastzetten in een EPUB bestand waar dat eigenlijk helemaal niet logisch of nodig voor is.

Zoals dus in het door Esther gekochte ebook dat een ‘gewone’ roman is – Onder een hemel van sproeten van Alex Boogers – en waarvan je dus niet zou verwachten dat de tekst tegen de randen aan plakt en dat je dit niet kunt aanpassen.

Zelf de marges aanpassen

Wat je misschien niet weet is dat een EPUB bestand eigenlijk een kleine website is en bestaat uit een aantal html pagina’s die met behulp van een CSS stylesheet vormgegeven wordt. Net zoals de layout van tekst op een website, zoals dit blog, wordt bepaald door een CSS stylesheet is dat ook zo met een ebook.

In een EPUB bestand dat geoptimaliseerd is voor lezen op een ereader wordt simpelweg geen marge-instelling opgenomen in de CSS stylesheet maar als je deze niet kunt aanpassen in een ebook op je ereader, dan staat die marge dus wel vast gedefinieerd in de CSS.

Je kunt de instellingen voor marges op twee manieren verwijderen.

  • Je opent het EPUB bestand in een ebookeditor (zoals Sigil) en je haalt het daar simpelweg uit de CSS. Als je daar toch aan het rondsnuffelen bent is het ook de plek om alle andere layout opties terug te vinden en dat is best leerzaam :)
  • Je importeert het EPUB bestand in ebooksoftware Calibre en je voert een conversie uit van EPUB naar EPUB waarbij je in de conversie-opties aangeeft dat de marges verwijderd moeten worden.

Handmatig rommelen in de marge

Als je de EPUB in Sigil opent dan krijg je de interne, website-achtige, structuur van het ebook te zien. In de linkerkolom zie je, onder Text, de HTML pagina’s waar het boek uit bestaat terwijl onder Styles de CSS te vinden is. Die kan verschillende namen hebben (template.css, stylesheet.css – en soms uit meerdere bestanden bestaan – maar meestal is het er maar eentje.

In dit geval dubbelklik je op template.css om de inhoud ervan te bekijken.

ebook marges aanpassen

Het kan er wat gecompliceerd uitzien maar voor de marges van de tekst ben je eigenlijk altijd op zoek naar eigenschappen van de paragrafen die standaard met de p-tag worden gedefinieerd. Oftewel, ga in de stylesheet op zoek naar de letter p en kijk welke instellingen eronder staan.

Je ziet ook vaak marges terug komen onder @page maar die kun je negeren. Dit zijn de instellingen die gebruikt worden bij het printen van het ebook en ik ga er van uit dat je dat niet van plan bent.

De boosdoener is echter snel gevonden want in het rijtje onder de p-tag vind je inderdaad een viertal marge-instellingen die allemaal op 0em zijn ingesteld. Totaal geen marge dus.

Het meest eenvoudige is om ze simpelweg allemaal te verwijderen uit de CSS en dan het bestand op te slaan. Kopieer het ebook vervolgens naar je ereader en je zult zien dat je nu wel de marges kunt aanpassen!

Marginale moeite met Calibre

Heb je geen zin om in een EPUB bestand te gaan rommelen en handmatig CSS te bewerken? Dan kun je het ook relatief eenvoudig met behulp van Calibre doen.

Voeg het EPUB bestand eerst toe aan de Calibre bibliotheek. Klik daarna op de knop ‘Boeken converteren‘ om het venster met de conversie-opties te krijgen.

ebook marges aanpassen

Klik in de linkerkolom op ‘Uitstraling & gevoel‘ en vervolgens op het tabblad ‘Styling‘ om bepaalde instellingen uit de EPUB te filteren. In dit geval vink je dus ‘Marges‘ aan hoewel dit ook de plek is om het kunnen wisselen van lettertypes mogelijk te maken.

Klik daarna op OK en Calibre zal een nieuwe EPUB maken waar alle marge-instellingen uit verwijderd zijn zodat je zonder problemen, nadat je de nieuwe versie op je ereader hebt gezet, weer de marges kunt aanpassen.

Op zoek naar meer uitleg over het verwijderen van lettertypes zodat je die ook kunt aanpassen op je ereader? Lees dan deze blogpost.

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top