Tweetweekoverzicht week 7 2019: Universiteiten doen een open access pilot en er is een akkoord over de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Open Access: You share, we take care

Ruim 3 jaar nadat open access in de Auteurswet geregeld is heeft de VSNU besloten om ook actief gebruik te gaan maken van deze mogelijkheid. Onder de noemer ‘You share, we take care‘ hebben de Nederlandse universiteiten besloten om middels een pilot open access een extra impuls te geven. Dat is ook nodig wil de ambitie om 100% open access in 2020 te bereiken, daadwerkelijk gehaald worden.

Op basis van artikel 25fa Aw worden de uitgeversversies van korte wetenschappelijke publicaties na 6 maanden beschikbaar gemaakt via de repository van de universiteit – met instemming van de auteur – en nemen universiteiten eventuele discussies met de uitgever – die niet om instemming gevraagd wordt – over van de auteur.

Het is ook voor hogescholen een interessante pilot omdat het weer discussies oproept over het open access beleid van deze instellingen. Na vermoeiende gesprekken in het verleden gevoerd te hebben over wel of niet een gebruiksrecht nodig is (een CC-licentie) bij open access [ja natuurlijk, zal ik het je even aanwijzen in de Berlin Declaration?] en of de open access bepaling in de Auteurswet wel van toepassing is op hogescholen [ja natuurlijk, hou eens op met dat elitaire gezeur dat alleen onderzoek op universiteiten ‘echt’ onderzoek is], komen diezelfde discussies nu weer op tafel.

Maar dan wel anders gelukkig. De Vereniging Hogescholen doet hier (binnenkort) uitspraken over waardoor er hopelijk meer duidelijkheid komt en we dit soort ‘Calimero discussies’ over de definitie van open access voor kennisproducten van toegepast onderzoek en of het werkgeversauteursrecht voor hogescholen anders is dan dat voor universiteiten achter ons kunnen laten. Hoewel ik nu al vragen kreeg van hogescholen die nu voortvarend oudere publicaties van studenten en medewerkers aan het online zetten waren nu de 6 maanden termijn voorbij was. Ik denk dat er nog genoeg te bespreken valt …

Link tax en uploadfilters komen eraan(?)

Na heel veel gedoe rondom de controversiële artikelen 11 en 13 van de nieuwe EU auteursrechtrichtlijn hebben het Europees Parlement, de Raad van de EU en de Europese Commissie afgelopen woensdag toch een akkoord bereikt over de nieuwe richtlijn. Met nog steeds beide artikelen erin die, met lichte uitzonderingen, nieuwe rechten geven aan nieuwsuitgevers en contentplatformen aansprakelijk stellen voor het zonder toestemming beschikbaar maken van auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Beide artikelen halen de aandacht weg van alle overige punten die in de nieuwe richtlijn staan (er komen ruimere mogelijkheden om beschermd materiaal te gebruiken voor onderwijs, onderzoek en behoud van digitaal cultureel erfgoed) maar dat is gezien de enorme consequenties van beide artikelen ook wel logisch.

Julia Reda heeft de definitieve teksten op haar site gezet (artikel 11 en artikel 13) en wijst op de definitieve stemming die eind maart of medio april zal worden gepland waarin de lidstaten de richtlijn goed- of afkeuren.

Overigens wordt er in de media al veel gespeculeerd en gediscussieerd over de gevolgen voor met name de contentplatforms en gingen in Duitsland jongeren al de straat op.

Er verscheen ook een artikel op Medium, geschreven door de Europese Commissie, die fel uithaalde naar alle protesterende tegenstanders en ze neerzette als ‘mob’ omdat ze zich zouden laten beïnvloeden door nepnieuws. Dat artikel werd snel offline gehaald (maar valt nog te lezen in de Internet Archive natuurlijk) en het illustreert alleen maar hoe groot de kloof tussen burger en politiek nu echt geworden is.

Het laatste woord is zeker nog niet gezegd over deze controversiële wetgeving en het hele proces van wetgeving, inclusief de rol van de EU hierin. Ik ben vooral benieuwd of de EU parlementariërs de druk voelen bij de stemming aangezien de verkiezingen er ook aankomen in mei.

En verder nog …

Gratis en legaal manga lezen in goede kwaliteit met MANGA Plus. Er zijn nog niet heel veel series in te vinden en ik ben benieuwd hoe ze met lange series omgaan (betaald aanbieden gok ik) maar voor nu is het een heel aardig alternatief.

Een Printing-on-demand dienst aanbieden is natuurlijk prima maar het wordt lastig als je niet controleert of de geuploade boeken wel daadwerkelijk van de uploader zijn.

Vorige maand ging het nog over een aantal rechtszaken over dansjes in Fortnite maar de rechter wilde er afgelopen week niets van weten. Soms zegeviert gezond verstand dan toch.

#

readly header

Readly: een eerste indruk van de Spotify voor digitale tijdschriften

Na 5 jaar is het Zweedse Readly, na eerst o.a. in Duitsland en Amerika te lanceren, nu ook in Nederland beschikbaar en kun je duizenden internationale tijdschriften – waaronder meer dan 100 Nederlandstalige – in de Readly app of browser lezen voor een tientje per maand. Ik las twee maanden een groot aantal tijdschriften en probeerde het uit.

Het is zo’n dienst waarvan je je afvraagt waarom het al niet jaren bestaat. In plaats van een abonnement nemen voor enkele tientjes per jaar om één tijdschrift maandelijks door de brievenbus te laten vallen, kun je ze gewoon ‘allemaal’ lezen voor slechts één tientje per maand. Net zoals je bij Spotify geen losse cd’s meer koopt maar kiest uit het enorme grote aanbod.

Misschien verrast het je dat Readly ook inderdaad al jaren bestaat. In 2013 startte het Zweedse bedrijf met ruwweg hetzelfde idee voor digitale tijdschriften als hun landgenoten met digitale muziek uitwerkten. In 2014 lanceerde Readly in Duitsland en in de jaren erna volgden o.a. Italië, Engeland en de Verenigde Staten. Allemaal met hetzelfde concept: maak afspraken met tijdschriftenuitgevers in zo veel mogelijk landen en biedt alle titels aan in een gebruiksvriendelijke app (of speciale website) voor een vast bedrag per maand.

En nu ook Readly in Nederland

Eind november 2018 kwam Readly ook – voor mij onverwachts – naar Nederland met een Nederlandse site en aanbod. De Readly app is te vinden in de App Store en Google Play Store en via de site maak je gemakkelijk een account aan.

Hoewel een abonnement 9,99 euro per maand kost, betaal je voor de eerste maand slechts 99 cent en kun je je abonnement op elk moment opzeggen. Dat maakt het gemakkelijk om het een maandje te proberen maar ook om het (tijdelijk) weer op te zeggen als je er even niet aan toe komt.

Veel informatie is op de site te vinden en je kunt ook via de browser de tijdschriften lezen, maar de kracht van Readly zit mijns inziens echt in de app en aan de hand hiervan loop ik ook even langs de verschillende aspecten.

Bladeren en zoeken in de app

Readly ios app

Zoals bij alle diensten met een overweldigend aanbod – de teller op de Readly site staat op moment van schrijven op 3817 tijdschrifttitels – probeert de startpagina (of het tabblad dat als eerste opent) een beetje overzicht te geven. Je kunt horizontaal door categorieën scrollen die o.a. populaire titels laat zien maar ook de titels waar recentelijk nieuwe nummers van verschenen.

Op het tweede tabblad Tijdschriften kun je het jezelf echter wat makkelijker maken want daar kun je de lijst van duizenden titels filteren op land, taal en categorieën om te kijken of er ook iets van je gading bij zit.

Readly landen in de app

Er zitten een groot aantal landen in (de lijst overlapt wel grotendeels overigens omdat ik twee screenshots nodig had om de laatste vier landen te laten zien) maar zoals je zou verwachten komt het overgrote deel van het aanbod uit Amerika en het Verenigd Koninkrijk. Als je deze twee landen afvinkt dan hou je ineens fors minder dan de helft over.

Waarmee je alvast kunt concluderen dat als je op zoekt bent naar Engelstalige titels, je met Readly absoluut aan je trekken komt. Ik las vroeger veel Britse en Amerikaanse SF, computer- en game tijdschriften en die zitten er volop in.

Readly categorieën van tijdschriften in de app

Taal is één ding maar slechts weinigen zullen interesse hebben in alle soorten tijdschriften die er zijn qua onderwerpsgebied. Mannen kunnen ‘Woman’s interest’ eruit filteren (en vrouwen die van de mannen) of welke van de 34 categorieën je nog meer niet boeit.

Readly app downloaden tijdschriften

Heb je eenmaal de lijst gefilterd? Dan kun je door de resterende lijst scrollen en tijdschriften toevoegen aan je Favorieten (je selectie) door op de witte plus in het gele rondje te tikken. Je hebt ook de opties om alle beschikbare nummers van het tijdschrift te bekijken of meteen te gaan lezen.

Wil je het later lezen en weet je niet of je dan een internetverbinding hebt? Je kunt het dan downloaden en offline lezen wanneer je tijd hebt.

Je kunt tijdschriften op maximaal vijf apparaten tegelijkertijd lezen en ook maximaal vijf gebruikersprofielen aanmaken om verschillende selecties te maken. Dat is handig voor andere gezinsleden natuurlijk waarmee je het abonnement kunt delen maar ook als je een (te) grote selectie aan tijdschriften overzichtelijker wilt maken door zelf meerdere profielen te gebruiken. Readly vraagt ook naar het actieve gebruikersprofiel zodra je naar je Favorieten gaat.

Readly selectie/favorieten van titels

Zelf kwam ik op meer dan 25 tijdschriften uit die me interessant leken of die ik vroeger op papier las. Die titels worden in rijen van drie getoond met de omslag van het recentste nummer en je kunt ze sorteren op o.a. titel en op de volgorde van titels waar recentelijk het nieuwste nummer van is verschenen zodat je altijd de actuele nummers vooraan hebt staan.

Nou moet ik hier dus een puntje van kritiek geven want ik vind het dus vervelend dat er niet de optie aanwezig is dat het laatste ONGELEZEN nummer wordt getoond bij de tijdschriftitel in de Favorieten, met een duidelijk zichtbare vermelding hoeveel nieuwere nummers er zijn. Hoewel je dus op elke titel kunt doorklikken om alle beschikbare nummers te zien is het niet heel duidelijk wat het laatst gelezen nummer is en welke nummers je dus nog moet lezen.

Ook zou de mogelijkheid om bijvoorbeeld vijf of zes titels op een rij te krijgen wenselijk zijn in combinatie met het bovenstaande zodat je snel inzichtelijk krijgt wat en hoeveel je nog op je ongelezen digitale stapel hebt liggen.

Lezen in de app

Over het lezen zelf is duidelijk goed nagedacht want dat werkt echt uitstekend. Op een grote tablet zoals de iPad in elk geval. Op een telefoon werkt het ook maar moet je regelmatig flink inzoomen op de tekst (door twee keer te klikken op de tekst past die de verhouding aan ten opzichte van het scherm).

Readly lezen

Tijdschriften worden snel geladen in de app en bladeren gaat vloeiend zonder de kleine pauzes om pagina’s ‘op te bouwen’ zoals je die in andere leesapps nog wel eens ziet. De tekst wordt scherp weergegeven en met dubbeltikken of pinch zoomen kun je de tekst desgewenst groter en beter leesbaar maken.

Op alle pagina’s wordt ook een gele knop met een witte bladzijde weergegeven die de leesmodus aanzet. Dat lijkt heel erg op wat Pocket ook doet met bewaarde webpagina’s: het verwijdert alle opmaak van een pagina zodat alleen de tekst overblijft. Het moet overduidelijk wel ondersteund worden door de uitgever want bij de Engelstalige tijdschriften werkte dat een stuk beter dan bij de Nederlandstalige en de leesmodus heeft sowieso moeite met pagina’s die tekst in achtergrondfoto’s en gekleurde tekstblokken zet. Leuk als het werkt maar het levert geen garantie op dat je ook echt makkelijker kunt lezen.

Tik je één keer op het scherm dan komt er een menu te voorschijn aan de bovenkant. Dit heeft opties om dubbele pagina’s te zien, te scrollen in plaats van te bladeren, te zoeken of te delen op social media maar ook om de pagina te bewaren als bladwijzer. Alle bladwijzers duiken weer op op het vierde tabblad Mijn inhoud zodat je favoriete artikelen later altijd weer terug kunt vinden. Handig!

Onderaan het scherm opent de enkelvoudige tik een weergave van alle pagina’s van het tijdschriftnummer zodat je snel kunt navigeren naar een specifieke pagina. Ook dit werkt snel en zonder haperen.

Onder de tab Mijn inhoud kun je tot slot alle recent gelezen tijdschriften nakijken, worden je bladwijzers getoond en kun je puzzels maken (?).

Conclusies

Readly is niet de enige dienst voor digitale tijdschriften (in Nederland). Leeslounge heeft zo’n 200 Nederlandse tijdschriften, alle (70) Sanoma tijdschriften vind je bij Tijdschrift.nl en losse nummers van zo’n beetje alle Nederlandse tijdschriften kun je via MagZine.nu digitaal aanschaffen en lezen.

Wil je per se de (bekende) tijdschriften lezen die Sanoma uitgeeft zoals de Margriet en Libelle of de Donald Duck? Tja, dan is Tijdschrift.nl simpelweg je enige optie want die zitten niet in Readly. Er zitten echter ruim 100 Nederlandse titels zoals de Elle, Cosmo, Computer Totaal en PCM in Readly hoewel de toegevoegde waarde vooral komt van de duizenden Engelstalige titels. Als Engels lezen geen bezwaar is dan is er zonder problemen voor elk wat wils te vinden en is dat maandelijkse tientje prima te rechtvaardigen want je koopt er niet eens twee papieren tijdschriften voor in de winkel.

Zowel de app als de website werken uitstekend en hoewel er nog wel wat verbeterpuntjes zijn in het organiseren van je eigen selectie van tijdschriften, doen deze niet af aan de pluspunten van Readly: een prima aanbod en een prima manier om elke avond urenlang in tijdschriften te lezen voor een relatief klein vast bedrag per maand.

Nu nog de tijd vinden om ze daadwerkelijk te gaan lezen natuurlijk.

#

Tweetweekoverzicht week 6 2019: Einde Google+, Flickr gaat gratis accounts opschonen en Spotify zet in op podcasts

Elke week maak ik een tweetweekoverzicht waarin ik alsnog stil sta bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen blogpost aan heb gewijd.

Google+ stopt er mee (en wat dit betekent)

Het is niet de eerste dienst waar Google mee stopt. Integendeel zelfs want er stoppen elk jaar wel een paar diensten van ze maar weinig waren zo ambitieus – en faalden zo jammerlijk – als Google+. Het moest concurreren met Facebook als grootste sociale netwerk en het had ook alle wind mee leek het: wie heeft er nou geen Google account, Gmail account of gebruikt geen andere Google diensten.

En toch liep het vanaf het begin niet. Google deed zijn uiterste best om alles met elkaar te integreren met Google+ als de overkoepelende paraplu maar het mocht allemaal niet baten. Google accounts werden geupgraded naar Google+ accounts (al kon niemand je uitleggen wat het verschil was) en Photos – eerst onderdeel van Plus – werd toch maar losgekoppeld om gebruikers tevreden te houden.

Nadat er ook nog eens een groot datalek geconstateerd werd besloot Google om de stekker uit Plus te trekken. Op 2 april is het zo ver en verdwijnt Google+ van het toneel.

Dit heeft wel wat consequenties natuurlijk. Allereerst voor de foto’s en video’s die in je albumarchief daar staan plus de Google+ pagina(‘s) die je gemaakt hebt. Dat pakt Google sowieso netjes aan want die kun je, zoals bij al hun diensten, eenvoudig zelf downloaden.

Door de integratie van Google+ met de Google account zijn er ook een paar andere dingen waar je op moet letten. Zo heb je bij diverse sites de optie om, naast een specifieke eigen login, ook in te loggen met een Google+ knop. Die knop gaat straks niet meer werken dus sites die het aanbieden zullen dat moeten aanpassen en vervangen door de knop om in te loggen met je reguliere Google account. Maak je gebruik van de Google+ knop om in te loggen op sites, hou dat dan even in de gaten.

Vervelender is het verdwijnen van Google+ voor de bloggers die Google’s eigen dienst Blogger gebruiken. Velen gebruikten Google+ als mogelijkheid om reacties achter te laten op hun blog en die zijn dus ook vanaf 2 april allemaal verdwenen. Zonder optie om ze te bewaren of exporteren volgens mij.

Verder vrees ik voor Google dat de impact behoorlijk beperkt blijft en dat de meeste mensen niet eens doorhebben dat Google+ is verdwenen straks.

Of vergis ik me en gebruikten jullie het wel?

Flickr begint (bijna) met het verwijderen van foto’s in gratis accounts

Over niet-zo-veel gebruikte diensten gesproken. Flickr kondigde eind vorig jaar aan dat ze het aantal foto’s in de gratis accounts gingen beperken tot maximaal 1000. Daar was nog wel wat gedoe over omdat Flickr ook de grootste bron van foto’s met CC-licentie is en met die actie ook een aanzienlijk deel van de vrij te hergebruiken foto’s op internet zou kunnen gaan verdwijnen. Flickr beloofde die foto’s met rust te laten en daarna was iedereen weer tevreden.

Tenminste, als je een gratis account hebt met minder dan 1000 foto’s of bereid was te betalen voor een Pro account zodat je onbeperkt Flickr kon blijven gebruiken. Zoals ik. Want ook al heeft Instagram en Google Photos het gebruik van Flickr effectief overbodig gemaakt, ik blijf gewoon fan van Flickr en het gedachtengoed om je foto’s te delen met anderen met een gebruiksrecht erbij. Het feit dat er geen miljoen selfies van onmogelijk knappe mensen en commerciële foto’s voorbij komen beschouw ik dan maar als een fijne bonus. Net als het feit dat de tijdlijn op Flickr nog steeds gewoon chronologisch is.

Jammer dat er zo weinig mensen gebruik van maken maar dat heeft Flickr ook wel aan zichzelf te wijten helaas. In een tijd waarin alles gratis lijkt, is betalen voor de mogelijkheid je foto’s online te mogen delen een lastig te verkopen iets.

(Oh ja, Flickr begint toch pas 12 maart met het verwijderen van oudere foto’s om gebruikers iets meer tijd te geven hun foto’s te downloaden)

Spotify gaat voor podcasts

Zelfs de NOS maakte er gewag van: Spotify is er van overtuigd dat podcasts een belangrijk onderdeel gaan zijn van waar mensen naar willen luisteren. Niet alleen muziek maar ook minstens 20% podcasts, denkt topman Daniel Ek en dat is de reden waarom ze Gimlet Media en Anchor overgenomen hebben.

Eerlijk gezegd had ik zelf tot vandaag niet gezien dat er uberhaupt een onderdeel ‘podcasts’ is in Spotify maar aangezien ik er ook nooit naar luister is dat ook niet vreemd. Ik luister wel naar audioboeken maar dat laat ook geen tijd over voor podcasts. Mis ik iets? Luisteren jullie naar podcasts en welke titels zijn aanraders?

(oh en Spotify is voor het eerst daadwerkelijk winstgevend)

En verder nog over de nieuwe auteursrechtrichtlijn en artikel 13 dat niemand wil

Het is bijna niet meer bij te houden. Frankrijk en Duitsland lijken een achterkamertjesdeal gesloten te hebben om verder te kunnen gaan met artikel 13 van de auteursrechtrichtlijn terwijl nu zelfs rechthebbendenorganisaties – om allerlei tegenstrijdige redenen – afstand nemen en oproepen tot herziening of afschaffing. Eén ding is helaas heel erg zeker en dat is helemaal niemand wat gaat opschieten met uploadfilters. Grote kans dat Amerikaanse partijen simpelweg EU gebruikers gaan blokkeren en daar wordt het internet ook niet leuker van.

Wordt helaas vervolgd …

#

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top