Boeken zoeken, digitaal wel te verstaan

Zoekdiensten voor (fulltext) boeken zijn hot. Google Book Search is al bekend en heeft een groot arsenaal aan boeken gedigitaliseerd. Google is echter ook verwikkeld in een aantal rechtszaken t.a.v. het auteursrecht en gebruiksrecht van de door hen gedigitaliseerde boeken en dat is een valkuil waar Microsoft zich niet aan wil wagen. Nu geloof ik zelf dat informatie zo veel mogelijk vrij moet zijn en dat door publicatie die informatie ook vrijelijk gebruikt mag worden maar dat is een onderwerp voor later op dit weblog denk ik.

De clue is dat nu dus Microsoft ook gestart is met een boekzoekdienst, net als al hun andere diensten ook voorzien van een ‘Live’ label: Live Search Books. Live Search Books bevat nu ingescande boeken uit de verzamelingen van de British Library, de University of California en de University of Toronto. Binnenkort worden ook werken uit de bibliotheek van Cornell University toegevoegd. Microsoft heeft ook overeenkomsten gesloten met de New York Public Library en het American Museum of Veterinary Medicine om boeken in te scannen en in Live Search Books op te nemen.
Alle boeken in Live Search Books zijn full text doorzoekbaar. Als de zoekdienst uit de bètafase is, vermoedelijk over een half jaar, zullen de boeken ook worden opgenomen in de gewone zoekmachine van Microsoft.
Microsoft is ook lid van de Open Content Alliance (OCA). Deze non-profit organisatie, die is opgericht door het Internet Archive, wil een permanent archief creëren van gedigitaliseerde boeken dat voor iedereen gratis toegankelijk is. Microsoft heeft beloofd om 150.000 ingescande werken te leveren voor dit boekenarchief.

Fulltext beschikbaar maken van boeken is overduidelijk geen toekomstmuziek meer maar is al in het heden beland. Toch blijft het fenomeen eBook, waar bibliotheekminnend Nederland toch de hoop op vestigde, achter bij gebrek aan functioneel apparaat (lezer) en lijkt de trend te zijn dat leveranciers als Google en Microsoft zich rechtstreeks richten op de eindgebruiker en daarmee de bibliotheek op digitaal gebied in een andere rol te drukken, n.l. die van leverancier van gedrukt materiaal.

Welke rol pakken wij als bibliotheken & bibliothecarissen nu hierin? Voor mijn eigen informatievoorziening put ik al bijna volledig uit full text bookbestanden, pdf boeken en artikelen uit databanken of internet maar als ik bedenk dat ik zelf voor een bibliotheek werk, dan is het wel een vreemde gedachte dat ik bijna geen bronnen gebruik die via ons Mediacentrum aangeboden worden.

In het verleden was de bibliotheek het ‘portaal van informatie’ en was het enige zichtbare voor een klant. Had de bibliotheek het niet, dan bestond het niet want je kon als klant niet weten wat er wel bestond. Dat is nu enorm veranderd doordat de klant gebombardeerd wordt met informatie en de grote partijen, uitgevers en leveranciers, zich nu rechtstreeks gaan richten op die klanten … de bibliotheek als tussenpartij buiten spel zettende.

Wat is onze rol hier? Gaan we zelf ook informatie bewerken (verrijken) en aanbieden zoals een partij als Google het ook doet? Trekken we ons terug en gaan we deze partijen ondersteunen door fysiek de informatie aan te leveren en daarmee op digitaal gebied alles uit handen te geven? Ik heb er wel ideeën over … jij ook?

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top