[intranetblog] Creative Commons in het onderwijs: Open educational resources


Dat Creative Commons licenties gebruiken een goede manier is om mensen ook de mogelijkheid te geven je werken te (her)gebruiken, is natuurlijk vooral van toepassing als je veel materiaal maakt. Echter, juist voor het onderwijs waarin veel content wordt gecombineerd, aangepast en bijgewerkt, is Creative Commons een uitkomst. Immers, als docent zou je idealiter vrijelijk (dus met toestemming) gebruik willen maken van andermans materiaal en als je daar dan vervolgens op voortbouwt, is het ook redelijk om dat materiaal zelf beschikbaar te maken voor anderen.

Hoewel de cultuur van delen ook in het onderwijs nog niet echt prevaleert, zijn de meesten wel overtuigd van het voordeel om bij het ontwikkelen van eigen onderwijsmateriaal niet telkens het wiel zelf te hoeven uitvinden en gebruik te kunnen maken andermans materiaal.

Ontwikkelde onderwijsmaterialen die vervolgens vrijelijk gebruikt, aangepast en verspreid mogen worden worden Open educational resources genoemd. Wereldwijd zijn er vele initiatieven ontplooid om leraren en docenten in alle typen onderwijs te stimuleren en te faciliteren om hun zelfontwikkeld materiaal beschikbaar te maken voor anderen. Creative Commons licenties bieden de auteursrechtelijke mogelijkheden voor auteurs om deze materialen aan te bieden en daarmee dus gebruikers de mogelijkheden om deze te gebruiken. Materialen varieren van Powerpoints en eenvoudige documenten tot volledige lesmethoden met interactieve werkvormen maar ook complete studieboeken die door auteurs uit het onderwijsveld aangeboden worden.

In met name Engeland en Amerika gaat deze ontwikkeling erg hard. Dat betekent helaas ook dat het Engelstalige materiaal niet zo eenvoudig toepasbaar is voor het Nederlandse onderwijs maar toch kan het de moeite waard zijn om bij collega’s over de grens te kijken.

De Creative Commons site heeft een handige overzichtspagina waar men verwijzingen naar repositories met OER onderwijsmateriaal verzamelt. Deze ga ik niet allemaal apart bespreken maar Connexions en OER Commons zijn twee grote sites die veel materiaal hebben op veel vakgebieden, onder de ruime CC-BY licentie (alleen naamsvermelding). MIT (Massachusetts Institute of Technology) biedt zelfs hele modules aan onder een CC BY-NC-SA licentie (naamsvermelding, niet commercieel, gelijkdelen) sinds 2004 en heeft er inmiddels bijna 2000 modules digitaal staan.

In Nederland zijn ook pogingen gedaan om Nederlandstalig onderwijsmateriaal te verzamelen en beschikbaar te maken, eveneens met gebruik van CC licenties. LOREnet (Learning Objects REpository network) is daar de bekendste van maar ondanks veel goede wil en een goede technische infrastructuur struikelde dit initiatief op het grootste probleem, namelijk de bereidwilligheid van docenten om leermiddelen te delen met anderen.

Die deelcultuur, of beter gezegd het gebrek er aan, is een interessant fenomeen. Aan 1 kant vinden mensen het lastig dat er iets als auteursrecht bestaat waardoor je niet eenvoudig, gratis en zonder problemen andersmans materiaal mag gebruiken, aan de andere kant is er ook maar weinig zin te bespeuren om het eigen materiaal dan zelf te delen met anderen. Het lijkt een patstelling op te leveren die vooral op principes gebaseerd is. Gelukkig is er wel een voorbeeld in Nederland wat wel lijkt te werken, namelijk het zelfstudiemateriaal dat de Open Universiteit Nederland gratis ter beschikking stelt. Een mooie uitwerking waarmee de samenwerking met andere docenten (op afstand) vergroot wordt, studenten eenvoudiger met het materiaal kunnen werken, en er zelfs feedback te krijgen valt van buiten de onderwijswereld.

Volgende week de derde blogpost over Creative Commons in het onderwijs over het initiatief van voormalig minister van onderwijs Plasterk om een Nederlandse versie van een OER repository te lanceren die moet slagen waar LOREnet het niet voor elkaar kreeg: WikiWijs.

Verder lezen?

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top