[intranetblog] Creative Commons in het onderwijs: WikiWijs


Dat er veel Open educational resources, leermateriaal, in de Engelse taal te vinden zijn, daar had ik het vorige week al over. Een behoorlijk compleet overzicht van overkoepelende collecties (zoals de vorige keer genoemde Connexions), hoger onderwijs instellingen die materiaal maken en aanbieden maar ook discipline specifieke collecties kun je vinden op de WikiWijs contentoverzichtspagina voor het hoger onderwijs.

Met zoveel internationale initiatieven kan Nederland natuurlijk niet achterblijven. Ook al dragen de TU Delft, de Open Universiteit en NARCIS al een stevig steentje bij, in december 2008 lanceerde Minister Plasterk het idee voor Wikiwijs, als antwoord op het advies ‘Onderwijs en open leermiddelen’ van de Onderwijsraad.’

Zoals WikiWijs zichzelf omschrijft:

Wikiwijs wordt in Nederland een plek op internet waar elke leraar leermateriaal kan vinden, gebruiken en aanpassen, van basis- tot universitair onderwijs. Je kunt ook leermateriaal zelf ontwikkelen, bewaren en delen met collega’s. Wikiwijs is een platform waar leraren kennis over en ervaringen met open leermateriaal kunnen uitwisselen en zo nodig professionele ondersteuning vinden.

Kortom, heb je leermateriaal over een bepaald onderwerp of vak gemaakt en wil je dit delen, zoek je leermateriaal dat aansluit bij specifieke leerdoelen of wil je gewoon bruikbare tips die jouw lessen nóg boeiender maken? Volg dan de ontwikkelingen op deze site!

Wikiwijs is gebaseerd op het basisprincipe van de wiki (gezamenlijke samenstelling van content over een bepaald onderwerp) en is, kort samengevat, een ‘open op internet gebaseerd platform, waar leraren open leermiddelen kunnen vinden, gebruiken (door)ontwikkelen en delen.’

In Wikiwijs staat het uitgangspunt centraal dat al het materiaal vrij in het onderwijs te gebruiken is en dat daarmee dus al het vrij te gebruiken materiaal elders op internet opgenomen kan worden in WikiWijs. WikiWijs is niet alleen een plek waar materiaal zelf wordt gemaakt en ontsloten, het sluit aan bij vele andere initiatieven die al via internet toegankelijk zijn en ondersteunt die door hun content beschikbaar te maken. Eigenlijk een soort Google van vrij te gebruiken onderwijsmateriaal. In WikiWijs kun je dan ook de bestaande collecties met leermaterialen individueel vinden. Voor het hoger onderwijs maakt WikiWijs gebruik van LOREnet dat daarmee dus inderdaad een nieuwe impuls krijgt en waar nu meer dan 150.000 materialen in te vinden zijn. Sinds 29 september is de hoger onderwijs pagina ook operationeel in WikiWijs dus is er geen reden om niet even een kijkje te nemen!

Al het onderwijsmateriaal is vrij te gebruiken onder de meest ruimte Creative Commons licentie, de CC-BY, wat inhoudt dat je alleen maar aan naamsvermelding hoeft te doen als je materiaal uit WikiWijs gebruikt. Zowel de gebruikers maar ook instellingen kunnen een beoordeling meegeven aan het materiaal in WikiWijs zodat je ook vooraf een indicatie hebt hoe het met de kwaliteit is gesteld.

Let op
Het is echter wel zo dat de ruime CC-BY licentie alleen geldt voor de content die in de eigen WikiWijs repository is opgenomen. Doordat het ook inhoud van andere collecties ontsluit en vele verwijzingen bevat naar modules, lesmethoden enz die elders in databases zijn opgenomen, zal het zo zijn dat daarvoor andere voorwaarden gelden en dat je tegen veel meer beperkende CC-licenties aan zult lopen. Zo bevat WikiWijs ook verwijzingen naar content van educatieve uitgevers waar je alleen maar tegen betaling gebruik van kunt maken en waar je absoluut niet vrijelijk mee je eigen onderwijsmateriaal kunt arrangeren. Het blijft goed opletten helaas welke voorwaarden gelden voor het materiaal dat je zou willen gebruiken aangezien zo’n beetje alle typen licenties voorkomen: bijna alle CC-licenties, de GNU licentie maar ook voorwaarden die door uitgevers zelf zijn geformuleerd. De disclaimer van WikiWijs licht dit toe en het is veelzeggend hoe lang deze is.

Volgende keer iets meer auteursrecht en wat minder promotie als ik poog samen te vatten welke mogelijkheden de (analoge en digitale) kopie voor eigen gebruik beperkingen bieden voor het onderwijs.

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top