[intranetblog] Mogelijkheden in de Auteurswet: de digitale privé-kopie voor eigen gebruik

Twee weken geleden, in deel 1 over de privé-kopie voor eigen gebruik, ging het, om maar even mbv bovenstaande afbeelding toe te lichten, over het copy deel: de analoge kopie. Daar valt, met het Reporecht in het achterhoofd, nog wel meer over te zeggen maar deze post gaat verder met het ‘Print’ deel: de digitale kopie voor eigen gebruik.

Artikel 16c van de Auteurswet beschrijft de uitzondering die hier van toepassing is. Om het even correct te zeggen omvat dit artikel de mogelijkheden voor het maken van een privé-kopie op een drager die bestemd zijn om een werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven, zoals het zo fraai in lid 1. gemeld wordt.

Als inbreuk op het auteursrecht op een werk van letterkunde, wetenschap of kunst wordt niet beschouwd het reproduceren van het werk of een gedeelte ervan op een voorwerp dat bestemd is om een werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven, mits het reproduceren geschiedt zonder direct of indirect commercieel oogmerk en uitsluitend dient tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die de reproductie vervaardigt.

Het heeft hiermee specifiek betrekking op het kopiëren naar digitale informatiedragers voor eigen gebruik. Alle overige gevallen van privé-kopieën vallen onder het artikel 16b.

Artikel 16c en de uitzondering voor de digitale privé-kopie is ook de wettelijke basis voor het gegeven dat in Nederland het niet verboden is om muziek en films te downloaden van het internet. Ook materiaal dat zonder toestemming van de rechthebbenden op internet is gezet mag namelijk gebruikt worden ‘tot eigen oefening, studie of gebruik van de natuurlijke persoon die de reproductie vervaardigt’. Software is hier overigens een grote uitzondering op aangezien dat niet valt onder dit artikel en het elders specifiek benoemd is in de wet.

Als we het hebben over mogelijkheden die je, zonder toestemming, hebt met andermans materiaal, dan biedt dit artikel een individuele eindgebruiker enorm veel mogelijkheden. Zolang je een privé-kopie niet aan een ander geeft kun je een kopie maken van bijna alle digitale bestanden (op software na!) voor eigen gebruik.

In tegenstelling tot een analoge kopie mag je die niet door een ander laten maken (want er wordt specifiek verwezen dat de uitzondering alleen geldt als je het zelf doet en als een ander dat doet en aan jou geeft, verspreidt die het dus). Een ander belangrijk verschil met de analoge kopie is dat het hier niet beperkt is tot een selectie maar je volledige digitale teksten mag kopiëren. Bij een gewoon boek mag dat immers alleen als er geen nieuwe exemplaren meer te vinden/te koop zijn.

Een billijke vergoeding moet er nog steeds betaald worden bij een digitale privé-kopie. Deze hoef je echter niet zelf rechtstreeks te betalen maar wordt geïnd via een heffing die leveranciers van blanco informatiedragers als cd’s en dvd’s moeten betalen aan Stichting de Thuiskopie. Op elk leeg cd’tje of dvd’tje zit een bedrag wat je als koper betaalt en wat wordt afgedragen aan de Stichting.

Betekent dit nu dat je inderdaad alle muziek, video en ebooks mag kopieren voor jezelf? Ja, in Nederland dus wel zolang je het zelf niet deelt met een ander. Daar worden de grote bedrijven niet heel vrolijk van natuurlijk en dat is de reden dat ze het er ook niet bij laten zitten. Delen is bijvoorbeeld is wat je automatisch doet als je een ‘kopie’ maakt van een digitaal bestand door het te downloaden via P2P netwerken. Met name BREIN, de stichting die belangen behartigt van rechthebbenden, is de laatste jaren frequent in het nieuws door hun jacht op bekende en minder bekende bittorrent netwerken. Je kunt namelijk alleen maar downloaden op dit soort netwerken doordat anderen, en jezelf!, hun bestanden delen met anderen.

Uitgevers van ebooks zagen de bui ook al hangen en voorzien hun digitale boeken bijna zonder uitzondering van DRM, een softwarematige methodiek om het maken van kopieën te voorkomen. Een handelswijze die men overgenomen heeft van de muziekindustrie die dit ook al deed jaren geleden. DRM verdient echter een eigen blogpost, dus daarover een volgende keer meer.

@Foto door loop_oh (Flickr)

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5)

  1. Hoe zit het overigens met IBL van een bibliotheek?
    Dan geef je de digitale kopie wel aan een ander: je verspreidt hem dus.
    Zijn we daarmee dan niet in overtreding, of is er voor bibliotheken een uitzondering gemaakt?

  2. Dat is een interessante vraag waar ik niet een pasklaar antwoord op heb. Ik vermoed dat een digitale IBL kopie van een artikel niet onder de privé-kopie uitzonderingen valt, om precies de reden die je noemt.

    Je hebt de reprorecht bepalingen in de Auteurswet (art 16h-m), waarbij bibliotheken een kopie van een artikel mogen uitlenen ipv het artikel zelf en in aanvulling hierop zou je kunnen beargumenteren dat het hier om een fotokopie gaat, en geen digitale informatie, waarmee het dus ook onder die uitzondering komt te vallen. Punt is wel dat die reprorecht bepalingen nogal expliciet over papieren versies gaan dus ik vind dit zelf ook niet zo sterk.

    Ik ga dit zelf ook eens navragen. Waar is die hulplijn? ;)

  3. Pingback: [intranetblog] Hindernis voor de privé-kopie: DRM

  4. @Dymphie De thuiskopie (en Auteurswet) is totaal niet van toepassing als het gaat om IBL van een bibliotheek. IBL voor levering van zowel een papieren als digitaal exemplaar wordt afgedekt in de overeenkomst tussen de leverende bibliotheek en de leverancier van de databank of digitale tijdschrift, zag ik toevallig vandaag in een licentieovereenkomst.

    Een licentieovereenkomst valt onder de noemer contractrecht en dit overstijgt de afspraken en uitzonderingen in bijv. de Auteurswet. Ik kom in een latere blogpost nog uitgebreid terug op licentieovereenkomsten voor content.

  5. Pingback: [intranetblog] Digitale privé-kopie van een illegale bron mag gewoon

Comments are closed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top