[intranetblog] Hindernis voor de privé-kopie: DRM

Hoewel je binnen de Nederlandse wetgeving dus het recht hebt om, onder specifieke voorwaarden, een privé-kopie te maken van digitale bestanden, wil dat niet zeggen dat leveranciers dit een geweldig idee vinden. Gedreven door, vooral, de Amerikaanse entertainment industrie (in de Amerikaanse wetgeving kent men een zgn. fair use bepaling die ook mogelijkheden biedt om beschermd materiaal te gebruiken) zijn leveranciers, uitgevers en andere rechthebbenden al sinds de jaren 80 in een strijd verwikkeld met hun eigen klanten als het gaat om hoe hun (digitaal)materiaal gebruikt kan en mag worden.

Even de batterij aan rechtszaken voor het illegale gebruik buiten beschouwing latend, gebruiken deze partijen diverse technische mogelijkheden om zowel het gebruik van digitale content als de apparaten waarop deze afgespeeld kunnen worden, te beperken. ‘Leuk dat je een kopie voor eigen gebruik mag maken volgens de wet maar dan zorgen wij er simpelweg voor dat je geen kopie kunt maken’, is de achterliggende redenering.

Al die technieken samen wordt digital rights management genoemd, of kort DRM, en is één van de meest controversiële aspecten bij de opkomst van digitale media en de technieken om analoog naar digitaal om te zetten. Het wordt daarom ook vaak digital restrictions management genoemd. Als je denkt dat je het nog nooit tegen bent gekomen dan heb je dat waarschijnlijk mis want het is overal. Een paar voorbeelden:

  • De Content Scrambling System (CSS) als kopieerbeveiliging op dvd’s en de AACS variant daarvan op bluray schijfjes. Wie ooit gepoogd heeft een VHS videoband te kopieren of te digitaliseren is tegen de Macrovision beveiliging aangelopen;
  • DRM gebruik op tv in de vorm van betaalkanalen met benodigde decoders;
  • DRM op audiocd’s wat vooral Sony deed/had tussen 2002 en 2007 waardoor je je eigen cd’s niet meer kon kopieren of rippen naar mp3;
  • Online muziek winkels, zoals de iTunes Store van Apple waar je tot 2009 ook beperkt werd in het aantal apparaten waar je de gekochte muziek kon afspelen incl. kopieerbeveiliging;
  • Computer spellen die al sinds de jaren 90 bijna standaard diverse soorten DRM kopieerbeveiligingen kennen en die ook steeds strenger en ingrijpender worden;
  • Ebooks die door uitgevers gekoppeld worden aan specifieke apparaten (ereaders) en kopieerbeveiliging kennen.

Hoe restrictief DRM kan werken voor een gebruiker van digitale content is wellicht iets dat zelf ervaren moet worden maar het vertegenwoordigt hoe dan ook een grote tegenstelling: het recht van de gebruiker om het voor eigen doeleinden te mogen gebruiken zoals hij of zij dat wil, tegenover het recht van de eigenaar van de content te bepalen wat er met zijn of haar content gebeurt.

Toch doet deze versimpeling van die tegenstelling ook geen recht aan die discussie en zijn er vele andere factoren die meespelen. Iedereen snapt dat commercieel misbruik van illegale content bestreden moet/mag worden en iedereen snapt ook wel dat een gebruiker recht heeft om content te gebruiken waar hij of zij gewoon voor betaald heeft. Zoals met bijna alles in het leven is dat laatste punt ook gelijk het belangrijkste punt: geld.

Consumenten zijn namelijk steeds minder bereid om digitale content te kopen waarmee ze vervolgens alleen maar tegen beperkingen aanlopen en waar ze niet zelf kunnen bepalen hoe ze er gebruik van kunnen maken. Vele incidenten en boze reacties hebben er voor gezorgd dat Sony stopte met DRM op audiocd’s en dat Apple geen DRM meer op muziek in de iTunes Store heeft. Niet om het publiek te vriend te houden maar om sterk dalende inkomsten te voorkomen. Wie betaalt bepaalt nog steeds (een beetje).

En wat betekent dit nu voor de privé-kopie?
Voor het maken van een privé-kopie blijven er hindernissen bestaan met DRM. De legale status om DRM te verwijderen is echter niet helemaal duidelijk en er zijn vele middelen beschikbaar om dvd’s (of blurays) te kopieren ongeacht de gebruikte DRM systematiek en ebooks of muziek te ontdoen van hun DRM. Daarnaast staat de Nederlandse wetgeving, in tegenstelling tot bijv. de Amerikaanse, impliciet toe dat een privé-kopie ook gemaakt mag worden van illegaal verspreid materiaal. Laat nu het internet nog steeds vol staan met boeken, video en muziek waar de DRM al van verwijderd is.

Overigens blijft het altijd netjes, makkelijk en gegarandeerd probleemvrij om materiaal te gebruiken (of te privé-kopieën) waarvoor de rechten geregeld zijn en waar DRM technieken niet voor gebruikt zijn. Ook al betaal je er niet altijd met geld voor, uiteindelijk is het daadwerkelijk gebruiken van materiaal wel de beste stimulans voor een leverancier of uitgever om je ook te bieden waar je naar vraagt.

Noot: in het bovenstaande stukje mijd ik alle voorbeelden en praktijken rondom software. Dat komt omdat dit enerzijds expliciet geen uitzondering is als digitale privé-kopie maar anderzijds het doorbreken van DRM technieken bij software wel strafbaar is. Illegale software is altijd … illegaal.

@Foto via Flickr (GregoryH)

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

  1. Pingback: Tweets that mention [intranetblog] Hindernis voor de privé-kopie: DRM -- Topsy.com

  2. Hai Raymond.

    Mooi inleidend stuk over DRM. Het is vast opzettelijk gedaan door jezelf, maar ik kom geen oplossing tegen voor de situatie. Zoals je weet vrezen de uitgevers het verlies van controle over hun intellectueel eigendom. Welke oplossing heb jij in gedachten waarmee deze vrees wordt weggenomen?

    Onderhand heeft zo’n beetje iedereen die afnemer is van digitaal materiaal wel duidelijk gemaakt dat ze DRM niet leuk vinden. Dat is ook erg makkelijk. Wat mij betreft te makkelijk. Ik hoor niemand klagen over het feit dat ze geen kopieën mogen maken van boeken. Waarom is dat anders voor digitaal materiaal? En dan heb ik het niet over ebooks die je slechts 5x mag downloaden of dergelijke beperkingen in gebruiksperiode. Waarom lijken zoveel gebruikers het vanzelfsprekend te vinden dat digitaal materiaal gekopieerd mag worden, of goedkoper/gratis moet zijn? Wel lijkt het logisch dat goedkopere productie wordt vertaald naar goedkopere levering. Maar wat als die zogenaamde goedkopere productie niet werkelijk goedkoper is?

    Kun jij ons vertellen waarom DRM moet worden opgeheven vanuit het gezichtspunt van de uitgever? Wat wordt de leverancier er beter van zonder DRM? Hoe worden hun rechten beschermd tegen de alom tegenwoordige copy kids en torrent gebruikers? Heb jij misschien gegevens over uitgevers winst/verliesrekeningen waaruit blijkt welke gevolgen epublishing heeft?

    Dat zijn wel de gegevens die ik zoek om zelf een oordeel te vormen over (on)mogelijkheden. Een leuk onderzoek hierover vind plaats op de HvA en vind je terug op:
    http://www.e-boekenstad.nl/

    Ik weet dat er geen makkelijke antwoorden zijn. Maar mocht jij meer licht in de duisternis kunnen scheppen, dan zou dat heel mooi zijn.

    Alvast bedankt en veel succes,

    Jaroen.

    Reply

  3. Dag Jaroen,

    Je hebt gelijk, het is heel expres als inleiding geschreven en zelfs dat nog heel expliciet vanuit het het perspectief dat DRM het recht op de privé-kopie uit de auteurswet in de weg staat.

    Je stelt een paar vragen die stuk voor stuk volgens mij wel hele analyses zouden kunnen opleveren en daarmee wordt ook wel de complexiteit duidelijk waarom er (natuurlijk) geen 1 oplossing te bedenken is als het om DRM gaat.

    Je hoort niemand klagen over het feit dat ze geen kopieen mogen maken van boeken omdat ze dat dus feitelijk wel mogen doen volgens de wet (alleen volledig mits het boek niet meer leverbaar is). Dat het nauwelijks gebeurt heeft vooral te maken met de relatief grote inspanning om een heel boek te kopieren. Ja, je hebt gelijk als je zegt dat het vreemd is dat gebruikers het vanzelfsprekend lijkend te vinden dat digitaal (online) materiaal gekopieerd mag worden en dat het bij voorkeur ook nog gratis moet zijn. Een misvatting die bestreden moet worden maar wat je niet bereikt door alleen DRM in te voeren.

    Op mijn blog heb ik ca een jaar geleden nog een hele handleiding geschreven voor het verwijderen van DRM. Niet om die copy kids en torrents te faciliteren (geloof me, dat is nou net de doelgroep die uberhaupt geen problemen heeft om DRM te omzeilen), maar om het voor *vele* gebruikers mogelijk te maken om de door hun gekochte boeken te kunnen gebruiken op hun eigen apparaten of die van hun familie. Mensen die een ebook op een Mac wilden lezen en dat niet konden, mensen die ebooks kochten als cadeau voor hun familie overzees en dat niet konden. Mensen die ebooks op een nieuwe ereader wilden zetten maar er achter kwamen dat dat ook niet mogelijk was. Met DRM pak je altijd de goeden met de slechten, terwijl er uit zowel de muziek als game industrie al decennia lang blijkt dat de kwaadwillenden nou net geen enkel probleem hebben om DRM te kraken en te verwijderen, de gebruikers die netjes een eigen exemplaar kochten achterlatend met bergen onhandigheid en onmogelijkheden.

    Waarom kan Apple nu al ruim een jaar lang DRM vrije muziek verkopen via de Apple store en gelden ‘ineens’ al die argumenten van kwaadwillende gebruikers niet meer? Mijns inziens omdat je de illegale gebruikers niet moet verwarren met potentiele legitieme gebruikers. Mensen die een product willen hebben, zijn over het algemeen bereid daar voor te betalen .. dat is duidelijk geworden met vooral de muziek industrie maar ook de software industrie. Ja, er zal altijd gekopieerd worden en ik heb tot de dag van vandaag geen enkele moeite om de nieuwste muziek, spellen, software en ebooks illegaal te verwerven op internet. De aanname die de industrie echter doet is dat een illegaal exemplaar ook gemiste inkomsten betekent omdat iemand het anders legaal gekocht zou hebben. Daar geloofde ik 15 jaar geleden niks van en daar is mijn mening niet in veranderd.

    Uitgevers hebben het recht om hun eigendom te beschermen, ja, maar dat geeft ze niet het recht om restricties voor legitiem gebruik op te leggen aan hun klanten. Om de analogie te maken met het papieren boek: stel je voor dat je een mooi nieuw boek koopt maar er een sticker op komt die er voor zorgt dat dat boek je huis niet kan verlaten, zodat je het niet kunt uitlenen of doorverkopen. Jij mag niet bepalen wat je met je eigendom doet. Dat is het kwalijke aan DRM. We hebben het hier niet over een licentie maar over aanschaf van goederen die bewust en expres beperkt worden in wat je er mee kunt. Dat een uitgever het al overweegt vind ik een zwaktebod.

    Toegevoegde waarde, dat is het toverwoord. We kennen het bijv. uit de open source/open access beweging waarin content ook vrijelijk beschikbaar komt (maar dan legitiem) en dat leveranciers een methodiek zoeken en gevonden hebben om er waarde aan toe te voegen. Printing on demand, speciale edities, enz. De games industrie heeft er ook vele voorbeelden van en denk maar eens terug aan de LP’s en CD’s die werden voorzien van mooie hoezen, songteksten enz.

    DRM kun je met digitaal materiaal ook socialer maken. DRM methodieken zoals een watermerk met je naam erin hebben een prima werking om verdere illegale verspreiding te voorkomen. Uitgevers zullen een balans moeten vinden in het kunnen vertrouwen van hun klanten want anders zullen deze dat nooit met hen doen. Excessen van misbruik kunnen nog steeds prima opgespoord worden: voor software zijn daar vele voorbeelden van maar ook bij ebooks zijn de Marktplaats verkooppuntjes opgespoord en verwijderd.

    Gegevens over de impact van epublishing van uitgevers heb ik niet. Ik betwijfel zelfs in welke mate die er uberhaupt zijn want je vergelijkt gewoon appelen en peren met elkaar. Je kunt het niet vergelijken met papier en dankzij zowel DRM als een prijsstelling die niet aansluit bij de perceptie van een klant dat een digitaal boek goedkoper moet zijn dan een papieren, kun je dat soort cijfers nooit goed interpreteren. Hoe terecht die perceptie is kun je bediscussieren wat je wil maar uitgevers hebben botweg rekening te houden met die perceptie. De klant is koning, niet de uitgever.

    En oh ja, het zijn niet de rechten van uitgevers die beschermd moeten worden in het auteursrecht, ook al zou je wel eens anders kunnen denken met die hele lobby. Het zijn de rechten van de auteurs van de boeken en daar denken auteurs nogal eens verschillend over van hun uitgever. Het maakt de discussie en de oplossing ervoor bepaald niet makkelijker.

    groet,

    Raymond

    PS. Dank voor de link van dat HvA project. Ik zal dat volgen!

    Reply

  4. Hai Raymond, dankjewel voor je snelle en uitgebreide reactie.

    Maar je bent nog niet van mij af! :-)
    Je noemt een aantal punten in je betoog waar ik graag dieper op in wil gaan.

    Over DRM als middel tegen de copy kids en torrent users ben ik het helemaal met je eens dat dit al een verloren race is. Alleen denk ik dat het wel nuttig is om te realiseren dat het wel de opzet was van de uitgevers om dergelijk ‘misbruik’ tegen te gaan. Geen verwijtbare wens lijkt mij. Jammer dat daarbij de goeden (de normale thuisgebruikers) gaan lijden onder de kwaden (de hackers). Als kanttekening denk ik verder dat het ook volkomen ‘rechtmatig’ is dat uitgevers restricties inbouwen bij de geleverde producten. Om de discussie zuiver te houden, is het van belang om te herkennen dat het hier niet gaat om ‘rechtmatigheid’, maar over doelmatigheid en klantvriendelijkheid. De leverancier is vrij in het opstellen van voorwaarden (binnen de wet) en wij als klant zijn vrij om daar al-dan-niet mee akkoord te gaan. In plaats van een bezit (boek in ons hand), verkrijgen wij als klant een recht tot gebruik (een soort van huur). Daarmee doen wij ons als klant tekort. Wat ons geboden wordt is erg beperkend en gebruiksonvriendelijk. En uiteindelijk lijkt het mij ook niet doelmatig. Zoals jij al terecht opmerkt met het voorbeeld van muziek downloaden.

    Ik twijfel trouwens wel bij het voorbeeld van Apple. Die muziek is niet helemaal DRM-vrij. Je verbindt je aan de voorwaarden die Apple stelt en je kan er alleen gebruik van maken met iTunes. En dat geldt ook voor andere, niet-Apple, music stores. Ik weet niet beter of die zijn alleen speelbaar in een specifieke player van een specifieke leverancier. Daarentegen wordt wel mooi aangetoond dat er genoeg gebruikers zijn die makkelijk een klein bedragje willen betalen voor een muziekje. Wat dat betreft sluit het mooi aan bij de gedachte van Joost Steins Bisschop. Zie: http://www.ikmagazine.nl/index.php?item=4287#5311

    Ik ben verder voorzichtig met de gedachte dat de uitgevers/leveranciers enorme winsten zouden maken met electronische publicaties en geen inkomstenderving lijden door illegale kopiën en piraterij. Daarmee zeg ik niet dat het niet zo zou zijn. Integendeel, het lijkt mij zelfs waarschijnlijk dat er een flink (financieel) voordeel wordt behaald door het aanbieden van digitaal materiaal, en dat het (illegaal) downloaden alleen maar toenemende verkoopcijfers tot gevolg heeft. Dat laatste is trouwens een bijzonder fenomeen dat meer aandacht verdient. Als het daadwerkelijk klopt, dan verdwijnt dit argument van tafel in de discussies met de uitgevers/leveranciers. Maar zonder ‘harde’ financiële feiten is terughoudendheid op zijn plaats.

    Natuurlijk blijft het financiële aspect een belangrijk argument in de discussie. De uitgevers/leveranciers willen verdienen aan digitale producten en de klanten/gebruikers willen waar voor hun geld. Om die reden werd tijdens een workshop van Amsterdam eBoekenstad gevraagd naar de business cases. Oftewel de financiële haalbaarheid van papieren uitgaves en daarnaast de digitale uitgaves. Helaas gaven de uitgevers geen helder (eerlijk?) inzicht in de cijfers, maar het heeft mij zeker geholpen om een beeld te vormen van de kosten/baten. Het is voor mij nog steeds niet helder genoeg om te kunnen beoordelen of de risico’s (incl. DRM-argumenten) voor uitgevers ‘te’ groot zijn voor het aanbieden van goedkope, vrije en makkelijk toegankelijke digitale producten.

    Gelukkig biedt je in je reactie een aantal aanknopingspunten voor mogelijke verbeteringen in de relatie tussen leveranciers en afnemers. Als ik het goed lees gaat het over ‘toegevoegde waarde’ en ‘vertrouwen in de klant’. Daar kan ik mij bij voorstellen dat leveranciers het moeilijk vinden om praktische uitvoering te geve, en nodigt het niet direct uit om DRM op te geven. Een tip zoals het toevoegen van een watermerk lijkt mij beter hanteerbaar.

    Resumerend zou ik daarom willen stellen dat meer vrijheid en gebruiksvriendelijkheid bij aanschaf van eProducten wordt behaald als er voorbeelden komen van uitgevers die het risico nemen en duidelijk slagen! Er moet eerst één schaap over de dam voor de anderen volgen. Tot die tijd blijven de ‘anderen’ heel voorzichtig zoeken naar een werkbare (winstgevende) strategie. Een assertieve klant, die zich veeleisend opstelt en zich goed organiseert, speelt een belangrijke rol om het ene schaap over de dam te duwen/trekken.

    Terzijde; ik denk dat veel auteurs hun auteursrechten overdoen aan de uitgevers. Dat is makkelijker, want geen juridische praktijken voor handhaven van je rechten, en je verdient er gelijk een pakket geld mee. Daarmee worden de uitgevers wel degelijk de rechthebbenden.

    Bedankt en vriendelijke groet,

    Jaroen.

    Reply

  5. Ik zie een lange discussie voor ons als we tot oplossingen willen komen :)

    “Over DRM als middel tegen de copy kids en torrent users ben ik het helemaal met je eens dat dit al een verloren race is. Alleen denk ik dat het wel nuttig is om te realiseren dat het wel de opzet was van de uitgevers om dergelijk ‘misbruik’ tegen te gaan. Geen verwijtbare wens lijkt mij.”

    Geen verwijtbare wens nee, maar wel eentje in de categorie ‘had men beter moeten weten’, zeker de ebookuitgevers. Juist de ervaringen uit de games en muziekindustrie hebben de les wel geleerd dat DRM in de praktijk vooral de goeden treft. Ik wil wel opmerkingen dat het gebruik van DRM in die beide industries ook substantieel veranderd is de laatste jaren, waar nu de ebook industrie nog in zijn kinderschoenen staat op dit punt. Games gingen van codes die je uit handleidingen moest overnemen tijdens het spel zelf tot zware kopieerbeveiligingen toen het formaat veranderde van floppy naar cdrom/dvd. Tegenwoordig is dat nog steeds wel zo maar zie je met opkomst van digitale platforms als Steam weer een grote wijziging. Eentje waar de term toegevoegde waarde ook om de hoek komt kijken. Steam is een platform waarin spellen digitaal/online gekocht worden en die men ten alle tijden, gekoppeld aan een eindgebruikersaccount, kan downloaden en spelen op elke pc die men wil. Nee, je hebt geen fysiek medium meer en er is een groep die terug wil naar de tijd van een dvd’tje met een boekje erbij maar de meesten zijn erg blij omdat de voordelen ook enorm zijn: altijd de laatste versies bij de hand (updates worden automatisch meegenomen), installatie is een kwestie van downloaden geworden ipv de vaak gecompliceerde installaties, veelal door DRM, en men hoeft geen fysiek medium meer in de pc te stoppen om het spel te kunnen spelen. Wat trouwens ook een DRM vorm was. Feitelijk is een zware DRM vorm vervangen door een DRM vorm die aanzienlijk gunstiger uitpakt voor de doelmatigheid en efficientie voor een gebruiker, om jouw termen dan maar gelijk te gebruiken. Een les en progressie waarvan ik hoop dat de ebook industrie leert van de voorgangers en niet klakkeloos alle stappen pijnlijk moet doorlopen.

    “Ik twijfel trouwens wel bij het voorbeeld van Apple. Die muziek is niet helemaal DRM-vrij. Je verbindt je aan de voorwaarden die Apple stelt en je kan er alleen gebruik van maken met iTunes. En dat geldt ook voor andere, niet-Apple, music stores. Ik weet niet beter of die zijn alleen speelbaar in een specifieke player van een specifieke leverancier. Daarentegen wordt wel mooi aangetoond dat er genoeg gebruikers zijn die makkelijk een klein bedragje willen betalen voor een muziekje.”

    Jawel, de bulk van de iTunes muziek is echt DRM vrij, in het AAC formaat wat niet van hunzelf is. Er zijn diverse apparaten waar je het op af kunt spelen. Ze promoten vanzelfsprekend iTunes icm een iPod/iPhone maar je kunt het wel degelijk op andere apparaten spelen. Overigens kon je altijd al wel de muziek naar een audiocd branden en deze bijv. opnieuw rippen naar mp3. De hoofdreden voor Apple om die stap te maken was ook, nogmaals in jouw bewoordingen, die combinatie van efficientie en doelmatigheid met het feit dat er alternatieven kwamen bij o.a. Amazon en deze ook geen DRM gebruikten. Uiteindelijk draait het bij een leverancier echt om geld natuurlijk.

    “Ik ben verder voorzichtig met de gedachte dat de uitgevers/leveranciers enorme winsten zouden maken met electronische publicaties en geen inkomstenderving lijden door illegale kopiën en piraterij. Daarmee zeg ik niet dat het niet zo zou zijn. Integendeel, het lijkt mij zelfs waarschijnlijk dat er een flink (financieel) voordeel wordt behaald door het aanbieden van digitaal materiaal, en dat het (illegaal) downloaden alleen maar toenemende verkoopcijfers tot gevolg heeft. Dat laatste is trouwens een bijzonder fenomeen dat meer aandacht verdient. Als het daadwerkelijk klopt, dan verdwijnt dit argument van tafel in de discussies met de uitgevers/leveranciers. Maar zonder ‘harde’ financiële feiten is terughoudendheid op zijn plaats.”

    Ik kan me niet herinneren gesteld te hebben dat uitgevers enorme winsten maken met elektronische publicaties. Ik denk eerder dat het een armetierig potje inkomsten is met enerzijds DRM op de digitale publicaties en het niet los willen laten van traditionele distributiemodellen en hun eigen traditionele fysieke producten. Daarom ook het appels versus peren argument van mij: men beschouwt de digitale publicatie nog steeds als een niche/te ontdekken/zijproduct van het traditionele product. Eentje waarmee men ‘experimenteert’ (een term die vaak valt bij uitgevers en leveranciers) en waarmee men feitelijk een teen in het digitale hete water steekt en hoopt dat een DRM pleister de geanticipeerde schade zal beperken. Dat is het niet serieus nemen van de markt en de consument. Het is een verlies-verlies scenario voor het digitale product want met de focus op alle restricties gaat zowel positief als negatief nieuws over deze restricties en niet over de nieuwe mogelijkheden die een digitale variant zou *moeten* bieden om aan te sluiten bij de verwachtingen van een gebruiker. We hebben het primair over de negatieve verwachtingen van een leverancier bij digitale producten, niet de positieve verwachtingen van een gebruiker. Zonde.

    “Natuurlijk blijft het financiële aspect een belangrijk argument in de discussie. De uitgevers/leveranciers willen verdienen aan digitale producten en de klanten/gebruikers willen waar voor hun geld. Om die reden werd tijdens een workshop van Amsterdam eBoekenstad gevraagd naar de business cases. Oftewel de financiële haalbaarheid van papieren uitgaves en daarnaast de digitale uitgaves. Helaas gaven de uitgevers geen helder (eerlijk?) inzicht in de cijfers, maar het heeft mij zeker geholpen om een beeld te vormen van de kosten/baten.”

    Ik denk dat je die cijfers ook nooit kunt beoordelen zolang die telkens, onder zwaar verschillende voorwaarden, vergeleken worden met de oudere distributiemodellen en producten. Het gaat traag maar uiteindelijk zal de markt, en de gebruiker, dermate strenge eisen stellen aan de nieuwe producten dat uitgevers er niet meer mee weg komen om te dure, restrictieve digitale oplossingen te bieden. Er zullen gewoon concurrenten komen die met hen de concurrentie aangaan door wel datgene te bieden wat de klant wil kopen. Er was een Amazon music store voor nodig om Apple te ‘overtuigen’ hun DRM te laten varen. Er is een Steam nodig om (Britse) winkeliers te laten spartelen (http://tweakers.net/nieuws/70725/britse-winkels-dreigen-steam-games-uit-de-schappen-te-weren.html) en er zijn nu al uitgevers die niet mee doen aan zware DRM oplossingen. Eburon is een mooi voorbeeld en ik heb daar dus laatst, bewust, een ebook gekocht. Zonder DRM.

    “Gelukkig biedt je in je reactie een aantal aanknopingspunten voor mogelijke verbeteringen in de relatie tussen leveranciers en afnemers. Als ik het goed lees gaat het over ‘toegevoegde waarde’ en ‘vertrouwen in de klant’. Daar kan ik mij bij voorstellen dat leveranciers het moeilijk vinden om praktische uitvoering te geven, en nodigt het niet direct uit om DRM op te geven. Een tip zoals het toevoegen van een watermerk lijkt mij beter hanteerbaar.”

    Ik vind ook niet dat de leverancier verleid moet worden om DRM op te geven. Ik vind dat deze gedwongen moet worden omdat de afnemers het eisen en weigeren te betalen voor dit soort producten. Leveranciers kunnen afnemers aan zich binden op positieve manieren en daar zijn in alle branches honderden voorbeelden voor te geven. Allemaal voorbeelden van toegevoegde waarde: service, extra gebruiksgemak, service, begeleiding (als het om studieboeken gaat), service, kortingen voor eerdere klanten bij nieuwe ebooks, had ik al service gezegd?

    “Resumerend zou ik daarom willen stellen dat meer vrijheid en gebruiksvriendelijkheid bij aanschaf van eProducten wordt behaald als er voorbeelden komen van uitgevers die het risico nemen en duidelijk slagen! Er moet eerst één schaap over de dam voor de anderen volgen.”

    Kijk en op dit punt hebben we geen discussie :)

    ” Terzijde; ik denk dat veel auteurs hun auteursrechten overdoen aan de uitgevers. Dat is makkelijker, want geen juridische praktijken voor handhaven van je rechten, en je verdient er gelijk een pakket geld mee. Daarmee worden de uitgevers wel degelijk de rechthebbenden.”

    Auteurs geven hun distributierechten over aan uitgevers ja (en vaak nog wel meer ook idd). Daarmee verwerven uitgevers idd rechten als het om de specifieke uiting gaat maar ook al is dat zo, dat is geen reden om dan uitgevers als rechthebbenden te beschouwen. Koekoeks beschermen andermans eieren ook na deze ingepikt te hebben.

    Gelukkig worden auteurs ook steeds bewuster (gemaakt) om alleen specifieke distributierechten te geven aan de uitgevers, en zelf de rechten te behouden voor digitale versies. Terecht want persoonlijk word ik een beetje misselijk als er weer eens een auteur in de media meldt hoe bezwaard hij is tegen al die piraterij van zijn ebooks terwijl je zo’n beetje de marionettentouwtjes ziet zitten waarmee de uitgever zijn mond doet bewegen. Uitgevers willen er niet aan maar de digitale revolutie is begonnen en betekent het einde als de boekendinosaurus zich niet aanpast aan het nieuwe klimaat. En we weten wat er met de dinosaurus is gebeurd.

    groet,
    Raymond

    Reply

  6. Misschien een aardige toevoeging aan deze (zinnige) discussie over DRM. Bij Luisterrijk (www.luisterrijk.nl) en Luisterhuis (www.luisterhuis.nl), een downloadshop en digitale distributiedienst die luisterboeken verkoopt als mp3-bestand, is vanaf de start in 2006 GEEN gebruik gemaakt van ‘echte’ DRM maar van social DRM. Die social DRM, BooXtream, zorgt voor allerlei zichtbare en onzichtbare watermerken en andere gepersonaliseerde digitale kenmerken, zodat de kopers en resellers traceerbaar zijn, mochten de files ‘in het wild’ op internet of een verzamel-dvd terechtkomen.

    Luisterrijk heeft contracten met meer dan 90 uitgevers uit Nederland en Vlaanderen. Uitgevers die dus akkoord gingen met een DRM-variant die *wel* publieksvriendelijk is en *geen* gebruiksbeperking kent. Veel van die uitgevers geven ook e-boeken uit…

    Toegegeven: mp3-luisterboeken zijn een niche-markt, maar de problematiek van digitale verspreiding en illegale kopieen is zeer vergelijkbaar. En (heel) veel uitgever, enkele voorlopers daargelaten, hadden en hebben geen idee van de verschillende varianten van beveiligen en de voor en nadelen ervan. Er werd (wordt) veel nagepraat zonder dat men precies weet hoe en wat. Er wordt soms gewezen naar ‘de auteur’ die echte DRM eist, maar in de praktijk zijn er in Nederland nauwelijks auteurs te vinden die dat zwart op wit eisen (of uberhaubt dit onderwerp ter discussie stellen bij hun uitgever). Ook in Nederlandse auteurscontracten is vrijwel nooit sprake van een ‘eis’ om echte DRM te gebruiken. Ik durf te stellen dat bij e-boeken het vooral een kwestie van onbekendheid en angst was (is) waardoor de gemiddede uitgever kiest voor een echte (gebruiksbeperkende) DRM op zijn publicaties.

    Gelukkig zijn er uitgevers als Eburon die hier hun eigen koers varen.

    Reply

  7. Idd een mooie toevoeging van een voorbeeld hoe het ook kan (moet). Ik ken Luisterrijk, juist omdat ze sociale DRM gebruiken (moet wel bekennen dat luisterboeken niet echt mijn ding zijn). Wellicht inderdaad een niche markt maar juist dat illustreert dus mijns inziens prima dat het niet om een verborgen achterliggende problematiek gaat.

    De situatie is erg vergelijkbaar qua argumenten waarom stevige DRM ‘nodig’ zou zijn maar toch kiest men voor luisterboeken voor een model wat nog steeds een mate van beheersbaarheid kent en het gebruiksgemakt voor de klanten niet inperkt. Mijn conclusie is ook dat men in de ‘grotere’ markt van ebooks kiest voor gebruiksbeperkende DRM omdat de angst groter is door de grotere financiele belangen die er mee gemoeid zijn. Een keuze wordt niet echt gemaakt voor het digitale boek waardoor het een ondergeschoven (zorgen) kindje blijft. Luisterrijk kiest puur voor de digitale distributie en wellicht dat je kunt bevestigen dat het succes van Luisterrijk en Luisterhuis niet (alleen) afgemeten wordt aan het, oude, succes van luisterboeken op cd .. of cassette … of LP.

    Reply

  8. De opzet van mijn reactie was hoofdzakelijk om meer nuance te brengen in de discussie over DRM en ePublishing in het algemeen. Wat mij betreft is het beslist niet vanzelfsprekend dat de keuze voor het digitale product automatisch betekend dat we dat redden zonder een beveiligingsmethode. Een sterk artikel in de Volksktrant van vandaag, over illegale kopiën en downloadpiraterij, toont ook duidelijk aan waarom niet. Nog sterker, er komt zelfs duidelijk uit naar voren dat er meer bescherming nodig is. De Nederlandse muziekverkopen nemen af en de downloads nemen toe. Nederland is een internationaal buitenbeentje, omdat het hier niet verboden is om illegaal gekopiëerde bestanden te downloaden. Met als consequentie dat (illegale) downloads in het buitenland minder zijn vanwege de dreiging met wettelijke vervolging die in Nederland ontbreekt. Mede daarom werkt een lagere beveiligingsdrempel in bijv. de VS veel beter.

    Als voorbeeld van onbeschermde eBooks stel ik mij een pdf-bestand voor die je verkrijgt na betaling van het boek. Een standaard pdf-bestand die overal en door iedereen kan worden gebruikt. Maar ook een bestandstype dat supersimpel door iedereen kan worden vermenigvuldigd, en kan worden doorgestuurd. Makkelijk voorspelbaar, dat zal gebeuren, onherroepelijk. Sociale controle of niet, wettelijke controle of niet, een onbeveiligd bestand wordt online aangeboden (logisch, dat gebeurt nu ook al met ‘beveiligde’, ‘illegale’ bestanden) en gewoon gedownload door iedereen die het wil hebben. Gevolg; nauwelijks inkomsten voor de leveranciers en schrijvers die kunnen fluiten naar hun auteursrechten. Einde experiment van vrije bestanden. Een dergelijk verhaal gaat volgens mij ook op voor andere digitale producten.

    Ik ben niet bekend met een branche van digitale producten die onbeschermd worden aangeboden en waarop winst wordt gemaakt. Daarbij neem ik de genoemde voorbeelden zoals Apple iTunes, Steam en ook Luisterrijk mee. Maar een goed voorbeeld van het tegendeel zou buitengewoon interessant zijn. Daarmee wordt duidelijk welk model misschien gevolgd kan worden voor eBooks.

    Waarom zijn volgens mij de eerder genoemde voorbeelden niet ‘onbeschermd’ of hanteerbaar voor eBooks?
    In het geval van iTunes, omdat de bestandjes goedkoop en klein kunnen zijn. Bovendien hanteert Apple een eigen iTunes store die nodig is voor de downloads. Daarmee wordt tegelijkertijd een drempel opgeworpen, en een ‘service’ verleend. Waarom dit kan werken is mooi uitgelegd door Joost Steins Bisschop. Wel een formule die ook voor iBooks wordt gebruikt. Best mooi, maar zeker niet universeel en het levert geen eBooks op die je kunt lezen hoe je maar wilt. Wel de kanttekening dat het aanbod van illegale kopiën in Nederland leidt tot een verlaagde muziekverkoop. Dat moet niet gebeuren met eBooks.
    Steam gebruik ik zelf ook en daarnaast GamersGate. Om van hun downloads gebruik te maken, wordt er een applicatie op je PC geïnstalleerd die noodzakelijk is voor het gebruik van je spel. Je koopt het spel en het wordt meteen geïnstalleert. De installatie van het spel is niet te sturen en ook niet te veranderen. Alles ligt vast bij Steam en je hebt geen enkele vrijheid in de manier waarop je het wilt installeren (verplichte upgrades waarbij je saves verliest, en modificaties zijn meestal onmogelijk). Om te spelen wordt er een verbinding gemaakt met Steam waarbij je je moet authenticeren en authoriseren. Zonder internetverbinding kun je het spel niet spelen. Al met al geen vrij gebruik van het digitale product en geen formule die ik prettig vind voor het gebruik van eBooks.
    In het geval van Luisterrijk zie ik duidelijke, stevige DRM-beperkingen. Daarmee is het juist een voorbeeld van bruikbare(?) DRM. Denk niet licht over ‘traceerbare’ kenmerken. Vooral als Nederland ook overgaat op het vervolgbaar stellen van het downloaden van illegale kopiën, wat ik aannemelijk vind. Evengoed, het lijkt mij een formule die in één-of-andere vorm bruikbaar lijkt voor eBooks.

    Om niet alleen bij een theoretich verhaal te blijen, wil ik een mogelijk beveiligingsalternatief voorstellen die ik als afnemer/gebruiker acceptabel zou vinden.
    Wat ik in ieder geval wil is het bezit over het bestand. De boekdata wil ik bij mij zelf ergens op een harde schijf hebben staan. Ik koop het eigendom en bezit van een (e)Book en geen gebruiksrecht. Net als bij een papieren boek ga ik akkoord met heftige beperkingen op het kopiëren en verspreiden van het boek. Die papieren boeken kopiëer ik niet, dat is veel te omslachtig. Laat staan dat ik dan nog iets zou doorsturen. Omdat ik het bestand wel graag van drager (eReader, tabletPC, notebook, PC, USB-memory, backupdisk, webstorage, etc.) wil wisselen is een unieke koppeling met een specifieke drager niet gewenst. Maar misschien wel een unieke koppeling met een persoon? Een unieke boekcode die gebonden wordt aan een eigen, persoonlijke, unieke code (een wachtwoord, een pasje, een dongle, een key?). Die persoonlijke code is nodig om het bestand te openen. Dan kan ik het nog steeds kopiëren en doorsturen, maar is het boek direct traceerbaar en ontbreekt de code/sleutel. Zo’n code is vast ook te kraken. Alleen lijkt mij dat massale kraakacties niet waarschijnlijk zijn. Zonder al teveel wijzigingen is een dergelijk methode ook bruikbaar in bibliothken.
    Als eigenaar verlies ik wel de mogelijkheid van doorverkoop. Om die reden verwacht ik een lagere prijs voor aanschaf.

    Mijn gedachte is toch dat we vastzitten aan DRM. Maar welke vorm het gaat aannemen is moeilijk te zeggen. Verschillende partijen hebben verschillende belangen en zelfs gelijke partijen zijn het niet altijd eens. Een omslag komt volgens mij van een geheel nieuwe aanbieder met een eigen verkoopmodel, of van een grote, rijke uitgever die een risico durft te nemen. Time will tell.

    Vriendelijke groet,

    Jaroen Kuijper.

    Informatiespecialist informatica, technische informatica, bedrijfsinformatica, interactieve media, game development en ‘management, economie, recht’.

    Reply

  9. Volgens mij naderen we het einde van de discussie want we zitten wel aardig op dezelfde golflengte denk ik.

    Dat je een beveiligingsmethode krijgt op het moment dat je kiest voor epublishing vind ik voor de hand liggen. De insteek voor DRM die uitgevers echter kiezen, zware restricties op gebruik en bescherming van hun bestaande verouderde distributiemodellen, echter is de reden waarom ik fel tegenstander ben. Hoe helder dat Volkskrantartikel ook was, het blijft een voorbeeld van een ander (verkeerde) invalshoek wat mij betreft. Ik geloof niet zo in de link tussen het feit dat in NL illegaal gekopieerde bestanden gedownload mogen worden en afname in verkoop van, vooral fysieke media. Als dreiging met wettelijke vervolging de enige reden is waarom mensen je producten zouden moeten kopen ipv gratis downloaden, dan heeft het verkoopsysteem een probleem. Monopolisten en commerciele partijen zoeken sinds eeuwen via wetgeving en lobby middelen om hun belangen te handhaven, dat maakt het niet ok vanuit standpunt van gebruikers. Ook in Nederland is het verspreiden van illegaal gekopieerde werken verboden en kan er vervolgd worden binnen de wetgeving. Dat de industrie liever eindgebruikers intimideert en wil vervolgen snap ik best maar blijft het paard achter de wagen spannen mijns inziens.

    De koppeling van digitale media met een persoon ipv puur de verkoop en overdracht van een fysiek product is de wijze hoe alle grote partijen het nu ook doen. eBooks werken met de koppeling van een persoonsgebonden Adobe ID aan de epub, iTunes met je iTunes ID en Steam met je Steam username. Ik heb niet de illusie dat dit allemaal maar vrij en open verspreid kan worden zonder die ID’s maar dan kom ik toch terug op die toegevoegde waarde. De ironie is bijvoorbeeld dat ik Steam wel een prima voorbeeld vind van hoe het zou moeten. Bij installatie van de Steam applicatie kun je kiezen waar die moet komen en daar worden games in gedownload. Modificaties werken (bij de tientallen spellen die ik er heb staan tenminste) over het algemeen prima, het spel is altijd uptodate qua patches en hoewel je gelijk hebt dat je soms savegames verliest bij een verplichte update, komt dit maar sporadisch voor. Het feit dat je online moet zijn bij starten ervaar ik niet als een probleem in een tijdperk waar ik overal wel een internetverbinding heb en de applicatie heeft de mogelijkheid in de offline modus te gaan als je weet dat je geen internet hebt. Ideaal? Nee want onder die noemer schaar ik met spellen alleen GOG.com die DRM vrije spellen aanbiedt die ook echt je eigendom blijven, maar dat werkt vooral omdat het om oudere spellen gaat. Steam vind ik een prima werkende concessie aan de noodzaak voor DRM.

    Voor eBooks zie ik liever dat de bestaande mogelijkheden wat uitgebreid worden. Waarom kun je gekochte boeken niet overdragen naar een andere ID bijv? Meer standaardisering en integratie van bestaande mogelijkheden tussen de bestaande platforms en verschillende devices. Een half jaar geleden kon ik een gekochte epub bij Bol.com niet lezen op een smartphone of iPad, vandaag is dat wel mogelijk. We komen er wel, zolang de gebruiker maar centraal staat en er telkens gekeken wordt hoe gebruikers hun gekochte content willen gebruiken. Als dat er niet mee kan, dan zal deze het niet kopen. Ja, wellicht dat die gebruiker dan een versie zal downloaden die deze restricties niet heeft en het in de statistieken belandt van ‘gedownload en daarmee verantwoordelijk voor de afname van verkoopcijfers’. Het is echter niet het downloaden dat zorgt voor die afname maar het gegeven dat het product zoals het verkocht wordt niet voldoet aan de wensen van een gebruiker. Een hele andere discussie dan die nu in de media gevoerd wordt.

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top