Online content en fair use: auteursrecht in de Digitale Agenda.nl

Vandaag stuurde het kabinet de Digitale Agenda.nl naar de Tweede Kamer, een nota die het ICT-beleid schetst voor de periode 2011-2015 en zich daarbij focust op de bijdrage die ICT kan leveren aan de economische groei in Nederland. In het document ‘ICT voor innovatie en economische groei’ (PDF) wordt er echter ook een paragraaf (2.6) gereserveerd om twee auteursrechtelijke punten aan te kaarten die vorige maand ook al in de Speerpuntenbrief Auteursrecht 20©20 vermeld stonden.

De eerste poogt het probleem te tackelen waarom de markt zo achterblijft met legale online content die offline wel beschikbaar is en wil de belemmeringen hiervoor weghalen:

Creatieve content die offline is te verkrijgen, is vaak niet legaal online beschikbaar. Het kabinet vindt dat voldoende legaal aanbod het beste antwoord is tegen illegaal aanbod en wil dat in 2013 de creatieve content die offline in Nederland beschikbaar is en digitaal aangeboden kan worden, ook op legale wijze digitaal beschikbaar komt. Hiertoe moeten territoriale beperkingen van auteursrechtlicenties worden opgeheven zodat grensoverschrijdende  (pan-Europese) auteursrechtlicenties mogelijk worden. Versnipperde licentieverlening vormt op dit moment namelijk een drempel voor creatieve ondernemers die online content willen aanbieden door de gehele EU. Het kabinet steunt daarom de voornemens die de Europese Commissie in haar Digitale Agenda heeft geformuleerd. Daarnaast gaat het kabinet onderzoek doen naar het beleid dat rechthebbenden volgen voor het aanbieden van hun content op de online markt, de licentievoorwaarden die zij stellen en of zij bereid zijn financiële risico’s te delen met innovatieve bedrijven die deze producten online willen aanbieden. Nationaal zullen de uitkomsten op bestuurlijk niveau worden besproken in het kader van te maken afspraken over het structureel vergroten en verbeteren van het aanbod van nieuwe legale verdienmodellen, welke het kabinet wil maken met rechthebbenden, collectieve beheersorganisaties en Internet Service Providers.

Nu is ‘onderzoek doen naar’ heel wat anders dan concrete resultaten met elkaar afspreken (het blijft een politiek stuk natuurlijk) maar ik beschouw het als een goede ontwikkeling dat er wat meer druk komt om uberhaupt verdienmodellen te ontwikkelen waarbij content online en legaal beschikbaar komt. Zelfs bij de huidige partijen die goed bezig zijn, loop ik nog regelmatig tegen die territoriale beperkingen op. Muziek- (Spotify) en videodiensten (Crunchyroll) hebben afhankelijk van waar je woont een varierend aanbod en dit staat hoog op mijn lijstje van frustraties.

Het houdt echter nog niet op in de nota over auteursrecht. Met alle beperkingen, maar ook excepties, in de Auteurswet is het niet-commercieel hergebruiken van auteursrechtelijk beschermd materiaal nog geen sinecure. Daar waar het Amerikaans recht (o.a.) een fair use bepaling kent om dit soort hergebruik te faciliteren, wil nu ook het kabinet kijken of een fair use bepaling een oplossing kan zijn:

Naast het wegnemen van de barrières voor online aanbod van creatieve content is het kabinet van mening dat het auteursrecht moet worden aangepast op de 21e eeuw. De snelle technologische ontwikkelingen en de mogelijkheden die ontstaan voor consumenten zetten de bestaande limitatieve lijst van uitzonderingen op het auteursrecht onder druk. Het kabinet zet zich daarom in voor een ‘fair use’ uitzondering die in eerste instantie is gericht op het stimuleren van (nietcommercieel) creatief hergebruik van werken. Daarnaast wil het kabinet weten welke gevolgen het ontbreken van een ‘fair use’ uitzondering in de Europese richtlijn auteursrecht heeft voor commerciële exploitatie van beschermde werken en het innovatieklimaat in Nederland.

Ook hier formuleert het kabinet het zeer voorzichtig en is de actie om dit jaar te starten met een onderzoek naar dit onderwerp maar een fair use uitzondering in de Europese richtlijn auteursrecht zou best een potentieel ingrijpende wijziging kunnen opleveren in de Nederlandse intellectuele eigendomswetgeving.

@foto Jaremfan

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top