Over privacy en misverstanden

2012 is nog maar net begonnen maar ondanks alle voornemens die bij de komst van een nieuw jaar horen worden sommige discussies gewoon probleemloos als oude koeien uit de 2011 sloot gehaald.

Gisteren, 2 januari, zond Tros Radar een lang item uit over sociale media en privacy. Ondanks het feit dat ik de gehele uitzending heb gekeken kon ik maar niet achterhalen wat nou precies het beoogde doel was van dit item. Er kwamen wel logo’s voorbij van Twitter en LinkedIn maar uiteindelijk kwam het allemaal neer op het vertellen wat er mogelijkerwijs, feitelijk, potentieel allemaal fout kan gaan als je een Facebook gebruiker bent.

Twee juristen vertelden, bondig, kundig en zeer overtuigend wat er de afgelopen periode voorgevallen was op privacygebied bij Facebook en gaven inzicht in hoe Facebook jouw gegevens kan en zal gebruiken. Verfrissend dat Radar hier twee jonge juristen voor gevraagd had die overduidelijk wisten waar ze het over hadden maar dat terzijde.

Het probleem, en daarmee ook het falende ingrediënt in dit item, was dat deze invalshoek over privacy al voldoende had moeten zijn. Hoe social media bedrijven omgaan met gegevens uit je profiel is een blijvend punt van zorg, is onderwerp geweest van diverse onderzoeken tegen de Facebooks, Googles en Twitters van deze wereld  en zal met het gegeven dat accounts bij social media platforms steeds vaker een vereiste zijn voor toegang tot andere webbased diensten, ook een actueel issue blijven.

Helaas bleek men het nodig vinden om ook de human interest kant te gebruiken ter illustratie van dit onderwerp en huppakee, daar kwam de stagiaire die niet bij haar favoriete stagebiedende organisatie terecht kon vanwege haar Facebook profiel. De man (en vrouw) op de straat (OK, station Utrecht Centraal) werden bevraagd naar hun mening en in no time ging het weer over genante foto’s die men zelf gepubliceerd heeft en waar werkgevers je in een verre toekomst op afwijzen. Er kwam nog een expert aan het woord die vertelde hoe verzekeringsmaatschappijen jouw facebook postjes ook (kunnen) lezen en meteen was de link gelegd dat het ook allemaal de schuld van Facebook is dat mensen al hun informatie publiekelijk beschikbaar stellen op hun sociale netwerk.

Radar wilde ook weten wat de politiek hier aan ging doen en Kees Verhoeven (D66) kon nog net fijntjes opmerken dat er weinig maatregelen te nemen waren om te voorkomen dat verzekeringsmaatschappijen informatie lezen die mensen zelf openbaar gemaakt hebben. Het mocht allemaal niet baten want de bangmaaktoon was wel gezet en in de reacties op het achtergrondartikel ging het alleen nog maar over het vermijden van sociale netwerken en hoe je jezelf kunt verwijderen van Facebook.

Een gemiste kans uiteindelijk dus. Dit was een uitgelezen kans geweest om betere bewustwording te creëren bij het publiek. Te beginnen met de realisatie dat je anno 2012 diensten via internet afneemt (moet afnemen) waarvoor je met valuta betaalt die, in tegenstelling tot de euro, alleen maar waardevoller wordt: gegevens over jezelf. Dat is niet nieuw, dat is niet begonnen met Twitter, Google of Facebook maar zij tillen dit wel naar het volgende niveau toe.

Privacy betekent niet dat je geen persoonlijke informatie over jezelf deelt. Dat is geen keuze meer, net zo min als ervoor kiezen om geen geld meer uit te geven. Privacy betekent niet dat bedrijven niet aan jouw gegevens kunnen komen. Je geeft ze zelf weg en je kunt niet verwachten dat anderen daar niks mee gaan doen terwijl ze jou daar wel diensten voor geleverd hebben.

Privacy anno 2012 betekent dat je, net als met de inhoud van je portemonnee (of pinpas of creditcard), zorgvuldig moet afwegen waar je gegevens naar toe gaan en hoe het gebruikt wordt. Dat je de Facebooks van deze wereld controleert of zij hun afspraken met jou wel nakomen en zij niet misbruik maken van wat jij hun verteld hebt. Het betekent ook dat je nadenkt voordat je foto’s, informatie enz op het wereldwijdeweb plaatst. Als jij geld op straat gooit,  dan heb jij alleen maar jezelf te verwijten als iemand het opraapt en er wat mee doet.

Zie het ook voor wat het is. Je kunt niet verontwaardigd zijn over wat anderen doen met door jou vrijwillig verstrekte informatie maar wel doodleuk jarenlang een bonuskaart hebben bij Albert Hein, die jouw boodschappen ook al jaren verwerken in hun statistieken en bevoorrading van hun filialen, in ruil voor korting op de wekelijkse boodschapjes.  Ook zij tillen het nu naar een hoger niveau en gaan kortingen op maat geven aan de hand van jouw boodschappenlijstje.

Hoe lang nog voordat we een Facebook account nodig hebben om die boodschappen ook te halen bij de Appie?

@ Bepaalde afbeeldingen en/of foto’s op deze pagina zijn het auteursrechtelijk eigendom van 123RF Limited, zijn leveranciers, of zijn gelicenceerde Partners en worden met toestemming onder licentie gebruikt. Deze afbeeldingen of foto’s mogen niet worden gekopieerd of gedownload zonder toestemming van 123RF Limited.
 

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

  1. Ik heb met een half oog naar het programma gekeken en ben het met je eens dat de nadruk veel te veel op het ´bangmaken´ lag. Natuurlijk is hetgeen er gebeurt met je persoonlijke informatie behoorlijk zorgelijk, maar beter was het geweest om een aantal nuttige tips te geven waarmee je bijvoorbeeld de beveiligingsinstellingen van Facebook kunt aanpassen, eventueel met instructiefilmpjes op de Radar-website erbij.

    Is het eigenlijk niet een veel breder en al langer bestaand fenomeen? In de tijd dat kantoorautomatisering opkwam werden we allemaal geïnstrueerd in het gebruik van WordPerfect, Word en andere applicaties. Tegenwoordig wordt in de meeste gevallen van mensen verwacht dat ze het zelf maar uitzoeken. Denk ook maar eens aan het miserabele gebruik van e-mail. En dan hebben we het alleen nog over werkgerelateerde apps en al helemaal niet wat mensen in het privésituatie uitvoeren. Want klikken mensen niet in het wilde weg op onbetrouwbare links, waardoor ze malware en andere ellende op hun computer plaatsen. Ook hier geldt: voorkomen is beter dan genezen. Hopelijk helpt bewustwording op scholen (mediawijsheid), maar er moet veel meer gebeuren. Werkgevers en overheid hebben m.i. hierin ook een belangrijke taak. Maar eerlijk gezegd: ik houd m’n hart vast voor de komende jaren.

    Reply

  2. Het probleem is al net zo oud als computers en internet hoewel de schaal indertijd veel kleiner was. Toen ging het om vooral om wachtwoorden, je prive mailtjes op de mailserver van je school of werkgever enz maar het is allemaal een stuk complexer geworden, zonder dat er nou veel aandacht is geweest voor de vaardigheden die hierbij (zouden moeten) horen. Al sinds midden jaren 90 scheidde ik werk en prive op internet door het aanmaken van meerdere identiteiten. Aparte profielen en namen voor de fora, websites enz waar ik meer met mijn hobbies bezig was bijvoorbeeld. Je ziet nu dat het met het verbinden van al die sites, en het gegeven dat je zowel bij Facebook als Google+ niet eens meer ‘valse’ namen kunt gebruiken, het bijna ondoenlijk is geworden om niet meer informatie te verstrekken over jezelf dan je zou willen. En dan ben ik toch wel iemand die zich er van bewust is.

    Mediawijsheid beschouw ik eveneens als een leuk beginnetje maar dit probleem gaat zoveel verder en zoveel sneller dan de oplossing ooit zou kunnen gaan. Met alleen vaardigheden aanleren, tips en trucs, loop je ook achter de feiten aan. Het zit, zoals bij bijna al dit soort zaken, in een houding. Zolang mensen niet kritisch zijn over hun eigen handelen en de mogelijke consequenties ervan, zul je zien dat er altijd achter deze ontwikkelingen achteraan gehobbeld wordt. Ik maak me geen enkele illusie dat dit een oplosbaar iets is maar ben er al jaren van overtuigd dat dit ook onderdeel is (zou moeten zijn?) van waar informatieprofessionals zich mee bezig kunnen houden. Werken met informatie is een vak en daar hebben informatieprofessionals een taak liggen in deze discussie. Mediawijsheid, informatievaardigheden, auteursrechten en sowieso verantwoord en bewust leren omgaan met informatiesystemen zijn al lang kerntaken, dus we kunnen onze lol op de komende jaren ;)

    Reply

  3. Pingback: Je identiteit op social media | Vakblog – werken met informatie

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top