Wikipedia, studenten en bibliotheken: over foute infographics

Gisteren werd ik door Frankwatching weer herinnerd aan het feit dat je je niet moet blind staren op infographics. Je kunt met infographics dezelfde onzin verkondigen als met welke tekst, website of artikel dan ook waarbij het format van een infographic een schijn autoriteit meegeeft aan de boodschap die je poogt te vertellen. In het kader van hun Infographic Day serie kwam dus gisteren een drie maanden oude infographic voorbij waarin statistiekjes over Wikipedia gepresenteerd werden.

Nu is dat alleen maar interessant ware het niet dat ze met deze infographic, oorspronkelijk in maart dit jaar gepubliceerd door OpenSite, de invalshoek gekozen hadden om de ontwikkeling van Wikipedia uit te zetten tegen het gebruik ervan door studenten in het onderwijs en het dalende gebruik door studenten van bibliotheken. Waarmee het betoog gedaan wordt dat Wikipedia zo essentieel, relevant en betrouwbaar is geworden dat studenten zelfs andere onderwerpen van studie en onderzoek kiezen als het niet in Wikipedia te vinden is.

Wikipedia has grown to be the number one source for students. In fact, many students will stop research and change topics if it’s not on Wikipedia.

Kijk en huiver.

Wikipedia
Via: Open-Site.org

Met een dergelijke huiveringwekkend misplaatst verband tussen hoe geweldig Wikipedia is, het dalende gebruik van bibliotheken en het ‘enthousiasme’ van studenten weet ik bijna niet eens waar ik moet beginnen. Net als de Busy Librarian (dank voor de tip, @Dymphie) laat ik even de waanzin buiten beschouwing om fysiek bibliotheekbezoek te relateren aan het (digitale) bezoek van Wikipedia en focus ik me op de claims die OpenSite doet ten aanzien van de rol van Wikipedia in het onderwijs.

Students use Wikipedia more than libraries. Only 25% of students visit the library. But 8 in 10 students turn to Wikipedia for their first source of research.

In deze ongefundeerde uitspraak zitten nogal wat onzinnige aannames. Los van het gegeven dat ook hier dus weer fysiek bezoek wordt vergeleken met digitaal gebruik van Wikipedia zegt dit vooral wat over het schijnbaar totale gebrek aan diepgang in het (Amerikaanse) onderwijs. Dat je in de 21ste eeuw in staat bent om een studie te volgen waarbij het niet nodig is om gebruik te maken van de informatie van bibliotheken (die ook digitaal is en van een aanzienlijk grotere diepgang) en waar je het je kunt veroorloven om Wikipedia leidend te laten zijn in hoe jij informatie zoekt en verwerkt voor je studie, zegt meer over het gemakzucht van onderwijs en studenten. Het begrip research wordt beperkt tot dat A4’tje met feitjes wat je in Wikipedia weervindt.

56% of students will halt research if little information is found on Wikipedia

Ik bedoel maar. Als jouw research begint en eindigt met wat er op Wikipedia te vinden is, dan zou je misschien wel eens geen diploma moeten krijgen. En ik zou ook wel eens met de accreditatiecommissies willen praten voor die opleidingen die studenten daar daadwerkelijk mee weg laten komen.

2005: 86% of teachers prohibited use of Wikipedia for research. 2012: Only 73% of teachers still do

Ah, dat valt dan ook nog wel mee met dat hele weg laten komen. OpenSite ziet dit als brekende weerstand of zo? Nu ben ik helemaal niet tegen gebruik van Wikipedia want het is een prachtige bron om termen, begrippen en definities te kunnen duiden, of je het nou doet voor een blogpost of een werkstuk/scriptie, maar dat moet je dus wel nuanceren. Prima voor een eerste verkenning maar Wikipedia is absoluut niet geschikt om daar de verdere uitwerking op te baseren. Terecht dat docenten Wikipedia niet terug willen zien als (grote) bron in werkstukken of scripties hoewel ik het onterecht vind als docenten principieel al het gebruik van Wikipedia zouden verbieden.

Misschien komt het wel door de percentages waarin Wikipedia geplagieerd wordt in werkstukken van studenten en scholieren. Wat door OpenSite ook nog als een pro Wikipedia argument wordt gebracht. Wederom zonder enige vorm van onderbouwing.

OpenSite zet een enkele uitgebreide online encyclopedie neer als basisbron waar onderwijs, onderzoek en studenten niet meer zonder zouden kunnen en die terloops bibliotheken en bibliothecarissen overbodig zou maken. Het spreekt van onwetendheid en een minachting voor precies al die groepen die Wikipedia zelf helemaal niet uitstraalt.

Met zulke vrienden van Wikipedia heb je geen vijanden nodig.

@ foto via Flickr, KungPaoCajun
@ infographic via OpenSite

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (20) Write a comment

  1. Ik ga hier op vakantie niet zelf op onderzoek verder maar ik vraag me wel af of de cijfers uberhaupt kloppen. Meen me te herinneren dat bezoek aan bibliotheken juist weer toenam de laatste jaren (vs), dat het aantal nieuwe wikipedia-artikelen stagneert (vlakke lijn) en dat hoeveelheid gedrukte boeken juist toeneemt. Kan me vergissen, maar het is de moeite van het checken wellicht waard.

    Reply

    • Ik kan zelfs niet eens een verwijzing vinden *dat* er onderzoek achter die infographic zit, laat staan of die cijfers wel kloppen. Er worden sowieso al appels met peren vergeleken en het doel van de infographic, om wikipedia te relateren aan (dalend) bibliotheekgebruik, lijkt me al erg de interpretatie van cijfers te kleuren los van het feit hoe betrouwbaar ze al waren om mee te beginnen.

      Zelf denk ik dat deze infographic vooral het adagium ‘Lies, damn lies and statistics’ illustreert :)

      Reply

  2. Pingback: Onbewust bibliotheekgebruik | Dee'tjes

  3. Mooie blogpost Raymond,

    Idd worden totaal verschillende zaken met elkaar vergeleken en dat is jammer. Voor de zoveelste keer worden bibliotheken onterecht in een negatief daglicht gezet. Maar misschien geeft het maar weer eens aan hoe belangrijk het is dat informatiespecialisten zich naar hun klanten toe profileren en docenten weten te overtuigen van het belang dat ze hun studenten (en niet in mindere mate ook zichzelf) naar de (digitale) bibliotheek sturen voor advies en verdieping.

    Gelukkig hoor en lees ik al jaren dat dit in hogeschoolmediatheken en universiteitsbibliotheken steeds beter lukt, met bijvoorbeeld accountmanagers, lessen informatievaardigheden, betrokkenheid bij ELO’s en nog veel meer. Ik denk overigens dat docenten een belangrijke rol hebben bij (eerste) advisering van studenten over het gebruik van bronnen. Uiteindelijk hebben zij de meeste invloed op diezelfde studenten.

    Zou het niet op middelbare scholen al vaak ‘mis’ gaan? En heeft het niet ook te maken met de laagdrempelige toegang tot internet icm Google, zeker sinds breedband de standaard is? Ik weet dat ook op middelbare scholen aandacht wordt besteed aan informatievaardigheden en mediawijsheid, maar als ik hoor hoe minimaal de budgetten van mediatheken in het VO zijn, ben ik er niet echt gerust op.

    Als je kennisland wilt zijn, moet je daar natuurlijk wel de middelen voor beschikbaar stellen. Uiteindelijk verdienen die zich weer terug, zij het op lange termijn. En politici die meer dan een paar jaar vooruit durven denken…
    Kortom: er is nog een hoop werk te verzetten!

    Reply

    • Helemaal mee eens. Uiteindelijk jeukt dat natuurlijk het hardste omdat het juist voor onderwijsbibliotheken permanent de uitdaging is om (goed) aan te sluiten met hun informatievoorziening bij dat onderwijs.

      Dat heeft, behalve de verantwoordelijkheid, expertise en kunde vanuit de bibliotheken, ook een zijde waarbij het onderwijs zelf bewust moet zijn van welke informatie(bronnen) nodig zijn voor studenten en welke eisen ze daarbij zelf moet stellen. Bibliotheken en onderwijs zouden samen moeten werken om de professionals van morgen voldoende opgeleid af te leveren, ook op het punt van informatievergadering en -verwerking. Of je dat nou onder de vlag van mediawijsheid, informatievaardigheden of onderzoeksvaardigheden stopt, dat is nog niet zo heel spannend. Wel dat er uberhaupt aandacht voor is.

      Bibliotheken moeten hun rol goed onder de aandacht brengen maar het onderwijs moet die rol ook opeisen van ‘hun’ bibliotheek. Zo’n irritante infographic bevestigt voor mij maar weer eens dat er aan beide kanten nog flink werk verzet moet worden.

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top