Aan de horizon: ICT en informatievoorziening in het onderwijs

Vanochtend had ik het genoegen aan te mogen schuiven bij een overleg over de rol en ontwikkelingen van ICT in het onderwijs van Windesheim. Ondanks vele jaren met veel goede voornemens en initiatieven blijft het toch bijzonder lastig voor een onderwijsinstelling om ICT ontwikkelingen structureel (of soms uberhaupt) een plek te geven in het onderwijs. Iedereen ziet het nut en de noodzaak maar in de waan van de dag is het experimenteren en een plaats geven van dit soort aspecten vaak te tijdrovend. Iedereen wil maar het mag eigenlijk geen tijd kosten.

Hoewel ik al jaren vind dat de scheidslijn tussen ICT (en onderwijs) en de ontwikkelingen in de informatievoorziening bijna volledig vervaagd zijn was ik aangenaam verrast toen ik constateerde dat de helft van de aanwezigen een onderwijskundige achtergrond hadden in combinatie met ICT en de andere helft vanuit de processen van informatievoorziening. Terecht natuurlijk want die I in ICT staat niet voor Ingewikkeld (zoals een oud collega graag mocht benadrukken) maar voor Informatie en dat kun -en moet- je breed opvatten.

Hoe dan ook, toen we het over de opkomende technologieën en trends hadden kwamen we al snel uit bij het Horizon rapport van het New Media Consortium dat jaarlijks verschijnt en die precies dat in kaart brengen, gefaseerd in de korte, middellange en de wat langere termijn. Ja, het is weliswaar vanuit een Amerikaans perspectief gebracht maar zo geïsoleerd zijn we in Nederland natuurlijk ook weer niet. Het Horizon rapport voor het hoger onderwijs is alleen te downloaden als je een (gratis) account aanmaakt maar aangezien ze duidelijk aangeven dat al hun rapporten onder een Creative Commons Attribution License vrij zijn gegeven neem ik de vrijheid om hem hier ook te linken als PDF.

In hoofdlijnen beschrijft het rapport de volgende opkomende technologieën die ook met voorbeelden uitgewerkt worden hoe ze nu al in het onderwijs gebruikt worden:

  • Time-to-Adoption Horizon: One Year or Less
    • Cloud Computing
    • Mobile Apps
    • Social Reading
    • Tablet Computing
  • Time-to-Adoption Horizon: Two to Three Years
    • Adaptive Learning Environments
    • Augmented Reality
    • Game-Based Learning
    • Learning Analytics
  • Time-to-Adoption Horizon: Four to Five Years
    • Digital Identity
    • Gesture-Based Computing
    • Haptic Interfaces
    • Internet of Things

Daarnaast beschrijft het rapport een groot aantal trends die min of meer los staan van de technologie. Een paar van de interessantste (volgens mij) zijn:

  • Education paradigms are shifting to include online learning, hybrid learning and collaborative models.
  • Increasingly, students want to use their own technology for learning.
  • Institutions are increasingly exploring technologies that allow teachers and students to better collaborate.
  • Lecture capture, podcasting, and cheap personal video recorders increasingly make it much easier to prepare lecture-style content for students to see/hear before coming to class (we moeten echt eens haast maken met het registreren van lessen!)
  • There is a new emphasis in the classroom on more challenge-based and active learning.

Over elke technologie en trend kan ik met gemak meerdere blogposts schrijven maar het is in ieder geval een goed begin om dit Horizon rapport te lezen als je in het onderwijs werkzaam bent. Alleen op die manier kunnen we ook zorgen dat ze een plek krijgen in het onderwijs van nu en morgen. ICT, informatievoorziening en onderwijs samen.

@ foto via RGB Stock

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (7) Write a comment

  1. Dank voor het delen. Ik werk bij een andere onderwijsinstelling en houd me als docent ook met dit thema bezig. Wat mij opvalt is de kloof tussen grote visies (bij voorkeur voor de lange termijn: 10 jaar of verder weg) en de moeizame worsteling om *nu* kleine stappen voorwaarts te realiseren. Voorbeeld: we geloven allemaal in samenwerkend leren en actieve werkvormen, maar alleen de docent mag materiaal op Blackboard plaatsen en de student kan niet reageren op mededelingen (“you have no permissions to post here”). Ander voorbeeld: we geloven in het zelfstandige, lerende individu; maar we maken zijn PC geheel ‘ idiot proof’ zodat hij er werkelijk niets zelf aan kan instellen.

    Een tweede waarneming is dat studenten en docenten – mede daardoor – steeds meer gaan werken met eigen omgevingen (eigen domeinen, dropbox, facebook, twitter, gmail) en eigen apparaten/software (laptops, tablets, usb-sticks). Het enige dat nodig is, is WiFi-toegang!

    En ten derde: de kloof tussen het maatwerk in de maatschappij en de planning in het onderwijs. In de maatschappij is alles maatwerk, tot en met je begrafenis (“Om middernacht, in een geelgeverfde kist, met een zigeunerstrijk-orkestje, op Schiermonnikoog? Dat kan, zegt u het maar!”). Maar in het onderwijs gelden nog steeds vaste curricula, op vaste tijden en plaatsen. (“Het tentamen is op woensdag 23 maart 2024, je moet eerst vakken A en B hebben gevolgd en je moet je een half jaar van te voren hebben ingeschreven”).

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top