Online boeken lezen met de Online Reader van het Centraal Boekhuis

Online lezen als een nieuw distributiemiddel voor ebooks, het is een onderwerp in beweging. In mei introduceerde bibliotheek.nl een streaming ebookdienst via het Engelse Public Library Online en konden ebookverkopers die zijn aangesloten op de distributie van het Centraal Boekhuis, naast de bestaande download link van een ePub bestand, een online lezen link beschikbaar maken aan de consument. Deze link geeft toegang tot een online reader waar het gekochte e-book meteen op gelezen kan worden.

Deze mogelijkheid is nog maar nauwelijks opgepakt door ebookverkopers en ik vond pas vanochtend, na een tip op twitter, een verkoper die deze optie ook geeft naast het downloaden van gekochte ebooks.

Zo’n online reader geeft, in tegenstelling tot het downloaden van een ebook, de mogelijkheid om een lezer tijdelijk toegang te geven tot een ebook waarmee ineens een nieuwe wereld [nou ja, voor ebooks is het nieuw] aan mogelijkheden open gaat. DRM op gedownloade ebooks was al een middel om hetzelfde te doen natuurlijk en het zorgde er voor dat een gekocht boek niet je eigendom was maar feitelijk onder licentie (tijdelijk) toegankelijk voor je was. DRM bepaalt op welke apparaten en, in het geval van o.a. ebook bibliotheken waar je ze leent, hoe lang je een ebook kunt lezen. Online lezen kent geen DRM in dezelfde zin maar biedt logischerwijs de mogelijkheid om die toegang af te schermen naar eigen voorkeuren. Iets minder negatief werd het formuleerd door het Centraal Boekhuis zelf met: Dat betekent dat het online lezen als distributievorm de basis is om boeken te “verhuren”.

Begin deze maand kondigde het Centraal Boekhuis dan ook aan de mogelijkheid van verhuren van ebooks vanaf oktober te gaan aanbieden. Hoe dit precies gaat werken, welke huurconstructies en vooral welke tarieven hiervoor gehanteerd gaan worden, dat is allemaal nog niet duidelijk voor de consument. Het CB zelf geeft aan dat het verhuren volgens een stappenplan zal gaan:

  • De uitgever geeft voor een aantal voorgedefinieerde periodes aan welke verkoopprijs voor deze termijn geldt.
  • De boekverkoper verhuurt de consument de toegang tot een boek voor één van de gedefinieerde huurperiodes.
  • De consument ontvangt een link naar een online lezen omgeving.
  • Zodra de overeengekomen huurperiode is afgelopen, wordt de toegang tot het gehuurde ebook voor de consument geblokkeerd.

Vanuit het perspectief van die consument zijn er nog wel hordes te nemen echter. Vorige week kon ik, dankzij ereaders.nl, de CB Online reader testen en vandaag stelde Bob van Duuren 1 van de ebooks van zijn uitgeverij beschikbaar als test voor de Online reader.

Aan een uitgebreide bespreking van de mogelijkheden en beperkingen zou ik heel wat woorden kunnen besteden. In Internet Explorer werkt de Online reader bijvoorbeeld nog niet, op (budget)tablets met minder goede schermen werkt het bladeren erg stroef en hij onthoudt (bij mij tenminste) op geen enkel apparaat waar ik gebleven ben. Aan de andere kant leest het op een niet-IE browser, een tablet met een goed scherm en een smartphone allemaal best wel prettig, werkt de navigatie naar behoren en is het geen probleem als je onverhoopt even je internetverbinding verliest.

Echter, het overkoepelende issue blijft of een consument uberhaupt wel aan het online lezen wil. Ebooks-met-DRM hebben consumenten al huiverig gemaakt voor het idee dat ze zelf niet eens eigenaar zijn van de door henzelf gekochte boeken en zij zijn (massaal) op de ‘illegale’ ebooks gedoken waar ze geen gedoe hebben met openen van .acsm bestanden, Adobe Digital Editions, het laten herkennen van je ereader en het vervolgens er ook nog op te zien krijgen. Waarom zouden consumenten nu wel geïnteresseerd zijn in een ebook kopen en deze vervolgens -ongetwijfeld achter een inlog en wachtwoord die mensen moeten onthouden- alleen maar kunnen lezen op een apparaat met een browser die HTML5 ondersteunt? Dat permanent online moet zijn. En nee, alle e-ink ereaders vallen hier niet onder dus je hebt niks aan je Kobo Touch, Kindle of Sony ereader.

Ik denk dat het verhuren door ebookverkopers, of uitlenen om maar in het bibliotheek/consument perspectief te blijven, nog wel een kans(je) heeft. Voor die ebooks die je zou willen lenen van een bibliotheek zouden consumenten graag de DRM inruilen voor online lezen. Denk ik.  Het probleem blijft dat de huidige Online reader niet werkt op alle bestaande ereaders en dat lijkt me een hindernis van epische proporties maar als die geslecht kan worden, dan heeft het een toekomst. Denk ik.

Als ebookverkopers zelf deze mogelijkheid gaan aanbieden dan nemen ze effectief een rol van de bibliotheken over. Waarom naar de bibliotheek gaan om drie weken een ebook te lenen als je dat ook rechtstreeks bij de uitgever zelf kunt? Op precies dezelfde manier. Met precies hetzelfde probleem dat het niet werkt op alle e-ink ereaders.

Zoals bij alle technische innovaties draait het niet (alleen) om de techniek maar vooral om het model dat erbij komt. Hoe makkelijk wordt het voor consumenten om ebooks te lenen, verlengen, met korting alsnog te kopen? Wordt het financieel eindelijk aantrekkelijk om een ebook te huren/online te lezen ipv fysiek te kopen? Hoe zorgen uitgevers ervoor dat er een dekkend en breed aanbod komt zodat je als consument ook eenvoudig kunt vinden wat je zoekt, i.p.v. het versnipperde aanbod per uitgever? Welke rol spelen bibliotheken hierbij?

Nu is online lezen mijns inziens een leuke gimmick die ik best als optie wil naast de mogelijkheid om gekochte ebooks gewoon te kunnen downloaden. Kobo is daar een goed voorbeeld van. Gekochte ebooks worden gesynchroniseerd naar mijn Kobo Touch ereader en naar apps op iOS, Android en mijn pc. Daarnaast kan ik ze downloaden om ze op mijn niet-Kobo ereader te kunnen lezen maar ook online lezen in een browser.

En wacht, Kobo heeft natuurlijk ook een koppeling met het Centraal Boekhuis. Dus als zij morgen zouden beginnen met het verhuren van ebooks, dan zijn we in 1 keer klaar volgens mij ;)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top