Auteursrecht op je blog

Afgelopen week had ik een discussie met iemand naar aanleiding van de verkiezingen. Niet over de uitslag maar over het gegeven dat ik niet op de Piratenpartij had gestemd. “Voor iemand die het zo vaak over online privacy en auteursrecht heeft is dat toch de logische keuze?”, was de vraag die concreet aan mij gesteld werd.

Ik antwoordde daarop dat het nou precies dat ‘logische’ was dat me juist heel ver hield van ooit te stemmen op de Piratenpartij. Niet alleen zijn er meerdere partijen die deze thema’s belangrijk vinden maar er zijn zelfs enkele partijen die er beter op scoren dan de Piratenpartij. Niet dat ik overigens op die partijen heb gestemd want in het leven zijn dingen nooit zo zwart wit als het logo van de Piratenpartij (of groen rood als die van Groen Links). Het is alleen maar logisch als je niet verder kijkt dan je neus lang is. De Piratenpartij verkondigt, mijns inziens, nou net de mening van de meeste mensen als het over auteursrecht gaat. Auteursrecht is verouderd. Intellectueel eigendom is een overgewaardeerd begrip en voor niet commercieel gebruik moet alles vrij te gebruiken zijn.

Nou is er voldoende ruimte voor verbetering van hoe auteursrecht in het digitale tijdperk functioneert. Een overgang van verbodsrechten naar vergoedingsrechten zou bijvoorbeeld helemaal geen gek idee zijn. Maar de meeste mensen beschouwen alles wat op internet toegankelijk is als vrij te gebruiken content en vinden het vervolgens vreemd en irritant als je als maker van die content ook nog bezwaren durft te maken voor dit jatwerk. Dat vinden ze logisch. Welke regels, welke wetten je ook zou aanpassen, dit verandert alleen maar als je mensen leert dat een tekst, een foto of een gemaakte video net zo goed een eigen iets is als dat ze een meubel, een beeld of een schilderij zouden maken. Als ik een zelf geschilderd schilderij aan mijn voordeur zou hangen jat je dat toch ook niet? En nee, niet alleen omdat ik totaal niet kan schilderen en jij dat niet eens wilt jatten.

Blogs en bloggers
Blogs lijken ook een speciale positie in te nemen in deze discussie. Steeds vaker kom ik de mening (en praktijk!) tegen dat artikelen op blogs vrijelijk gekopieerd mogen worden. Bloggers zijn hobbyisten op internet en als ze onverhoopt iets boeiends schrijven, dan mogen ze blij zijn dat het door iedereen overgenomen en gejat wordt. En vooral niet zeuren over dat je auteursrecht hebt op jouw artikel, dat is alleen voor echte journalisten en schrijvers.

Dus niet.

Bloggers zijn de eigenaren van hun blogposts. Ook dat is weer niet zo zwart wit want dat gaat er wel van uit dat blogposts ook zelfgeschreven zijn en niet gekopieerd van een ander natuurlijk. Ze hebben dus het auteursrecht op de content op hun blog behalve daar waar het duidelijk is dat het niet hun content is. Zoals een foto van een ander die ze -met naamsvermelding- zelf opnieuw gebruikt hebben.

En zoals met alles wat je wilt hergebruiken geldt dat je toestemming nodig hebt als je (delen van) artikelen van bloggers wilt overnemen.

Wat dan wel?
Je mag citeren uit artikelen. Enkele regels ter illustratie of verduidelijking van je eigen tekst. Geen hele alinea’s. Wel met naamsvermelding en/of link terug naar het artikel waaruit je geciteerd hebt.

Je kunt kijken of er al toestemming vooraf gegeven is. Steeds vaker zie je een Creative Commons logo staan op blogs, al dan niet vergezeld van een linkje naar de betreffende Creative Commons licentie. Op Vakblog zie je die in de rechterkolom staan en het geeft vooraf al toestemming om alle teksten van mijn blog opnieuw te gebruiken zolang het maar voor niet-commerciële doeleinden is, er een naamsvermelding bij staat en die nieuwe tekst zelf ook weer hergebruikt mag worden. Dat bespaart je het hoeven vragen want ik heb daar -net als alle bloggers die een CC licentie hebben geplaatst op hun blog- van te voren al over nagedacht.

Je kunt contact opnemen met de blogger en informeren of je zijn of haar artikel opnieuw mag gebruiken. Bloggers zijn net gewone mensen en vinden het leuk om gewaardeerd te worden. Als je even laat weten dat je een blogpost interessant vindt zul je vaker wel dan niet toestemming krijgen om het opnieuw te gebruiken, zeker als je een linkje terug plaatst naar het blog waar je het vandaan hebt. Het is gewoon fatsoen, het is je koppie gebruiken in koppie-right zeg maar.

Logisch
Het is maar wat je als logisch beschouwt. Als je als een piraat alles wilt jatten voor eigen gewin en het verschil tussen mijn en dijn niet wilt kennen, dan heb je daar tegenwoordig dus ook politiek draagvlak voor. Zelf vind ik het logisch om respect te hebben voor mensen die iets maken, die iets creëren. Of het nou een gedicht, een boek, een schilderij, een iPhone 5 of een blogpost is. Ik vind het ook logisch om op internet te willen delen met anderen en vraag me af wat je op internet doet als je alleen maar alles voor jezelf wilt houden.

Maar het mooie op internet, het mooie van bloggers is dat er zoveel mensen te vinden zijn die graag willen delen. Die het fantastisch vinden als je ze wilt lezen, als je hun content wilt hergebruiken, als je ze waardeert. Die meteen toestemming geven en trots zijn op wat ze bij kunnen dragen.

Laat dus weten dat ze gewaardeerd worden, vraag toestemming en geef ze de eer die ze toekomt met een naamsvermelding.

Logisch toch?

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (24) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top