Illegale ebooks en wat de bibliotheek er aan kan doen

Dat ik nogal somber ben over de kans dat bibliotheken ooit nog ebooks kunnen gaan aanbieden, daar had ik het enkele dagen geleden al over. Maar de focus ligt volgens mij in die ogenschijnlijke patstelling tussen uitgevers en bibliotheken toch teveel op licenties, DRM, verdienmodellen, beschermen van belangen en vooral angst. Angst dat bibliotheken het voor mensen nog makkelijker maken ebooks illegaal te verspreiden. Angst dat bibliotheken de distributeurs, de Pirate Bay van illegale ebooks worden. Angst dat het (goedkoop/gratis) kunnen lenen van ebooks ten koste gaat van de verkoop van ebooks.

Daarbij hebben uitgevers, in tegenstelling tot voorheen met het beschikbaar maken van hun papieren boeken in bibliotheken, de mogelijkheid om simpelweg bibliotheken uit de keten van ebooks te houden. Met DRM verkopen ze al feitelijk geen ebooks meer aan klanten, ze verstrekken een licentie zodat je het kunt gebruiken op je pc of ereader. Vind je zelfs die download versies al te riskant als uitgever? Dan kun je ze ook online laten lezen en een lees-leen-periode instellen. Uitgevers kunnen zelf hun boeken uitlenen aan mensen, dus waar heb je die bibliotheek dan nog voor nodig?

Het antwoord is dat de meeste redenen waarom mensen een bibliotheek bezoeken en daar papieren boeken lezen nog steeds van toepassing zijn op ebooks. Behalve dat die ebooks dus niet bij een bibliotheek te vinden zijn en het nu dus de redenen zijn waarom mensen op zoek gaan naar illegale ebooks.

Redenen die mooi samengevat zijn door Phil Bradley in zijn blogpost over hoe bibliotheken de vraag naar illegale ebooks zouden kunnen reduceren (dank voor de tip). Redenen die ook voor mij best herkenbaar zijn eigenlijk:

  • Illegale ebooks downloaden omdat je al een papieren exemplaar hebt en je het op je ereader wilt herlezen. Wat hetzelfde aanvoelt als een dvd rippen om het op je iPad te kunnen kijken. Als je in je bibliotheek gratis een ebook exemplaar zou kunnen lenen van dat papieren boek dat je al hebt, zou dat je weerhouden om een illegale versie te downloaden? Ik denk het wel;
  • Geen geld om (papieren of digitale) boeken te kopen en dus download je ze. Omdat het kan. Precies de reden waarom mensen die van lezen houden lid zijn van een bibliotheek. Je leent en leest tientallen boeken per jaar maar wie koopt er nou tientallen boeken per jaar? Dat argument gaat toch ook op voor ebooks dan? Als je ze in een bibliotheek kunt lenen, dan ga je ze waarschijnlijk niet illegaal meer downloaden;
  • Illegale ebooks downloaden omdat je een schrijver of boek wilt proberen voordat je tientallen euro’s gaat besteden aan iets dat je wellicht niet leuk gaat vinden. Hoeveel schrijvers en goede boeken heb ik ontdekt omdat ik ze gratis kon lenen? Hoeveel boeken heb ik gekocht nadat ik de auteur of het genre eerst gelezen had via de bibliotheek? Hoeveel geld heb ik bespaard door die boeken die ik niet leuk vond ook niet te kopen?

Als er een breed ebook aanbod is in bibliotheken dat mensen goedkoop of gratis kunnen lenen, dan vervalt een behoefte en een vraag naar illegale ebooks. Gaat dat ook ten koste van een vraag naar legitieme ebooks? Vast wel maar daar staat tegenover dat een breed, uitgeveronafhankelijk, aanbod via de bibliotheken ook weer zijn eigen vraag schept omdat mensen ook op het spoor gezet worden van ebooks die ze nog niet kenden. Van onbekende en bekende schrijvers. In genres waar ze nooit blind een aanschaf in zouden doen maar waar bibliotheken ze de gelegenheid geven om er kennis mee te maken. Je hoeft aan bibliotheekgebruikers niet uit te leggen dat bibliotheken bevorderend werken voor het lezen maar waarom moeten bibliotheken dan kennelijk wel uitleggen dat bevorderen van lezen ook een link heeft met het bevorderen van kopen van boeken?

Laat ik eens een heel actueel voorbeeld nemen. Vandaag is het nieuwe boek van J.K. Rowling uitgekomen. Geen Harry Potter boek voor kinderen maar een roman voor volwassenen.
Voor 15 euro als ebook bij Kobobooks te koop, $21.42 bij Amazon en alleen maar op papier bij Bol.com. Je kent waarschijnlijk haar Harry Potter boeken wel maar hoe schrijft ze nou voor volwassenen? Ga je dit boek wel leuk vinden? Ga je een recensie lezen en blindelings je creditcard trekken om het ebook te kopen?
Zou je niet het liefst, zoals je dat ook met de eerste Harry Potter boeken gedaan hebt, eerst dat ebook willen lenen om te kijken of het wat voor je is?

I.p.v. -zoals nu- binnen 30 seconden via Google een illegale ebook editie te vinden en te downloaden.

Zolang het niet mogelijk is om legaal ebooks te lenen, groeit de vraag naar illegale ebooks en groeit het aanbod. De oplossing voor dit probleem lijkt mij dan een hele logische. Toch?

@ foto: florian.b via photopin cc

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (7) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top