Van goed naar excellent onderwijs

Als edublogger blader je (digitaal) meteen naar hoofdstuk 6 van vandaag gepubliceerde nieuwe regeerakkoord (PDF) om te kijken wat de afspraken zijn die PvdA en VVD met elkaar gemaakt hebben rondom hoger onderwijs. Onder de noemer ‘Van goed naar excellent onderwijs’ worden er twee pagina’s besteed aan dit onderwerp en komen 24 uitspraken/afspraken voorbij. Die kun je natuurlijk het beste zelf even goed nalezen maar ik pak er enkele even uit die me opvielen.

Excellente kwaliteit
Als je de tekst van die twee pagina’s aan afspraken in een tag cloud weergeeft -minus alle lidwoorden, voorzetsels enz.- dan zie je dat het om de kwaliteit moet gaan. Van docenten in het onderwijs. Met speciale aandacht voor het MBO. Er vliegen ook heel wat miljoenen in het rond want alleen goed, dat is niet voldoende. Het onderwijs moet excellent worden.

Zo excellent dat het Nederlandse onderwijs tot de top 5 van de wereld moet gaan behoren. Bijna een kwart van de twee pagina’s (en dit is meteen een rekentest natuurlijk) wordt besteed aan het benadrukken hoe belangrijk het is dat de persoon voor de klas beschikt over ongekende kwaliteiten. Er moeten vervolgafspraken gemaakt worden over (bij)scholing en begeleiding van beginnende docenten. Verregaande professionaliseringsslagen en het terugdringen van het aantal onbevoegde docenten. Publieke verantwoording door scholen over behaalde resultaten en gebruikte middelen.

Nogal tam eigenlijk want ze zijn niet bijzonder concreet en daar waar wel heldere uitspraken gedaan worden liggen die in het verlengde van beleid dat al jaren bezig is. Dat ik zelf nogal kritisch ben over de toch wel eenzijdige benadering dat kwaliteit van het Nederlandse onderwijs linea recta gerelateerd is aan hooggeschoolde docenten en leraren zal ik even laten voor wat het is, maar over een brede, revolutionaire visie en strakke aanpak beschikt ook het komende kabinet niet lijkt het. Met scholing, begeleiding, professionalisering en vooral afrekenen moet het goed komen.

Dat gaat geld kosten
Dat de langstudeerboete wordt afgeschaft, dat was al duidelijk en ook al zou de HBO Raad die liever terugkrijgen dan over te stappen naar een sociaal leenstelsel, dat laatste is precies wat er gaat gebeuren. Per september 2014 komt dat sociale leenstelsel er voor het hbo en universitair onderwijs in de bachelor- en in de masterfase. Dit wordt ingevoerd voor studenten die per dat studiejaar gaan studeren en wordt alleen nog een beetje verzacht doordat de aanvullende beurs buiten dat leenstelsel wordt gehouden. Om de toegankelijkheid van het onderwijs te garanderen.

De OV kaart stond al jaren als grote kostenpost op de begroting en ook daar wordt in gesneden. Vanaf 2015 wordt het een kortingskaart die dan ook beschikbaar komt voor scholieren in het MBO. Vervoerskosten die dan gemaakt worden door studenten en scholieren vallen tot een bepaald maximum onder het sociale leenstelsel maar onduidelijk is hoe de regeling gaat zijn voor studenten die op dat moment laterejaars zijn en dus niet onder dat leenstelsel vallen.

Al die opbrengsten uit de aanpassingen in de studiefinanciering “gaan naar het onderwijs en onderzoek”  maar hoe dat er uit moet zien, welke eisen daar aan gesteld worden en of dat niet simpelweg de financiering van al die scholing en kwaliteitsverbeteringen moet worden, dat is ook allemaal niet helder. Twintig miljoen wordt in ieder geval wel gereserveerd “voor het compenseren van onbedoelde effecten van het vrijgeven van het collegegeld voor een tweede studie”. Voor wie daar nog goesting in heeft natuurlijk.

Schoolboeken mogen weer wat kosten
Het bepaald niet succesvol verlopen beleid voor gratis schoolboeken wordt weer teruggedraaid. Dat moet 185 miljoen gaan opleveren en dat komt natuurlijk ook rechtstreeks uit de portemonnees van alle ouders die even een paar jaar konden dromen van minder uitgaven hieraan. De schoolboekenindustrie zal opgelucht adem halen hoewel ik nog wel een stevig pleidooi zou willen houden (en hopen) dat dit een prikkel zou moeten zijn voor het zelf ontwikkelen van geschikt lesmateriaal als scholen zijnde. Een mooi bijproduct van al die bijgeschoolde docenten en leraren misschien?

De kwaliteit van een kritisch publiek, ofwel: lieve minister en staatssecretaris
Beste minister, beste staatssecretaris. Bij deze wil ik jullie beiden van harte feliciteren met jullie benoeming. Onderwijs bruist, onderwijs leeft, onderwijs is goed en de ambitie ligt er kennelijk om onderwijs ook excellent te maken. De woorden en de ambitie staan prachtig geformuleerd in het regeerakkoord en als edubloggers kennen wij als geen ander de kracht van het geschreven woord. We staan al vele jaren met twee benen in dat onderwijs, hebben veel onderwijsveranderingen zien gaan en ook zien komen. Net als ministers en staatssecretarissen overigens.

Vanzelfsprekend wens ik jullie (en onszelf) al het succes toe in de wereld en hoop ik serieus dat er een krachtige invulling komt van al die maatregelen. Toch wil ik teruggeven dat de essentie van goed onderwijs, laat staan excellent onderwijs, de gepassioneerde leerkrachten en docenten zijn die dat onderwijs verzorgen aan eveneens gepassioneerde scholieren en studenten. Ook jullie zullen ongetwijfeld beschikken over al die onderzoeken van de laatste jaren die maar blijven aantonen dat betrokken docenten en betrokken studenten samen het recept zijn voor excellentie en dan valt het me toch wat tegen wat er nu in dat regeerakkoord staat. Die invulling kan beter. Moet beter.

Praat behalve met die duizenden bestuurders en managers van onderwijsinstellingen nou ook eens structureel met die leerkrachten, docenten, scholieren en studenten. Die bestuurders heb je nodig om de begrotingen rond te krijgen, die anderen heb je nodig om precies dat te bereiken wat jullie voorstaan: om van goed naar excellent onderwijs te komen.

En oh ja, lees ook gerust af en toe een blogpostje. Er zijn vele edubloggers die met grote regelmaat melden wat er beter kan in hun onderwijsinstelling. Die de vinger op zere plekken kunnen en willen leggen. Maar die ook de successen vieren, vaak voorlopers zijn en initiatieven nemen of stimuleren in het onderwijs. Het kan echt geen kwaad om een beetje zicht te houden op wat er nu echt gebeurd in dat onderwijs. Gepraat wordt er namelijk al genoeg.

@ tagcloud via Tagul aan de hand van hoofdstuk VI uit het regeerakkoord

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (4) Write a comment

  1. Voor het compenseren van onbedoelde effecten van het vrijgeven van het collegegeld
    voor een tweede studie is 20 miljoen beschikbaar.

    Begrijp jij wat ze hiermee bedoelen?

    Reply

    • Ik denk (ik hoop eigenlijk) dat die 20 miljoen bedoeld is om studenten geen excessen aan collegegeld te laten betalen voor een 2e studie. Maar of dat gedaan wordt bij de instelling of door tegemoetkoming aan student, en voor welke bedragen enz, geen idee. Het is helaas niet meer dan een kreet in het regeerakkoord.

      Reply

  2. Alsof studeren nog niet duur genoeg was, gaan studenten nu dus ook even 5000 euro per jaar extra betalen… Heel fijn voor al die studenten. Kamers die belachelijk duur zijn, wachtlijsten van jaren, geen goede overschakeling tussen bachelor en master én Universiteiten die voor zover ik hoor van andere studenten vrijwel niets écht goed kunnen regelen, waren nog niet genoeg nadelen van studeren. Ik weet niet hoeveel studenten al gemiddeld werken, maar nu moet dat zeker 20 uur gaan zijn. Ik dacht dat iemand die fulltime werkte maximaal 40 uur in zijn contract mocht hebben staan, studenten gaan nu dus richting de 60, olé! Oké, bijna niemand besteed 40 uur per week aan zijn studie, maar zelfs met 25 uur zou het al teveel zijn (want 25 + 20 > 40). En dat naast al het feesten, naast al het commissiewerk en alle sociale contacten die ‘nodig’ zijn tijdens je studentenleven (daar is immers zo’n beetje de enige kans om daadwerkelijk heel veel mensen te leren kennen, wat heel handig is voor na je studentenleven). Jippie aan deze regering! Op naar een land waar iedereen wel even 10x nadenkt voordat ze gaan studeren! Op naar een land waar Aziaten de nieuwe Polen zijn, maar dan in de wetenschappelijke beroepen!

    Reply

    • Hoewel de politici je vast precies kunnen voorrekenen dat het “allemaal wel meevalt” ben ik met je eens dat de nieuwe maatregelen en bezuinigingen (en tav de studiefinanciering zijn het ronduit zware bezuinigingen) alleen maar drempelverhogend kunnen werken voor huidige en aankomende studenten.

      Het zal afwachten zijn op de concrete gevolgen maar er liggen al kleine onderzoekjes die aantonen dat duizenden (toekomstige) studenten hun keuze om te gaan studeren zullen heroverwegen. Dat zal steeds meer leiden dat alleen succesvolle studies (lees, met goede baankansen die een enorme investering door de student kunnen rechtvaardigen) nog studenten zullen gaan aantrekken. De overheid stuurt ook expliciet op het zichtbaar maken van allerlei kengetallen van opleidingen dus er zal absoluut een ‘shakedown’ volgen van minder rendabele opleidingen.

      Dat de bekostiging van onderwijsinstellingen -en daarmee de beoogde kwaliteitsverbetering door de overheid- ook rechtstreeks gerelateerd is aan de aantallen ingeschreven studenten mag dan ook wel als ironie bestempeld worden. Enerzijds plannen en ambitie voor kwaliteitverbetering, anderzijds drempelverhogend en belastender voor studenten die nou net dat onderwijs zouden moeten genieten en ook de geldstroom leveren. Ik zal vast iets niet goed snappen van de plannen.

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top