Auteursrechtenmisdaad en straf

Ook al ben ik soms enigszins gefrustreerd over hoe krampachtig de entertainment industrie omgaat met het handhaven van hun rechten, de slechte voorbeelden waarin betalende klanten geen waar voor hun geld krijgen moeten geen vrijbrief worden voor consumenten om dan maar zelf alle regels aan de laars te lappen. En natuurlijk schreeuwt de industrie frequent moord en brand over al die klanten die avant la lettre al verdacht worden van waarschijnlijk meteen al hun gekochte content te verspreiden onder familie, vrienden en het internet in het algemeen.

Dat wil echter niet zeggen dat die mensen niet bestaan.

Het lijkt een grijs gebied
De scheidslijn is soms ook dun. Downloaden uit illegale bron is in Nederland toegestaan maar het zelf verspreiden van die gedownloade content is dat niet. Dat is best lastig uit te leggen want als jij alleen maar verder verspreid wat je zelf gevonden hebt, hoe kan dat nou verboden zijn? Het is precies de reden waarom de industrie (met Brein voorop) in Nederland ook pleit voor een downloadverbod want door zowel downloaden uit illegale bron als uploaden te verbieden wordt het veel eenvoudiger om de glijdende schaal te stoppen dat mensen het heel normaal vinden om content te downloaden en verder te verspreiden. Het is dus belangrijk te beseffen dat als jij, gekocht of illegaal, aan iets bent gekomen je dat niet verder mag verspreiden. Daarom mopper ik wel dat in het kader van Nederland Leest er een ebookversie van het boek van Hermans had moeten komen maar link ik niet naar de illegale versie die iemand zelf geproduceerd heeft. Ook al overwoog ik dat een paar seconden lang.

Met content die je zelf netjes gekocht hebt, zou het eigenlijk duidelijk moeten zijn dat je die niet op het internet moet zetten. Het mag niet, maar kennelijk zijn er toch vele mensen die het te rechtvaardigen vinden om het verder te verspreiden. Omdat ze het een ander gunnen, omdat ze dat niet meer dan redelijk vinden gezien de prijs, omdat ze niet beter weten of omdat ze dat gewoon leuk vinden. Wie zal het zeggen? Als je ziet welke auteursrechtzaken er voor de rechter belanden, dan gaat het vaak om die laatste categorie. Waar er geen twijfel is over het auteursrecht en waar iemand de grenzen opzoekt van de wet. Over intern doorgestuurde duurbetaalde nieuwsbrieven bijvoorbeeld want dat mag dus niet.

.. maar het kan glashelder zijn
Zoals de Amerikaan die vorige week veroordeeld werd tot het betalen van 1,5 miljoen dollar. Hij had tien natuurfilms voor volwassenen gekocht bij de leverancier en deze vervolgens via Bittorrent met de wereld gedeeld. Samen met een groot aantal gevallen kwam dit tot een rechtszaak maar de digitale pornobestanden waren voorzien van een code die direct herleidbaar waren tot de koper waardoor hij als enige ook veroordeeld werd. De eerste reactie zou bijna zijn om daar verontwaardigd over te raken (het bedrag is wel behoorlijk excessief overigens) tot je bedenkt dat dit eigenlijk een goed voorbeeld is van een terechte rechtszaak en een terechte uitspraak.  Het voelt aan alsof het bijna per ongeluk goed gegaan is.

Misdaad in de polder
Ook in Nederland willen leveranciers en uitgevers wel geld zien voor (vermeende) inbreuken. Uitgeverij SWP wil -als schikkingsvoorstel- tienduizend euro zien (iets minder excessief) van een basisschooldirecteur en twee sites die een exemplaar van een educatief ebook op redelijk grote schaal verspreid hebben. De directeur verspreidde het via zijn Dropbox naar de leden van een Linkedin groep waar het vervolgens 120 keer gedownload werd. Twee sites kregen het bestand ook te pakken en boden het eveneens aan.

En inderdaad, die basisschooldirecteur zat natuurlijk gewoon heel erg fout maar de uitgever had ook een correct signaal kunnen afgeven als ze, met het gevoerde argument van derving van inkomsten voor hunzelf en de auteur, die 120 keer de verkoopprijs van het boek hadden gevraagd. Minder dan de helft van tienduizend euro. Maar SWP gooit er zelfs nog een schepje bovenop en heeft de 120 downloaders van de betreffende Linkedin groep ook gesommeerd de verkoopprijs te betalen. Waar niet alleen juridisch de basis voor ontbreekt (downloaden uit illegale bron is toegestaan) maar waar met intimidatie -sommeren te betalen mag je intimidatie noemen- weinig sympathie overblijft voor de uitgever. Wederom worden downloaders gerekend als klanten die anders het product wel gekocht zouden hebben en dat is een misvatting. Zoals al te lezen valt in het Webwereld artikeltje: “De helft van de downloaders heeft volgens de uitgever de verkoopprijs inmiddels betaald. De rest weigert. Een deel van hen zegt de uitgever voortaan te boycotten.”

Wederzijds onbegrip tussen contentleveranciers en hun klanten dat regelmatig escaleert tot rechtszaken. Het stemt niet hoopvol dat het allemaal op korte termijn goed geregeld kan gaan worden met legitieme businessmodellen als het vertrouwen van zowel de klant als leverancier ontbreekt.

@ foto: kenteegardin via photopin cc

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

  1. Pingback: Gebruik van illustraties in een blog - Drspee

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top