Wederom over auteursrechtbeleid, thuiskopieheffing en downloadverbod

Gisteren zat ik live mee te kijken met het Algemeen Overleg Auteursrecht dat plaats vond in de Tweede Kamer. Dit debat was ingepland omdat er enerzijds een voorstel lag over toezicht op de cbo’s (collectieve beheerorganisaties zoals Buma/Stemra) en anderzijds door de invoering van de thuiskopieregeling per 1-1-2013 waarover de verschillende partijen vragen wilden stellen aan staatssecretaris Teeven.

Deze thuiskopieregeling is er gekomen omdat  Teeven eind vorig jaar onvoldoende steun vond in de Tweede Kamer voor het invoeren van een downloadverbod. Het enige beschikbare alternatief om toch te voldoen aan de eis dat rechthebbenden hun billijke vergoeding ontvangen (en eis die de Europese wetgeving aan Nederland stelt) bleek de thuiskopieregeling te zijn, ook al was Teeven ronduit niet vrolijk dat hij voor deze optie moest kiezen.

Terug van niet weggeweest
De meeste bekende gezichten, die auteursrecht in hun portefeuille hebben, van de verschillende partijen schoven gisteren aan om hun vragen in twee termijnen te kunnen stellen aan de staatssecretaris die de wisseling van kabinetten ook onverstoorbaar doorstaan had. D66, in de persoon van Kees Verhoeven, greep zijn kans om wederom met een alternatief model aan te komen en voegde daar nog een tweede aan toe in de vorm van het algemeen geldend laten verklaren van licenties die tussen enkele partijen afgesproken zijn zodat daarmee een collectieve licentie ontstaat. De VVD was al geen tegenstander van een downloadverbod en liet dat wederom weten maar daarna volgde het moment dat het AO een andere wending nam. Jeroen Recourt van de PvdA draaide de koers van zijn partij ineens bij en week stevig af van het standpunt dat de PvdA eind vorig jaar innam toen Pauline Smeets fel gekant was tegen een downloadverbod.

Recourt liet ruimte ontstaan om wel met een handhavingsmodel te komen om partijen aan te pakken die geld verdienen met het aanbieden van (illegaal) auteursrechtelijk beschermde werken. Of zoals hij gisteravond zelf op de site van de PvdA zette nadat het gekrakeel losgebarsten was:

Iedere Nederlander moet vrij gebruik kunnen maken van internet. De Partij van de Arbeid is dan ook tegen elk verbod dat deze vrijheid aantast, dus ook tegen een algemeen downloadverbod. De PvdA wil wel dat er een einde komt aan het op grote schaal handelen in films, boeken en muziek zonder dat de maker hiervoor betaald krijgt. Handelaren die geld verdienen over de ruggen van de makers van deze creatieve uitingen moeten kunnen worden aangepakt.
Wij hebben de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie opgeroepen dit probleem gericht aan te pakken en daarbij de internetvrijheid van individuele burgers te waarborgen. Een downloadverbod dat alleen de criminelen raakt, maar niet de burger, is een van de opties.

Oude koe weer terug uit de sloot
Staatssecretaris Teeven had goed geluisterd (de opmerking dat hij goed geluisterd had kwam letterlijk ca. 10 keer uit zijn mond) en kon zijn oren kennelijk nauwelijks geloven. Weg waren alle suggesties om de markt te stimuleren met legale nieuwe modellen te komen, om het aanbod te verbeteren en de voorstellen die Verhoeven gedaan had. Teeven pakte meteen zijn kans en concludeerde dat er dus kennelijk nu een meerderheid was in de kamer voor wettelijke ondersteuning van handhaving jegens illegaal downloaden, gericht tegen de exploitanten van illegaal aanbod, zolang de “kleine gebruiker” ontzien wordt. Oftewel, om opnieuw in te slaan op de koers van een civielrechtelijk downloadverbod.

En dus zijn we weer terug naar af en misschien zelfs nog verder van huis. In plaats van te focussen op nieuwe modellen, wettelijke aanpassingen om collectief beheer van licenties te stimuleren en daarmee nieuwe partijen eenvoudiger toe te laten treden op de markt duikt de staatssecretaris weer met volle energie in het verder uitwerken van handhavingsplannen. Of zoals hij het zelf meerdere keren zei gisteren: ‘we hebben sinds eind vorig jaar stilgezeten en we kunnen nu weer aan het werk’. Wat vooral de indruk gaf dat hij dus geen werk gemaakt had van een plan met alternatieven.

Terug naar de plannen voor handhaving van rechten waarmee alle energie van rechthebbenden dus weer gaat naar beschermen van hun belangen ipv nieuwe verdienmodellen te bedenken. Waarmee de PvdA naïef lijkt te denken dat individuele gebruikers ontzien kunnen worden. Waarmee het kat en muis spel van het blokkeren van websites ongetwijfeld ook weer een nieuwe impuls krijgt (en dat terwijl onderzoek aantoont dat die blokkeringen totaal niet effectief zijn) . Waarmee rechthebbenden als auteurs en muzikanten ook niet gebaat zijn want met het verwoed handhaven van rechten krijgen zij er geen cent bij. Dat laatste blijkt ook weer uit het jaarverslag van Buma/Stemra waarin te lezen valt dat er 12 keer zo veel naar Brein ging voor het voeren van rechtszaken in plaats van dat dit geld naar de rechthebbenden gaat. Een opmerking die gisteren ook door één van de partijen werd gemaakt maar die verder weinig indruk maakte.

Teeven en nu dus ook de VVD en PvdA blijven vasthouden aan het idee dat een breed legaal aanbod alleen kan slagen als er wettelijk gehandhaafd wordt omdat legaal aanbod nooit zou kunnen concurreren met het gratis illegale aanbod. Een idee dat recent nog in het filesharing onderzoek van IViR geen stand blijkt te houden en waarbij wel degelijk een vermindering van illegaal downloaden optreedt nu er voor bepaalde soorten content meer en betere legale alternatieven bestaan.

Het is onvoorstelbaar zonde dat de regering nu weer de energie steekt in de (aangetoond inefficiënte en) onmogelijke taak van handhaven, blokkeren van sites en aanpakken van faciliterende diensten als bittorrent en usenet terwijl de aantoonbare positieve ontwikkelingen van verbeterde legale alternatieven grotendeels genegeerd worden. Als een dergelijk downloadverbod ook nog de thuiskopieregeling zou gaan vervangen eind volgend jaar, dan zijn de artiesten en auteurs nog verder van huis en kunnen ze definitief fluiten naar die billijke vergoedingen.

Je vraagt je soms echt af waar de regering mee bezig is.

@ Bepaalde afbeeldingen en/of foto’s op deze pagina zijn het auteursrechtelijk eigendom van 123RF Limited, zijn leveranciers, of zijn gelicenceerde Partners en worden met toestemming onder licentie gebruikt. Deze afbeeldingen of foto’s mogen niet worden gekopieerd of gedownload zonder toestemming van 123RF Limited.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

  1. een cynist zou zeggen dat de regering het treintje auteursrechtinbreuk vooral blijft inzetten om uiteindelijk op het station “controle over het internet” te kunnen aandoen.

    Reply

    • Tja, juist dan verbaast het me nog veel meer deze route want al die handhavingsvoorbeelden de afgelopen jaren hebben heel simpel niet gewerkt. Zelfs een ezel zou nu beter weten en niet blijven rammen met zijn kop tegen die steen.

      Reply

      • Eens zal het lukken denken ze. Het oude/nieuwe standpunt van de PvdA is trouwens niet zo heel gek: Samsom was een tijd terug ook al voor een killswitch in het geval van rellen zoals in Engeland.

        Reply

  2. Pingback: Mag je nu wel of niet ebooks downloaden uit illegale bron? | Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top