Auteursrecht versus het recht op goed onderwijsmateriaal

Afgelopen donderdag had ik het genoegen om wederom een voorlichting/presentatie te mogen geven over auteursrechten in het hbo. Dit keer niet bij de onderwijsinstelling waar ik werk maar bij Van Hall Larenstein in Velp. De VHL mediatheek fungeert ook als Auteursrechten Informatie Punt en had een lunchpresentatie georganiseerd om zoveel mogelijk docenten tegelijk te voorzien van antwoorden op vragen op gebied van auteursrechten terwijl ze een broodje aten. Antwoorden die ik ze mocht verschaffen.

Dat leverde voor mij de uitdaging op om te kijken of het onderwerp inderdaad zo universeel was als ik denk dat het is. Kijken docenten van andere hogescholen hier anders tegen aan dan die van Windesheim? Een andere uitdaging was dat dit met 40 personen tevens de grootste groep docenten en medewerkers was die ik ooit heb mogen toespreken. Zo’n handmicrofoon ziet er best stoer uit maar het is wel wennen als je hem ook echt nodig hebt.

Enfin, de presentatie verliep goed, er kwamen veel vragen (ik blijf altijd een beetje verrast als docenten doorvragen op gebied van auteursrechten) en nadat ik enkelen ervan had verzekerd dat ik niet een vertegenwoordiger van Stichting PRO was werd de sfeer ook nog daadwerkelijk gezellig. De presentatie eindigen met een petje op, petje af quiz was een goede toevoeging van mijn collega bij VHL want men werd nog fanatiek ook aan het einde om te winnen.

De gestelde vragen gingen logischerwijs vooral over wat men als docent kon doen om zo min mogelijk last te hebben van alle procedures die gepaard gaan met de readerregeling. Hoewel ze tevreden waren met de aangedragen vuistregels om binnen de grenzen te blijven van die regeling als ze auteursrechtelijk beschermd materiaal gebruiken in hun onderwijs, keken meerdere docenten ook verder dan alleen de letters van de regeltjes en de wetten.

In hun vragen beschreven ze de geconstateerde frictie tussen het verantwoord willen omgaan met andermans auteursrechten maar tegelijkertijd door die invulling van een readerregeling beperkt te worden in hun keuzemogelijkheden om relevant en goed onderwijsmateriaal te produceren. Het levert docenten het minste werk op als ze binnen de gestelde limiet van 10.000 woorden blijven als ze een deel uit een boek zouden willen gebruiken in hun onderwijs (of 8000 woorden bij deel uit een tijdschrift) maar die arbitraire grens belemmert daardoor de selectie door een docent. Als een docent drie hoofdstukken uit een dik duur boek zou willen gebruiken in zijn onderwijs, dan zou die dat moeten kunnen doen vanwege de inhoudelijke relevantie van die drie hoofdstukken. Niet omdat die hoofdstukken in totaal minder dan 10.000 woorden bevatten of nog erger, moeten kiezen om maar twee hoofdstukken te gebruiken omdat die grens anders overschreden wordt.

Aan de ene kant heel goed dat docenten zich steeds meer bewust zijn van de noodzaak ook op auteursrechten te letten in hun onderwijs maar aan de andere kant moet het niet een extra restrictie worden die het nog moeilijker maakt om goed -en genoeg- materiaal te gebruiken in lesverband. Zonder aan het beginsel van auteursrechten te tornen zou er toch een betere oplossing mogelijk moeten zijn voor het onderwijs?

Misschien moet Stichting PRO ook maar eens dit soort presentaties gaan houden voor docenten. Inclusief een petje op, petje af quiz zodat het allemaal wat minder abstract wordt en er wellicht in oplossingen gedacht kan worden ipv in controles en boetes. Mogen zij docenten ervan verzekeren dat ze wel de vertegenwoordiger zijn ;-)

@ foto: Krissy.Venosdale via photopin cc

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top