Recht op informatie: Uitgebreide thuiskopieheffing beter dan downloadverbod

Als je denkt dat de titel van deze blogpost je bekend voorkomt, dat kan kloppen. Begin januari schreef ik een blogpost over de thuiskopieheffing als te prefereren alternatief voor een downloadverbod. Behalve dat ik dit een interessant onderwerp vond om over te bloggen was het ook een voorbereiding op het eerste stukje voor de InformatieProfessional. Met ingang van het januari nummer mag ik mezelf de nieuwe auteur noemen voor de rubriek Recht op informatie en hoewel ik daar vanzelfsprekend vereerd mee ben, is het nog even zoeken naar een goede werkwijze. Eerst een lange blogpost schrijven en die vervolgens bewerken tot een artikel van max. 500 woorden, dat was de ideale manier in elk geval nog niet. Al doende leert men!

Inmiddels is de rubriek beschikbaar op de site van de IP maar kun je het ook hieronder teruglezen. Terwijl je dat doet ga ik even nadenken over het volgende stukje. Die deadline komt er ook al weer aan.

–//–

Sinds 1 januari betaal je als consument enkele euro ‘s meer voor een tablet, computer, laptop, smartphone en zelfs een harddiskrecorder. Reden voor die prijsstijging is de invoering van de uitgebreide thuiskopieheffing. Dit betekent dat op media en apparaten waar je digitale content van anderen op kunt bewaren, een heffing zit die bedoeld is als compensatie voor de rechthebbende van die content.

 

De thuiskopieheffing is een zogeheten billijke vergoeding die betaald moet worden aan  auteursrechthebbenden. Dat auteursrecht geeft de maker van een werk het exclusieve recht om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld. In de Auteurswet is een van die beperkingen op het auteursrecht van de maker de mogelijkheid voor consumenten om voor eigen gebruik een thuiskopie te maken van een auteursrechtelijk beschermd werk zonder toestemming van de rechthebbende. Deze beperking zorgt ervoor dat je in Nederland een prive-kopie mag maken op dragers die bestemd zijn om een werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven. Het is ook de wettelijke basis om muziek en films van internet te mogen downloaden, ongeacht of het legaal of illegaal materiaal is.

 

Downloaden of zelf een prive-kopie maken is niet gratis. Volgens de Europese auteursrechtrichtlijn moet er een systeem aanwezig zijn voor het compenseren van de rechthebbenden die benadeeld worden doordat consumenten voor eigen gebruik kopieën mogen maken. Dit is geregeld in hetzelfde artikel in de Auteurswet door te benoemen dat er een billijke vergoeding betaald moet worden door de fabrikanten van de apparaten waar je de kopieen op kunt gebruiken. Dat is de thuiskopieheffing geworden en die wordt door de fabrikanten doorberekend aan de consument.

 

Die heffing is niet de meest handige oplossing: het leidt tot hogere prijzen voor zowel dragers als apparaten. Bovendien moeten alle consumenten betalen voor gebruik van auteursrechtelijk  beschermde content van anderen op hun apparaten, ongeacht of ze het daar ook voor gebruiken.

 

De Staat ging in 2012 op zoek naar een manier om van de thuiskopieheffing af te komen en kwam, in de persoon van staatssecretaris Teeven, terecht bij het aanpassen van de uitzondering zelf. Als consumenten niet meer het recht hebben stand te houden. Er ontstond een langslepende discussie over een downloadverbod, die tot het einde van datjaar zou duren. Het had niet veel gescheeld of de mogelijkheid om een thuiskopie te maken, door middel van vrijelijk downloaden, was ingeperkt of zelfs volledig verdwenen. Omdat er geen kamermeerderheid voor een downloadverbod bleek te zijn, is per 1 januari 2013 alsnog de uitgebreide thuiskopieheffing ingevoerd.  Niet ideaal, want iedereen rekent nu een fractie meer af voor een tablet, computer of smartphone.

 

Toch is het beter dan het alternatief.

 

Een downloadverbod zou hoogstwaarschijnlijk hebben geleid tot controles op alles wat consumenten downloaden en tot de introductie van een boetestelsel. Dan kun je voor je nieuwe tablet toch maar beter iets dieper in de portemonnee tasten.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top