Over imago, baankansen en wat een bibliothecaris eigenlijk doet

bibliothecaris

Er moet altijd wel zo’n lijstje bij dacht ik nog. Ik las dit weekend het NRC van vorige week vrijdag (ik loop altijd wel iets achter met die kranten) en bijna achterin stond een artikel over de stijging van de werkeloosheid. De crisis “dwingt” mensen om werk onder hun opleidingsniveau te accepteren – geïllustreerd met het voorbeeld van een recruiter in de ICT sector die nu als vuilnisman aan de slag was gegaan – en dat moet natuurlijk met statistieken en lijstjes onderbouwd worden.

Eén van de lijstjes die je dan steevast voorbij ziet komen zijn de beroepen met de beste en slechtste kansen op de arbeidsmarkt. De ontkerkelijking en de negatieve publiciteit van de afgelopen jaren wordt schijnbaar volledig gecompenseerd door de populariteit van de nieuwe paus want als je echt aan de bak wilt moet je geestelijke worden. Artsen scoren ook altijd hoog en ach, leest u vooral zelf waar u voor *had* moeten kiezen na de middelbare school.

Helemaal als u – ongetwijfeld – werkeloos thuiszit als bibliothecaris, journalist, jurist of nog erger, bibliotheekassistent.     Want werken in de bibliotheek, bibliothecaris of bibliotheekassistent zijn, dat is anno 2013 Een Heel Slecht Idee. Kennelijk.

Nou komt dat lijstje van het onderzoekscentrum voor opleiding en arbeidsmarkt af volgens het NRC (die ik niet kan vinden online in tegenstelling tot het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt die regelmatig dit soort onderzoeken publiceert) maar vraag ik me wel af hoe dit gemeten wordt. Kijken ze naar (aantallen) vacatures voor bibliothecarissen en bibliotheekassistenten? Op specifiek die functiebenamingen?

Want dat verklaart wel gelijk waarom bibliothecarissen bovenaan staan.

Het zal komen omdat ik zelf ook bibliothecaris ben maar volgens mij zijn er maar weinig beroepsgroepen die zo enorm worstelen met hun identiteit en imago als een bibliothecaris. We kunnen het zelfs niet eens worden over onze benaming want informatieprofessional, informatiebemiddelaar, informatiespecialist, mediathecaris, desk researcher of information officer, dat klinkt toch een stuk beter dan dat duffe bibliothecaris? Zo’n bibliothecaris die leent boeken uit van papier. Maar ja, die is natuurlijk verouderd nadat zelfbedieningsbalies en ebooks hun opwachting maakten.

Maar ook al heten we geen bibliothecarissen meer. Ook al doen we bijna allemaal wat anders en is er geen eenduidig beroepsbeeld te schetsen. We zijn er nog steeds, we blijven fijn zitten want we zijn nog steeds nodig.

Alleen hebben we nog steeds dat stoffige imago. Van dames met knotjes die tot stilte manen en boeken stempelen in een openbare bibliotheek. Van grijze mannen die alle boeken gelezen moeten hebben die er in de bibliotheek te vinden zijn. Nee, die zijn inderdaad niet meer te slijten in de arbeidsmarkt en daar zul je niet veel vacatures meer voor zien.

Maar of die nummer 1 plek echt gaat om de slechtste kans op een baan? Ik denk dat het meer te maken heeft met het imago en het verouderde beeld van een bibliothecaris. Daar zouden we nu eens echt wat aan moeten doen.

Zouden de rij-instructeurs dit probleem nou ook hebben?

@ afbeelding ontleend uit NRC Handelsblad 19-04-2013

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (14) Write a comment

  1. Informatici op 8 bij slechtste kansen op de arbeidsmarkt? Ik weet niet in wat voor een wereld zij leven, maar dat is echt onzin. Informatici zijn zelfs in de crisis hard nodig, en zeker nu het einde in zicht is (denk ik tenminste), zullen bedrijven op zoek gaan naar informatici om weer te innoveren.

    Reply

  2. … en wat doet een informatieprofessional als hij twijfelt of zich afvraagt: “Waar halen ze het vandaan?” Fact finden.
    Dus Ariane Kleijwegt (de verantwoordelijke journaliste bij NRC) benaderd en haar naar de bron gevraagd. Die ligt in Maastricht, zoals ook in het artikel vermeld, bij het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt onderdeel van de Universiteit aldaar.
    Het hele rapport kun je hier vinden: http://www.roa.unimaas.nl/pdf_publications/2011/ROA_R_2011_8.pdf
    Op pag. 27 lezen we: “In de overige creatieve beroepsgroepen daalt de werkgelegenheid, in het
    bijzonder voor de bibliotheekassistenten met gemiddeld jaarlijks -9%.” wat bij mij meteen de vraag oproept: Waarom worden bibliotheekassistenten onder de “creatieve” beroepen geschaard? Op p. 141 vinden we de overige creatievelingen:
    “Creatieve beroepen
    Tolken, vertalers en schrijvers
    Bibliotheekassistenten
    Bibliothecarissen
    Grafisch ontwerpers
    Kunstenaars
    Geestelijk verzorgers
    Geestelijken
    Journalisten
    Taalkundigen”

    Overigens heb ik het rapport uiteraard niet gelezen, maar gewoon met ^F naar “biblio” gezocht en dat woord komt maar drie keer voor, twee keer als bibliotheekassistent en één maal als bibliothecaris. Dus dan rijst de vraag: waar is de top tien op gebaseerd. Navraag gedaan.

    De journalist heeft dit uit een spreadsheet: https://docs.google.com/spreadsheet/ccc?key=0Av3e0eCgbgOXdHVPNkxfYU1pYlN3Qk0zRDlpWW9DdXc&usp=sharing
    die zij heeft ontvangen van één van de onderzoekers Didier Fouarge.

    Nou dat weten we dan weer!

    Moeten we nu bij de pakken neerzitten? Neen! Driewerf neen!
    Op 14 november viert de KNVI haar jaarcongres onder de titel “Hoera! Een informatieprofessional” waarin we gaan aantonen dat de wereld informatieprofessionals nodig heeft en wat er fout gaat als overheden en bedrijven doorgaan met het sluiten van hun informatieafdelingen en het ontslaan van de informatieprofessionals.

    Reply

    • Mooi stukje speurwerk, Michel! Hoewel die spreadsheet – letterlijk dus het lijstje dat het NRC overgenomen heeft – nog steeds dezelfde vragen oproept. En dan met name wie er gerekend worden tot bibliothecarissen.

      De spreadsheet geeft aan dat er 5500 mensen werkzaam zijn als bibliothecaris, dat het een dalende trend is om als zodanig werkzaam te zijn en dat 57% 50plusser is (een percentage dat wel stijgend is). Die getallen verklaren misschien wel waarom bibliothecaris bovenaan staat in het lijstje maar geeft geen enkel inzicht in wat de onderzoeker onder ‘bibliothecaris’ geschaard heeft.

      In elk geval wel een hele hoop 50plussers die iets met een bibliotheek van doen hebben.

      Laten we allen hopen dat we die beeldvorming en associatie van bibliothecarissen met een vergrijsde sector in november een beetje bij kunnen sturen. Het is overduidelijk nodig!

      Reply

  3. Pingback: Ben ik een zendeling 21st century skills? | 2 BE JAMMED

  4. Een beetje een late reactie van mijn kant.

    Idd komt het lijstje van het ROA, zoals jullie inmiddels weten. Het ROA put de cijfers uit verzamelde gegevens van het CBS. het CBS hanteert hierbij een eigen beroepen- en onderwijsclassificatie. Het CBS onderzoekt dmv een nationale beroepenenquete én dmv het verzamelen van cijfers uit pensioenfondsen en branches/werkgevers. Het CBS kijkt niet achterom naar vacatures maar kijkt vooruit. Werkgevers weten bijvoorbeeld hoe oud de werknemers zijn en wanneer zij met pensioen gaan. Zij kunnen inschatten of werknemers worden vervangen maar of zij ook daadwerkelijk worden vervangen, of een vacature ook ontstaat en of deze vacature met de oude functie wordt voortgezet weten zij vaak niet zeker. Dus men moet voorzichtig omgaan met de cijfers.

    Mijn organisatie maakt al jaren gebruik van de database van het ROA en mijn inschatting is dat vooral gebruik wordt gemaakt van cijfers uit de openbare bibliotheekbranche. Ik heb jaren geleden cijfers uit van de werk.ver.op.bibl. (thans VOB) vergeleken met deze cijfers en ze kwamen aardig overeen als ik het heb over aantallen werkenden.

    Dat er vacatures zijn geweest dat klopt. ECABO doet hiernaar onderzoek op mbo en hbo niveau. Wij hanteren hierbij ook een beroepenindeling, maar maken ook gebruik van synoniemen. Ook aan dit onderzoek zitten haken en ogen, hier zal ik verder niet op in gaan. Het eerste half jaar van 2011 was er een piek van vacatures (april tot juli 2011 1487 vacatures), daarna liep het snel bergafwaarts.

    Aandachtspunten:
    Vacatures worden niet altijd ingevuld
    Ze worden niet altijd met de oude functie ingevuld
    Ze zijn niet altijd geschikt voor schoolverlaters
    P&O-ers zijn niet altijd op de hoogte van de nieuwste opleidingen
    P&O-ers zijn niet altijd op de hoogte van opleidingsniveaus

    Wat ik vooral wil benadrukken is dat lijstjes haken en ogen hebben en dus niet heilig zijn, maar wel aangeven dat het met de werkvoorziening in dit interessante vakgebied niet goed zit. Hier dient de vereniging de ogen niet voor te sluiten.

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top