Nieuwsartikelen overnemen? Alleen de eerste 50 woorden gratis en dan betalen

Wat doe je als krant als je artikelen steevast opduiken op sites van particulieren, bedrijven en verenigingen? Als je met lede ogen moet aanzien hoe nieuwsberichten – al dan niet opzettelijk – klakkeloos worden overgenomen en anderen daar geld mee gaan verdienen?

Dan trek je een grens, leg je uit waarom je die grens meent te moeten trekken en maak je duidelijk dat die grens vanaf nu gehandhaafd gaat worden. Dat is precies wat alle zeven (grote regionale) kranten van Wegener afgelopen week deden in een gelijksoortig bericht over het niet gratis zijn van nieuws. De Wegener kranten gaan naar eigen zeggen hun auteursrecht beter bewaken en laten auteursrechteninternetpolitiebureau Auxen vanaf 1 mei los op het internet om op blogs, websites en sociale media te gaan speuren naar teksten en foto’s die sprekend lijken op, of identiek zijn aan, wat door de regionale kranten gepubliceerd is.

50 woorden norm
Wegener introduceert met dit nieuwe auteursrechtenbeleid wel formeel de 50 woorden grens als norm en onderscheid tussen illegaal hergebruik en legaal citeren van hun nieuwsartikelen. Neem je meer over dan dien je vooraf toestemming te vragen en – indien toestemming wordt verleend – een eenmalig gebruiksrecht te kopen voor € 0,36 per woord.

Daaruit mag je concluderen dat nieuws wel gratis is (blijft?) als je binnen die 50 woorden blijft. Een kleine drie 3 regels. Maar pas op want het gaat expliciet om de eerste 50 woorden van een nieuwsartikel. Dus geen pakkend citaat uit de tweede alinea of de samenvatting aan het einde maar ‘slechts’ de eerste 50 woorden waar een artikel mee begint.

Dat is enerzijds positief omdat Wegener – geen kleine jongen – daarmee een precedent schept waardoor andere uitgevers moeilijk hetzelfde kunnen gaan verbieden. Anderzijds zijn de eerste 50 woorden eigenlijk alleen maar van toepassing voor sites die (automatisch) nieuws aggregeren dat van de krantensites afkomstig is. Vanuit de RSS feeds van al die krantensites bijvoorbeeld. En dat is natuurlijk sowieso eenvoudig te beïnvloeden want je kunt als redactie besluiten vanaf nu alle nieuwsberichten te laten beginnen met een generieke introductie. Vijftig woorden waar je weinig aan hebt zeg maar.

Weer handhaving en geen bewustwording
Het is natuurlijk best slim van de Wegener kranten. Focus op het handhaven van het auteursrecht van hun eigen content om daarmee je meerwaarde te (blijven) aantonen en duidelijk te maken dat kwalitatief nieuws inderdaad niet gratis is. Maar leg ook de nadruk op het wel gratis weggeven van die eerste 50 woorden.

Niet alleen kun je dat al zowat niet verbieden onder de citaatexceptie in de Auteurswet, die sigaar uit eigen doos zal leiden tot meer verkeer en links naar de eigen krantenwebsites aangezien bronvermelding en verwijzen naar de krantensite de randvoorwaarden zijn om die eerste 50 woorden te mogen gebruiken.

Dat een citaat nu min of meer wordt hergedefinieerd naar die eerste 50 woorden betekent waarschijnlijk dat men vooral grip wil krijgen op de geautomatiseerde aggregatiesystemen. In tegenstelling tot een blogger of site-eigenaar zijn die systemen (nog?) niet snugger genoeg om zelf een relevant citaat van 40 a 50 woorden te halen uit een artikel. Of Wegener inderdaad nog plannen heeft om te gaan sleutelen aan de inhoud van die eerste 50 woorden valt nog te bezien maar ondanks de menselijke toon van het artikel kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat dit nieuwe beleid vooral gericht is om het overnemen van nieuwsartikelen door nieuwsaggregatiesystemen aan banden te leggen.

Terwijl straks wel Auxen – voorheen bekend als Cozzmoss als je nog even wilt nazoeken hoe fijn die in het verleden handelden naar bloggers en website-eigenaren – hoogstwaarschijnlijk particulieren weer gaat lastig vallen met vervelende brieven en facturen. Dan kun je als kranten nog zo’n redelijke toon aanslaan maar zal dat weinig begrip opleveren van mensen die sowieso niet snappen dat ze iets verkeerd doen door nieuws dat online staat over te nemen.

Een gemiste kans wat mij betreft om behalve (of in plaats van) die 50 woorden norm niet een grens te trekken tussen commercieel en niet-commercieel hergebruik zodat je mensen de ruimte geeft om op hobby- en verenigingssites af en toe een relevant nieuwsbericht over te nemen. Terwijl je de commerciele tarieven rekent voor sites die er zelf ook aan verdienen. Daar zou Auxen ook best op kunnen controleren en je hoeft niemand uit te leggen dat het echt wel jatten is als je er zelf vervolgens geld aan verdient.

Maar goed, mijn artikelen mag je wel helemaal overnemen hoor ;-) Mits met bronvermelding!

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (11) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top