Ereaders haal je nu gewoon bij de supermarkt maar ebooks nog steeds niet bij de bibliotheek

ereaders sony prs-t2nIk wist dat de dag ooit zou komen dat ereaders geen honderden euro’s meer zouden kosten en dat je die ook gewoon bij elke winkel om de hoek zou kunnen kopen, net als een krant of een tijdschrift. Goed, ik heb er meer dan 5 jaar op moeten wachten – toen een ereader nog 649 euro kostte – maar vanaf volgende week kun je ereaders bij de Albert Heijn in de schappen vinden.

De grootste supermarktketen van Nederland werkt hiervoor samen met Bol.com. Niet alleen krijgt elk filiaal sowieso al een Bol.com servicepunt maar samen besloten ze ook dat het tijd is om Nederland aan het digitale lezen te krijgen. Dus werden er speciaal voor deze actie tienduizenden nieuwe Sony PRS-T2 ereaders geproduceerd en helemaal toegespitst op de Nederlandse markt. Weg met alle andere andere taalinstellingen dan de Nederlandse en in plaats van de oorspronkelijke twaalf woordenboeken krijg je alleen de Nederlands-Engels en Engels-Nederlands woordenboeken. De Sony PRS-T2N wordt als een limited edition model gebracht waarbij een stevige prijsdaling is doorgevoerd. Ipv 139 euro kost de ereader vanaf nu 99 euro.

Zet hem op je boodschappenlijstje
Hiermee komt de Sony ereader eindelijk op hetzelfde prijspeil als de, qua specificaties vergelijkbare, Kobo Touch. Maar dan wel met het gigantische voordeel dat je vanaf volgende week bij elk Albert Heijn filiaal een Sony ereader kunt kopen waarmee ereaders – bijna – impulsaankopen worden. Feit is dat je tot nu toe ereaders bijna niet in reguliere winkels kon kopen en dat je er zeker wel specifiek naar moest zoeken.

Dat verandert nu dus en Bol verheugt zich vast en zeker al op alle aankopen van ebooks die de nieuwe ereaderbezitters gaan doen op het apparaat. De ebook webwinkel van Bol is namelijk te benaderen vanaf de Sony ereaders en zeker nu die mega irritante Adobe DRM grotendeels verdwenen is van de Nederlandse ebooks, is het makkelijker dan ooit om ebooks te kopen bij Bol en meteen te lezen.

Ebooks downloaden, ebooks kopen of ebooks lenen?
Maar ligt dat wel zo voor de hand dat nieuwe Sony ereader bezitters ebooks gaan kopen? Ik heb meer de indruk dat de afgelopen jaren juist de associatie is ontstaan tussen het kopen/krijgen van een ereader en het daarmee dan gratis kunnen lezen van ebooks. Ongetwijfeld geholpen door het beperkte legale aanbod, de hoge prijzen van dat legale aanbod en het overweldigende niet-legale aanbod. Wie kent er nou niet iemand die zo’n ereader voor je kan vullen met duizenden ebooks? En het helpt ook niet dat bij elke advertentie voor ereaders wordt vermeldt hoeveel ebooks er wel niet passen op die ereader. Zelfs voor deze nieuwe Bol-AH actie kon men het niet laten om te benadrukken dat je met de Sony ereader “1.200 boeken in je strandtas” met je meedraagt. En niemand leest dat als dat je na aankoop van die ereader vervolgens 1200 ebooks gaat aanschaffen. Nee, meer als een gegeven dat 99 euro betalen voor een ereader je ook het recht geeft om daar 1200 illegale ebooks op te zetten vrees ik.

“Ik heb nog wel een verzameling ebooks voor je hoor”, zei een vriendin tegen me toen ik meldde dat ik regelmatig ebooks kocht. In haar ogen was ik simpelweg niet op de hoogte van de mogelijkheden om gratis te kunnen lezen. “Leen je ze dan niet bij de bibliotheek?”, vroeg ze daarna. Nee dus, want dat je ebooks kunt lenen bij een bibliotheek voor op je ereader is niet zo logisch als het lijkt.

Ebooks moet je vooral niet willen lenen
Twintigduizend Nederlandse ebooks kan Bol naar eigen zeggen leveren voor op je ereader. Kopen wel te verstaan. Maar dat aanbod is niet via je bibliotheekfiliaal om de hoek te lenen. Daar moet je het met een portaalomgeving doen met beperkt Nederlandstalig aanbod en nauwelijks romans en die ook niet in elke bibliotheek toegankelijk is. Of met rechtenvrije ebooks waarbij je niet hoeft te zoeken naar een recente roman. Of met streaming ebooks natuurlijk. Die niet bruikbaar zijn op je ereader. De bibliotheken bieden versnipperde ebookdiensten aan met een extreem beperkt aanbod aan Nederlandse titels die ook grotendeels niet te lezen zijn op een ereader.

Als je bedenkt dat mensen op vakantie vroeger vooral (papieren) bibliotheekboeken in hun strandtassen meesjouwden, dan blijf ik het onbegrijpelijk vinden waarom bibliotheken buitengesloten worden in de markt van het digitale lezen. De tienduizenden Nederlandse boeken die tien jaar geleden te koop waren bij Bol.com waren gewoon te lenen bij de openbare bibliotheken. Bibliotheken waren en blijven een belangrijk onderdeel in de keten van boeken (lezen). Niemand kocht alle boeken meteen in een boekwinkel. Nee, mensen gingen en gaan naar de bibliotheek om nieuwe boeken te ontdekken, te lenen en te lezen. Natuurlijk omdat het goedkoper is dan alles te kopen maar deels ook om er achter te komen welke boeken eventueel het aanschaffen waard waren. Bibliotheken zijn zo veel meer dan opslagplaatsen van boeken.

Maar met ebooks ligt het volgens de uitgevers allemaal anders. Die worden dan gekopieerd en verspreid waardoor de verkoop in elkaar zakt. En dus hebben de bibliotheken na al die jaren nauwelijks een aanbod naar hun leden toe. Ook al zijn alle Nederlandse ebooks inmiddels probleemloos op internet te vinden. Ook al is er nu dus geen middenweg meer voor de ebooklezers die ofwel alle ebooks moeten kopen dan wel hun ebooks gratis maar illegaal downloaden. En dus is het de normaalste zaak van de wereld geworden om ebooks niet te kunnen lenen maar ze zonder te kopen op je ereader te zetten. Inbegrepen bij de prijs van je ereader, zoals je bij andere apparaten gratis batterijen erbij krijgt.

Het kan dan nog zo gewoon zijn om een ereader bij elke supermarkt te kunnen kopen, het is maar de vraag of het ooit gewoon zal zijn om vervolgens ebooks te kunnen lenen bij je bibliotheek voor die ereader. Daarvoor kon het ook wel eens te laat zijn.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (28) Write a comment

  1. Ja, veel gemiste kansen. In de VS hebben ze weer een ander systeem.. hoe heette het nog maar.. en een soort mini-Ipad die er helemaal geweldig uitziet, met allerlei boeken in kleur. Maar 100 dollar. Dat die markten gescheiden zijn – de Amerikaanse en de Europese – is ook al zo’n ramp.

    Reply

    • In Amerika werken de bibliotheken met Overdrive als dienst waarmee leden ebooks kunnen lenen op hun tablets en ereaders. Het werkt voor alle modellen ereaders, is compatible met alle Kindle apparaten en met de eigen Overdrive apps kun je ook via alle tablets ebooks lenen. Goed, dat is ook allemaal niet perfect maar we kunnen er hier in Nederland alleen maar met lede ogen naar kijken. En ik denk dat we inmiddels zoveel kansen gemist hebben dat het ook niet meer goed kan komen in dit land qua ebookleendiensten.

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top