Over de leesbaarheid van je blog en het niveau van je lezer

“Als je niet van schrijven houdt dan moet je vooral niet gaan bloggen”. Dat was prima advies toen ik vele jaren geleden met het idee speelde te gaan bloggen en het is nog steeds goed advies nu denk ik. Maar het was advies waar ik zelf weinig mee kon. Ik schreef al met veel plezier maar wilde op mijn blog op een andere manier gaan schrijven dan hoe ik het op dat moment deed. Ik schreef vooral beleidsstukken, voorstellen, memo’s en notities die collega’s, managers en leidinggevenden van iets inhoudelijks moesten overtuigen. Lange zinnen, bijzinnen, voorbeelden en herhaling. Doorspekt met vakjargon en leestekens. Over de leesbaarheid maakte ik me weinig zorgen want dat vond ik vooral het probleem van de lezer. Niet van mij.

En dus werd het mijn uitdaging en doel om op mijn blog dezelfde inhoudelijke onderwerpen, de handleidingen en de eigen ideeën op een andere manier te gaan beschrijven. Om ze vast te leggen voor mezelf in mijn eigen online naslagwerk. Maar dan wel zo geschreven dat je geen specialistische voorkennis nodig hebt, de context moet kennen of een collega, manager of leidinggevende van me moet zijn om het te snappen. De beste manier om een onderwerp goed te beschrijven, leek me, is om het uit te leggen aan iemand die geen informatiespecialist is. Het zorgt ervoor dat ik iets zelf goed moet snappen en – dat is het doel – maakt mijn blog wat toegankelijker en leesbaarder voor anderen.

Maar ja, hoe weet ik nou of me dat een beetje lukt?

Natuurlijk, in eerste instantie via reacties van lezers. Die laten zich echter lang niet allemaal uit over de leesbaarheid van blogposts en ze zijn er vanzelfsprekend ook niet om mijn blog te redigeren. Er glippen nog voldoende slecht geschreven en grammaticaal verkeerde zinnen door mijn eigen controle heen om niet blind te willen varen op reacties van lezers.

En hangt dat ook niet van het niveau van de lezer af?

Het maakt wel verschil of je een persoonlijk blog hebt of een vakinhoudelijk blog als de mijne. Lijkt me. En wat de lezer verwacht van een blog. Hier staan nu eenmaal lange stukken tekst met veel bijzinnen en leestekens. Met zo min mogelijk vakjargon weliswaar maar het is geen jip-en-janneke taal. Wat verstaat een lezer onder leesbaarheid en hoe weet je op welk leesniveau je zelf dan schrijft?

Vanochtend kwam er een interessante tweet voorbij met een verwijzing naar een tool die teksten analyseert op leesbaarheid:

Nou komt er bij leesbaarheid wel meer kijken dan alleen een analyse van de lengte van woorden, zinnen, het voorkomen van leestekens enz maar het geeft zeker wel een indicatie. Je kopieert en plakt minimaal 10 zinnen van je tekst in dat tooltje en je krijgt een score die gebaseerd is op een indeling van leesniveau’s.

leesbaarheid
Het is schijnbaar zo dat de piek van het gemiddelde leesniveau in Nederland ligt op taalniveau B1 (40%) terwijl het tekstniveau waarop tekst meestal wordt geschreven rond taalniveau C1 ligt (75%). Nu denk ik dat voor mijn blog mijn lezers vooral in de (23% grote) B2 categorie zullen zitten als ik de bijbehorende omschrijving lees terwijl mijn blogteksten daar idealiter ook aan zouden moeten voldoen. Waarbij ik denk dat ik echt wel veel blogposts heb die op taalniveau C1 zitten.

Om dat te toetsen ben ik dus een uur bezig geweest om van 10 willekeurige blogposts meerdere alinea’s te testen in de leesniveau tool. En hetzelfde met pagina’s van een drietal beleidsstukken die ik het afgelopen jaar geschreven heb.

Wat blijkt? Ik kreeg voor mijn blogposts 8x een B2 categorie toegewezen en 2x een B2/C1 categorie. Mijn zakelijke teksten vereisten inderdaad meer van de lezer want die leverden me 2x de C2 categorie op en 1x de C1/C2.

Het kille onpersoonlijke algoritme die de teksten analyseert lijkt daarmee toch te willen zeggen dat ik toegankelijker schrijf voor mijn blog dan voor mijn werk. Wellicht is het zo dat sommige lezers het nog laagdrempeliger zouden willen hebben maar laat ik eerlijk zijn, het moet ook wel leuk blijven om blogposts te schrijven en uiteindelijk schrijf ik ze ook voor mezelf. Ik vind het B2 leesniveau wel goed passen.

Maar wat denk jij? Kun je iets met die leesniveau’s en herken je jezelf er in? Zit die tool (en ik) er helemaal naast? Is dit blog leesbaar (genoeg) of haak je wel eens af tijdens het lezen? En hoe zit het met jouw teksten en/of blog?

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (14) Write a comment

  1. Persoonlijke blogs over het alledaagse en mijn gezin: B1, blogs over wetgeving, taalachterstanden & autisme tussen B1 en B2 in.

    Reply

  2. Voor mij is deze blog echt leesbaar. Altijd nieuwe weetjes. Niet alles interesseert me even erg maar ook dat is wel normaal. Voor mij mag je echt wel verder gaan op deze elan.

    Reply

  3. Eens, je blog is absoluut goed leesbaar. Zoals je zelf ook al een keer eerder aangaf, zo af en toe wat lang, maar absoluut fijn om te lezen. Ook super informatief. Dus vooral doorgaan ;)

    Reply

  4. Leuk artikel. Zelf kom ik uit op B1/B2. Ik ben het daar ook wel mee eens. Maar stijl is natuurlijk het enige wat ervoor zorgt dat mensen je graag lezen. Inhoud is ook belangrijk.

    Reply

  5. Dank voor je blogentry. Zal mijn schrijverijen eens door genoemde tool laten analyseren.

    Reply

  6. Ik heb ‘m ook getest, ik kwam op B1 uit en dat verwachtte ik al. Ik weet alleen niet of het echt een betrouwbare tool is, wel leuk om uit te proberen toch?

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top