Cijfers over letters: over de boekenmarkt, ereaders en bibliotheken

cijfers over letters

Heel vaak zie ik het niet. Duidelijke cijfers over de stand van zaken van de fysieke en digitale boekenmarkt in Nederland. Maar Boekblad bracht cijfers over letters van het onderzoeksbureau Gfk vandaag naar buiten en het schetst een duidelijk – en herkenbaar – beeld van hoe het ervoor staat.

De crisis slaat niet alleen op de huizenmarkt toe maar heeft ook gevolgen voor de gehele entertainmentindustrie. Procentuele dalingen in de dubbele cijfers voor games, muziek en dvd’s en ook met de verkoop van boeken gaat het slecht. In het NRC stond afgelopen zaterdag al een somber artikel over hoe in Nederland alleen nog maar lege boekenkasten achterbleven (via NRC Reader en een Facebook login) en hoewel ik denk dat dat echt nog wel meevalt, lijkt er een duidelijke trend te zijn van minder verkoop van fysieke boeken. Gfk vergelijkt de Nederlandse situatie met andere omringende landen en dan valt ook te zien dat het ook wel iets typisch voor Nederland is. Spanje doet het nog een stuk slechter (en is ook harder getroffen door de economische crisis) maar in de overige landen om ons heen gaat het een stuk beter met de boeken. Hier daalt de verkoop in alle genres met uitzondering van de kinderboeken. Daar gaat het zelfs iets beter mee dan voorgaande jaren.

Ebooks
En ook al maakt de verkoop van ebooks dit jaar nauwelijks 4,5% uit van de totale boekenverkoop in Nederland, het ligt niet aan de verkochte ereaders. Gfk schat in dat er eind 2013 meer dan een miljoen ereaders in omloop zijn in Nederland. Ook tablets zitten qua verkoop in de lift maar die worden steeds minder gebruikt om op te lezen. Het lijkt er dus op dat veellezers inderdaad en vooral gebruik maken van (e-ink) ereaders.

Het relatief beperkte aanbod van ebooks is bij fictie minder remmend dan ik zelf gedacht had. Maar liefst 1 op de 10 verkochte boeken bij fictie is een ebook. Heel voorspelbaar wil dat niet zeggen dat ereaders vol zitten met legale ebooks want Gfk concludeert dat slechts voor 12% van de ebooks op een ereader betaald is, wat betekent dat als je naar alle verkochte ebooks en ereaders/tablets kijkt, er gemiddeld slechts 1,6 legaal ebook op een leesapparaat te vinden is.

Ook voorspelbaar, maar iets waarvan ik blij ben dat het als conclusie uitgesproken wordt, is het gegeven dat ereaders niet verdrongen worden door tablets en dat frequente lezers dus de voorkeur geven aan een ereader. Gfk trekt dan de conclusies dat de boekenindustrie moet leren van de muziekindustrie qua aanbodmodellen en dat op het gebied van (aanbod voor) ereaders er kansen liggen voor boekhandels en uitgevers.

Ik herhaal, focus je dus op aanbod voor ereaders
En juist dat laatste is mijns inziens echt een interessante conclusie. Want bij de downloadbare ebooks zitten de zorgen van uitgevers en de problemen bij bibliotheken om uberhaupt met een goed aanbod te komen. Hadden we eerst Adobe DRM die enorm belemmerend werkte op het succes van ebooks, met het overstappen naar een watermerk wordt het er allemaal niet beter op. Het zijn ook precies die beveiligde downloadbare ebooks die – ontdaan van beveiliging- in enorme aantallen op torrentsites en vervolgens op die miljoen ereaders belanden.

En dat gegeven leidt er weer toe dat bibliotheken bijvoorbeeld zich (moeten) focussen op het aanbieden van streaming ebooks of dat via ebook apps doen. Leuker en gebruiksvriendelijker kunnen ze het niet maken; wel veiliger voor de auteurs en uitgevers. Maar die ebooks zijn gericht op apparaten die (steeds) minder gebruikt worden om op te lezen terwijl er een miljoen ereaders – met bijbehorende boekenkopers en lezers – zijn die wachten op een aanbod dat ze kunnen afnemen. Niet alleen van de bibliotheken maar ook van de boekhandels en uitgevers.

Dus ik hoop dat er geluisterd wordt naar de tip van Gfk en dat het boekenvak niet simpelweg die inmiddels bekende conclusie, dat de overgrote meerderheid van ebooks op een ereader uit illegale bron verkregen is, ter kennisgeving aanneemt en de schouders ophaalt.

Want de vraag is wat uitgevers, auteurs, boekhandels en, ja ook, bibliotheken daar aan kunnen en willen doen. Nu duidelijk is dat de markt voor fysieke boeken met rap tempo in elkaar aan het zakken is. En er nog steeds geen breed en goed betaalbaar aanbod is voor de digitale lezers om op die miljoen ereaders te zetten. Laat staan dat je een alternatief voor illegaal gebruik biedt door een oplossing te vinden om downloadbare ebooks uitleenbaar te maken. Maar bibliotheken worden niet als onderdeel van het boekenvak gezien vrees ik.

Hoe slecht moet het gaan met dat boekenvak voordat er in oplossingen gedacht wordt in plaats van problemen? Hoeveel slechte cijfers zijn er nodig voordat er echt wat gebeurt?

@foto: Scott Wurzel via photopin cc

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (13) Write a comment

  1. Als uitgevers met eboeken overstappen op de verhuur (dat kan tot en met 1 jaar) en stoppen met het verstrekken van downloads, dan is de uitgever/auteur daarmee geholpen en dalen de prijzen ten gunste van de consument. Verhuur, waarbij het bestand online niet in z’n geheel wordt aangeboden is de toekomst. Het valt vrijwel niet te kraken en afgezien daarvan wat is het nut als je een eboek al voor € 1,= voor 1 dag kunt huren. Helaas zal nog een behoorlijke tijd duren voordat de vastgeroeste uitgeverswereld hiervan is doordrongen.

    Reply

  2. Pingback: Ebooks bij bibliotheken als alternatief voor ebookpiraterij | Vakblog

  3. Pingback: Over illegale ebooks, legaal lezen en veel drogredenen | Vakblog

  4. Pingback: Ebooks in Nederland: de (echte) cijfers | Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top