Recht op informatie: Denkend aan privacy

recht op informatie privacy

In het zevende nummer van de InformatieProfessional van dit jaar schreef ik een bijdrage over dreigende inbreuken op de privacy door registratie van verkoopgegevens van ebooks die vervolgens in de watermerkbeveiliging verwerkt wordt. En ook al heb je een Wet op de bescherming persoonsgegevens, die kan je alleen maar beschermen als je zelf niet al je persoonsgegevens weggeeft. Denkend aan privacy zie ik brede rivieren vol informatie door oneindige onwetendheid gaan.

-//-

Na een hete zomer vol met afluisterschandalen en discussies over privacy was de timing van de uitgeverijen verre van geweldig te noemen. Waar gaat het om? In ebooks wordt er al een tijdje gebruik gemaakt van watermerkbeveiliging. Hierbij worden zichtbaar en onzichtbaar codes in de ebookbestanden gestopt waarmee de ebooks te herleiden zijn naar degene die ze gekocht heeft. En dat is weer handig als de titels opduiken op The Pirate Bay en andere torrentsites.

Om dit systeem te laten werken sloten de uitgeverijen in augustus een nieuwe overeenkomst met het CB af. Ebookwinkels verplichten zich hiermee alle order- en klantgegevens minimaal twee jaar te bewaren. Tevens dienen de ebookwinkels deze gegevens over te dragen aan Stichting BREIN op het moment dat een auteur, uitgever of BREIN denkt dat sprake is van een schending van auteursrechten. Oftewel, als een door jou gekocht ebook opduikt op een torrentsite sturen de uitgeverijen BREIN op je af. En ze weten wie je bent want de door jou gekochte ebooks zijn geregistreerd op jouw naam.

De vraag is of ebookwinkels mogen bijhouden welke ebooks iemand gekocht heeft. En of ze die gegevens mogen doorgeven aan anderen? In Nederland kennen we de Wet bescherming persoonsgegevens. In deze wet staat wat er allemaal wel en niet mag met vastgelegde persoonsgegevens plus wat je rechten zijn als je gegevens gebruikt worden. Zo heb je bijvoorbeeld het recht op inzage in de vastgelegde gegevens. En het recht op verzet tegen gebruik van die gegevens. Ook moet een koper volgens de Wbp ondubbelzinnig toestemming verleend hebben voordat een ebookshop zijn of haar persoonsgegevens mag verwerken. Houden de uitgeverijen, CB en BREIN zich wel netjes aan de wet? Er zijn zelfs al Kamervragen over gesteld aan de minister van Veiligheid en Justitie.

Privacywetgeving is bedoeld om mensen te beschermen tegen misbruik van hun persoonsgegevens door bedrijven en overheid. Maar waar zij niet tegen beschermt, is het gemak waarbij mensen zelf hun persoonsgegevens afstaan aan bedrijven in ruil voor een bepaalde dienst. Niet voor niets wordt gesteld dat als een dienst gratis is je waarschijnlijk zèlf het product bent dat wordt verhandeld. Bedrijven als Facebook en Google hebben uitgebreide voorwaarden en privacyreglementen op hun sites staan waarin gebruikers afstand (moeten) doen van een deel van hun persoonsgegevens om gebruik te kunnen maken van die diensten. Onlangs nog paste Facebook zijn voorwaarden aan zodat ze gebruikersnamen en profielfoto’s mogen tonen bij advertenties zonder toestemming van of vergoeding aan die gebruikers. Tot heel veel ophef leidde dit overigens niet.

Iedere burger heeft weliswaar recht op bescherming van zijn of haar privacy, maar dat werkt alleen als men zelf ook bewust en verantwoord omgaat met de eigen persoonsgegevens. Door kritisch te kijken naar de voorwaarden van al die gratis diensten en daar ook ‘nee’ tegen durven te zeggen. Door na te denken over wat de gevolgen kunnen zijn als je iets koopt of gebruikt en daarvoor (ook) met je persoonsgegevens betaalt.

Je hebt daarmee zelf invloed op je privacy. Je kunt er voor kiezen om geen gebruik te maken van bepaalde gratis diensten. Of om geen ebooks met een watermerkbeveiliging te kopen als de ebookwinkel aangeeft dat je gegevens bewaard en doorgespeeld kunnen worden. Een informatieprofessional weet als geen ander wat je allemaal met goede metadata kunt doen.

Wees ervan bewust aan wie je die gegevens dus verstrekt.

Bovenstaande column verscheen eerder in InformatieProfessional 7 (2013).

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (8) Write a comment

  1. Pingback: Nieuwe kleine lettertjes bij Google: gedeelde aanbevelingen | Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top