Doorzoek miljoenen historische publicaties met Delpher

delpher
Vandaag heeft de Koninklijke Bibliotheek in samenwerking met vier universiteitsbibliotheken het nieuwe zoeksysteem Delpher gelanceerd. In Delpher kunnen miljoenen gedigitaliseerde pagina’s uit Nederlandse boeken, kranten en tijdschriften uit de digitale collecties van een groot aantal wetenschappelijke instellingen, bibliotheken en erfgoedinstellingen op één plek doorzocht worden. Delpher bevat op dit moment ruim 90.000 boeken, meer dan 1 miljoen kranten en ongeveer 1,5 miljoen pagina’s uit Nederlandse tijdschriften uit de 17e tot 20e eeuw maar zijn er al concrete plannen om dit meer dan te verdubbelen.

Het is een prachtig initiatief om de versnipperde collecties bij al die instellingen onder één noemer samen te brengen. Zo kende ik – en maakte ik af en toe gebruik van – de krantendatabank van de KB maar zie ik bij Delpher al diverse collecties waar ik het bestaan nog niet van kende. Hoewel het vooral gericht is op onderzoekers en andere geïnteresseerden in het Nederlands cultureel erfgoed, is het ook voor het grote publiek erg interessant om te grasduinen door gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis lijkt me.

Om een antwoord te krijgen op de vraag wat het nieuws (en wat er op tv) was op je geboortedag bijvoorbeeld:

delpher telegraaf 17031973

Ook de 80.000 boeken uit de collectie van de Koninklijke Bibliotheek die door Google gedigitaliseerd zijn – en tot nu toe op boeken.kb.nl beschikbaar waren – maken nu onderdeel uit van Delpher, aangevuld met ruim 11.000 andere gedigitaliseerde (rechtenvrije) boeken uit zowel de collectie van de KB als die van de universiteitsbibliotheken van de UvA en Leiden.

Over rechten gesproken verdienen de gebruiksvoorwaarden ook wel enige aandacht want dit verschilt per materiaalsoort in Delpher. Als er nog auteursrecht op een werk rust (in het geval van kranten en tijdschriften na de Tweede Wereldoorlog bijv.) dan mogen deze alleen voor eigen privégebruik gebruikt worden. Kranten en tijdschriften uit de 17e, 18e en 19e eeuw mogen zowel commercieel als niet-commercieel hergebruikt worden. Voor de boeken ligt het nog iets specifieker want de 80.000 boeken uit de Googlecollectie zijn weliswaar rechtenvrij maar hebben de beperking dat je ze niet commercieel mag hergebruiken. Dat geldt dan weer niet voor de overige 11.000 gedigitaliseerde boeken uit de Basiscollectie. Het is dus wel even opletten als je in Delpher gevonden werken wilt gebruiken ten behoeve van een eigen publicatie.

delpher vakblog

Hoewel de zoekfunctie overkoepelend werkt voor alle materiaalsoorten krijg je, afhankelijk of je boeken, krantenartikelen, tijdschriften of radiobulletins vindt, wel verschillende opties om je zoekresultaten verder te filteren. Bij boeken uit de Basiscollectie kun je filteren op periode en uit welke collectie het boek komt. Bij krantenartikelen op periode, soort bericht (specifiek op advertenties of onderschriften bij afbeeldingen bijv.) en het verspreidingsgebied, terwijl bij tijdschriften alleen gefilterd kan worden op de periode en het tijdschriftonderdeel. Bij radiobulletins tot slot ben je beperkt tot alleen de periode.

Zelf ben ik nog wel benieuwd of er ooit nog blogs worden toegevoegd aan de collecties in Delpher. Het zou toch erg leuk zijn om over enkele jaren wel resultaten te krijgen op de bovenstaande zoekactie ;)

Verder lezen/kijken: Promotiefilmpje van Delpher op YouTube // Persbericht van de KB over de lancering van Delpher // KB en UB’s lanceren online dienst Delpher (InformatieProfessional)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (32) Write a comment

  1. Pingback: Search in giga journal archive – Mediatheek NHTV

  2. Pingback: Delpher en het auteursrecht op boeken uit de periode 1872-1940 | Vakblog

  3. Pingback: Tweetweekoverzicht week 15 2016: Webarchivering, illegaal downloaden, muziekpiraterij, Delpher en de Kindle Oasis - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top