Laat ook jouw stem horen om het Europese auteursrechtenbeleid te hervormen

auteursrechtenbeleid

Dat je in het digitale tijdperk bijna dagelijks tegen de beperkingen van het huidige auteursrechtenbeleid aan kunt lopen zal geen nieuws zijn. Ook al is de auteursrechtwetgeving in geheel Europa – in beperkte mate – wel aangepast aan de digitale ontwikkelingen, het hoge tempo waarin ontwikkelingen elkaar opvolgen zorgt ervoor dat ieder land (en zelfs ieder individu) voorbeelden genoeg heeft van waar problemen ontstaan met auteursrecht.

Nou kunnen jij en ik normaliter maar weinig invloed uitoefenen op de ontwikkeling en inhoud van het auteursrecht – zelfs een individueel land kan dat maar in beperkte mate – aangezien auteursrechtenbeleid vooral op het niveau van de Europese Unie wordt geformuleerd. Op 22 mei 2001 is de Europese auteursrecht-richtlijn aangenomen waarin een groot aantal onderwerpen zijn benoemd die door de lidstaten verwerkt zijn in de eigen auteursrechtwetgeving. Sindsdien heeft er geen structurele aanpassing of toevoeging plaatsgevonden op die richtlijn terwijl in die bijna 13 jaar de wereld onherkenbaar veranderd is op digitaal gebied.

Input leveren middels een publieke consultatie
Maar de Europese Commissie wil nu eindelijk komen tot een hervorming van het Europese auteursrechtenbeleid en lanceerde begin december een publieke consultatie. Een zeer zeldzame gelegenheid voor instellingen, bibliotheken, het onderwijs, erfgoedinstellingen maar ook jou en mij om te laten horen wat er nu niet goed gaat, wat anders moet en hoe het anders kan.

De consultatie bestaat uit een document (PDF) van 36 pagina’s met maar liefst 80 vragen over auteursrecht die door iedereen ingevuld kan worden en die je voor 5 februari 2014 terug moet mailen naar de Europese Commissie.

Dat kun je in het PDF document zelf doen natuurlijk, waarbij je alleen die vragen hoeft in te vullen waar je wat over wilt/kunt zeggen en die je ook in het Nederlands kunt opschrijven, maar handiger is het om het document als webformulier in te vullen op een speciaal daarvoor gemaakte site. Daar kun je ook toelichtingen en verdere uitleg per vraag bekijken. Heb je alles ingevuld, dan kun je het document downloaden en zelf mailen naar de Europese Commissie.

Vind je het te veel werk om alle vragen door te nemen? Dan kun je op de Copywrongs site aan de hand van vooraf geformuleerde thema’s/problemen je mening geven. Je krijgt dan alleen die vragen te zien die over dat specifieke thema gaan waarna je antwoorden rechtstreeks verstuurd worden. Ook hier kun je gewoon in het Nederlands antwoorden geven op de vragen.

Thema’s op Copywrongs sluiten aan bij diverse actuele ontwikkelingen zoals het niet kunnen afspelen van YouTube video’s in je land (of meer betalen voor je ebooks) door geografische beperkingen, het gebruik van afbeeldingen en foto’s op sociale netwerken, beperkingen door DRM op je gekochte digitale content, de onduidelijkheid over o.a. het zelf ondertitelen van media, auteursrechtproblemen bij fanfictie en auteursrechtinbreuken door linken naar content.

Maar denk ook verder over onderwijs
Je antwoorden en je mening hoeven niet per se bij de vragen te horen natuurlijk. Denk ook vooral na over wat je zelf veranderd wilt zien en waar je zelf tegenaan loopt. Ik ga uitgebreid antwoorden geven over DRM en andere restricties die op digitale content geplaatst worden en over meer ruimte om auteursrechtelijk beschermde werken te gebruiken voor niet-commerciële doeleinden. Bovenal echter denk ik dat zo veel mogelijk mensen hun mening moeten laten horen over het auteursrecht binnen het hoger onderwijs. Het stoort me dat er een prachtige onderwijsexceptie bestaat in de Auteurswet, die het mogelijk maakt om binnen een klaslokaal vrijelijk gebruik te maken van beschermde werken, maar dat die uitzondering buiten dat klaslokaal effectief nutteloos is. En dat terwijl onderwijs en onderwijsmateriaal tegenwoordig nog maar nauwelijks tot een klaslokaal beperkt zijn.

Er zou een betere en nieuwe onderwijsexceptie moeten komen die het mogelijk maakt ook digitaal beschermde werken vrijelijk te kunnen gebruiken ten behoeve van het onderwijs. Zowel voor gebruik in de digitale leeromgevingen maar ook voor online onderwijs, weblectures & MOOCs, Open Educational Resources en andere onderwijsontwikkelingen waarvoor de huidige regeling enorme restricties opleveren.

Open access voor onderzoekspublicaties zou in de Europese richtlijn gefaciliteerd moeten worden nu wereldwijd dat als een belangrijk speerpunt gezien wordt. En laat inhoudsopgaven van boeken en tijdschriften eens bestempeld worden als auteursrechtelijk vrije metadata zodat die binnen onderwijs- en onderzoeksinstellingen gebruikt kunnen worden om medewerkers en onderzoekers op het bestaan van relevant materiaal te attenderen. Videomateriaal zou ook beter gebruikt worden in het hoger onderwijs als er op Europees niveau bepaald zou worden dat alle uitzendingen van publieke omroepen vrij gebruikt mogen worden ter toelichting van het onderwijs.

Laat van je horen
Je hoeft geen expert te zijn om je mening te laten weten over wat er anders zou moeten. Laat de Europese Commissie weten dat ook jij problemen hebt met het huidige auteursrechtenbeleid, ook al vul je slechts enkele vragen in.

Wie weet hoe lang het na 5 februari weer gaat duren voordat je je stem kunt laten horen?

(Getipt door Kennisland, Amelia Andersdotter en Jeroen de Boer)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top