Geschiedenis in beeld: Brits Polygoon filmarchief op YouTube

british pathé filmarchief
Eergisteren heeft British Pathé een omvangrijk deel uit haar hele filmarchief van 85.000 historische filmpjes in hoge resolutie geupload naar hun YouTube kanaal. Het gaat hier om korte filmpjes in de periode 1896 t/m 1976 die gemaakt zijn ten behoeve van de bioscoopjournaals die in Engeland in de bioscopen getoond werden, vergelijkbaar met de Polygoon-journaals hier in Nederland.

British Pathé was once a dominant feature of the British cinema experience, renowned for first-class reporting and an informative yet uniquely entertaining style. It is now considered to be the finest newsreel archive in existence. […] The collection includes footage – not only from Britain, but from around the globe – of major events, famous faces, fashion trends, travel, sport and culture. The archive is particularly strong in its coverage of the First and Second World Wars. (bron)

Geschiedenis in beeld

Dat betekent dat je bijna alle grote nieuwswaardige gebeurtenissen die zich in de eerste helft van de 20ste eeuw hebben afgespeeld kunt terugkijken in de vorm van enkele minuten durende rapportages. Zoals het oorspronkelijke beeldmateriaal over de ondergang van de Titanic ….

… en de Hindenburg.

Maar je vindt ook beeldmateriaal van de eerste vlucht van de gebroeders Wright terug. En Charles Lindbergh die als eerste solo over de Atlantische Oceaan vloog. De maanlanding van Neil Armstrong. De atoombom die op Hiroshima werd gegooid. En zelfs over ‘onze’ Watersnoodramp in 1953.

Selectie met afspeellijsten

British Pathé heeft afspeellijsten samengesteld met een selectie uit al die tienduizenden filmpjes zodat je iets gemakkelijker kunt bladeren door het aanbod. Deze afspeellijsten zijn onderverdeeld in een aantal categorieën waaronder bekende wereldburgers, bizarre nieuwsitems, gevaarlijke waaghalzen, fantastische uitvindingen, materiaal over de oorlog(en), wereldveranderend nieuws en over gefilmde rampen.

Naar mate de filmpjes meer bekeken worden wordt het ook interessanter om eenvoudigweg te kijken welke van alle filmpjes het populairst zijn (meest bekeken) natuurlijk. Het zal echter denk ik nog wel eventjes duren voordat de nummer 1 plek afgestaan wordt door Arnold Schwarzenegger.

Hergebruik en rechten

Ook al is het hele filmarchief op YouTube gezet door British Pathé, het wil niet zeggen dat ze daarmee zijn vrijgegeven voor hergebruik. Ik zag bij vele filmpjes CC staan maar het duurde even een paar seconden voordat ik besefte dat deze filmpjes Closed Captioning (ondertiteling) hebben en dat het niet over een Creative Commons licentie ging. Overigens een misverstand die BoingBoing ook maakte gok ik.

Op de site van British Pathé staat nog steeds ‘All rights reserved’ vermeld en wordt er verwezen naar de contactpagina met vragen over het in licentie nemen van filmpjes uit het archief. De site bood en biedt namelijk alles ook al aan en je vindt dan ook prijzen (30 pond lijkt het gemiddelde) bij elk filmpje net als de mogelijkheid om een abonnement te nemen voor producenten, onderwijs en musea.

Die prijzen en abonnementen lijken echter overbodig geworden nu hun hele filmarchief op YouTube te vinden is. Hoe het precies met auteursrechten zit op al die filmpjes is ook nog maar de vraag. In het Britse auteursrecht zijn bioscoopfilms van voor 1 juni 1957 niet beschermd als uitzending – met eigen beschermingstermijn – maar als een regulier werk. Dat zou betekenen dat de beschermingstermijn 70 jaar na het overlijden van de producent afloopt en dat op zijn minst een deel van het archief inmiddels in het publieke domein is komen te vallen.

Het is echter zinloos volgens mij om er verder over te speculeren en British Pathé lijkt me aan zet om duidelijkheid te verschaffen over wat je wel en niet mag (kunt) doen met het prachtige materiaal dat ze nu op YouTube gezet hebben. Hoe dan ook, het linken naar en embedden van al dat materiaal op YouTube is in elk geval toegestaan.

British Pathé wil in elk geval dat het materiaal bekeken wordt:

Our hope is that everyone, everywhere who has a computer will see these films and enjoy them,” says Alastair White, General Manager of British Pathé. “This archive is a treasure trove unrivalled in historical and cultural significance that should never be forgotten. Uploading the films to YouTube seemed like the best way to make sure of that.

En daar ben ik het helemaal mee eens. Nu nog een YouTube kanaal met alle Polygoon journaals.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

  1. vraagje, Raymond: houdt dit in dat je op een filmavond in een verzorgingshuis gerust met z’n allen (binnenskamers, dus thuisgebruik, dus zonder winstbejag) naar de filmpjes op YouTube mag kijken?

    Reply

    • Dat mag sowieso inderdaad. Zolang je ‘in besloten kring’ kijkt geldt iets niet als een nieuwe openbaarmaking en is het geen probleem om tv, dvd’s of YouTube films samen te kijken. YouTube filmpjes kijk je per definitie niet illegaal overigens want die verantwoordelijkheid voor het materiaal ligt niet bij de kijker.

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top