Over (het maken van) kennisclips auteursrecht

Al enige jaren krijg ik de vraag of ik, als aanvulling op mijn presentaties over auteursrechten in het onderwijs, ook inleidende kennisclips wil maken. Kennisclips zijn korte weblectures, video’s dus, van maximaal 10 minuten waarin een docent bondig één specifiek onderwerp behandelt. Ze zijn erg handig als naslagwerk en natuurlijk (deels) als vervanging van klassikaal onderwijs, of zoals in mijn geval van de presentaties die ik geef.

Ik heb ze nooit willen maken eigenlijk. Deels omdat ik mijn energie liever stopte in het beter maken van die presentaties, deels omdat ik het juist zo leuk vind om de interactie tijdens een presentatie met een groep docenten te hebben en deels omdat ik er een ongelofelijke hekel aan heb mezelf op video terug te zien. En te horen.

Ik ben natuurlijk niet de enige met dit soort bezwaren. Het opnemen – en beschikbaar maken – van hoorcolleges is al lang geen nieuwe ontwikkeling meer in het onderwijs en steeds vaker gaan docenten aan de slag met het maken van kennisclips om hun eigen onderwijs te verrijken en te vernieuwen. Die docenten worden ook geconfronteerd met de constatering dat het één ding is om een les te geven voor een groep studenten maar dat het toch heel wat andere (didactische en presentatie)vaardigheden vereist om een goede en bondige kennisclip te maken. Binnen 5 tot 10 minuten een afgebakend onderwerp min of meer volledig behandelen op een begrijpelijke manier zonder dat je de feedback van een groep studenten krijgt is al lastig genoeg. Laat staan dat het ook nog idealiter zonder haperingen, gestotter en versprekingen moet want het wordt vereeuwigd als een soort visitekaartje waarmee je voor de dag moet komen. En dat terwijl ook genoeg docenten er niet dol op zijn om zichzelf terug te zien en te luisteren.

Genoeg video’s

Mijn presentaties zijn wel meerdere malen op video opgenomen en zelfs een complete korte cursus voor mijn collega’s zwerft ergens op een videoserver rond als een weblecture maar ik vind dat ik er nu toch eens echt werk van moet gaan maken. Niet die ‘presentatie gemist’ opnames – die ik zelf pertinent weiger te kijken – maar inderdaad eens door de zure appel gaan bijten om één of enkele kennisclips te gaan maken.

Heel erg geïnspireerd door anderen die kennisclips of weblectures over auteursrecht gemaakt hebben werd ik tot vandaag niet om eerlijk te zijn. Misschien komt het omdat het daar vooral juristen zijn die kort iets over auteursrecht vertellen maar het kon mijn aandacht nauwelijks vasthouden en dat is toch geen goed teken als het over mijn eigen (lievelings)onderwerp gaat, toch?

Waarom dan deze blogpost met voornemen om zelf nu ook met kennisclips aan de slag te gaan? Omdat ik er vandaag achter kwam dat de Universiteit Leiden en prof. mr. Dirk Visser een tiental kennisclips geproduceerd hebben als inleiding op het intellectuele eigendomsrecht (IE) voor de eerstejaars studenten. Dirk Visser is hoogleraar intellectuele eigendomsrecht in Leiden en één van de autoriteiten op dit rechtsgebied in Nederland.

Kennisclips IE

Het intellectuele eigendomsrecht gaat veel verder dan ‘slechts’ het auteursrecht en dat zie je ook terug in de diversiteit van onderwerpen in de tien kennisclips:

  1. Handelsnaamrecht, ‘Uit een beeldscherm komt geen bier’.
  2. Merkinschrijving, ‘Have a break’.
  3. Merkinbreuk, ‘Een borrel met een zeepsmaak’.
  4. Modellenrecht, ‘Not as cool’.
  5. Auteursrechtelijk werk, ‘Ze heeft de zwarte band winkelen’.
  6. Muziekauteursrecht, ‘De Turijnse tandarts’.
  7. Octrooiinschrijving, ‘Pingpongballetjes in de Donald Duck’.
  8. Uitleg van een octrooi, ‘De kromlijnige beweging’.
  9. Onstoffelijkheid, ‘Het best bewaarde geheim’.
  10. Slaafse nabootsing, ‘Imitation is the life blood of competition’.

Allemaal zijn ze rond de 10 minuten maar ze hebben ook een duidelijke en mooie opbouw. Neem nou de vijfde kennisclip die wel duidelijk rechtstreeks over auteursrechten gaat.

Prof. mr. Visser vult het scherm voor de (rechter)helft en staat voor een witte achtergrond. Hierdoor kan aan de linkerkant met korte steekwoorden en soms wat beeldmateriaal de boodschap geïllustreerd worden. Alle kennisclips beginnen met een ogenschijnlijke mysterieuze titel of citaat dat vervolgens weer prominent terugkomt in de kennisclip zelf.

Didactisch is het prima opgebouwd. De theorie wordt afgewisseld met verwijzingen naar recente of bekende uitspraken en aan het einde wordt er nog een korte samenvatting gegeven. Je kunt merken dat hij gewend is om deze onderwerpen uit te leggen aan studenten want het komt ook zeer begrijpelijk over. Vind ik.

Nou heb ik zelf niet de kennis en ervaring van prof. mr. Visser maar verdient dit mooie voorbeeld volgens mij wel navolging. Zonder het gebaren maken met mijn handen dan en ook zonder dat ik zo ver wil gaan om een stuk dialoog na te spelen uit de Endstra-tapes. Dus wie weet volgt er nog een kleine reeks kennisclips van mezelf dit najaar.

Zolang ik ze zelf maar niet hoef te bekijken ;)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (8) Write a comment

  1. Pingback: Over (het maken van) kennisclips auteursrecht |...

  2. Jaaaaa doehoen! Je kunt dat echt wel. Zoek iig een paar tips over opnemen van video, dus inderdaad aan de rechterkant gaan staan en dat soort dingen meer.
    En veel knippen en plakken natuurlijk ;-)

    Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top