Over de algemene voorwaarden van Elly’s Choice en het gebruiksrecht van ebooks

Elly's Choice
Hoewel ik Elly’s Choice, de abonneeservice van VBK en Dutch Media waarbij je elke maand 10 ebooks uit hun fondsen kunt downloaden, een prachtig initiatief vind, wint het niet op alle vlakken de schoonheidsprijs. Zo vind ik het niet heel erg netjes dat een abonnement op Elly’s Choice volgens de site €2,99 per maand kost terwijl het bij het invullen van het formulier duidelijk wordt dat je €24,99 per maand moet betalen als je per se maandelijks wilt kunnen opzeggen. De €2,99 per maand betaal je alleen als je een jaarabonnement neemt voor €35,88 waardoor je voor minstens 1 jaar vastzit aan dat abonnement en je niet tussentijds kunt opzeggen. Ik was ook niet gecharmeerd door het ontbreken van informatie over hoe je een aangegaan abonnement uberhaupt weer kon opzeggen.

Het verbaasde me ook dat nuttige en essentiële informatie over de werking van de abonneeservice in de algemene voorwaarden verstopt geplaatst waren. Ja, dezelfde voorwaarden die de gemiddelde consument klakkeloos accepteert zonder ze (goed) door te lezen. Zo vind je in die algemene voorwaarden terug dat het bij Elly’s Choice om ePub ebooks gaat met watermerk DRM en dat je ze dus (echt) kunt downloaden voor gebruik op elk apparaat dat met ebooks overweg kan. Maar ook dat je accountgegevens standaard in elk ebook op de eerste pagina gezet wordt en dat Elly’s Choice je gemakshalve verwijst naar de volledige auteurswet zodat je zelf mag opzoeken welk rechten je mogelijkerwijs kunt schenden.

Lees de kleine lettertjes deze keer maar wel

De algemene voorwaarden bevat nog meer informatie die eigenlijk beter zichtbaar op de site zou moeten staan. Wanneer precies de voorwaarden aangepast zijn weet ik niet – ergens in de afgelopen vijf dagen – maar er is ineens een nieuw artikeltje 2.7 toegevoegd aan de algemene voorwaarden die nu wel beschrijft hoe het met de opzegprocedure zit:

2.7 Een Abonnement kan worden opgezegd met inachtneming van de minimale abonnementsperiode van 1 jaar en een opzegtermijn van minimaal 1 maand, waarbij geldt dat het Abonnement 1 maand na de opzegdatum afloopt. Opzeggen kan door een email te sturen naar klantenservice@ellyschoice.nl

Die stond er vorige week niet (het bewijs daarvoor is te vinden onder de downloadknop op de pagina met de voorwaarden aangezien ze zijn vergeten de PDF versie bij te werken) en ik durf toch wel te zeggen dat dit niet handig is. Hoe aannemelijk is het dat mensen op zoek gaan naar het mailadres van de klantenservice in de algemene voorwaarden? Waarom dit niet onder een kopje Contact staat in het menu bovenaan in de site is me werkelijk een raadsel.

En wat mag je nou eigenlijk met de ebooks van Elly’s Choice?

Dat je de tien maandelijkse ebooks kunt downloaden voor op je ereader, tablet of telefoon, zonder dat je ze weer kwijtraakt of moet inleveren na verloop van tijd, is een groot pluspunt. Je kunt ze maximaal drie keer downloaden en ze blijven in je account aanwezig. Dat je ze kunt downloaden, ook al zijn ze dan gepersonaliseerd en voorzien van jouw gegevens op de eerste pagina, schept wellicht de verwachting dat de ebooks daarmee ook je eigendom zijn. Dat is geen rare aanname want de ebooks zijn als bestanden zo goed als identiek aan de versies die beide uitgeefconcerns rechtstreeks verkopen aan de consument.

Ook al komt het in praktische zin misschien op hetzelfde neer, het feit dat er een limiet zit op het aantal keren dat je ze kunt downloaden geeft al aan dat Elly’s Choice je de boeken niet in eigendom, maar te leen geeft. Artikel 7.1 van de algemene voorwaarden over het intellectuele eigendom laat er ook weinig misverstanden over bestaan:

7.1 Door het online aanschaffen op de Website van een Product verkrijg je van Elly’s Choice een persoonlijk, beperkt, niet-exclusief, niet-overdraagbaar, niet sub licenceerbaar en herroepelijk gebruiksrecht op het aangeschafte Product.

Die zin moet je even goed lezen want het is een aaneenrijging van beperkingen die opgelegd worden. Je krijgt niet het eigendomsrecht op de ebooks maar een gebruiksrecht. De ebooks mogen alleen door jou gebruikt worden, je kunt dat gebruiksrecht niet overdragen of zelf anderen een gebruiksrecht geven en het is nog te herroepen ook nog door Elly’s Choice. Je mag het downloaden en lezen en dat is het zo’n beetje. Dit is een boekenclub waarbij je de boeken eigenlijk niet eens door je familieleden mag laten lezen.

Mocht je enige twijfels hebben over hoe je 7.1 nou precies moet lezen, dan neemt artikel 7.4 die twijfels weg door expliciet te benoemen wat je allemaal niet mag met de ebooks van Elly’s Choice:

7.4 Het is niet toegestaan om de op de Website aangeschafte Producten (zowel tijdens de duur van je abonnement als daarna):
(a) te kopiëren, veranderen, “rippen”, uit te lenen of op enige andere wijze aan een derde ter beschikking te stellen. De door Elly’s Choice verstrekte Epub bestanden zijn derhalve voorzien van een zicht- en onzichtbaar watermerk. Dit watermerk mag niet worden verwijderd (zie artikel 4 Epub Watermerk).
(b) te gebruiken om plaatselijke bestanden te importeren dan wel te kopiëren, waarvan je niet het wettelijke recht hebt ze op deze wijze te importeren of kopiëren;
(c) het reverse-engineeren, decompileren, demonteren, modificeren van of het creëren van afgeleide werken gebaseerd op de Elly’s Choice Services of een deel daarvan;
(d) het omzeilen van de technologie die door Elly’s Choice, haar licentiegevers of derden wordt gebruikt voor de beveiliging van via de Service beschikbare content;
(e) het verhuren van de Producten of enig onderdeel daarvan;
(f) het omzeilen van door Elly’s Choice toegepaste lokale beperkingen;
(g) het verwijderen of wijzigen van auteursrecht- of merkaanduidingen of aanduidingen van andere intellectuele eigendomsrechten die zijn opgenomen in of worden verstrekt via de Elly’s Choice Service;
(h) het beschikbaar stellen van je wachtwoord aan anderen of het gebruik maken van de gebruikersnaam of het wachtwoord van anderen.

Ik kan ze allemaal doornemen maar het gaat sneller als ik het samenvat met: je mag ze drie keer downloaden en je mag ze lezen. Voor de rest mag er niks. Het eerste subartikel maakt al duidelijk dat je de ebooks niet mag kopiëren (uploaden naar een cloudopslag kun je dus vergeten), uitlenen of op welke manier dan ook ter beschikking stellen aan anderen dan jezelf. En ja, daar valt dus definitief ook het doorverkopen van je ebooks onder. De overige onderdelen spitsen dat nog toe op de diverse technische bewerkingen die in beginsel mogelijk zijn met ebooks. Het laatste onderdeel bevestigt dat je wel ebooks kunt downloaden maar dat ze exclusief gekoppeld zijn aan je account aangezien je deze eveneens niet mag delen met anderen. Het verbaast me dat er geen voorwaarde is opgenomen dat je na beëindiging van je abonnement eigenlijk alle gedownloade ebooks moet verwijderen maar wellicht volgt die nog in de toekomst.

Hoe erg is dat?

Is dit een reden om geen abonnement te nemen? Nee, ik denk het niet. Het blijft een goede deal om legaal aan Nederlandstalige ebooks te komen maar Elly’s Choice hinkt wel een beetje op twee gedachten. Enerzijds hebben de uitgevers bewust voor een platform gekozen dat de ebooks – vrij van DRM – laat downloaden door hun klanten. Met als groot voordeel dat ze op deze wijze eenvoudig op alle apparaten te lezen zijn en je geen gebruikersgroepen uitsluit. Anderzijds wordt een hybride dienst in het leven geroepen die de mogelijkheden van downloadbare ebooks fors inperkt door ze niet in eigendom te geven maar een gelimiteerd (en herroepbaar) gebruiksrecht te verstrekken in de voorwaarden van de abonneeservice. En dat is exact de beperking die DRM oplegt aan kopers van ebooks als je naar bijv. Amazon, Apple of Kobo kijkt. Het enige verschil is dat Elly’s Choice geen technische DRM gebruikt maar eigenlijk “contractuele DRM” introduceert.

Of, en hoe, die DRM-achtige voorwaarden gehandhaafd gaan worden is maar de vraag. Je kunt wel in je voorwaarden stellen dat je geen kopie mag maken, je een gedownload ebook niet mag uitlenen aan een ander of die beginpagina met je accountgegevens niet mag verwijderen (omdat je dat foeilelijk vindt), maar dat afdwingen is natuurlijk volslagen onmogelijk. Het is vooral bedoeld om actie te kunnen ondernemen als hun ebooks bijvoorbeeld opduiken op torrentsites. Dat gezegd hebbende is het absoluut wel goed om te beseffen dat je als abonnee dus niet de eigenaar bent van de ebooks die je bij Elly’s Choice gedownload hebt. Ze kunnen in principe met terugwerkende kracht titels uit je account halen (die je dan dus niet meer kunt downloaden), andere – technische – DRM introduceren die de mogelijkheden om ebooks te lezen inperken of de definitie van wat ze als schending van auteursrechten zien bijstellen naar eigen inzicht.

Toegegeven, het is geen aannemelijk scenario maar ondenkbaar is het ook bepaald niet. Als klant is het altijd verstandig om te beseffen wat je koopt en dat is precies de reden om de kleine lettertjes te lezen. Caveat emptor, nietwaar? Vooral als je de ebooks helemaal niet blijkt te kopen.

Update 3-9-2014: Ik zie nu pas dat als je heeeeelemaal naar beneden scrollt, er nu een nieuw menuutje onderaan bij gekomen is met Contact, een FAQ en een link naar zowel de algemene voorwaarden als het privacyreglement. Ik blijf erbij dat dit geen handige plek is voor contact of de veelgestelde vragen maar vooral die laatste geeft een zeer interessant antwoord op de vraag of de ebooks wel echt van de abonnees zijn: Jazeker! Voor altijd! De ebooks die je elke maand van Elly krijgt zijn van jou en blijven van jou. Ze zijn dan ook altijd en overal te lezen. Als eigenaar van de ebooks ben je ook verantwoordelijk dat ze niet illegaal verspreid worden.
Zouden ze zelf hun eigen voorwaarden wel gelezen hebben?

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (24) Write a comment

  1. Opvallend is dat artikel in 7.4 wordt gesproken over ‘aangeschafte Producten.’ Dit suggereert een vorm van eigendomsoverdracht en niet een licentie of verhuur. Voor zover ik het als leek begrepen heb, speelt het plaatsvinden van een eigendomsoverdracht een cruciale rol in C-128/11 – UsedSoft van het Europese Hof v Justitie (http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&jur=C,T,F&num=C-128/11&td=ALL , ook in NL) Bij verhuur blijven volgens het EHvJ wel alle auteursrechten volledig bij de rechthebbende, maar dat toont volgens het EHvJ juist aan, dat dit bij eigendomsoverdracht anders ligt. Dan mag de verwerver het (digitale) product gewoon doorverkopen en distribueren (aldus het EHvJ.) Nu is hier het laatste juridische woord nog niet over gezeg, mede gezien het oordeel van een Duitste (regionale) rechtbank afgelopen juni ( http://ipkitten.blogspot.nl/2014/06/breaking-copyright-exhaustion-does-not.html ) Toch dapper van Elly dat ze het in haar algemene voorwaarden over aanschafte producten heeft en daarna vertelt, dat ze niet van de koper zijn… Net zo dapper als TomKabinet, die alvast een website voor tweedehands e-books begint. Ik wacht er toch nog maar even mee om e-books van Elly bij Tom te koop te zetten ;-)

    Reply

    • In 7.1 zit de paradox al natuurlijk want ze stellen dat ze je een gebruiksrecht geven na aanschaf van een product. Nou kan dat gewoon maar het blijft een vreemde constructie en het is discutabel of dit op termijn houdbaar is. Het is, net als bij de zaak over/tegen Tom Kabinet, maar de vraag of er een rechtszaak komt die voor eens en altijd vaststelt of het distributierecht wel of niet uitgeput is bij ebooks. Maar ook ik zou voorzichtig zijn en niet de Elly ebooks te koop aanbieden bij Tom Kabinet :)

      Reply

  2. Als je voor € 3 per maand 10 ebooks met watermerk kunt downloaden, dan weet je haast al dat er ergens adders onder het,gras liggen, daar hoef je bijna niet eens de voorwaarden voor te lezen. Flauw en aanrekenbaar is het wel dat men met € 3 adverteert en ergens op een verstopte plek bleek dat je er dan een jaar aan vast zit.
    De overige voorwaarden begrijp ik wel. Want wie geef er nu 10 ebooks weg voor die prijs, die ook nog in het shoulder segment zitten.

    Reply

  3. Pingback: De gewatermerkte ebooks van Elly's Choice - Vakblog

  4. Allemaal heel interessant en knap uitgezocht. maar kom op zeg!.. Ellys choice is heel interessant voor mensen die véél lezen en nu waarschijnlijk meer kwijt zijn aan losse boeken bij de grote online winkels.dus voor hen is t altijd voordeliger. Als je 3 euro voor 10 boeken te duur vindt moet je vooral lekker illegaal blijven downloaden ofzo. Of boeken uit bieb halen (wat trouwens duurder is op jaarbasis) Je koopt een boek toch vooral om te lezen en niet om jezelf te verrijken. En niemand kan je verbieden om je e-reader uit te lenen, omdat t simpelweg niet te bewijzen valt. tenzij ze ook nog gaan controleren of een boek twéé keer gelezen wordt. En wat dan nog.

    Reply

  5. Had een cadeaukaart van vodafone gekregen om 10-ebooks te downloaden moest wel eerst een account aanmaken en heb toen de code ingevuld en boeken gedownload. Maar nu zie ik bij mijn profiel dat ik 35,95 moet betalen, waarvoor het was toch een cadeau en je zat nergens aan vast. Ik wil niet abonnee worden. Kunt u mij uitleggen hoe het nu zit?

    Reply

    • Eh nee, geen idee eigenlijk. Als je een account aangemaakt hebt, code ingevuld hebt en de boeken gedownload hebt, dan is daar overduidelijk dus niets fout gegaan. Met een reguliere cadeaukaart loopt dat maandabonnement automatisch af maar wellicht werkt dat anders met een kaart van Vodafone.

      Zorg dat je geen betalingsgegevens ingevuld hebt – zodat er niet iets automatisch afgeschreven kan worden – en ik zou contact opnemen met de klantenservice van Elly’s om er voor te zorgen dat je ook definitief nergens aan vast zit.

      Reply

    • Ik heb ook een cadeaukaart van Vodafone gehad. Toch maar direct na de code ingevuld even de algemene voorwaarden nagekeken” Vond het erg vreemd, als er staat je zit nergens aan vast, ze wel al je gegevens willen” En inderdaad, bij de algemene voorwaarden ga je een abonnement aan. Ik vind dit ronduit slordig van Vodafone om zo hun klanten op te lichten. Een cadeau geven en direct een abonnement via een derde aan te smeren. Lijkt wel Colportage

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top