MOOCs, je moet het zelf eens meemaken

Voor SURFspace schreef ik in september de wekelijkse gastcolumn. Deze keer over mijn eigen ervaring met een MOOC en waarom ik vind dat iedereen die in het hoger onderwijs werkt er eigenlijk eentje zou moeten volgen. Met terugwerkende kracht heb ik deze nu ook op mijn eigen blog gezet.

Hoezo MOOCs?

In de herfst van 2011 stelde Sabastian Thrun zijn module over kunstmatige intelligentie (op Stanford University) open voor de hele wereld en trok daarmee meer dan 160.000 studenten aan. Dit succesverhaal kreeg al snel navolging in het (Amerikaanse) hoger onderwijs en de Massive Open Online Courses (MOOCs) waren geboren.

Natuurlijk is daar al drie jaar lang veel over gezegd en geschreven. Over de hoge deelnemersaantallen die schril afsteken tegen de lage aantallen deelnemers die daadwerkelijk courses afronden. Over de kwaliteit en het (maximaal te behalen) niveau van het geboden online onderwijs. Over hoe je er nou echt iets aan kunt verdienen en daar aan gerelateerd, over de toetsing en hoe je deelnemers daarmee het gevoel kunt geven dat het volgen van een MOOC ook een toegevoegde waarde voor ze heeft.

Maar maak je geen zorgen, over al die onderzoeken, rapporten en meningen-van-experts ga ik het verder niet hebben. Ook al lijken die na drie jaar vooral aan te tonen dat het percentage volhouders en afronders alleen maar verder daalt en ook al lees ik steeds vaker dat een rechtstreekse interactie met een (vakkundige) docent en medestudenten met node gemist wordt door de deelnemers.

Nee, ik wilde zelf eens weten hoe het is om een MOOC te volgen. Zodat ik zelf een beeld kon gaan vormen over hoe het is om alleen via weblectures onderwijs te krijgen, wat ik vind van de kwaliteit van het ondersteunende onderwijsmateriaal, hoe er getoetst wordt en of/hoe je tot enige interactie komt met je docenten en medestudenten. Die kans kreeg ik in de zomervakantie toen ik vier weken lang bij Coursera de course “Copyright for Educators and Librarians” kon gaan volgen. Voor mij een goede keuze omdat ik affiniteit heb met het onderwerp en daarom verwachtte relatief eenvoudig de eindstreep te kunnen halen.

Zelf meemaken om mee te kunnen praten

Maandag 21 juli gingen de virtuele deuren van het klaslokaal open en konden de deelnemers aan de slag. Wekelijks ca. zes weblectures die totaal ca. 70 minuten duurden, enkele tientallen pagina’s leesvoer en een forum waar zo te zien door het merendeel van de maar liefst 8000 deelnemers werd gediscussieerd over een drietal onderwerpen die door de docenten voorbereid waren. De nadruk bij deze MOOC lag zeer sterk op zelfstudie met heel weinig feedback en toetsing. De drie wekelijkse quizzen waren weliswaar ruim voldoende om te toetsen of je de behandelde lesstof ook echt bestudeerd had maar voor het doorvragen op specifieke situaties was je toch primair aangewezen op het (te drukke) forum en je medestudenten. Dat stoorde me niet omdat ik zelf goed genoeg in de materie zit om daar elders verdere antwoorden bij te gaan zoeken maar heb je die affiniteit niet (of minder), dan kan ik me wel voorstellen dat je wat meer begeleiding en interactie nodig hebt dan wat hier geboden werd.

Dat werd vooral duidelijk bij de eindopdracht die bestond uit het produceren van een analyse van een behoorlijk complex (gemaakt) vraagstuk. Op welke van de subvragen je nou allemaal wel of niet antwoord gaf in die analyse was aan jezelf en hoewel ik zeer tevreden was over mijn eindresultaat, kreeg je niet rechtstreeks een beoordeling van je analyse. Met duizenden deelnemers was het niet mogelijk voor de drie docenten om alle analyses te beoordelen en was je ook hier aangewezen op het publiceren van je antwoorden op het forum en de feedback van andere studenten daarop. Achteraf kon je jouw antwoorden nog vergelijken met de analyse die de docenten zelf beschikbaar stelden.

Lessons learned

De belangrijkste les die ik heb overgehouden aan het volgen van deze MOOC is dat je de feedback, interactie en daarmee ook je eigen motivatie zelf moet organiseren als student. En dat je dit proces als docent ook moet faciliteren. Dat zag je gebeuren op het forum van de module waar de docenten wekelijks twee discussies startten en waar je met studiepunten beloond werd bij participatie. Er ontstonden meerdere groepen op het forum, zoals alle bibliothecarissen van K12 scholen (primair en voortgezet onderwijs), die de behandelde onderwerpen toepasten op hun eigen situatie en elkaar daar feedback op gaven. Ik heb nog gezocht naar andere Nederlandse deelnemers maar ik moest het zonder een eigen groepje zien te rooien :)

De grootste uitdaging was, mede hierdoor denk ik, dan ook om elke week de tijd vrij te maken om de videolectures te bekijken, daar ook zelf aantekeningen bij te maken, achtergrondmateriaal te lezen en op tijd de quizzen en eindopdracht af te ronden. Ik was er op voorbereid en toch moest ik mezelf enkele keren overtuigen om het ook af te maken. Zonder ‘druk’ van medestudenten of docenten en met geen hele concrete beoordeling/beloning in het vooruitschiet is het toch verbazingwekkend gemakkelijk om het erbij te laten zitten. Helemaal als het ook nog eens 8 uur per week vraagt, i.p.v. de 2 tot 3 uur die als indicatie vooraf gegeven werd.

Daarmee ben ik volgens mij tegen alle hordes aangelopen die er maar zijn bij het volgen van online onderwijs, zelfs in die paar weken tijd. Het heeft me er in ieder geval van overtuigd dat de MOOCs van nu echt voor een klein publiek geschikt zijn. Hoe goed je het onderwijsmateriaal en de weblectures ook maakt, het kan nooit echt de studenten betrekken bij het vak en motiveren de course af te ronden. Ik ben echt benieuwd of toekomstige courses meer aandacht gaan besteden aan die betrokkenheid, die engagement, op een zodanige manier dat het ook nog het niveau van de behandelde stof hoog (genoeg) houdt. Daar moet, met de ervaringen uit het traditionele onderwijs, toch wat voor te bedenken zijn.

Maar eerlijk is eerlijk, het voelt dan toch wel heel goed als je het ondanks alles afmaakt en het bewijs daarvoor krijgt. Het volgen van mijn eerste MOOC was in vele opzichten een leerzame ervaring. En zou wat mij betreft een verplicht nummer moeten zijn voor iedereen die in een onderwijsinstelling werkt.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comment (1) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top