Ebooks in Nederland: de nieuwe cijfers (Q3 2014)

Er is veel geschreven over trends, beschikbaarheid, prijsbeleid, verkoopaantallen en (het uitblijven van) succes van ebooks in Nederland de laatste jaren maar in bijna alle gevallen gebeurde dat zonder duidelijke cijfers en feiten die als onderbouwing zouden moeten fungeren. Het CB verzorgt de distributie van bijna alle ebooks in Nederland en produceert sinds dit jaar elk kwartaal een infographic met cijfers over de actuele stand van zaken van ebooks in Nederland.

Gisteren presenteerde het CB op de Frankfurter Buchmesse de nieuwste cijfers op het gebied van uitleen/verkoop van ebooks in Nederland (en Vlaanderen) in de vorm van een infographic. Het gaat om de cijfers van het derde kwartaal – over de eerste en de tweede schreef ik al eerder – van 2014. CB sleutelt nog steeds een beetje aan de infographic (de uitsplitsing van NUR300 is nieuw) maar gelukkig blijft het onderscheid in transacties tussen het uitlenen van de ebooks – door bibliotheken – en de verkoop ervan intact.

ebooks-in-cijfers-Nederland-Q3-2014

Wat valt me op?

De cijfers van Vlaanderen (PDF) laat ik even buiten beschouwing. Voor de Nederlandse markt blijft de cumulatieve afzet van ebooks (sterk) doorgroeien. De impact van het uitlenen van ebooks door de openbare bibliotheken begint hier overigens nog beter zichtbaar te worden en dankzij de verduidelijking in de grafiek zelf zie je ook dat het al om bijna 7 miljoen ebooks totaal gaat. In de grafiek van de afzet per kwartaal zie je nog beter hoe de uitleningen van ebooks bijdragen aan de groeiende afzet: ze vormen ongeveer een kwart van de afzet dit kwartaal. Zowel in absolute aantallen als in de verhouding tussen uitleningen en verkopen zie je dat het uitlenen van ebooks een rol van betekenis speelt. Jammer overigens dat de precieze aantallen niet in deze grafiek weergegeven worden.

Het aandeel van ebooks in de boekenmarkt blijft gelijk en is, net als het aandeel van ebooks in de online verkoop, zelfs identiek aan het vorige kwartaal. Het aandeel van ebooks in de totale verkoop (van boeken) bleef staan op 4,7% terwijl het aandeel van ebooks in de online verkoop bleef hangen op 26%. De opmerking dat er elke dag 20 nieuwe ebooks bijkomen is wel interessant maar is lastig te duiden zonder vergelijking met eerdere kwartalen (en jaren) en zonder informatie over het aantal nieuwe titels dat er per dag bij komt inclusief de papieren titels.

Bijna driekwart van de verkochte ebooks valt binnen NUR300 staat er vervolgens in de infographic te lezen. NUR 300 is de rubriekscode in de Nederlandstalige Uniforme Rubrieksindeling die het genre literaire fictie omvat en het is inderdaad niet vreemd dat fictie de boventoon voert. De uitgeleende en verkochte ebooks die in de NUR 300 rubriek vallen worden in een eigen grafiek uitgesplits waarbij af te lezen valt dat de roman en het spannende ebook samen ook weer voor 75% verantwoordelijk zijn voor de afzet.

Bij de bestandsbeveiliging valt op dat het aandeel van Adobe DRM verder daalt. Was dat vorig kwartaal nog 2%, het afgelopen kwartaal had 1,8% van de verkochte ebooks Adobe DRM en is inmiddels 97% voorzien van een watermerk. De resterende 1,2% wordt verkocht zonder beveiliging. Overigens wordt Adobe DRM bij *alle* uitgeleende downloadbare ebooks van bibliotheek.nl gebruikt maar is dat in deze grafiek niet meegenomen. Dat levert wel een vertekend beeld op, juist nu het aandeel van de uitleningen zo sterk aan het toenemen is binnen de afzet. Datzelfde lijkt het geval te zijn met de door Apple verkochte Nederlandstalige ebooks aangezien bij iBooks exclusief gebruik gemaakt wordt van Apple’s eigen DRM en deze niet in de grafiek voorkomt. Ook Amazon gebruikt een eigen bestandsbeveiliging en ik ben benieuwd of dit wel in een volgende infographic meegenomen wordt. Ik hoop van wel want anders voegt deze grafiek mijns inziens weinig meer toe.

Het aanbod is duidelijk minder sterk gestegen dan in het vorig kwartaal. Toen ging het van 29.496 naar 33.344 leverbare titels (13% stijging) terwijl de teller nu op 34.489 titels staat. Een stijging van 3%. Het gaat toch beter met de uitgeverijen dan ik dacht want dat aantal steeg van 249 in het vorige kwartaal (stond toen fout in de infographic) naar 284 nu. Een stijging van maar liefst 14%.

Bij de bestandsformaten valt er eigenlijk weinig meer te zeggen dan dat de overgrote meerderheid van 84,5% in het ePub 2 gedistribueerd wordt en 13,7% als PDF. Het nieuwere ePub 3 formaat slaat nog niet erg aan en is t.o.v. het vorige kwartaal zelfs iets minder in gebruik met 1,8% (was 2%).

Bij Ebook versus papier wisselt CB van indicator. In de eerdere infographics werd gekeken naar het percentage van de leverbare titels die ook als ebook leverbaar waren maar dit kwartaal focust het CB zich op de (60) titels uit de Bestseller 60 lijst. Hiervan zijn 78% als ebook beschikbaar. Wat een beetje ingewikkelde manier is om te zeggen dat 47 van de 60 titels als ebook te koop zijn.

Het aantal retailers nam ook toe van 167 naar 178 (+7%) waarbij het gaat om het aantal webwinkels die in Nederland ebooks verkopen. En gaan verkopen want ook Amazon is al opgenomen in deze infographic aangezien CB nu dus kennelijk een koppeling heeft met deze Amerikaanse webwinkel die binnenkort ook Nederlandstalige ebooks gaat verkopen.

Interessant om te zien is dat het vertrek van Sony uit de ereadersmarkt, en de nieuwe samenwerking tussen Bol.com en Kobo, netto gezien toch een positieve invloed gehad lijken te hebben op het aantal ereaders in Nederland. Dat steeg van 1,2 miljoen afgelopen kwartaal (cijfers van mei 2014) naar 1,3 miljoen (cijfers van augustus 2014), een stijging van 8%. In deze infographic blijven het aantal tabletbezitters en smartphonebezitters gelijk – respectievelijk 7,4 miljoen en 9 miljoen – maar dat komt omdat er geen recenter onderzoek van Gfk beschikbaar was. Beide infographics refereren aan het onderzoek uit juni 2014.

Gemiddeld 1 op de 13 Nederlanders beschikt dus nu over een ereader. Ik ben benieuwd of dit verder blijft stijgen – Kobo heeft net een nieuwe ereader uitgebracht, Amazon zal de Kindle ook hier gaan promoten neem ik aan en Libris/Blz zal de Tolino ereaders gaan promoten – maar dat zien we dan wel weer in de volgende Gfk onderzoeken en CB infographics terug natuurlijk.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (19) Write a comment

  1. Pingback: Ebooks in Nederland: de nieuwe cijfers (Q3 2014...

  2. Pingback: Over Adobe Digital Editions, privacy en hoe je kunt voorkomen dat Adobe weet welke ebooks je van de bibliotheek geleend hebt - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top