State of the (Creative) Commons 2014

Creative Commons licenties“Als het op internet staat mag ik het toch gewoon gebruiken? Zolang ik er maar een bronvermelding bij zet natuurlijk”. Het is een veel voorkomende misvatting maar het idee dat je toestemming moet vragen voordat je andermans werken mag gebruiken, wordt vooral als onhandig en zeurderig ervaren.

Aan de andere kant is het, als je zelf een werk gemaakt hebt, soms ook nog een hele toer om er achter te komen wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn van jouw auteursrecht. Helemaal als je iets op internet zet wil je wel de balans vinden tussen het scherp toezien op je eigendomsrechten en dat je werk ook daadwerkelijk gebruikt wordt door anderen. Je maakt het immers niet voor niets. Ongeacht of je een auteur, kunstenaar, wetenschapper, docent of andere creatieve maker bent, kun je creatief omgaan met je auteursrechten en anderen juist wel mogelijkheden bieden om datgene wat je gemaakt hebt te (her)gebruiken voor bepaalde doeleinden. Door alvast na te denken waarvoor jij vooraf al toestemming wilt geven (of juist niet).

Creative Commons

Met één van de zes Creative Commons licenties kun je als auteursrechthebbende zelf bepalen in welke mate (en voor welke doeleinden) je werk verder verspreidt mag worden, en onder welke voorwaarden dit mag. Het gebruik van een dergelijke licentie doet niets af van alle auteursrechten die je hebt maar je geeft dus eigenlijk vooraf al toestemming voor een specifiek gebruik van je werk.

Het voordeel is dat je het voor anderen makkelijker maakt je werk te vinden en te gebruiken doordat meteen duidelijk is wat er wel en wat er niet mag. Je laat ook zien dat je het belangrijk vindt dat werken uit kunst, cultuur en wetenschap toegankelijk zijn voor iedereen – of het nou om cultureel erfgoed gaat of het open access beschikbaar maken van onderzoekspublicaties – zonder dat je meteen de mogelijkheid verliest om er zelf aan te kunnen verdienen.

Voor gebruikers zijn Creative Commons licenties natuurlijk ook heel handig want dankzij de gebruikte logo’s weet je meteen of je toestemming hebt om iets te gebruiken. Je vindt ze ook steeds meer op sites als YouTube, Scribd, Flickr, Google, Bing, sites van de overheid en bij kunst-, cultuur- en wetenschapsorganisaties. Steeds meer archieven en (nationale) bibliotheken stellen gedigitaliseerde werken beschikbaar onder een CC-licentie en dat geldt ook voor steeds meer open access publicaties van uitgevers en andere financiers van onderzoek.

State of the Commons

Elk jaar onderzoekt de Creative Commons organisatie hoe het er nou eigenlijk voor staat met het gebruik van Creative Commons licenties, het aantal werken dat via internet te vinden is met een CC-licentie en de toepassing ervan in het onderwijs middels Open Educational Resources (OER) en open education in het algemeen. Hiervoor kijken ze bij Google, vullen dat aan met gegevens van bronnen die veel werken met een CC-licentie hebben en gebruiken ze de eigen statistieken van de CC-icoontjes die in veel gevallen van hun eigen servers komen. Het zijn voorzichtige schattingen die aan de lage kant kant zullen liggen maar het geeft wel een duidelijk beeld als je het vergelijkt met voorgaande jaren.

Daar wordt een overzichtelijke infographic van gemaakt met een toelichting erbij onder de naam State of the Commons (in de State of the Union geeft de Amerikaanse president jaarlijks een toespraak met daarin een overzicht van de staat van het land en de beleidsagenda voor de komende jaren aan het Congres). Gelukkig gaat het met de Creative Commons werken aanzienlijk beter dan met de door Obama gepresenteerde plannen en spreken de cijfers volgens mij wel voor zich.

Creative Commons State of the Commons
Verder lezen: Het volledige rapport van de State of the Commons (via CC) /  Over Creative Commons en het belang van (correct) delen (Vakblog) / Uitleg van de zes Creative Commons licenties (Creative Commons Nederland) / Creative Commons 4.0: een nieuwe generatie opencontentlicenties (Vakblog) / Creative Commons bij SURF: checklist en uitleg als voorbeeld van hoe je het in kunt zetten (SURF)

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (4) Write a comment

  1. Pingback: Tweetweekoverzicht week 50 2015: Tweedehands ebooks, kamerbrief Bibliotheekwet, ebookcampagne van de bibliotheek, 1 miljard CC werken, OneDrive, VSNU en Elsevier sluiten een big deal - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top