Tweetweekoverzicht: Bloggen, Anne Frank, Twitter Search, Open Access via Springer en bestseller ebooks

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over bloggen, Anne Frank, Twitter Search, Open Access via Springer, bestsellende ebooks en nog één keer over de Bibliotheekwet.

Bloggen is big business

Ik heb bloggen zelf nooit als een niche gezien – een blog hebben die mensen (willen) lezen is echt veel werk – maar langzaam begint het ook voor bedrijven en wetgever duidelijker te worden welke impact blogs kunnen hebben. Blogs kunnen een groter bereik hebben dan traditionelere (online) media en in de wereld van online journalistiek en online marketing tellen blogs ook gewoon mee. Met meer invloed komt meer zichtbaarheid maar ook meer verantwoordelijkheden. Zoals de verplichting je aan dezelfde wetten en richtlijnen te houden waar al die andere media zich ook aan moeten houden. Ongeacht of het nou de Reclamecode social media is, de Auteurswet of de Warenwet waar Arnoud Engelfriet een vraag over beantwoordt. Ja, blog PR begint serieus te worden maar dat betekent dat bloggers ook serieuzer moeten worden als ze daar aan mee willen doen.

Auteursrecht op het dagboek van Anne Frank

Een goed voorbeeld van hoe complex de beschermingsduur van auteursrecht kan zijn, zijn de rechten op de dagboeken van Anne Frank. Hoewel ze zelf natuurlijk de auteur is van haar dagboeken, was haar vader mede auteur van de bewerking die in 1947 gepubliceerd is. De onbewerkte en originele versies zijn pas in 1986 gepubliceerd en voor dergelijke posthuum uitgegeven werken geldt weer een aparte uitzondering op de standaard Europese beschermingsduur van het leven van de auteur plus 70 jaar. Tel daar alle verschillende versies en bewerkingen nog eens bij op en je krijgt een kluwen wol die je bijna niet meer kunt ontwarren. Het Anne Frank Fonds neemt alvast preventief de wind uit de zeilen van de discussie om te voorkomen dat mensen denken dat het auteursrecht verloopt op 1 januari 2016 (70 jaar na het overlijden van Anne Frank). En inderdaad kan deze discussie de ijskast in tot minstens 2036, 50 jaar na het publiceren van de orginele dagboeken.

Usenet provider Giganews is niet aansprakelijk voor inbreuk op het auteursrecht

Hoewel Usenet (één van de oudste onderdelen van het internet) feitelijk bedoeld is voor discussies in via honderden nieuwsgroepen, worden deze nieuwsgroepen ook gebruikt voor het delen van bestanden. En tja, daar zit vanzelfsprekend ook wel materiaal tussen waar rechthebbenden niet blij mee zijn. Het is de reden dat er al jaren fel gestreden wordt tegen de commerciële aanbieders van de Usenet servers en dat de industrie met tienduizenden ‘takedown requests’ dagelijks probeert de stortvloed te temperen. Uitgever Perfect 10, wiens materiaal voor volwassenen veelvuldig verspreid wordt op internet, is al jaren bezig met rechtszaken tegen o.a. Google, Amazon en de creditcardmaatschappijen maar hoopte ook op succes tegen Usenet provider Giganews. De Amerikaanse rechter ging echter niet mee in de aanklacht dat Giganews door het faciliteren en aanbieden van de servers ook verantwoordelijk zou zijn voor inbreukmakende handelingen van hun klanten. Daarvoor moet er een rechtstreekse en aantoonbare link gelegd worden dat Giganews financieel profiteert van de illegale verspreiding van Perfect 10 content op hun servers, of daar actief zelf een rol gespeeld hebben in het verspreiden ervan. Het lijkt op de discussies en rechtszaken die ook in Nederland tegen Usenet providers gevoerd zijn en BREIN heeft deze categorie natuurlijk ook al jaren in het vizier. Hopelijk wordt er wat meer bezind voordat er aan zulke zaken wordt begind, eh, begonnen.

En … er is nu echt een Bibliotheekwet

Met slechts één tegenstem van de PvdD nam afgelopen dinsdag de Eerste Kamer de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) aan. De Bibliotheekwet – want dat klinkt en tikt makkelijker – gaat in per 1 januari 2015 en bevestigt vooral de bestaande kerntaken van de openbare bibliotheken. De gemiddelde lener gaat er niet meteen wat van merken maar achter de schermen gaat er veel gebeuren. Hoe alles georganiseerd gaat worden en de te ontwikkelen (digitale) nationale bibliotheek zal nog flink wat discussies gaan opleveren maar dat het er gaat komen staat nu wettelijk vast. Alle documenten, inclusief de wet zelf, kun je natuurlijk zelf nalezen.

Zoeken binnen alle tweets die er ooit getweet zijn

Met de zoekfunctie van Twitter leek het misschien altijd wel alsof je alle (en dan ook alle!) tweets kon doorzoeken maar dat is nooit het geval geweest. De tweets van de laatste 7 dagen kon je goed terugvinden maar hoewel Twitter flink wat verbeteringen heeft toegevoegd de laatste jaren, vind je uiteindelijk maar een fractie terug van alle miljarden tweets die er geproduceerd zijn. Daarom is het bericht dat Twitter de komende weken de mogelijkheid uitrolt om wel *alle* tweets te kunnen doorzoeken, best wel bijzonder nieuws. Het staat op mijn lijstje om uitgebreid te gaan testen want met zo ontzettend veel tweets ben je meteen gedwongen om loepzuiver te gaan zoeken en dat vind ik minstens net zo interessant. Gelukkig vond ik in mijn eigen archief een hele oude tweet terug die ik over “idx/sub ondertiteling” schreef in augustus 2007 en dat was uniek genoeg voor 1 zoekresultaat. En als ik die kan terugvinden ….

Een film illegaal verspreiden mag niet maar $30.000 boete is belachelijk

Honderdduizenden internetters zijn in Amerika de laatste jaren aangeklaagd voor het illegaal verspreiden van auteursrechtelijk beschermde werken. In de meerderheid van die gevallen gaat het om films en er worden gigantische boetes opgelegd die een afschrikwekkend effect moeten hebben. Ik vrees dat dit niet snel gaat veranderen maar in een rechtszaak waarbij een rechthebbende $30.000 per overtreding eiste van de 11 gedaagden greep de rechter toch (eindelijk) in. Die kon niet accepteren dat puur door het downloaden en delen van de film via Bittorrent ze een schade hadden veroorzaakt van $30.000 en haalde er het 8ste amendement bij op de grondwet. Die stelt o.a. straffen in verhouding moeten staan tot de misdaad en dat excessieve boetes niet toegestaan zijn. Inclusief advocatenkosten komen de 11 er nu met $3000 mee weg. Alsof dat geen voldoende ontmoediging is denk ik dan maar. Het is echter de eerste keer dat de grondwet erbij wordt gehaald in een dergelijke casus.

De universiteiten en wetenschappelijke uitgever Springer werken naar Open Access toe

Twee weken geleden liepen de Big Deal onderhandelingen tussen de universiteiten en Elsevier vast maar de onderhandelingen met Springer lijken nu wel resultaten te hebben opgeleverd. Wetenschappers in Nederland kunnen open access publiceren in de Springer tijdschriften waarmee die publicaties dus straks publiekelijk beschikbaar komen. Ik zag dat diverse nieuwssites al met flink wat aannames kwamen maar de precieze details van de overeenkomst zijn nog niet bekend gemaakt. Dat er nu een mooie stap gezet is om een deel van de Nederlandse wetenschappelijke artikelen die vanaf 2015 geproduceerd wordt via open access te kunnen publiceren, is eigenlijk de enige conclusie die je kunt trekken. Voor de rest zal het toch echt afwachten worden of dit ook daadwerkelijk gaat gebeuren. En nu maar afwachten wat de Big Deal onderhandelingen met de derde en laatste wetenschappelijke uitgever, Wiley, gaan opleveren.

Recente bestsellers als ebook te leen bij de bibliotheek. Maar niet op je ereader

Eén van de meestgehoorde opmerkingen over het ebookportal van de bibliotheken is dat de recente bestsellers er niet te vinden zijn. Dat is ook enigszins logisch, geef ik met wat tegenzin toe, want dat zijn de titels waar de uitgevers het commercieel van moet hebben en ook al verdienen ze via de bibliotheek aan elke uitlening, de angst voor derving van inkomsten zit er goed in. Des te positiever dat Bibliotheek.nl met enkele uitgevers een overeenkomst heeft weten af te sluiten waarin ca. 30 bestsellers als ebook beschikbaar komen in het ebookportal. Het is een pilot van drie maanden waarin wordt bekeken of het uitlenen van de titels door de bibliotheek invloed heeft op de verkoopcijfers.

Me dunkt dat het eindresultaat vooraf al gegarandeerd is want teleurstellend genoeg kun je deze 30 titels alleen maar via de browser of in de Bibliotheek app op je mobiele apparaten lezen. De optie om de titels op je ereader te kunnen lezen ontbreekt namelijk en hoewel dat ook niet onlogisch is – de Adobe DRM is niet lastig te verwijderen – is dan wel mijn vraag wat je nu in hemelsnaam aan het uitproberen bent met deze pilot. In elk geval niet om de eigenaren van de 1,3 miljoen ereaders in Nederland te overtuigen niet die 30 titels illegaal te downloaden. Het was een mooi alternatief geweest, zeker aangezien juist de bestsellers natuurlijk het meest illegaal verspreid worden.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (3) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top