Tweetweekoverzicht: Yahoo Directory, Facebook voorwaarden, iBooks retourneren en het auteursrecht van Saskia Noort

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit eerste korte tweetweekoverzicht van 2015 nemen we afscheid van de Yahoo Directory, komt er misschien 1 Europese Auteurswet, wacht Facebook nog eventjes met hun nieuwe voorwaarden, kun je ebooks langer retourneren bij Apple, wordt er een pleidooi gehouden voor een nieuwe bibliotheekopleiding en verliest Saskia Noort een rechtszaak over haar auteursrecht.

Vaarwel Yahoo Directory

yahoo directoryIn september kondigde Yahoo het aan maar eind december was het dan zo ver. De Yahoo Directory, de dienst waar het voor Yahoo allemaal mee begon in 1994, bestaat officieel niet meer. Yahoo zag het levenslicht als een grote verzameling sites die geordend werden in tientallen categorieëen, subcategorieën enz. Dat was nog enigszins een realistisch streven 20 jaar geleden maar de explosieve groei van het aantal websites maakte dergelijke directories al vele jaren geleden onwerkbaar en onpraktisch. Desondanks hield Yahoo de dienst in de lucht maar 2014 bleek uiteindelijk het laatste jaar te zijn. Gelukkig hebben we de screenshots nog.

De European Copyright Society wil één Europese auteurswet

Hoewel er nu bijna 25 jaar gestreefd wordt om binnen Europa de nationale auteursrechtwetgeving van de lidstaten te harmoniseren – middels de Europese Auteursrechtrichtlijn – heeft elk land nog steeds zijn eigen interpretaties en invulling ervan die puur en alleen binnen de eigen landsgrenzen van kracht zijn. Reden voor de European Copyright Society om een verzoek neer te leggen bij Gunther Oettinger, commissaris van Digital Economy & Society, teneinde toe te gaan werken naar één Europese auteurswet. En Oettinger ziet dat overduidelijk wel zitten want hij heeft zijn goede voornemens op dit gebied al getwitterd vorig jaar.

Facebook voert de nieuwe voorwaarden een maand later in

In diverse krantenartikelen, en op Facebook zelf, werd de afgelopen week flink gestormd in dat glas water en zelfs opgeroepen om je Facebook account voor 1 januari op te heffen. Daar zal Facebook zich weinig van aangetrokken hebben maar omdat het de gebruikers wel meer tijd wil geven om de nieuwe voorwaarden door te nemen heeft het bedrijf de ingangsdatum op Eerste Kerstdag stilletjes gewijzigd naar 30 januari. Voor de goede orde, er verandert feitelijk weinig want Facebook *kan* in beginsel alles opnieuw gebruiken wat jij plaatst maar dat konden ze sowieso al. Ik ben echter nog nooit een voorbeeld tegengekomen waarbij Facebook daadwerkelijk foto’s of andere content in advertenties of PR activiteitein heeft gebruikt dus het blijft echt een kwestie van geen dingen op sociale netwerken zetten die je liever echt privé wilt houden. En je gezond verstand gebruiken.

Bij Apple kun je de aankoop van ebooks nu twee weken lang ongedaan maken

Retourneren, of beter gezegd het ongedaan maken van een aankoop, van digitale goederen is geen pretje. Bij apps in de App Store of Google Play Store is die termijn (zeer) kort maar voor iBooks heeft Apple nu een wijziging doorgevoerd waarbij je niet meer de helpdesk van Apple hoeft te overtuigen dat je de aankoop van een ebook (iBooks) ongedaan wilt maken. Als je naar je account gaat heb je twee weken de tijd om de aankoop ongedaan te maken en wordt dit met een eenvoudig webformuliertje verder geautomatiseerd. Zoals het hoort! Hoewel ik hierdoor nog steeds geen ebooks bij Apple ga kopen overigens. Die DRM van hun maakt het te lastig om de ebooks op mijn ereader te lezen.

Waarom er weer een goede bibliotheekopleiding moet komen

Enkele weken geleden stond ik stil bij de in mijn ogen trieste situatie in Nederland als het gaat om (universitaire) bibliotheekopleidingen. Jeanine Deckers schreef op haar blog een pleidooi over waarom er in Nederland een volwaardige bibliotheekopleiding nodig is voor de openbare bibliotheken. Daar sluit ik me helemaal bij aan waarbij ik nog wel een paar extra alinea’s over diezelfde noodzaak voor onderwijs- en onderzoeksbibliotheken zou kunnen schrijven. Maar daar ga ik misschien zelf nog een stukje over schrijven.

Saskia Noort verliest auteursrechtzaak

Saskia Noort, schrijfster van De Eetclub had een rechtszaak aangespannen tegen Liselotte Stavorinus, auteur van Het Reservaat, omdat in dat laatstgenoemde boek maar liefst 29 (door Noort benoemde) elementen zouden zitten die ook voorkomen in De Eetclub. Auteursrechtelijke beschermde elementen volgens Noort en haar uitgever die afzonderlijk, en zeker gezamenlijk, een inbreuk vormen op het auteursrecht van Noort. Stavorinus verweerde zich door te stellen dat het hier zonder uitzondering om stereotypen en generieke elementen zou gaan en kaatste de bal terug door juist te vorderen dat het vervolg op De Eetclub, het boek Debet, juist schadeplichtig is omdat dit erg lijkt op Het Reservaat.

De rechter stelt dat er meer moet zijn dan generieke plotideeën voordat er sprake is van een auteursrechtelijk beschermd werk. In Nederland geldt de eis dat er sprake moet zijn van een eigen oorspronkelijk karakter en een persoonlijk stempel van de maker. Aspecten die banaal of triviaal zijn en waar dus geen creatieve arbeid in te bespeuren is vallen daar buiten. Hoewel De Eetclub als roman wel degelijk auteursrechtelijk beschermd is, geldt dat niet voor de 29 genoemde individuele elementen uit dat verhaal. Aangezien Stavorinus geen teksten heeft overgenomen uit De Eetclub, en het verhaal ook substantieel afwijkt, pleegt deze geen inbreuk op het auteursrecht van Noort. De vordering van Noort wordt daarom ook afgewezen waarmee ook de tegenclaim van Stavorinus komt te vervallen. Heb je beide boeken gelezen, dan kun je in het vonnis (PDF) een zeer uitgebreide analyse van alle 29 elementen en vergelijking van de twee verhalen terugvinden. De rechter heeft aardig zijn best gedaan als ik het zo lees :)

Moraal van het bovenstaande verhaal is dat auteursrechtelijke bescherming best heel ver kan gaan maar dat de basis is dat het een uitwerking van ideeën beschermt en niet de ideeën zelf. Daar kan iedereen zijn eigen uitwerking van maken zonder dat je daarmee inbreuk maakt op de rechten van een ander. Gelukkig blijkt dit ook wederom in deze rechtszaak!

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (11) Write a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top