Van Europa mogen ebooks (echt) niet onder het lage btw-tarief vallen

ebooks niet onder laag btw-tariefHet Europese Hof van Justitie heeft bepaald dat Europese lidstaten geen lager btw-tarief mogen rekenen voor ebooks en dat Frankrijk en Luxemburg hun verplichtingen niet nakomen zoals die in de Europese richtlijn 2006/112/EG zijn afgesproken. Het lijkt daarmee het einde te zijn van een langdurige discussie.

In Nederland verschilt het een beetje per uitgever (en vaak per titel) maar gemiddeld betaal je nog steeds tussen de 60% en 75% van de papieren prijs voor een ebook. Bij het vaststellen van die prijs spelen diverse zaken een rol maar een belangrijke factor is het hoge btw-tarief voor ebooks. Ebooks worden gezien als een digitale dienst en hiervoor wordt in Nederland niet het lage btw-tarief van 6% gerekend maar het reguliere tarief van 21%. Je betaalt dus vanuit de basis al meer voor een ebook dan voor een papieren boek.

Wie heeft dat hoge btw-tarief voor ebooks bedacht?

Nu heeft Nederland dat niet zelf bedacht om ebooks in het hogere btw-tarief te plaatsen. Het is een Europese richtlijn (2006/112/EG) die stelt dat in de lidstaten digitaal geleverde goederen/diensten niet uitgezonderd zijn van dat hoge tarief. En aangezien in de richtlijn is opgenomen dat standaard het reguliere (hoge) btw-tarief geldt tenzij iets daar als uitzondering op benoemd is, vallen de niet als uitzondering genoemde ebooks onder dat hogere btw-tarief.

Nou levert dat in de praktijk de vreemde situatie op dat verschillende vormen van eenzelfde werk (een boek) dus verschillend belast worden. Vreemd omdat het dus voor de zowel de btw als prijsstelling verschil uitmaakt of je een boek koopt in fysieke vorm of dat je die koopt als ebook. Dat verschil leidt ook tot (oneerlijke) concurrentie omdat in de Europese lidstaten uiteenlopende btw-tarieven gelden. Er gaan dan ook al lange tijd geluiden op – ook binnen de EU – om de btw-tarieven gelijk te trekken tussen papieren en digitale media.

Maar zover is het nog (lang) niet

Nederland volgt braaf de Europese afspraken en heft het reguliere btw-tarief dat hier 21% is. Maar in Europa zijn enkele minder brave landen te vinden op dit punt. Frankrijk en Luxemburg hebben er voor gekozen om juist hun lage btw-tarief te rekenen voor ebooks. In Frankrijk is dat 5,5% en in Luxemburg slechts 3%, wat de reden is dat Apple, Barnes and Noble, Amazon en Kobo hun respectievelijke Europese hoofdkwartieren in het groothertogdom gevestigd hebben. Het stelt deze partijen in staat slechts 3% btw in rekening te brengen bij de aankoop van ebooks.

Als je een Nederlands ebook koopt bij Bol.com betaal je 21% btw terwijl je dus 3% betaalt als je een Engelstalig ebook bij Apple, Amazon of Kobo koopt. Dat betekent overigens echt niet dat je altijd goedkoper uit bent bij die laatsten – je ziet zelfs onderling flinke verschillen – maar 18% maakt wel een flink verschil.

Nieuwe btw-wetgeving … maar niet voor ebooks

Om een einde aan die oneerlijke concurrentie te maken heeft de EU vanaf 1 januari 2015 nieuwe btw wetgeving ingevoerd die door alle lidstaten overgenomen moet worden. Die nieuwe regels stellen dat bij de aankoop van digitale goederen (waaronder ebooks) dan het btw-tarief geldt van het land waarin de koper zich bevindt en niet meer het land waar de verkoper (juridisch) in gevestigd is. Dan heeft het dus weinig zin voor bedrijven om zich in Luxemburg te gaan vestigen. Hoewel deze nieuwe wetgeving inmiddels al 2 maanden van kracht is lijkt het nog niet heel veel impact te hebben op de prijzen van ebooks overigens.

Ondertussen kondigde de Europese Commissie al in 2012 aan een rechtszaak bij het Europese Hof van Justitie aan te spannen tegen Frankrijk en Luxemburg voor het heffen van het lage btw-tarief voor ebooks, nadat beide landen weigerden zich alsnog te conformeren aan de mening van de Commissie dat het hogere tarief van toepassing is.

En het Europese Hof van Justitie beslist

Het heeft dus even geduurd maar gisteren sprak het Europese Hof van Justitie zich uit in twee (gelijksoortige) vonnisen [Frankrijk en Luxemburg] over deze kwestie. Het HofvJEU schaart zich achter de interpretatie van de Europese Commissie dat beide landen in strijd handelen met de btw-richtlijn (persbericht PDF).

In de btw-richtlijn is in artikel 98 sprake van de mogelijkheid om – naast het normale (hoge) btw-tarief – ook een verlaagd tarief toe te passen. In lid 2 van dat artikel wordt aangegeven dat het uitsluitend om een beperkt aantal categorieën goederenleveringen en diensten gaat en wordt verwezen naar een bijlage (III) waar ze uitputtend in opgenoemd worden:

levering van boeken, op alle fysieke dragers, ook bij uitlening door bibliotheken (met inbegrip van brochures, folders en soortgelijk drukwerk, albums, platen-, teken- en kleurboeken voor kinderen, gedrukte of geschreven muziekpartituren, landkaarten en hydrografische en soortgelijke kaarten), kranten en tijdschriften, voor zover niet uitsluitend of hoofdzakelijk reclamemateriaal.

Datzelfde artikel 98 lid 2 eindigt echter met nog een voorbehoud: De verlaagde tarieven zijn niet van toepassing op langs elektronische weg verrichte diensten. En tja, in bijlage II staat daar ook een definitie van: de levering van beelden, geschreven stukken en informatie en de terbeschikkingstelling van databanken.

Frankrijk en Luxemburg beargumenteren beide dat ebooks onder de term ‘boeken’ vallen zoals in bijlage III genoemd worden maar het Europese Hof gaat daar niet in mee omdat de toevoeging ‘op alle fysieke dragers’ de ebooks uitsluiten. Het Hof vindt ook het argument dat voor het lezen van ebooks toch echt een fysieke drager nodig is (computer, tablet of ereader) niet valide omdat deze drager niet meegeleverd wordt met het ebook en stelt vast dat de levering van ebooks valt onder het voorbehoud van artikel 98 lid 2 van een ‘op langs elektronische weg verrichte dienst’ waar het kunnen heffen van een verlaagd btw-tarief niet op van toepassing is.

Luxemburg gooit nog wel enkele extra juridische argumenten in de strijd maar krijgt hier ook nul op rekest. Omdat artikel 99 van de btw-richtlijn ook nog stelt dat een verlaagd btw-tarief niet onder de 5% mag liggen krijgt Luxemburg ook nog een extra ‘standje’ voor het tarief van 3% dat geheven wordt.

Wat betekent dit nu?

Het Europese Hof van Justitie spreekt zich nu dus expliciet uit dat het leveren van ebooks geen goederenlevering is maar een elektronische dienst waarvoor niet een verlaagd btw-tarief gehanteerd mag worden door de Europese lidstaten. Hoewel het Hof alleen maar uitspraak doet over de intepretatie van de huidige Europese btw-richtlijn – en geen straffen op kan leggen aan beide landen – ligt het voor de hand dat Luxemburg het btw-tarief op ebooks zal moeten verhogen naar 17% terwijl Frankrijk dit zal moeten verhogen naar 20%. De verlaagde tarieven blijven wel gelden voor papieren boeken dus in die twee landen ontstaat hetzelfde ‘probleem’ als in Nederland met een kloof van (ruim) 14% tussen boeken in fysieke vorm en boeken in digitale vorm.

Over boeken in fysieke vorm gesproken, daar merkt het persbericht over op dat de uitspraak ruimte laat voor de mogelijkheid om een verlaagd btw-tarief te introduceren voor boeken op een fysieke drager, zoals papieren boeken. Dat strekt zich echter ook uit tot ebooks die via een fysieke drager geleverd worden, iets waar we in Nederland ervaring mee hebben zoals (o.a.) de Ebookstick waarbij meerdere ebooks op een usb-stick te koop worden aangeboden. Heel praktisch is dat natuurlijk niet aangezien verzend- en productiekosten het btw-voordeel grotendeels of volledig teniet zullen doen maar wetgeving kijkt nou eenmaal niet naar hoe praktisch en uitvoerbaar iets is.

De discussie of ebooks wel of niet onder een verlaagd btw-tarief kunnen vallen lijkt hiermee voorlopig beëindigd te zijn. De enige manier om deze discussie opnieuw te gaan voeren is middels een aanpassing van de Europese btw-richtlijn zodat ebooks wel expliciet benoemd worden als een categorie waarvoor een verlaagd btw-tarief kan gelden. Hoewel ik denk dat dit zo snel mogelijk gedaan zou moeten worden vrees ik dat het nog wel eens vele jaren kan gaan duren voordat het zo ver is.

*Als* het ooit zover komt natuurlijk.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (7) Write a comment

  1. Pingback: Wereldwijde btw-tarieven voor ebooks en boeken (en wat dat te maken heeft met lezen en onderwijs) - Vakblog

  2. Pingback: Laat je stem horen in de publieke consultatie over lager btw-tarief voor ebooks (en andere digitale publicaties) - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2018 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top