Blurred Lines vs. Got to Give It Up: een 7 miljoen kostende inbreuk op het muziekauteursrecht?

Een jury oordeelde dat Blurred Lines (uit 2013) inbreuk maakt op het muziekauteursrecht van (de erfgenamen van) Marvin Gaye met zijn nummer Got to Give It Up uit 1977. Ook al vond de jury dat die inbreuk niet opzettelijk had plaatsgevonden, de uitvoerenden van Blurred Lines moeten bijna 7,4 miljoen dollar betalen. En dat is opvallend aangezien er slechts oppervlakkige overeenkomsten zijn tussen beide nummers qua melodie.

Good artists copy, great artists steal, liet Picasso en later Steve Jobs optekenen ter illustratie van het feit dat innovatie, inspiratie en vernieuwing nou eenmaal voortbouwen op werken van anderen. Die creatieve en kunstzinnige insteek kan echter haaks komen te staan op de belangen van degenen waarvan gekopieerd of gestolen wordt. En (helaas) wordt het auteursrecht steeds vaker gebruikt om alle vormen van imitaties, eerbetonen of zelfs maar gelijkenissen in de kiem te smoren.

Hoewel auteursrechtkwesties in Amerika over muzieknummers redelijk veel voorkomen, is het uitzonderlijk dat het tot een rechtszaak komt. Juist omdat de scheidslijn tussen geïnspireerd raken en een mogelijke inbreuk zo lastig is, worden de meeste zaken geschikt voordat het ooit voor een rechter komt. De afgelopen week speelde er echter een rechtszaak die door de kinderen van Marvin Gaye was aangespannen tegen Robin Thicke en Pharrell Williams. Hierin werd betoogd dat het succesvolle nummer Blurred Lines inbreuk maakt op het auteursrecht van Marvin Gaye omdat het nummer gebaseerd zou zijn op Got to Give You Up uit 1977.

Hierboven worden beide nummers met elkaar vergeleken maar is het – vooraf – al duidelijk dat er geen inbreuk gemaakt is op de teksten uit het nummer van Gaye. Dat maakte ook geen onderdeel van de claim uit want de rechten van (de erfgenamen van) Marvin Gaye gingen niet verder dan de recht op de compositie en de bladmuziek. Ondanks de argumenten van de verdediging over dat een genre en muzieksoort niet auteursrechtelijk beschermd kan zijn, besloot een jury na acht dagen van getuigenverklaringen dat Blurred Lines wel degelijk inbreuk maakt op het nummer van Marvin Gaye. En kende een fenomenaal hoge vergoeding toe aan de erfgenamen, ook al erkende de jury dat die inbreuk niet opzettelijk was geweest.

Ultimately, a jury comprised of five women and three men heard dueling opinions regarding “Blurred Lines” and decided to order Thicke and Williams to pay $4 million in copyright damages plus profits attributable to infringement, which for Thicke was determined to be $1.8 million and for Williams was determined to be $1.6 million.

Er lijkt maar nauwelijks door de jury gekeken te zijn naar criteria die, onder het Amerikaans auteursrecht, moeten bepalen of er daadwerkelijk inbreuk is gemaakt op het auteursrecht. De jury en rechter geeft met dit vonnis aan dat als je geïnspireerd wordt door een bepaalde muzieksoort en iets maakt dat hetzelfde gevoel meegeeft, dat ook als een inbreuk beschouwd kan worden. En dat mag je rustig als een verschrikkelijk slecht voorbeeld beschouwen van hoe het muziekauteursrecht zou moeten werken, zeker door er ook nog een historisch hoge vergoeding aan te koppelen waardoor iedere succesvolle artiest in de toekomst rechtszaken kan verwachten omdat het ergens lijkt op een al bestaand nummer.

Het is nog niet duidelijk of Thicke en Williams in hoger beroep gaan maar het is zeker te hopen dat deze zaak in een hoger gerechtshof op de juridische aspecten door een rechter wordt getoetst in plaats van een jury die ogenschijnlijk meer uit hun gevoel heeft gesproken. Ondertussen hebben de erven van Marvin Gaye een verzoek ingediend om de verkoop van Blurred Lines te verbieden …..

Zouden ze trouwens de (excellente) spoof van Weird Al Yankovic ‘Word Crimes’ al gezien hebben?

Lees ook het uitgebreide artikel op Hollywood Reporter

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (9) Write a comment

    • Mee eens maar dan heb je het mijns inziens echt over (een klein deel van) de melodie. Tenminste, als het over ‘bass lines’ en ‘funk of the cowbell’ gaat dan heb je het mijns inziens over elementen die gezamenlijk de muzikale uitvoering vormen. En dat je dan niet het totaal maar slechts enkele deelaspecten gebruikt in de vergelijking, en daar ook nog een conclusie van inbreuk aan verbindt, dat gaat mij echt veel en veel te ver. In een Nederlandse rechtszaal zijn losse verhaal- of muziekelementen dan ook niet auteursrechtelijk beschermd, zoals laatst weer eens duidelijk werd in de Saskia Noort rechtszaak. Maar ja, Amerika is Nederland niet :)

      Reply

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top