Tweetweekoverzicht: Gigaom is weg, Kobo ereaders, Elsevier en Open Access, bewaren telecomgegevens en het imagoprobleem van de ereader

vakblog tweetweekoverzichtIn het tweetweekoverzicht sta ik alsnog kort stil bij nieuws en interessante ontwikkelingen waar ik wel over getwitterd heb maar waar ik (nog) geen uitgebreide blogpost aan heb gewijd.

Soms omdat anderen dat al beter gedaan hebben dan ik het zou doen, soms omdat er weinig meer over te vertellen valt dan het nieuwtje zelf en soms omdat ik er ook geen blogpost van weet te maken.

In dit tweetweekoverzicht gaat het over het verdwijnen van Gigaom, komen er toch nieuwe ereaders van Kobo, wil Elsevier geld hebben voor Open Access artikelen, is de wet bewaarplicht telecomgegevens buiten werking gesteld, gaan de Blurred Lines makers in hoger beroep en heeft de ereader (en NRC Q) een imagoprobleem.

Techblog Gigaom sluit de deuren

Gigaom is – of was – één van de eerdere commerciële techblogs die nieuws en achtergronden bracht over alles wat maar met techologie, gadgets en internet te maken had. Het begon als een persoonlijk blog van Om Malik en werd in 2006 een bedrijf dat dagelijks, net als diverse andere techsites, het nieuws bracht. Pas in 2012 ging ik zelf dagelijks Gigaom volgen toen ze PaidContent overnamen, wat 1 van de sites was die ik trouw volgde qua nieuws, en ik er achter kwam dat het nieuws van Gigaom al net zo de moeite waard was qua leesbaarheid en inhoud. Maar ja, de kwaliteit van de artikelen zegt niets over hoeveel geld je er mee kunt verdienen – een trieste gedachte eigenlijk – en afgelopen week bleek dat Gigaom het financieel niet meer kon bolwerken. En daarmee verdwijnt een uitstekende bron van nieuwsartikelen van het internet …

Kobo komt (toch) met twee nieuwe ereaders?

Vorige week werd duidelijk dat Kobo gestopt is met het maken van de Glo en de Aura HD en dat leek mij een teken dat Kobo voornemens is met minder modellen op de markt te blijven dan de vijf die halverwege vorig jaar beschikbaar waren. Het Italiaanse blog HDBlog.it weet echter te melden dat Kobo dit voorjaar nog met 2 nieuwe modellen aankomt. De Kobo Pika met een (relatief) lage schermresolutie van 800×600 zonder schermverlichting (OK, dat verbaast me) die hoogstwaarschijnlijk het nieuwe instapmodel zal worden in plaats van de Kobo Touch (en dat klopt wel met mijn verwachting). En de Kobo Alyssum die feitelijk dezelfde specificaties heeft als de Kindle Voyager: een 6″ scherm met een HD resolutie van 1072×1448.

Dat Kobo met de Alyssum de concurrentie wil aangaan met Amazon’s topmodel ereader is logisch maar het past niet helemaal in het rijtje van een instapmodel, een kwalitatief hoogstaand 6″ model en Kobo’s eigen topmodel met een 6,8″ scherm, tenzij Alyssum de Aura gaat vervangen. Er is verder nog niets bekend dus het is nog even afwachten op de aankondiging van Kobo zelf, inclusief wat de exacte prijzen in Nederland zullen zijn.

Elsevier wil graag Open Access artikelen … zodat je er voor kunt betalen

Dat Elsevier eigen ideeën heeft over een verdienmodel op Open Access artikelen, was al bekend. De uitgever is groot voorstander van het vrijelijk delen van wetenschappelijke kennis, zolang er maar ergens een betaalmuur van Elsevier tussenzit. En ook al is een artikel Open Access gepubliceerd, het wil niet zeggen dat je het dan niet kunt verkopen, toch? Het is een slecht voorbeeld van het idee achter Open Access maar zolang het artikel met een CC-licentie is vrijgegeven die commerciële activiteiten toelaat, mag Elsevier het verkopen. Ook al kun je het elders gratis downloaden.

Een collega van een andere hogeschool was nog sneller dan de Amerikaanse techblogs afgelopen week en mailde me over een nieuw voorval. Via Elsevier (Science Direct) was er wederom een artikel te koop dat oorspronkelijk via uitgever Wiley onder Open Access voorwaarden gepubliceerd was. Bijna $32 dollar betalen om een artikel te kopen dat in de Wiley Online Library gewoon gratis te downloaden is. Maar in dit voorbeeld zat er een Creative Commons licentie op die expliciet commercieel hergebruik verbiedt en na bemoeienis van een blogger en (1 van) de auteur(s) van het artikel, is het artikel inmiddels ook in Science Direct gratis te downloaden.

De redenering van Elsevier lijkt te zijn dat je moet betalen om Open Access te publiceren bij Elsevier en dat je natuurlijk ook gewoon moet betalen om die artikelen dan te mogen gebruiken. Ik vrees dat de Nederlandse universiteiten nog een flinke dobber gaan krijgen om Elsevier zelfs maar een klein beetje de kant op te krijgen van (normaal) Open Access publiceren, zonder daarvoor zelf 2x te gaan betalen.

Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens is buiten werking gesteld

De kortgedingrechter in Den Haag heeft de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens buiten werking gesteld afgelopen week. Het is behoorlijk uitzonderlijk dat een rechter een wet buiten werking stelt, en helemaal een kortgedingrechter, maar volgens de rechter maakt de wet – die aanbieders van telefoon- en internetdiensten verplicht de verkeers- en locatiegegevens van gebruikers op te slaan – inbreuk op de privacy van de gebruikers en het recht op bescherming van deze persoonsgegevens. De rechter had ook zijn twijfels bij het ontbreken van een rechterlijke toetsing voordat bij de telecomaanbieders opgeslagen gegevens opgevraagd konden worden.

Dit betekent dat telecomaanbieders zich niet meer aan de bepalingen uit die wet hoeven te houden. Er werden op de socialmedianetwerken al snel vragen gesteld door gebruikers en enkele aanbieders maakten bekend te stoppen met het bewaren van de verkeers- en locatiegegevens. Helaas zegt dat nog steeds helemaal niets want welke gegevens de telecomaanbieders (nog) wel bewaren – wat ze mogen doen als het essentieel voor de dienstverlening is – is niet duidelijk. En ook al maakte de kortgedingrechter korte metten met deze wet, er ligt al enige tijd een wetsvoorstel (PDF) die het belang van de bewaarplicht benadrukt vanuit het perspectief van opsporing en vervolging van strafbare feiten. Toegegeven, wel voorzien van een rechterlijke toetsing voordat die gegevens gebruikt mogen worden maar de kans is zeer aanwezig dat we het niet lang zonder een Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens hoeven te doen.

De Blurred Lines makers gaan in hoger beroep

Dat de rechtszaak over de inbreuk die Blurred Lines maakt op een nummer van Marvin Gaye flinke consequenties zou kunnen krijgen, dat was wel duidelijk. Als muzieknummers niet eens hetzelfde hoeven te klinken om al inbreuk te maken op bestaande nummers, dan is het einde zoek en ik hoopte al dat Robin Thicke en Pharrell Williams in hoger beroep zouden gaan. Dat is ook precies wat ze gaan doen, ongetwijfeld niet alleen om het ontstane precedent te bestrijden maar ook om zelf onder de belachelijk hoge schadevergoeding uit te komen. Laten we hopen dat er in dat hoger beroep daadwerkelijk door een juridische expert naar de zaak gekeken wordt in plaats van door een jury.

Het imagoprobleem van de ereader (en NRC Q)

Normaliter lees ik graag af en toe een artikel van NRC(Q) maar die redactie daalde in mijn aanzien met een artikeltje afgelopen week waarin, naar aanleiding van de beschikbaarheid van het boekenweekgeschenk als ebook, een paar suffige redenen genoemd werden waarom de ereader ‘het gaat verliezen van de tablet’. NRC Q heeft kennelijk cijfers opgevraagd van de Koninklijke Bibliotheek (eh, welke dan?) en pakte het onderzoek van GfK erbij om aan te tonen dat Nederlandse lezers veel meer gebruik maken van tablets en smartphones dan van ereaders.

Dat onderzoek van GfK gaat ook precies daarover: het aantal ereaders, smartphones en tablets in Nederland. Het zijn precies hetzelfde getallen die ook door CB Logistics gebruikt worden in hun eigen infographic (en die ik vervolgens op mijn blog doorspit). NRC Q zet die gegevens echter in een grafiekje met een nieuw kopje erboven ”Gebruik apparaten bij gekochte e-books” om te suggeren dat ebook-kopend Nederland massaal ebooks leest op smartphones en tablets in plaats van op een ereader. Tja, als je de waarde ineens benoemt als aantal gebruikers in plaats van het aantal apparaten in Nederland, zoals de GfK ze bedoelt, dan kun je wel van alles gaan claimen natuurlijk. Ook al toont die grafiek nu dus aan dat er meer gebruikers van smartphones en tablets in Nederland zijn dan dat er Nederlanders zijn.

En dan kan ik die drie suffige redenen waarom ereaders ondergeschikt zijn aan tablets nog bespreken maar ach, dit artikel is vermoedelijk geschreven door iemand die geen ebooks leest (op haar tablet) en heel veel eindredactie kan er ook niet hebben plaatsgevonden. Misschien is dit artikel een goede interne kandidaat voor de next.checkt rubriek in nrc.next. Gebakken lucht, zou ik zeggen.

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (6) Write a comment

    • Dank voor de link, dat is een mooi en compact onderzoek! Hopelijk eentje die jaarlijks herhaald gaat worden.

      Het mediatijdsbestedingsonderzoek Media: Tijd in Beeld van het Sociaal Cultureel Planbureau geeft ook een interessant beeld hoe het (digitale) lezen zich qua tijdbesteding verhoudt tot het overige mediagebruik. Er is een paragraaf in het rapport opgenomen over het leesgedrag, hoewel ook dit gegevens van (eind) 2013 zijn. Dit rapport is te downloaden op de site van het SCP: http://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2015/Media_tijd_in_beeld

      Reply

  1. Pingback: Ebooks in Nederland: de nieuwe cijfers (Q1 2015) - Vakblog

  2. Pingback: Tweetweekoverzicht week 15 2015: Sony DRM, verdienen aan online muziek, Kobo Glo HD, Star Wars, Oyster, Bing Images en LinkedIn die Lynda.com koopt - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top