Ebooks in Nederland: de nieuwe cijfers (Q1 2015)

Er is veel geschreven over trends, beschikbaarheid, prijsbeleid, verkoopaantallen en (het uitblijven van) succes van ebooks in Nederland de laatste jaren maar in bijna alle gevallen gebeurde dat zonder duidelijke cijfers en feiten die als onderbouwing zouden moeten fungeren. Het CB verzorgt de distributie van bijna alle ebooks in Nederland en produceert sinds 2014 elk kwartaal een infographic met cijfers over de actuele stand van zaken van ebooks in Nederland.

Donderdag presenteerde het CB voor de vijfde keer een overzicht van hoe het met de ebooks in het Nederlands taalgebied gaat in de vorm van een infographic. Ik schreef al eerder mijn eigen interpretaties over de eerste, tweede, derde en vierde infographic en ook deze keer probeer ik de cijfers te vertalen naar ontwikkelingen en trends.

CB Logistics ebooks infographic Q1 2015

Wat valt me op?

Nu er een jaar aan cijfermateriaal ligt wordt het met deze editie van de infographic eindelijk goed mogelijk om de cijfers niet te vergelijken met de vorige editie maar met hetzelfde kwartaal van vorig jaar. Het is ook niet altijd handig om het eerste kwartaal van dit jaar te vergelijken met het laatste van vorig jaar want hoewel dat in absolute aantallen natuurlijk wel iets aangeeft, is de invloed van feestdagen en (langere) vakanties ook aanzienlijk.

In anticipatie hierop was de vorige keer de grafiek met cumulatieve afzet van ebooks al verdwenen en wordt alleen de verkoop per kwartaal getoond. Hier is uit af te leiden dat de verkoop van ebooks in dit eerste kwartaal (waarschijnlijk dankzij de boekenweek) zelfs hoger ligt dan het afgelopen kwartaal maar dat als je het vergelijkt met het eerste kwartaal van 2014, er een stijging van maar liefst 22% heeft plaatsgevonden. Dit is overigens exact dezelfde stijging als vorige keer toen de verkoop van het vierde kwartaal van 2014 werd vergeleken met hetzelfde kwartaal van 2013. Oftewel, het gaat goed met de verkoop maar er is zeker geen sprake van exponentiële groei.

De uitleningen worden ook sinds de vorige keer apart weergegeven in kwartalen en kunnen nu voor het eerst ook vergeleken worden met dezelfde periode van het vorige jaar. Juist bij de uitleningen zie je de invloed van de feestdagen en vakanties want nadat Q4 van 2014 dat aantal zeer sterk groeide naar bijna 400.000, is dat nu voor het eerst iets afgenomen in absolute aantallen. Vergelijk je de uitleningen met Q1 van 2014, dan zie je echter een sterke stijging van ca. 50% die nog veel belooft voor de zomer- en kerstperiode van dit jaar. Ik verwacht echter wel dat het kwaliteit van het aanbod van de bibliotheken een grotere rol gaat spelen want de bestseller 60 van Nederlandse ebooks tref je nog steeds niet aan daar. Een link leggen tussen het aanbod van titels in de afzet en de uitleningen zou interessant zijn: hoeveel procent van de leverbare/verkochte titels zijn te leen in de bibliotheek en worden ook daadwerkelijk geleend? En hoe ontwikkelt dat percentage zich eigenlijk?

Het aandeel van ebooks in de totale verkoop moet juist wel vergeleken worden met het vorige kwartaal. Het blijft (licht) stijgen want na 4,7% (Q3) en 5% (Q4) is nu 5,2% van elke verkochte titel een ebook. Eenzelfde kleine stijging zien we ook bij het aandeel van ebooks in de online verkoop: dat gaat van 26,4% in Q4 naar 26,7% nu.

Bijna driekwart van de verkochte ebooks (73%) valt binnen het genre van de literaire fictie terwijl dat voor fysieke boeken een stuk minder is (42%). Dat ligt ook wel voor de hand aangezien populaire genres bij fysieke boeken (de nonfictie en jeugdboeken) ook een duidelijk minder groot aanbod hebben in ebooks. Interessant om te zien hoe en of dit de komende jaren zich gaat ontwikkelen. Deze cijfers worden over de periode van de afgelopen 12 maanden vastgesteld en niet per kwartaal overigens

De literaire fictie wordt vervolgens weer uitgesplitst (NUR300 is de rubriekscode in de Nederlandstalige Uniforme Rubrieksindeling die het genre literaire fictie omvat). Daar gebeuren geen spannende dingen want zoals je mag verwachten wordt de digitale literaire fictie gedomineerd door de roman en het spannende boek.

Bij Ebook versus papier focust het CB zich op de (60) titels uit de Bestseller 60 lijst. Hiervan zijn 85% als ebook beschikbaar en dat is een stijging van 2% ten opzichte van Q4. Wat een ingewikkelde manier blijft om te zeggen dat er in plaats van 50 nu 51 van de 60 titels als ebook te koop zijn. Ik vrees dat dit ook geen hele spannende indicator is en hoop dat het CB toch teruggaat naar het aangeven van dit percentage in het totale titelaanbod. Zeker interessant aangezien de bestseller ebooks dus niet uitgeleend (kunnen) worden door de bibliotheken.

Bij de bestandsformaten gebeurt er ook weinig spannends want ePub2 blijft natuurlijk het dominerende formaat en groeit heel licht naar 85% marktaandeel (was 84,7%) ten koste van het PDF formaat. Bij de bestandsbeveiliging zien we dat het aandeel van Adobe DRM nu echt miniscuul is geworden. Van 1,8% in Q3 2014 en 1,6% in Q4 naar nog maar 1% in dit kwartaal. Dat betekent ook dat Adobe DRM en de bijbehorende lastige werkwijze bijna exclusief voorbehouden is aan de door bibliotheken uitgeleende ebooks. In welke mate dat invloed heeft of gaat krijgen op de uitleendienstverlening zou een interessant onderzoek opleveren. Misschien een idee voor de KB? Een nieuwe – en zeer relevante – toevoeging in deze grafiek is de 33% die voorzien is van bestandsbeveiliging die hoort bij de ecosystemen van leveranciers. CB meldt niet welke ecosystemen precies maar het zal iBookstore, Kobobooks en Amazon.nl zijn neem ik aan.

Bij het aanbod van titels is te zien dat de stijging doorzet. Waren het er in Q4 2014 nog 35.633, inmiddels staat de teller op 37.190 en dat is een stijging van ruim 4%. Het aantal uitgeverijen doorbreekt de grens van 300 want dit neemt ruim 3% toe van 297 naar 307. Kennelijk gaat het nog niet zo slecht met uitgeverijen of gaat het hier vooral om de hele kleine met 1 of enkele titels in hun fondsen?

Die stijging is ook nog steeds te zien bij het aantal retailers hoewel die nu wel afvlakt. Dat aantal steeg de vorige keer van 178 naar 191 (7%) maar er komen er nu “slechts” 4 bij.

We zullen moeten wachten op nieuwe cijfers over de devices want Gfk herhaalt hun onderzoek elk half jaar en niet elk kwartaal. De cijfers in deze infographic zijn dus identiek aan de vorige. Ik ben benieuwd of de groei van het aantal ereaders doorzet (het stijgt bij elk Gfk onderzoek met 100.000) en of ook deze cijfers misbruikt worden door NRCQ ;) Met nieuwe Kobo ereaders, de Kindle ereaders en de beide Tolino ereaders van Libris zal dit aantal dit jaar waarschijnlijk niet afnemen.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (15) Write a comment

  1. Mooie analyse en verplichte kost voor iedereen die geïnteresseerd is in e-books. Langzaam groeit het e-book gebruik en ik ben benieuwd waar het percentage ligt in 2020. Stijgingen gaan in het begin langzaam maar dan er ergens een omslagpunt en dan gaat de acceptatie van het e-lezen sneller. Ik wacht als uitgevers creatiever worden met de e-content, de groei van het e-book sneller zal gaan. Informatieve boeken updaten zichzelf en romans krijgen andere plotwendingen of spelen zich af in de beleef wereld van de lezer. Allemaal zaken die we jaren geleden al bedachten.
    Dat DRM e-books voor bibliotheken moeten verdwijnen is wel duidelijk. Dan zullen ereaders eindelijk eens gevuld gaan worden met “eerlijke” e-books.
    Raymond ik kijk nu alweer uit naar Q2 2015 en CB bedankt voor de infographic. En het KB-e-bookteam kan aan zo’n mooi overzicht een voorbeeld nemen

    Reply

  2. Pingback: Is jouw site wel mobielvriendelijk? - Vakblog

  3. Pingback: Tweetweekoverzicht week 18 2015: Betalen voor audioboeken, Blendle, tweets in Google, nog vier jaar een vaste boekenprijs, Tom Kabinet en het einde van Grooveshark - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top