De Europese Commissie wil een Digital Single Market. Wat gaan wij daar van merken?

Digital Single MarketGisteren, 6 mei, presenteerde de Europese Commissie eindelijk de plannen die moeten leiden tot één digitale Europese markt, de Digital Single Market. Die digitale connectieve interne markt staat hoog op de prioriteitenlijst van voorzitter Jucker. Hij wil afstappen van de 28 verschillende digitale markten die er nu binnen Europa bestaan en o.a. telecomwetgeving, auteursrecht en gegevensbescherming harmoniseren waardoor de nieuwe gezamenlijke Europese economie ruim 400 miljard euro extra moet gaan opleveren.

Pijlers en aangekondigde maatregelen

De Europese Commissie wil er voor zorgen dat consumenten, ongeacht landsgrenzen, overal in Europa gelijke toegang hebben tot diensten, muziek, films en sportevenementen terwijl bedrijven hun goederen in de hele Europese Unie moeten kunnen aanbieden en overal te maken hebben met dezelfde wet- en regelgeving, ongeacht waar ze gevestigd zijn of waar hun servers staan.

Om de vele barrières te slechten waar consumenten en bedrijven nu tegenaan lopen heeft de commissie een pakket met 16 maatregelen voor ogen die onderverdeeld zijn in drie beleidsmatige pijlers:

  • in heel Europa betere toegang tot digitale goederen en diensten voor consumenten en bedrijven;
  • gunstige en gelijke voorwaarden voor digitale netwerken en innovatieve diensten;
  • een maximaal groeipotentieel voor de digitale economie.

Pijler I: in heel Europa betere toegang tot digitale goederen en diensten voor consumenten en bedrijven

1. Regels die grensoverschrijdende e-commerce gemakkelijker maken. Er moeten geharmoniseerde EU-regels komen voor contracten en bescherming van consumenten die via internet aankopen doen: materiële goederen zoals schoenen of meubels, maar ook digitale inhoud zoals e-books of apps. Consumenten krijgen een ruimere keuze uit rechten en aanbiedingen, terwijl bedrijven hun producten gemakkelijker in andere EU-landen kunnen verkopen. Dat schept meer vertrouwen in het kopen of verkopen over de grens heen (zie feiten en cijfers in het factsheet).

2. Snellere en consequentere handhaving van de regels voor consumentenbescherming, dankzij herziening van de verordening samenwerking consumentenbescherming.

3. Efficiëntere en betaalbaardere bezorging van pakjes. Volgens 62% van de bedrijven die online verkopen, zijn hoge bezorgkosten een probleem.

4. Een eind maken aan ongefundeerde geoblocking – een discriminerende praktijk die om commerciële redenen wordt toegepast, waardoor consumenten op basis van hun locatie geen toegang krijgen tot een website of worden doorgestuurd naar een lokale webwinkel met andere prijzen. Door deze blokkering kan het gebeuren dat een consument die een auto wil huren, meer geld kwijt is dan iemand uit een andere lidstaat voor dezelfde auto op dezelfde bestemming.

5. Identificatie van mogelijke concurrentieproblemen op de Europese e-commercemarkten. De Commissie start daarom vandaag een onderzoek naar de mededinging in de e-commercesector in de Europese Unie (persbericht).

6. Een modern, meer Europees auteursrecht: voor eind 2015 komen er wetgevingsvoorstellen om de verschillen tussen de nationale auteursrechtenregelingen te verkleinen en werken in de hele EU op bredere schaal online toegankelijk te maken, onder meer door verdere harmonisatie. Het is de bedoeling dat de toegang tot cultuur hierdoor wordt verbeterd (en zo de culturele diversiteit gesteund) en dat makers van inhoud en de bedrijfstak nieuwe mogelijkheden krijgen. Met name wil de Commissie dat gebruikers die in eigen land films, muziek of artikelen kopen, daar ook op reis door Europa gebruik van kunnen maken. De Commissie zal ook kijken naar de rol van onlinetussenpersonen bij auteursrechtelijk beschermde werken. Er zal strenger worden opgetreden als intellectuele-eigendomsrechten op commerciële schaal worden geschonden.

7. Herziening van de satelliet- en kabelrichtlijn om te beoordelen of online-uitzendingen van omroeporganisaties daar ook onder moeten vallen. Ook zal worden bekeken hoe de grensoverschrijdende toegang tot omroepdiensten in Europa kan worden verbeterd.

8. Voor bedrijven administratieve lasten terugdringen die het gevolg zijn van de verschillende btw-stelsels. Verkopers van materiële goederen kunnen dan gebruikmaken van één systeem voor elektronische registratie en betaling. De btw-drempel wordt overal gelijk, zodat kleinere start-ups gemakkelijker via internet kunnen verkopen.

Pijler II: gunstige en gelijke voorwaarden scheppen voor digitale netwerken en innovatieve diensten

9. Een ambitieuze herziening van de telecomregels van de EU, onder meer door doeltreffender coördinatie van het spectrum en EU-brede criteria voor de spectrumtoewijzing op nationaal niveau, stimuleringsmaatregelen voor investeringen in snel breedband, waardoor voor alle marktdeelnemers (traditionele en nieuwe) dezelfde voorwaarden gelden, en een doeltreffend institutioneel kader.

10. Herziening van de regelgeving voor audiovisuele media om die aan te passen aan de eenentwintigste eeuw. Het accent ligt daarbij op de rol die verschillende marktdeelnemers spelen bij de promotie van Europese werken: omroeporganisaties, aanbieders van audiovisuele diensten op aanvraag enz. De Commissie zal ook bekijken hoe de bestaande regels (de richtlijn audiovisuele mediadiensten) kunnen worden aangepast aan nieuwe bedrijfsmodellen voor de verspreiding van inhoud.

11. Een algehele analyse van de rol die onlineplatforms (zoekmachines, sociale media, appstores enz.) op de markt spelen. Aan de orde komen zaken als het gebrek aan transparantie van zoekresultaten en prijsbeleid, de wijze waarop platforms de verkregen informatie gebruiken, de betrekkingen tussen platforms en leveranciers en de bevoordeling van hun eigen diensten ten nadele van die van concurrenten – voor zover dit niet al onder het mededingingsrecht valt. Ook zal worden onderzocht hoe illegale inhoud op internet het best kan worden aangepakt.

12. Versterking van het vertrouwen in en de veiligheid van digitale diensten, vooral hoe met persoonsgegevens wordt omgegaan. Op basis van de nieuwe EU-regels voor gegevensbescherming, die eind 2015 moeten worden goedgekeurd, herziet de Commissie de richtlijn e-privacy.

13. Voorstellen voor een partnerschap met de internetbedrijfstak over cyberveiligheid: technologieën en oplossingen voor de netwerkveiligheid op internet.

Pijler III: een maximaal groeipotentieel voor de digitale economie

14. Voorstel voor een Europees initiatief voor vrij verkeer van gegevens in de Europese Unie. Nieuwe vormen van dienstverlening worden soms gehinderd door beperkingen op de plaats waar gegevens worden opgeslagen of op de toegang tot die gegevens. Die beperkingen houden vaak geen verband met de bescherming van persoonsgegevens. Dit nieuwe initiatief pakt die beperkingen aan en stimuleert op die manier innovatie. De Commissie komt ook met een Europees cloudinitiatief voor het certificeren van clouddiensten, het overstappen naar een andere cloudaanbieder en een “onderzoekscloud”.

15. Prioriteiten voor normen en interoperabiliteit die cruciaal zijn voor deelgebieden van de digitale eengemaakte markt, zoals e-gezondheid, vervoersplanning en energie (slimme meters).

16. Steun voor een inclusieve digitale samenleving waarin burgers over de nodige vaardigheden beschikken om de mogelijkheden van internet te benutten en meer kans te maken op de arbeidsmarkt. Met een nieuw actieplan voor e-overheid worden handelsregisters in heel Europa onderling gekoppeld, zodat de verschillende nationale systemen kunnen samenwerken. Bedrijven en burgers hoeven dan maar éénmaal hun gegevens aan de overheid door te geven, zodat verschillende instanties niet steeds opnieuw om dezelfde gegevens hoeven te vragen. Dit initiatief bestrijdt bureaucratische rompslomp en kan vanaf 2017 zo’n 5 miljard euro per jaar besparen. De invoering van elektronische overheidsopdrachten en breed toepasbare elektronische handtekeningen wordt versneld.

Van plannen naar uitvoering?

Zo, dat klinkt allemaal behoorlijk ambitieus. Het is alleen wel belangrijk om te beseffen dat het vooralsnog om intenties gaat en in het verleden al meerdere keren is gebleken dat het met de gezamenlijkheid en daadkracht nogal tegenvalt als er voorstellen voor hervorming op tafel liggen. Tenzij ze Google gezamenlijk willen aanpakken natuurlijk want daar komen de handen wel voor op elkaar en die krachtige taal spreekt men in feite nog een keer uit in de 11e maatregel.

De (voor mij) interessantste aangekondigde maatregelen zijn echter te vinden bij de eerste pijler. In de factsheet zijn die als infographic weergegeven:

digital single market
Nou ja, behalve de verzendkosten dan hoewel ik het persoonlijk zou kunnen waarderen als die voor Amazon.co.uk lager konden worden. Ik ben (blij) verrast dat het vereenvoudigen van de btw-regelingen ook onderdeel uitmaakt van de plannen, al worden veel van de de huidige problemen volgens mij veroorzaakt door de nieuwe Europese btw-wetgeving die net per 1 januari 2015 is ingevoerd. Alleen al over het sterk uiteenlopende btw-tarief van ebooks in de verschillende Europese lidstaten is al flink wat gesteggel geweest dus ik ben wat skeptisch over hoe makkelijk (en snel) btw-regelingen vereenvoudigd gaan worden.

Geoblocking is een ander heikel punt en eentje waar veel consumenten zich aan ergeren, zeker als het gaat om online videodiensten zoals Netflix en YouTube. Het is de blokkade die op basis van landsgrenzen is ingesteld waardoor je alleen maar toegang tot specifieke content hebt als je je ook fysiek binnen die landsgrenzen bevindt. Een veelgebruikt voorbeeld is Netflix waarbij het aanbod van land tot land verschilt in Europa maar je kunt ook denken aan de Kindle ebooks van de Engelse of Duitse Amazon die je niet vanuit Nederland kunt kopen. En natuurlijk al die video’s op YouTube die je niet kunt kijken:

this video is not available digital single market
Het lastige aan het elimineren van geoblocking is dat de invloed van Europa relatief beperkt is. Geoblocking heeft vooral te maken met licenties en (prijs)afspraken die door contenteigenaren vastgesteld worden. Daar kunnen vanuit Europees verband wel andere eisen aan gesteld worden zodat iedereen in Europa toegang moet krijgen tot dezelfde content, ongeacht waar ze zich bevinden, maar dat zal ongetwijfeld financiële of andere consequenties krijgen. Wat we in de praktijk echt gaan merken van deze maatregel? De tijd zal het leren.

Het moderniseren van het auteursrecht is zo mogelijk nog ingrijpender. Er is echt wel overeenstemming dat het gemoderniseerd moet worden – de huidige Europese auteursrechtenrichtlijn dateert uit 2001 – maar met 28 verschillende Auteurswetten in Europa is zelfs een minimale mate van harmonisatie een bijna onvoorstelbare klus. Niet dat er geen goede voorstellen liggen overigens want komende maand wordt een evaluatierapport van de Europese auteursrechtwetgeving besproken in de Europese Commissie waarin veel nuttige aanbevelingen worden gedaan (waaronder e-lending, gelijktrekken van de beschermingsduur van het auteursrecht en het versterken van de positie van auteurs zoals dat in Nederland al opgenomen is in het wetsvoorstel auteurscontractenrecht). Elke aanbeveling kan en zal ongetwijfel gaan leiden tot lange en lastige discussies.

De Europese Commissie maakt er echter haast mee en kondigde gisteren ook aan dat alle zestien maatregelen eind 2016 gerealiseerd moeten zijn. Misschien en hopelijk worden de knopen de komende anderhalf jaar beter (of uberhaupt) doorgehakt dan gedurende de laatste 10 jaren. Maar ik betwijfel of jij en ik in die periode echt iets gaan merken van die eengemaakte digitale markt.

@afbeelding Single (vinyl en niet digitaal) via Pixabay met een CC0 verklaring

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

  1. Pingback: Tweetweekoverzicht week 19 2015: The Hague Declaration, Facebook vs. CBP, Medium gebruikt CC-licenties en Flickr heeft een nieuwe zoekmachine - Vakblog

  2. Pingback: Tweetweekoverzicht week 30 2015: Podcasts, Instagram, Google Play Books, Twitter.com, Google Maps, historische nieuwsvideo's en de EU pakt geoblocking aan - Vakblog

  3. Pingback: Op weg naar een nieuwe Europese auteursrechtrichtlijn: online content over de grens en (plannen voor) modernisering van het auteursrecht - Vakblog

Leave a Reply

Required fields are marked *.


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
    Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
Top