Foto’s (met een Creative Commons licentie) zoeken op Flickr

flickrFlickr is misschien wat minder populair dan Instagram, Snapchat of Facebook als middel om foto’s met de rest van de wereld te delen, maar voor mij blijft het een perfecte manier om zowel mijn eigen foto’s beschikbaar te maken voor anderen – op minder vluchtige wijze dan alleen maar via social media – als zelf foto’s van anderen te vinden die ik kan gebruiken voor presentaties of dit blog.

Afgelopen week, begin mei, heeft Flickr een nieuwe zoekfunctie geïntroduceerd waarmee je nog wat slimmer door al die miljoenen foto’s kunt zoeken. Tijd om even door te nemen wat er veranderd is en hoe je nu het beste foto’s (met een Creative Commons-licentie) kunt zoeken op Flickr.

Foto’s die je mag hergebruiken

flickr zoeken licentie
Mijn favoriete eigenschap van Flickr is dat je eenvoudig een Creative Commons licentie mee kunt geven aan je foto’s. Zodat anderen foto’s weer kunnen hergebruiken – binnen de door de CC-licenties gestelde beperkingen – op hun site, blog of welk doel dan ook. Dat kunnen jij en ik heel gemakkelijk doen maar ook instellingen die historisch beeldmateriaal vrijelijk willen delen mbv Flickr Commons. Zelf plaats ik alle foto’s die ik voor mijn boekenplogs maak op Flickr en zijn die met een Naamsvermelding-NietCommercieel licentie ook door anderen te gebruiken.

Als je specifiek wilt zoeken naar foto’s die je mag hergebruiken, dan werkt dat nog steeds hetzelfde als bij de vorige zoekfunctie: je voert rechtsbovenaan in de menubalk zoektermen in en je filtert vervolgens op het soort licentie met bijbehorende gebruiksrechten. Standaard wordt er niet gefilterd en vindt Flickr foto’s met Any license maar middels een pulldown menu kun je alsnog filteren op één van 6 opties. Zo kun je filteren op alle foto’s die voorzien zijn van Creative Commons licenties, op alle foto’s die een Creative Commons-licentie hebben die commercieel gebruik toestaat, op alle foto’s met een CC-licentie die bewerkingen toestaat, een combinatie van commercieel gebruik en bewerkingen, en zijn er twee opties om vrij te gebruiken foto’s te vinden die niet (meer) beschermd worden door het auteursrecht. Die laatste zijn makkelijk om historisch fotomateriaal terug te vinden dat binnen de Flickr Commons door erfgoedinstellingen geupload wordt.

Aangezien de indeling van Flickr meerdere CC-licenties clustert (er zijn drie verschillende CC-licenties die commercieel gebruik toestaan en vier die afgeleide werken – en dus bewerkingen – mogelijk maken), is het wel verstandig om op de pagina van de gevonden foto na te kijken welke CC-licentie er precies aan de foto is meegegeven en wat de voorwaarden hierbij zijn.

Achter de schermen

Als je zoekt op een willekeurige zoekterm dan is nog geen enkele zoekfunctie zo slim dat die zelf herkent wat er op die vele miljoenen foto’s bij Flickr afgebeeld staat. In de bovenstaande zoekactie op ‘bibliotheek’ komt het er op neer dat er gezocht wordt in de metadata van al die foto’s: de gegevens, beschrijvingen, over de eigenschappen van de foto’s.

Enerzijds wordt die informatie door de fotografen meegegeven tijdens het uploaden. Een titel en een beschrijving bijvoorbeeld maar ook specifieke tags die (moeten) beschrijven wat er afgebeeld staat op een foto. Anderzijds maakt Flickr gebruik van de metadata die door fototoestellen (en fotobewerkingsprogramma’s) aan de foto’s gekoppeld wordt, zoals welk toestel de foto gemaakt heeft, de datum en zelfs of de flitser gebruikt is bij de foto.

flickr infoscreen

Maar achter de schermen analyseert Flickr ook nog elke geuploade foto op andere eigenschappen. Zo wordt o.a. gekeken naar de afmeting van de foto en de oriëntatie (portrait of landscape) maar ook naar welke kleuren domineren in een foto, of het een zwart-wit foto is en of er patronen voorkomen.

flickr autotagsTot slot wordt de foto ook ‘inhoudelijk’ geanalyseerd en probeert Flickr door beeldherkenning automatisch tags toe te kennen. Dat zijn zonder uitzondering (zeer) generieke Engelstalige tags die ook nog lang niet altijd correct worden toegepast maar natuurlijk beter zijn dan niets. Ik moet zeggen dat het best nog wel iets toevoegt aan mijn foto bijvoorbeeld.

De automatische tags werden voorheen ook al onzichtbaar gebruikt door de zoekfunctie van Flickr maar sinds vorige week zijn ze ook daadwerkelijk zichtbaar gemaakt bij de meeste foto’s. Je kunt nu dus bij alle foto’s zien wat de robots van Flickr er in zien.

Het nieuwe zoeken

flickr zoeken
De nieuwe zoekfunctie van Flickr maakt meer (en beter) gebruik van alle metadata van de foto’s. Zoeken begint nog steeds vanuit de zoekbalk die permanent rechtsbovenaan te vinden is waarna je een groot aantal zoekresultaten terugkrijgt. Hierbij krijg je nu nieuwe en dynamische indeling die van de gevonden resultaten afhankelijk is en uit vier niveau’s bestaat. Als eerste worden je eigen albums getoond waar de zoekterm in de naam voorkomt. Als tweede krijg je alle foto’s van jezelf te zien [7] waar de zoekterm (waar dan ook) in voorkomt, terwijl in de derde rij de foto’s getoond worden van de personen die je volgt op Flickr [8] met de zoekterm in kwestie. Tot slot worden de resultaten uit de gehele Flickr-database [9] getoond. Die weergave is dynamisch in de zin dat als er geen zoekresultaten voor één of meerdere niveau’s zijn, er ook niets getoond wordt. Bij een hele specifieke zoekactie krijg je dus alleen maar de zoekresultaten uit Everyone’s photos te zien.

De laatste 3 niveau’s dienen ook meteen als filter want je kunt doorklikken om alleen maar de foto’s van jezelf, van diegenen die je volgt of de foto’s van iedereen te zien waar de zoekterm in voorkomt.

Dat zijn echter niet de enige filters. Bovenaan staan prominent de nieuwe filters waarmee je de zoekresultaten op (dominant aanwezige) kleuren kunt filteren [1] of juist op de afwezigheid ervan, al dan niet in combinatie met patronen [2]. Als je op Advanced klikt komen er zelfs nog meer filters bij onder de al besproken licentiefilters zoals de oriëntatie [3], de minimale grootte [4] en de mogelijkheid om te filteren op een bepaalde periode waarin de foto’s gemaakt moeten zijn [5]. Dat laatste is handig als je bijvoorbeeld foto’s van een bepaalde gebeurtenis of evenement zoekt. Tenslotte kun je er nog voor kiezen om alleen maar te zoeken binnen de tags in plaats van alle beschikbare metadata [6]. Dit is vooral handig als je zeer veel zoekresultaten vindt die lang niet allemaal relevant zijn. Je resultaten beperken tot alleen de foto’s met een specifieke tag kan dan helpen om minder foto’s te vinden die echter wel relevant(er) zijn.

Heb je eenmaal de foto(‘s) gevonden die je zocht? Kijk dan vooral naar de licentie die door de fotograaf is meegegeven om te zien wat je er mee mag doen. Staat er ‘All rights reserved’ of mag wat jij wil doen niet volgens de Creative Commons-licentie die er bij staat? Laat dan een reactie achter en vraag of je de foto mag gebruiken. De meeste fotografen kunnen dat best waarderen en geven je wellicht alsnog toestemming. Een berichtje achterlaten als je hun foto elders gebruikt is sowieso netjes want dat maakt het delen van foto’s een stuk leuker. Ook al is het niet verplicht.

#

Raymond Snijders

Sinds 1995 houdt Raymond zich bezig met de combinatie van ICT, bibliotheken en onderwijs vanuit het perspectief van (vooral) de bibliotheek en informatievoorziening. Thans is hij werkzaam bij de Hogeschool Windesheim als senior informatiebemiddelaar en houdt hij zich bezig met de digitale bibliotheek, contentlicenties, ebooks en auteursrecht. Over deze onderwerpen en de impact die ze (kunnen) hebben op het onderwijs en bibliotheken blogt hij sinds 2006 op zijn Vakblog. In 2013 won hij de Victorine van Schaickprijs voor zijn blog.

Comments (5) Write a comment

    Leave a Reply

    Required fields are marked *.


    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

    • © 2006- 2019 Vakblog – werken met informatie
      Aangedreven door WordPress en duizenden liters koffie // Theme: Tatami van Elmastudio
    Top